Wynalazek dotyczy urzadzenia do otwierania i zamykania drzwi w wago¬ nach, a zwlaszcza w wagonach, kursuja¬ cych w pociagach pospiesznych, w którym rozrzad sprezonego powietrza jest usku¬ teczniany za pomoca zaworów, sterowa¬ nych elektrycznie.Znane sa urzadzenia, sterowane elek¬ trycznie, do otwierania i zamykania drzwi, przy których przygotowanie do samoczyn¬ nego otwierania drzwi uskuteczniane jest przez wykonanie pewnych wstepnych czynnosci przez kierowce, znajdujacego sie w przednim wagonie napedowym, przy wjezdzie pociagu na miejsce zatrzymania.Samoczynne otwieranie drzwi uskutecznia¬ ne jest natomiast wówczas, gdy pasazer otworzy jedne drzwi. Zamykanie zas wszystkich otwartych drzwi odbywa sie samoczynnie przed ruszeniem pociagu z chwila wykonania pewnych potrzebnych do tego czynnosci na pomoscie kierowcy w przednim wagonie napedowym.W tych znanych urzadzeniach zamknie¬ te drzwi znajduja sie podczas biegu po¬ jazdu pod dzialaniem sprezonego powie¬ trza.Znane sa nastepnie urzadzenia, przy których otwieranie drzwi moze byc usku¬ tecznione tylko recznie, natomiast za-my- *) Wlascicielka patentu oswiadczyla, ze wynalazca jest Otto Springer w BerHnie.kanie uskutecznianie jest przed odjazdem na skutek pewnych czynnosci, dokonanych ze stanowiska kierowcy w przednim wago¬ nie napedowym, po czym drzwi zostaja znowu zwalniane z pod dzialania urzadze¬ nia zamykajacego. Wskutek tego moga one byc recznie otworzone przy wjezdzie po¬ ciagu na miejsce zatrzymania bez uprzed- nieigo dokonywania przez kierowce pew¬ nych czynnosci.W przeciwienstwie do powyzszego u- rzadzenia urzadzenie wedlug wynalazku jest wykonane w taki sposób, ze drzwi mo¬ ga byc otworzone recznie w kazdej chwili, zarówno podczas jazdy, jak i podczas po¬ stoju pociagu. Dzieki temu kierowca przy wjezdzie na stacje lub przystanek ma moznosc wywolania ze swego stanowiska w przednim wagonie napedowym samo¬ czynnego otwarcia drzwi, skoro tylko pasa¬ zer chwyci za" klamke i nacisnie ja w kierunku otwarcia zamka. Samoczynnie otworzone drzwi mozna zamknac recznie.Jezeli zas przy zamknietych na postoju drzwiach klamka zostanie uruchomiona w kierunku otwierania, to nastepuje ponow¬ nie samoczynne otwarcie drzwi. Przy od¬ powiednich czynnosciach pasazera powta¬ rza sie to dotad, dopóki w przednim wago¬ nie napedowym dzwignia, uruchomiajaca wylacznik, poprzez który plynie prad do urzadzenia sterujacego instalacji, otwie¬ rajacej drzwi, pozostaje w polozeniu idi samoczynnego otwierania.Cecha znamienna urzadzenia wedlug wynalazku jest jeszcze ta jego wlasci¬ wosc, ze w razie potrzeby moze byc ono zastosowane tylko jako samoczynne urza¬ dzenie zamykajace, co pozadane jest zwlaszcza wtedy, gdy pojazd, zaopatrzony w urzadzenie wedlug wynalazku, jest ze¬ stawiony w pociag z innymi pojazdami, które posiadaja tylko samoczynne urza¬ dzenie do zamykania drzwi, natomiast ich otwieranie uskuteczniane jest recznie.Zalete urzadzenia wedlug wynalazku stanowi jeszcze ta jego wlasciwosc, ze w pociagu, odlaczonym od wagonu napedo¬ wego lub znajdujacym sie na linii, pozba¬ wionej pradu, otwieranie drzwi uskutecz¬ nia sie samoczynnie po uruchomieniu przez pasazera lub osobe, obslugujaca pociag, klamki drzwi w kierunku otwierania zam¬ ka, co ulatwia obsluge pociagu w hali od¬ stawczej.Konstrukcja urzadzenia wedlug wyna¬ lazku przedstawiona jest schematycznie na zalaczonym rysunku.Rysunek ten przedstawia czesc urza¬ dzenia, znajdujacego sie w pojezdzie z dwojgiem drzwi, które umieszczone sa na kazdej' jego stronie.Na pomoscie kierowcy, znajdujacym sie w wagonie napedowym, umieszczony jest wylacznik 1, wlaczony do przewodu 2, odgalezionego od przewodu pradu jezd¬ nego. Przy przedstawionym na rysunku polozeniu wylacznika 1, odpowiadajacym polozeniu otwarcia drzwi, nie ma zupelnie polaczenia miedzy przewodem 2 i przewo¬ dami 3 i 4, których konce polaczone sa z kontaktami wylacznika 1. Do przewodu 3 przylaczony jest sterowany elektrycznie zawór rozrzadczy 5 dla sprezonego po¬ wietrza, calkowicie odpowiadajacy swa budowa i sposobem dzialania zaworowi, opisanemu w patencie niemieckim Nr 483150. Oslona zaworu 5 jest polaczona poprzez kurek zamykajacy 6 z przewodem 7 dla sprezonego' powietrza, polaczonym poprzez drugi kurek zamykajacy 8 z zawo¬ rami 9 do otwierania drzwi. Konstrukcja i sposób dzialania zaworów 9 odpowiada calkowicie zaworowi wedlug patentu nie¬ mieckiego Nr 543 339, w którym to zaworze w przypadku wzbudzania suwak obrotowy zostaje obracany za pomoca tloka zawsze o pewien okreslony kat w tym samym kie¬ runku. W rozpatrywanym przypadku to obracanie suwaka wywoluje napelnianie i opróznianie (na przemian) lewej komory cylindra J0f sluzacego do otwierania i za-mykania drzwi, natomiast wzbudzenie elektromagnesu zaworu 5 wywoluje napel¬ nianie prawej komory cylindra 10 oraz jego samoczynne stopniowe opróznianie.Z przewodem 4 jest polaczony prze¬ kaznik przelacznikowy 11, uruchomiajacy wylacznik 12 wbrew dzialaniu sprezyny 13. Wylacznik 12, zaleznie od swego po¬ lozenia, przerywa lub zamyka polaczenie miedzy zródlem pradu 14 a przewodem 15, doprowadzajacym prad do elektroma¬ gnesów zaworów 9, sluzacych do otwiera¬ nia) drzwi. Z zaworami tymi polaczone jest za pomoca rury urzadzenie wylacznikowe, dzialajace za pomoca sprezonego powie¬ trza, skladajace sie z kontaktu 16 i cylin¬ dra 17 dla sprezonego powietrza. Napelnia¬ nie cylindra 17 sprezonym powietrzem odbywa sie zawsze wtedy, gdy lewa ko¬ mora cylindra 10 (komora otwierania) jest oprózniona. W obrebie drogi, po któ¬ rej, przebiegaja drzwi, znajduje sie jesizcze wylacznik 18, który zamyka sie tylko wte¬ dy f gdy drzwi dochodza przy otwiera¬ niu do koncowego punktu tej drogi i otwie¬ ra sie natychmiast z chwila, gdy drzwi zostaly wprawione w ruch wsteczny.Prawe komory (komory zamykania) tych cylindrów 10, które sa umieszczone na po¬ moscie kierowcy w wagonie napedowym, posiadaja osobny, odchodzacy od zaworu zamykajacego 5, przewód dla sprezonego powietrza, który moze byc zamykany za pomoca kurka 19, azeby konduktor mógl wskoczyc do pociagu takze i po dokona- nem zamknieciu pozostalych drzwi pocia¬ gu. Kazda klamka drzwiowa 20 jest pola¬ czona z wylacznikiem 21, wlaczonym do przewodu, prowadzacego prad do elektro¬ magnesów zaworu 9 i bedacego odigalezie- nieim przewodu 15.Sposób dzialania urzadzenia jest naste¬ pujacy.Podczas jazdy wylacznik 1, znajduja¬ cy sie na pomoscie kierowcy wagonu na¬ pedowego, zostaje ustawiony w polozenie, odpowiadajace zamknieciu drzwi,.nie uru¬ chomiajac jednak przy tym zaworu zamy¬ kajacego 5, poniewaz wzbudzenie elektro¬ magnesów tego zaworu jest ograniczone do krótkiego okresu czasu, w ciag/u którego wylacznik 1 slizga sie po kontakcie prze¬ wodu 3 przechodzac przez polozenie srod¬ kowe. Przy polozeniu dzwigni 1, odpowia¬ dajacym zamknieciu drzwi, przewód 4 jest zasilany pradem, wskutek czego elek¬ tromagnesy przekaznika 11 zostaja wzbu¬ dzone, wylacznik 12 otwiera sie, a zródlo pradu 14 zostaje odlaczone od sterowa¬ nych elektrycznie zaworów 9. Przypadko¬ we lub lekkomyslne przesuniecie klamki drzwiowej 20 do polozenia, przy którym nastepuje otwarcie zamka drzwi, nie wy¬ woluje bynajmniej ich samoczynnego otwarcia, kazde jednak drzwi mozna otwo¬ rzyc recznie.Przy wjezdzie pojazdu na miejsce za¬ trzymania wylacznik / zostaje przestawio¬ ny w polozenie otwarcia drzwi, uwidocz¬ nione na rysunku. Przewód 4, polaczony dotychczas z przewodem 2, nie jest juz zatem nadal zasilany pradem. Sprezyna 13 odciaga wówczas dzwignie 12 wylacz¬ nika do polozenia, uwidocznionego na ry¬ sunku, przy którym zródlo pradu 14 la¬ czy sie z przewodem 15, przy czym wy¬ lacznik 22 jest zamkniety. Kontakt 21 po¬ zostaje tak dlugo polaczony mechanicznie z raczka drzwi 20, dopóki to polaczenie nie zostanie przerwane wskutek ruchu drzwi przy ich otwieraniu. Jezeli klamka drzwiowa 20 zostanie wówczas urucho¬ miona w kierunku otwierania zamka, to kontakt 21 zamyka sie, zawór 9 zas otrzy¬ muje prad wzbudzenia. Suwak obrotowy, znajdujacy sie w tym zaworze, laczy prze¬ wód 7 dla sprezonego powietrza z lewa komora cylindra 10. Cylinder 17 zostaje pirzy tym oprózniony, wskutek czego za¬ myka sie wylacznik 16, drzwi zas samo¬ czynnie sie otwieraja. Prad wzbudzajacy plynie tylko dotad, dopóki klamka jest — 3 —utrzymywana w odpowiednim poloze¬ niu.Gdy drzwi dochodza do swego poloze¬ nia krancowego, wylacznik 18 zamyka sie.Elektromagnesy zaworu 9 otrzymuja zno¬ wu prad wzbudzajacy, wskutek czego su¬ wak obrotowy wykonywa dalszy obrót czesciowy w tym samym kieminkiu i lewa komora cylindra 10 opróznia sie, nato¬ miast cylinder 17 napelnia sie sprezonym powietrzem. Jezeli drzwi podczas postoju pociagu zostana recznie zamkniete, to mo¬ ga byc one znowu samoczynnie otworzone za pomoca odpowiedniego obrócenia racz¬ ki 20. Mozliwosc ta istnieje dotad, dopóki bezposrednio przed dalszym biegiem po¬ ciagu kierowca wagonu napedowego nie przelozy wylacznika 1 w polozenie za¬ mkniecia drzwi. Przy powolnym przela¬ czaniu wylacznika zostaja zasilone pradem w polozeniu srodkowym jednoczesnie przewody 3, 4. Polaczenie przewodu 2 z przewodem 4 wywoluje odlaczenie prze¬ wodu 15 przez przekaznik przelacznikowy 11 od zródla pradu 14. Poniewaz i prze¬ wód 3 zostaje polaczony z przewodem 2, przeto jednoczesnie i elektromagnes zawo¬ ru rozrzadczego 5 zostaje wzbudzony i przewód 7 dla sprezonego powietrza laczy sie z prawymi komorami cylindrów 10. Le¬ we komory) cylindrów 10 opróznily sie, jak to zaznaczono wyzej, w krancowym polo¬ zeniu drzwi w czasie ich otwarcia przy wspóldzialaniu kontaktów 18 i cylindra 17.Napelnianiu wiec sprezonym powietrzem z przewodu 7 poprzez zawór rozrzadczy 5 prawych komór cylindrów 10 nic nie stoi na przeszkodzie, wobec czego drzwi moga zamknac sie samoczynnie.Podczas jazdy po ukonczeniu ruchu, za¬ mykajacego drzwi, przelacznik 1 zajmuje polozenie zamkniecia laczac tylko prze¬ wód 4 z przewodem 2. Drzwi zamykaja sie wówczas samoczynnie i moga byc otworzo¬ ne tylko recznie, natomiast nie moga byc otworzone samoczynnie.Jezeli pociag zostal odstawiony lub znajduje sie na linii, pozbawionej pradu, to przy wylaczniku 1, ustawionym w polo¬ zenie zamkniecia, wzbudzenie przekazni¬ ka przelacznikowego 11 ustaje, a sprezyna 13 wywoluje polaczenie zródla pradu 14 z przewodem 15. Samoczynne otwieranie drzwi jest wówczas uskuteczniane za po¬ moca przestawienia klamki 20.Jezeli pojazd zostal wlaczony do po¬ ciagu, posiadajacego tylko samoczynne urzadzenie do zamykania drzwi, to prze¬ lacznik 22 zostaje otwarty, a przewód 15 odlaczony od, zródla pradu 14, wskutek czego samoczynne otwierania drzwi jest uniemozliwione.To samo dzialanie osiaga sie równiez i przez zamkniecie kurka 8. PL