PL244580B1 - Tlenowe pochodne (E)-11-heksadecenalu, sposób ich wytwarzania, środek zawierający te związki oraz zastosowanie - Google Patents

Tlenowe pochodne (E)-11-heksadecenalu, sposób ich wytwarzania, środek zawierający te związki oraz zastosowanie Download PDF

Info

Publication number
PL244580B1
PL244580B1 PL440063A PL44006321A PL244580B1 PL 244580 B1 PL244580 B1 PL 244580B1 PL 440063 A PL440063 A PL 440063A PL 44006321 A PL44006321 A PL 44006321A PL 244580 B1 PL244580 B1 PL 244580B1
Authority
PL
Poland
Prior art keywords
formula
attractant
compound
hexadecenal
sub
Prior art date
Application number
PL440063A
Other languages
English (en)
Other versions
PL440063A1 (pl
Inventor
Jacek Grodner
Original Assignee
Siec Badawcza Lukasiewicz Inst Przemyslu Organicznego
Priority date (The priority date is an assumption and is not a legal conclusion. Google has not performed a legal analysis and makes no representation as to the accuracy of the date listed.)
Filing date
Publication date
Application filed by Siec Badawcza Lukasiewicz Inst Przemyslu Organicznego filed Critical Siec Badawcza Lukasiewicz Inst Przemyslu Organicznego
Priority to PL440063A priority Critical patent/PL244580B1/pl
Publication of PL440063A1 publication Critical patent/PL440063A1/pl
Publication of PL244580B1 publication Critical patent/PL244580B1/pl

Links

Classifications

    • CCHEMISTRY; METALLURGY
    • C07ORGANIC CHEMISTRY
    • C07CACYCLIC OR CARBOCYCLIC COMPOUNDS
    • C07C43/00Ethers; Compounds having groups, groups or groups
    • C07C43/02Ethers
    • C07C43/03Ethers having all ether-oxygen atoms bound to acyclic carbon atoms
    • C07C43/14Unsaturated ethers
    • C07C43/15Unsaturated ethers containing only non-aromatic carbon-to-carbon double bonds
    • AHUMAN NECESSITIES
    • A01AGRICULTURE; FORESTRY; ANIMAL HUSBANDRY; HUNTING; TRAPPING; FISHING
    • A01NPRESERVATION OF BODIES OF HUMANS OR ANIMALS OR PLANTS OR PARTS THEREOF; BIOCIDES, e.g. AS DISINFECTANTS, AS PESTICIDES OR AS HERBICIDES; PEST REPELLANTS OR ATTRACTANTS; PLANT GROWTH REGULATORS
    • A01N31/00Biocides, pest repellants or attractants, or plant growth regulators containing organic oxygen or sulfur compounds
    • AHUMAN NECESSITIES
    • A01AGRICULTURE; FORESTRY; ANIMAL HUSBANDRY; HUNTING; TRAPPING; FISHING
    • A01PBIOCIDAL, PEST REPELLANT, PEST ATTRACTANT OR PLANT GROWTH REGULATORY ACTIVITY OF CHEMICAL COMPOUNDS OR PREPARATIONS
    • A01P19/00Pest attractants
    • CCHEMISTRY; METALLURGY
    • C07ORGANIC CHEMISTRY
    • C07CACYCLIC OR CARBOCYCLIC COMPOUNDS
    • C07C41/00Preparation of ethers; Preparation of compounds having groups, groups or groups
    • C07C41/01Preparation of ethers
    • C07C41/05Preparation of ethers by addition of compounds to unsaturated compounds
    • CCHEMISTRY; METALLURGY
    • C07ORGANIC CHEMISTRY
    • C07CACYCLIC OR CARBOCYCLIC COMPOUNDS
    • C07C43/00Ethers; Compounds having groups, groups or groups
    • C07C43/02Ethers
    • C07C43/18Ethers having an ether-oxygen atom bound to a carbon atom of a ring other than a six-membered aromatic ring
    • C07C43/188Unsaturated ethers
    • YGENERAL TAGGING OF NEW TECHNOLOGICAL DEVELOPMENTS; GENERAL TAGGING OF CROSS-SECTIONAL TECHNOLOGIES SPANNING OVER SEVERAL SECTIONS OF THE IPC; TECHNICAL SUBJECTS COVERED BY FORMER USPC CROSS-REFERENCE ART COLLECTIONS [XRACs] AND DIGESTS
    • Y02TECHNOLOGIES OR APPLICATIONS FOR MITIGATION OR ADAPTATION AGAINST CLIMATE CHANGE
    • Y02PCLIMATE CHANGE MITIGATION TECHNOLOGIES IN THE PRODUCTION OR PROCESSING OF GOODS
    • Y02P20/00Technologies relating to chemical industry
    • Y02P20/50Improvements relating to the production of bulk chemicals
    • Y02P20/55Design of synthesis routes, e.g. reducing the use of auxiliary or protecting groups

Landscapes

  • Chemical & Material Sciences (AREA)
  • Organic Chemistry (AREA)
  • Life Sciences & Earth Sciences (AREA)
  • Environmental Sciences (AREA)
  • Wood Science & Technology (AREA)
  • Plant Pathology (AREA)
  • Zoology (AREA)
  • Engineering & Computer Science (AREA)
  • Pest Control & Pesticides (AREA)
  • General Health & Medical Sciences (AREA)
  • Dentistry (AREA)
  • Health & Medical Sciences (AREA)
  • Agronomy & Crop Science (AREA)
  • Chemical Kinetics & Catalysis (AREA)
  • General Chemical & Material Sciences (AREA)
  • Agricultural Chemicals And Associated Chemicals (AREA)
  • Acyclic And Carbocyclic Compounds In Medicinal Compositions (AREA)

Abstract

Przedmiotem zgłoszenia są pochodne (E)-11-heksadecenalu o wzorze ogólnym 1, gdzie Y i Z oznaczają grupę: MeO, EtO, n-PrO, n-BuO albo Y i Z łącznie oznaczają układ cykliczny OCH<sub>2</sub>CH<sub>2</sub>O, OCH<sub>2</sub>CH<sub>2</sub>CH<sub>2</sub>O lub OCHRCHRCH(OG)O, w którym R oznacza alkil, a G grupę zabezpieczającą dla funkcji hydroksylowej w układzie aldoksanu lub proton. Wynalazek obejmuje także sposób otrzymywania pochodnych o wzorze 1, środek stanowiący atraktant lub składnik atraktantu wielu gatunków szkodliwych owadów zawierający związek o wzorze 1 oraz zastosowanie związku o wzorze 1 lub mieszaniny związków o wzorze 1, jako atraktanta lub składnika atraktanta wielu gatunków szkodliwych owadów.

Description

Opis wynalazku
Przedmiotem wynalazku są nowe pochodne (E )-11-heksadecenalu do kontrolowanego uwalniania substancji aktywnej będącej komponentem mieszanki feromonowej lub jednoskładnikowym feromonem wielu gatunków szkodliwych owadów (Ando, T. i inni, Agric. Biol. Chem. 45, 487, 1981), sposób ich wytwarzania oraz środek zawierający te nowe związki i zastosowanie nowych związków.
Znany jest jednoskładnikowy feromon owada Diaphania nitidalis, zawierający (E)-11-heksadecenal (Valles, S. M. i inni, Ann. Entomol. Soc. Am. 85, 731, 1992), pasożytujący na roślinach warzywnych z rodziny dyniowatych, czy też dwuskładnikowa mieszanka seksualnego feromonu ćmy bukszpanowej, zawierająca (E)-11-heksadecenal i (Z)-11-heksadecenal (Kawazu, K. i inni, J. Chem. Ecol., 33(10), 1978, 2007) powodująca poważne uszkodzenia roślin zimozielonych (szczególnie bukszpanów), które znajdują zastosowanie w monitorowaniu/kontroli populacji tych fitofagów (Jackson, D. M. i inni, J. Econ. Entomol. 91(4), 950, 1998; Maini, S, i inni Bull. Insect. 68(1), 158, 2015).
(E )-11-Heksadecenal (E11-16:Ald), związek o wzorze 2 został otrzymany przez utlenienie odpowiedniego alkoholu (związek o wzorze 3), którego syntezę zrealizowano sposobami opartymi na strategii łączenia łańcuchów węglowych C10 + C6 za pomocą związków boroorganicznych (Brown, H. C. i inni, J. Org. Chem. 51, 5282, 1986) lub reakcji alkilowania odpowiedniej acetylenowej pochodnej i następczej stereoselektywnej redukcji potrójnego wiązania (Sorochiroskaya, A. M., Kovalev, B. G. J. Org. Chem. USSR, 27, 621, 1991), oraz strategii C8 + C8, w której autorzy do tworzenia wiązania C-C wykorzystali reakcję C-alkilowania bromkiem 3-oktenylu dianionu generowanego z odpowiedniego hydroksysulfonu lub poddaniu tego samego bromku reakcji typu sprzęgania krzyżowego Wurtza z odczynnikiem Grignarda (Cheskis, B. A. i inni, Bull. Acad. Sci. USSR, 39(11), 2296, 1990).
Można jeszcze wspomnieć, że E11-16:Ald został otrzymany w mieszaninie z dominującym jego izomerem (Z )-11-heksadecenalem (Z11-16:Ald) w reakcji metatezy (Z )-11-eikosenolu z 1-heksenem (Grubbs, R. i inni, Pat. US2013231499 (2013)) lub z użyciem reakcji Wittiga (Dai, Q. i inni, Pat. CN1169416 (1998)). Przedstawione powyżej metody otrzymywania E11-16:AId zawierają szereg wad związanych z wieloetapowością prowadzenia syntezy, użyciem niebezpiecznych odczynników (np. związki boroorganiczne, butylolit, HMPA), stosowaniem bardzo niskich temperatur, które są dość kłopotliwe dla prowadzenia procesów w większej skali, czy też otrzymaniem niskiej sumarycznej wydajności i/lub czystości izomerycznej produktu.
Wiadomo, że od szeregu lat prowadzone są intensywne badania nad poprawą skuteczności i efektywnością działania feromonów w zintegrowanych metodach zwalczania szkodliwych owadów (IPM). Generalnie dotyczą one rozwijania bardziej niezawodnych i ekonomicznych technik wykorzystujących feromony, a w szczególności pozyskiwania tanich środków zapewniających kontrolowaną emisję feromonu przez cały okres występowania imago szkodnika. Taką możliwość daje stosowanie acetali i hydroksyacetali (aldoksanów) dla kontrolowanego uwalniania aktywnych aldehydów do otaczającego środowiska (Kalinoski, H. T., i inni, Zgłoszenie Patentowe P 371375, (2003)). Wykorzystanie tej idei dla dość licznej grupy feromonów mających charakter aldehydów zostało z powodzeniem wykorzystane dla formy użytkowej wabiącej samce motyli barczatki sosnówki Dendrolimus pint, ważnego szkodnika lasów iglastych (Grodner, J.,‘ Pat. PL215367 (2013)).
Zgodnie z patentem PL215367 otrzymuje się tlenowe analogi (5 Z ,7 E )-dodeka-5,7-dienalu sposobem polegającym na reakcji halogenku magnez o organicznego z (E )-1-jodoheks-1-enem, w obecności katalizatora palladowego, w organicznym, aprotonowym rozpuszczalniku, w temperaturze 0-50°C. Otrzymany enyn przekształca się następnie do dienu, w reakcji z nadmiarem Zn aktywowanym solą Cu(ll). Otrzymany dien jest pro-feromonem populacji barczatki sosnówki, który jest przekształcany w feromon w wyniku termicznego rozkładu lub z udziałem czynnika powodującego kontrolowaną hydrolizę.
Celem wynalazku było otrzymanie nowych o wysokiej izomerycznej czystości związków stanowiących formę zabezpieczającą (E )-11-heksadecenalu będącego feromonem lub jednym z komponentów wieloskładnikowego feromonu, które mogą być łatwo przekształcane do właściwego feromonu lub składnika feromonu.
Istotą wynalazku są pochodne (E )-11-heksadecenalu o wzorze ogólnym 1, gdzie Y i Z oznaczają grupę: MeO, EtO, n-PrO, n-BuO albo Y i Z łącznie oznaczają układ cykliczny OCH2CH2O, OCH2CH2CH2O lub OCHRCHRCH(OG)t), w którym R oznacza alkil, a G grupę zabezpieczającą dla funkcji hydroksylowej w układzie aldoksanu lub proton.
Istotą wynalazku jest także sposób otrzymywania pochodnych (E )-11-heksadecenalu o wzorze ogólnym 1, w którym halogenek magnezoorganiczny o wzorze ogólnym 4 XMgCH2CH2CH2CH2CH2CH2CH2CHYZ, gdzie X jest grupą halogenową, korzystnie chlorem lub bromem, natomiast Y i Z oznaczają: MeO, EtO, n-PrO, n-BuO albo Y i Z łącznie oznaczają układ cykliczny OCH2CH2O, OCH2CH2CH2O lub OCHRCHRCH(OG)O, w którym R oznacza alkil, a G grupę zabezpieczającą dla funkcji hydroksylowej w układzie aldoksanu poddaje się reakcji z 0,1-1,0 ekwiwalentem (E )-1-jodookt-3-enu w obecności katalizatora, w organicznym aprotonowym rozpuszczalniku, w atmosferze gazu obojętnego, przy czym reakcję prowadzi się w obecności katalizatora Cu(l), w zakresie temperatur (-50)-20°C, w czasie 0,1-2 godzin.
Korzystnie jako gaz obojętny stosuje się azot lub argon.
Korzystnie jako katalizator Cu (I) stosuje się CuBr. Korzystnie katalizator Cu(l) stosuje w ilości 0,1-20% molowych.
Korzystnie jako aprotonowy rozpuszczalnik stosuje się eter dietylowy lub tetrahydrofuran.
Istotą wynalazku jest także środek stanowiący atraktant lub składnik atraktantu wielu gatunków szkodliwych owadów, który zawiera związek o wzorze 1 pojedynczo lub w mieszaninie.
Korzystnie, gdy środek stanowi jednoskładnikowy atraktant, zawiera związek o wzorze 1 o czystości izomerycznej powyżej 99%.
Korzystnie środek zawiera dodatkowo czynnik powodujący kontrolowaną hydrolizę związku o wzorze 1. Korzystnie jako czynnik powodujący kontrolowaną hydrolizę związku 1 stosuje się wodny lub wodno-acetonowy lub wodno-tetrahydrofuranowy roztwór H2SO4 lub H3PO4. Najkorzystniej stosuje się wodny roztwór H3PO4, ewentualnie w mieszaninie z acetonem.
Środek może być naniesiony na nośnik, wykonany z jednego lub większej liczby materiałów, które są neutralne z punktu widzenia środka wabiącego i mogą być w postaci ciekłej lub stałej. Nośnikiem ciekłym może być układ zemulgowany, tj. rozpuszczalnik np. woda i układ surfaktantowy lub rozpuszczalnik zwykle stosowany w środkach zapachowych np. glikol propylenowy, cytrynian etylu, ftalany dietylu, oleje roślinne lub terpeny. Nośnikiem stałym może być żywica absorbująca lub polimer.
Istotą wynalazku jest również zastosowanie związku o wzorze 1 lub mieszaniny związków o wzorze 1, jako atraktanta lub składnika atraktanta wielu gatunków szkodliwych owadów. W tym zastosowaniu związek o wzorze 1 jest prekursorem do wytwarzania (E )-11-heksadecenalu.
Związek o wzorze 1 można stosować z dodatkiem środków owadobójczych i/lub biocydów i/lub związków regulujących wzrost owadów dla ograniczania populacji wielu gatunków szkodliwych owadów.
Nowe związki według wynalazku są formami zabezpieczonego atraktantu lub składnika atraktantu wielu gatunków szkodliwych owadów (np. ćmy bukszpanowej), które w wyniku termicznego rozkładu lub z korzystnym udziałem czynnika powodującego ich kontrolowaną hydrolizę umożliwiają otrzymanie wabików o przedłużonym działaniu na imago owada. W urządzeniach zawierających środek według wynalazku zwabione owady są zabijane albo zahamowany jest ich dalszy rozwój.
Związki według wynalazku umożliwiają otrzymanie w bardzo łatwy i wydajny sposób (E )-11-heksadecenalu z uniknięciem mankamentów występujących we wcześniej opisanych metodach jego wytwarzania oraz charakteryzują się większą od niego trwałością, a prosty sposób wytwarzania przy niewielkiej ilości etapów syntezy, umożliwia otrzymanie produktu z wysoką izomeryczną czystością i chemiczną wydajnością, jak również nie wymaga specjalnych kwalifikacji, niezwykłych odczynników czy też skomplikowanej aparatury produkcyjnej. Sposób według wynalazku zawiera użycie łatwo dostępnego z kwasu (E )-3-oktenowego wyjściowego jodku alkenowego (Donde, Yariv Pat. US2009124676 (2009)). Jest to proces stabilny, zapewniający wysoką powtarzalność. Związki według wynalazku przechowuje się w atmosferze gazu obojętnego w (-20)-5°C.
Związki według wynalazku mogą być stosowane jako jeden z komponentów układów wieloskładnikowych. W takich złożonych układach problemem jest uzyskanie kontrolowanego uwalniania wszystkich substancji aktywnych do środowiska we właściwych proporcjach, wymaganych dla aktywności wabiącej docelowego owada-szkodnika, ze względu na możliwą różną szybkość procesu hydrolizy każdego z zabezpieczonych składników mieszanki w obecności tego samego czynnika powodującego kontrolowaną hydrolizę. Zastosowanie kwasu fosforowego(V) rozwiązuje problem uzyskania właściwej proporcji uwalniania się do środowiska aktywnych składników.
Poniższe przykłady ilustrują wynalazek w żadnym stopniu nie ograniczając jego zakresu.
Przykład 1
Chlorek 8,8-dietoksyoktylomagnezowy
Do suchej kolby dwuszyjnej (25 cm3) zaopatrzonej w chłodnicę zwrotną zakończona rurką z bezwodnym CaCi2 dodano w atmosferze argonu 330 mg (13,5 mmoli) wiórek Mg aktywowanych jodem i wkroplono strzykawką przez septum 3,6 ml bezw. tetrahydrofuranu. Całość ogrzewano na łaźni olejowej w temp. ok. 70°C przez 25 min i schłodzono do temp. pokojowej. Dodano 0,1 ml 8-chloro-1,1-dietoksyoktanu oraz 44 μΙ jodku etylu i ogrzewano przez dalsze 20 min w temp. 60°C. Całość schłodzono do temp. pokojowej i wkroplono pozostałą ilość acetalu (2,7 g, 11,4 mmoli) w ciągu godzin y we wzrastającej temp. łaźni olejowej z 35°C do 68°C. Mieszaninę reakcyjną ogrzewano jeszcze przez 40 min po czym pozostawiono ją do osiągnięcia temp. pokojowej i rozcieńczono 6,2 ml tetrahydrofuranu.
Przykład 2 (E )-16,16-dietoksyheksadec-5-en (acetal dietylowy (E )-11-heksadecenalu)
W kolbie suszonej w suszarce (temp. >120°C) i studzonej pod argonem, umieszczono w atmosferze argonu 1,4 g (5,9 mmoli) (E)-1-jodoakt-3-en, 24 ml bezw. tetrahydrofuranu i 120 mg (0,8 mmola) CuBr po czym schłodzono całość na łaźni chłodzącej suchy lód/woda/aceton (temp. łaźni -30°C) i wkroplono przygotowany wcześniej roztwór odczynnika Grignarda (przykład 1) w ciągu 40 min, w temp. poniżej -25°C. Proces prowadzono dalej w temperaturze (-20)-(-15)°C przez 25 min i zdjęto łaźnię chłodzącą. Mieszaninę reakcyjną mieszano 25 min i schłodzono na łaźni lodowej do 2°C. Następnie wkroplono 15 ml nas. roztwór NH4Cl i oddzieloną warstwę wodną przemyto eterem dietylowym (2 x 15 ml). Połączone roztwory organiczne przemyto nas. roztworem NH4Cl (20 ml), 20% solanką (20 ml) i suszono bezw. MgSO4. Po oddestylowaniu rozpuszczalnika na wyparce próżniowej, otrzymano 2,7 g bezbarwnego oleju, który wstępnie oczyszczono na piecyku próżniowym (120-129°C, 0,1 Torr), otrzymując 1,71 g pogonu zawierającego produkt. Dalsze oczyszczanie na kolumnie chromatograficznej (eluent eter naftowy/eter dietylowy, 40:1) dało 1,37 g bezbarwnego produktu o czystości izomerycznej powyżej 99%. Wydajność 75%.
1H NMR (500 MHz, CDCl3): 0,89 (t, 3H, J = 7,2 Hz, CH3), 1,20 (t, 6H, J = 7,2 Hz, 2OCH2CH3), 1,24-1,38 (m, 18H, 9CH2), 1,57-1,64 (m, 2H, CH2), 1,93-2,01 (m, 4H, CH2CH=CHCH2), 3,49 (dq, 2H, J = 7,0 i 9,5 Hz, OCH2CH3), 3,64 (dq, 2H, J = 7,0 i 9,5 Hz, OCH2CH3), 4,48 (t, 1H, J = 5,8 Hz, CH(OCH2CH3)2, 5,34-5,43 (m, 2H, CH=CH); 13C NMR (125 MHz, CDCI3): 13,97(CH3), 15,37(2CH3), 22,20(CH2), 24,78(CH2), 29,16(CH2), 29,50(2CH2), 29,55(CH2), 29,57(CH2), 29,67(CH2), 31,85(CH2), 32,30(CH2), 32,62(CH2), 33,62(CH2), 60,80(2OCH2), 102,99(CH), 130,32(CH=), 130,36(CH=).
Przykład 3 (E )-11-heksadecenal (2)
W kolbie o poj. 50 cm3 umieszczono 190 mg (0,6 mmola) acetalu di etylowego (E)-11-heksadecenalu i 14 ml acetonu po czym roztwór schłodzono na łaźni lodowej (2°C) i wkroplono 1,3 ml 10% wodnego roztworu H2SO4 w ciągu ok. 5 min. Zdjęto łaźnię chłodzącą i proces kontynuowano przez dalsze 25 min. Mieszaninę reakcyjną schłodzono ponownie na łaźni lodowej i wkroplono 2,6 ml nas. roztworu NaHCO3. Wytrącony osad odsączono na lejku Schotta (osad przemyto acetonem) i przesącz zatężono na wyparce próżniowej do pozostałości o silnie mlecznej barwie. Pozostałość ekstrahowano eterem dietylowym (3 x 12 ml) i połączone ekstrakty przemyto 20% solanką (12 ml), suszono bezw. MgSO4 i zatężono na wyparce próżniowej. Pozostałość oczyszczono na kolumnie chromatograficznej (eluent heksan/benzen/Et3N, 1:1:0,008), otrzymując 130 mg bezbarwnego oleju o czystości izomerycznej powyżej 99% (analiza GC). Wydajność 90%.
1H NMR (500 MHz, CDCI3): 0,89 (t, 3H, J = 7,2 Hz, CH3), 1,23-1,38 (m, 16H, 8CH2), 1,58-1,67 (m, 2H, CH2), 1,90-2,05 (m, 4H, CH2CH=CHCH2), 2,42 (dt, 2H, J = 2,0 i 7,2 Hz, CH2CHO), 5,33-5,43 (m, 2H, CH=CH), 9,76 (t, 1H, J = 2,0 Hz, CHO); 13C NMR (125 MHz, CDCl3): 13,97(CH3), 22,09(CH2), 22,20(CH2), 29,11(CH2), 29,17(CH2), 29,35(CH2), 29,39(CH2), 29,43(CH2), 29,63(CH2), 31,84(CH2), 32,28(CH2), 32,59(CH2), 43,93(CH2), 130,30(CH=), 130,36(CH=), 202,92(CHO).
Przykład 4
Dyspenser ze środkiem wabiącym
Roztwór heksanowy acetalu dietylowego (E)-11-heksadecenalu i acetalu dietylowego (Z)-11heksadecenalu - łatwo dostępnego z komercyjnego (Z )-11-heksadecenalu w reakcji acetalowania (Pickett, J. A. i inni, Pat. US19884780479 (1988)), o stężeniu 10 mg/ml (stosunek wagowy izomeru E/Z był 1:4) naniesiono w ilościach 160 μ na odtłuszczony metodą Soxleta (aceton) i impregnowany w 5% wodnym roztworze H3PO4 (dyspenser A) oraz 20% wodnym roztworze H3PO4 (dyspenser B) korek gumowy.
PL 244580 Β1
Rozpuszczalnik odparowano w temperaturze pokojowej i uzyskane dyspensery przechowywano pod argonem w oranżowym słoiku szklanym w temperaturze ok. 0°C.
Przykład 5
Użycie acetalu dietylowego (E)-11-heksadecenalu w mieszaninie z acetalem dietylowym (Z)-11-heksadecenalu w testach biologicznych.
Wabiki A i B (przykład 4) umieszczone w oddzielnych pułapkach typu delta z wkładką lepową (klej Lunamelt PS 3199) o wymiarach 20,5 x 19 cm zawieszono na bukszpanie zwyczajnym na wysokości ok. 1,7 m od podłoża. Średnia ilość odławianych samców motyli ćmy bukszpanowej w pułapkę w trakcie trwania wylotu drugiego pokolenia szkodnika z wymienionymi powyżej dyspensę rami (wabik A i B) oraz dyspenserem C zawierającym 1 mg mieszanki feromonowej: Z11 -16:Ald i E11 -16:Ald w proporcji mas. 5:1, i wabikiem referencyjnym holenderskiej firmy Pherobank do odławiania samców motyli ćmy bukszpanowej (dyspenser DW) przedstawiono poniżej.
Wabik Średnia ilość odławianych samców/pułapkę
Kontrola 0
A 3
B 6
C 6
DW 8

Claims (13)

1. Pochodne (E)-11-heksadecenalu o wzorze ogólnym 1, gdzie Y i Z oznaczają grupę: MeO, EtO, n-PrO, n-BuO albo Y i Z łącznie oznaczają układ cykliczny OCH2CH2O, OCH2CH2CH2O lub OCHRCHRCH(OG)O, w którym R oznacza alkil, a G grupę zabezpieczającą dla funkcji hydroksylowej w układzie aldoksanu lub proton.
2. Sposób otrzymywania pochodnych (E)-11-heksadecenalu o wzorze ogólnym 1, w którym halogenek magnezoorganiczny poddaje się reakcji z 0,1-1,0 ekwiwalentem (E)-1-jodookt-3-enu w obecności katalizatora, w organicznym aprotonowym rozpuszczalniku, w atmosferze gazu obojętnego, znamienny tym, że stosuje się halogenek magnezoorganiczny o wzorze ogólnym 4 XMgCH2CH2CH2CH2CH2CH2CH2CHYZ, gdzie X jest grupą halogenową, natomiast Y i Z oznaczają: MeO, EtO, n-PrO, n-BuO albo Y i Z łącznie oznaczają układ cykliczny OCH2CH2O, OCH2CH2CH2O lub OCHRCHRCH(OG)O, w którym R oznacza alkil, a G grupę zabezpieczającą dla funkcji hydroksylowej w układzie aldoksanu, zaś jako katalizator stosuje się Cu(l), a reakcję prowadzi się w zakresie temperatur (-50)-20°C, w czasie 0,1-2 godzin.
3. Sposób według zastrz. 2, znamienny tym, że X oznacza chlor lub brom.
4. Sposób według zastrz. 2, znamienny tym, że jako katalizator Cu(l) stosuje się CuBr.
5. Sposób według zastrz. 2, znamienny tym, że katalizator Cu(l) stosuje w ilości 0,1-20% molowych.
6. Sposób według zastrz. 2, znamienny tym, że jako aprotonowy rozpuszczalnik stosuje się eter dietylowy lub tetrahydrofuran.
7. Środek stanowiący atraktant lub składnik atraktantu wielu gatunków szkodliwych owadów, znamienny tym, że zawiera związek o wzorze 1 pojedynczo lub w mieszaninie.
8. Środek według zastrz. 7, znamienny tym, że zawiera dodatkowo czynnik powodujący kontrolowaną hydrolizę związku o wzorze 1.
9. Środek według zastrz. 8, znamienny tym, że jako czynnik powodujący hydrolizę zawiera wodny roztwór kwasu siarkowego(VI) albo kwasu fosforowego(V) lub mieszaninę kwasu i acetonem.
10. Zastosowanie związku o wzorze 1 lub mieszaniny związków o wzorze 1, jako atraktanta lub składnika atraktanta wielu gatunków szkodliwych owadów.
PL 244580 Β1
11. Zastosowanie według zastrz. 10, znamienne tym, że dla jednoskładnikowego atraktantu stosuje się związek o wzorze 1 o izomerycznej czystości powyżej 99%.
12. Zastosowanie według zastrz. 10, znamienne tym, że jako czynnik powodujący hydrolizę stosuje się wodny roztwór kwasu siarkowego(VI) albo kwasu fosforowego(V) lub mieszaninę kwasu z acetonem.
13. Zastosowanie według zastrz. 10, znamienne tym, że związek o wzorze 1 stosuje się na ciekłym lub stałym nośniku, neutralnym z punktu widzenia środka wabiącego.
PL440063A 2021-12-30 2021-12-30 Tlenowe pochodne (E)-11-heksadecenalu, sposób ich wytwarzania, środek zawierający te związki oraz zastosowanie PL244580B1 (pl)

Priority Applications (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL440063A PL244580B1 (pl) 2021-12-30 2021-12-30 Tlenowe pochodne (E)-11-heksadecenalu, sposób ich wytwarzania, środek zawierający te związki oraz zastosowanie

Applications Claiming Priority (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL440063A PL244580B1 (pl) 2021-12-30 2021-12-30 Tlenowe pochodne (E)-11-heksadecenalu, sposób ich wytwarzania, środek zawierający te związki oraz zastosowanie

Publications (2)

Publication Number Publication Date
PL440063A1 PL440063A1 (pl) 2023-07-03
PL244580B1 true PL244580B1 (pl) 2024-02-12

Family

ID=87000526

Family Applications (1)

Application Number Title Priority Date Filing Date
PL440063A PL244580B1 (pl) 2021-12-30 2021-12-30 Tlenowe pochodne (E)-11-heksadecenalu, sposób ich wytwarzania, środek zawierający te związki oraz zastosowanie

Country Status (1)

Country Link
PL (1) PL244580B1 (pl)

Also Published As

Publication number Publication date
PL440063A1 (pl) 2023-07-03

Similar Documents

Publication Publication Date Title
KR101938423B1 (ko) 복숭아심식나방의 성페로몬 물질 및 이것을 포함하는 유인제
EP0215010A1 (en) MORE THAN AN INGREDIENT PEST CONTROL COMPOSITION.
US5728376A (en) Tetradecatrienyl and tetradecadienyl acetates and their use as sex attractants for tomato pests
US3072526A (en) Insect lures
PL244580B1 (pl) Tlenowe pochodne (E)-11-heksadecenalu, sposób ich wytwarzania, środek zawierający te związki oraz zastosowanie
US2994638A (en) Agent for combating rodents
US4364931A (en) Composite insect attractant for male white-line dart moths and a process for preparing the active ingredients thereof
DE60013442T2 (de) (e8,z10)-tetradeca-8,10-dienal,verfahren zu seiner herstellung und seine verwendung als sexuallockstoff für miniermotten
EP3504968B1 (en) Composition having sex pheromone activity on san jose scale, and attractant, mating disruptant, attraction method and mating disruption method for san jose scale
GB2063068A (en) Methods, compositions and apparatus for the monitoring and control of an insect pest
US4075320A (en) Attractant for ants
RU2055476C1 (ru) Инсектоакарицидная композиция
JP5857369B2 (ja) マツモトコナカイガラムシの性誘引物質、及び性誘引剤
JP2557456B2 (ja) 5、9ージメチルペンタデカンおよび5、9ージメチルヘキサデカン
US4243660A (en) Composite insect attractant for male cabbage moths and a process for preparing its active agents
US3124608A (en) Organic carbonate compounds
PL215367B1 (pl) Pochodne (5Z,7E)-dodeka-5,7-dienalu, sposób ich wytwarzania, środek zawierający te związki oraz sposób jego wytwarzania i zastosowanie
IL41437A (en) Phenyl and benzyl alkynyl ethers their production and pest-population control compositions containing them
US4994268A (en) Pheromone formulation for attracting spruce beetles
JPH0347104A (ja) ヒラタコクヌストモドキのための誘引剤
US3238097A (en) Control of verminous animals
US4201789A (en) Cyclopropanecarboxylic acid naphthylmethyl ester
JP5022317B2 (ja) ブドウオオトリバの性フェロモン物質及びこれを含む性誘引剤
US4200590A (en) (6E,10Z)-3,4,7,11-Tetramethyl-6,10-tridecadienal-1
RU2561272C1 (ru) Способ получения 1-(8-метокси-4,8-диметилнонил)-4-(1-метилэтил)бензола из изопрена (варианты)