PL236121B1 - Zamek, zwłaszcza do bram, furtek lub drzwi z kształtowników - Google Patents

Abstract

Zamek, zwłaszcza do bram, furtek lub drzwi z kształtowników, zawiera obudowę (A) z czołem zamka (6), połączonym z obudową. Zamek zawiera elementy mocowania oraz zawiera co najmniej jedną zasuwkę (15) i zapadkę (26). Zamek mocowany jest za pośrednictwem czoła (6) lub czoła (6) i czoła dodatkowego, do kształtownika bramy furtki lub drzwi w taki sposób aby rygiel blokujący zasuwki (15) wchodził do otworu w sąsiadującym słupku kształtownika (3) spełniającym funkcję ościeżnicy oraz zawiera zespół orzecha (42) z klamką współpracujący z zapadką (26) i wkładkę bębenkową (51). Zapadka (26) w części wystającej poza czoło zamka stanowi wydrążony trzpień zawierający ścięcie (25) pod kątem 45° współpracujące z otworem w krawędzi sąsiadującego kształtownika (3) oraz jest prowadzona przez wodzik zapadki. Do zespołu zapadki od przeciwnej strony zamocowane jest równoległe do czoła (6) zamka krótsze ramię wodzika zapadki (26), zaś prostopadłe do czoła (6) zamka (1) dłuższe ramię wodzika zawiera występy współpracujące z ramionami dźwigni zespołu orzecha (42). Dłuższe ramię wodzika posiada w centralnej części szczelinę poprzez którą zapadka (26) sprzęgnięta jest z dźwignią trzeciego obrotu wkładki (51) osadzoną i obracającą się na tulei zespołu orzecha (42). Dłuższe ramię wodzika posiada wybranie pod ramię sprężyny zapadki, która wywiera nacisk na zapadkę (26), w kierunku jej wysuniętego położenia, przy czym krótsze ramię wodzika zapadki (26) posiada dwa, symetrycznie rozłożone występy, które wsunięte są w podłużne szczeliny w skrzynce zamka (1) i w przykrywie (13) zamka (1), prowadzące zespół zapadki (26).

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest zamek, zwłaszcza do bram, furtek lub drzwi z kształtowników, przeznaczony do ich zamykania i otwierania. Ogrodzenia, szczególnie ogrodzenia metalowe zbudowane są w oparciu o metalowe słupki które utrzymują pozostałe elementy ogrodzenia, w tym na przykład siatkę, lub rzędy pionowych elementów metalowych albo drewnianych w postaci sztachet.

Określony fragment ogrodzenia, ograniczony ustawionymi blisko siebie dwoma słupkami, jest zaprojektowany specjalnie dla zamocowania bramy, furtki lub drzwi. Wymienione słupki wykonane są zwykle z kształtowników otwartych, półotwartych, lub zamkniętych. Zamek takiej bramki, furtki lub drzwi zawiera zapadkę i/lub zasuwkę, przy czym korzystne jest gdy ta zapadka i/lub zasuwka przechodzi przez obie przeciwległe wobec siebie ściany kształtownika, który stanowi zwykle pionowy element konstrukcyjny bramy, furtki lub drzwi, współpracujący z pionowym kształtownikiem stanowiącym fragment odgrodzenia.

Znanych jest szereg rozwiązań zamków przeznaczonych dla tego rodzaju zastosowań. W rozwiązaniu znanym z opisu patentowego nr GR 2005/0100250 przedstawiono blokadę do drzwi aluminiowych z zawiasami ze śrubą zatrzaskową. Blokada jest regulowana w zależności od rodzaju lub wielkości profilu ościeżnicy. Zmieniana jest długość zapadki w celu uzyskania maksymalnej głębokości wnikania zapadki lub zasuwki do ościeżnicy, stanowiącej ramę bramy lub furtki. Śruba zatrzaskowa zawiera przelotowy otwór zgodny z kierunkiem prostoliniowego ruchu zapadki lub zasuwki, z przednią wystającą częścią i tylną częścią o mniejszej średnicy. W otworze znajduje się gwint i poprzeczny, pionowy względem otworu korytka, prostokątny otwór. Wzdłuż długości tego przelotowego ot woru wstawiony jest trzpień z płaską główką, który jest trwale wciśnięty przez sprężynę i który ma przednią część ze śrubowym gwintem i wycięcie do wkręcania lub wykręcania, w celu zwiększenia lub zmniejszenia wystającej długości śruby zatrzaskowej za pomocą śrubokręta wprowadzonego przez przednią część otworu. W prostokątnym otworze znajduje się plastikowy element dystansowy w celu stabilizacji trzpienia.

Kolejne znane rozwiązanie zamka przedstawiono w opisie patentowym BE 1011694. Przedmiotem tego rozwiązania jest urządzenie zamykające drzwi, zawierające blokadę ze sworzniem zapadkowym, płytkę krawędziową, rowek zazębiający się z rączką, oraz działające na śrubę zatrzasku. Zatrzask sprzęga się z rowkiem. Element sterujący zatrzasku jest dopasowany tak, aby był współdziałał z rowkiem w taki sposób, aby działał na śrubę zatrzaskową. Śruba zatrzaskowa i element sterujący są zaopatrzone w pierwszy i drugi środek dopasowany dla sprzęgnięcia ich razem. Środki te stanowią elementy regulacyjne selektywnie przemieszczające się pomiędzy ustaloną liczbą pozycji.

Według kolejnego rozwiązania, znanego z opisu patentowego EP 0963498 zamek do drzwi zawiera mechanizm ze sworzniem zapadkowym, górną krawędź, bębenek współpracujący z rączką, środki powrotne działające na śrubę zatrzasku. Wynalazek charakteryzuje się tym, że element sterujący jest umieszczony integralnie z bębenkiem do działania na śrubę, a śruba i człon sterujący są zaopatrzone w pierwszy i drugi środek przeznaczony do współpracy i składający się z nich, środki regulacyjne, które mogą być selektywnie przemieszczane pomiędzy pewną liczbą z góry określonych położeń. Jeden z tych środków który zawiera wystający element może być połączony rozłącznie, w co najmniej jednym króćcu przymocowanym do członu kontrolnego. Urządzenie zamykające, w szczególności do drzwi, zawierające zamek zaopatrzony w zasuwkę przystosowaną do wprowadzenia do ramy tak, że zasuwka przechodzi przez ramę. Urządzenie zawiera płytę czołową zawierającą co najmniej jeden otwór dla zasuwki oraz płytę nośną przymocowaną do tej płyty czołowej i zawierającą, naprzeciw wspomnianego otworu w płycie czołowej, element prowadzący wymienioną zasuwkę. Zamek zawiera także orzech umożliwiający współpracę z co najmniej jedną klamką i środkami powrotnymi przeznaczonymi do współpracy z zasuwką. Nakrętka i środki powrotne są przystosowane do współpracy z zasuwką, aby przesunąć ją w otworze w płycie czołowej pomiędzy położeniem wycofanym a położeniem wysuniętym, w którym wystaje ona ponad określoną odległość z powierzchni czołowej i dalej poza wspomnianą powierzchnię pionowego kształtownika ramy, gdy zamocowany jest na nim zamek. Zamek składa się z blokady bezpieczeństwa zaopatrzonej w cylinder, gdzie element sterujący jest zintegrowany z nakrętką działającą na zasuwkę w ten sposób, że zasuwka i element sterujący są odpowiednio zaopatrzone w środki przystosowane do współpracy ze sobą. Wspomniane środki stanowią odpowiednio środki regulacyjne, które umożliwiają regulowanie przesunięcia i które znajdują się na zasuwce pomiędzy otworem w płycie czołowej i elementem prowadzącym. Środki te są zdolne do selektywnego poruszania się pomiędzy określoną liczbą pozycji półobrotowej zasuwki, wzdłuż osi podłużnej tej zasuwki. W jednej z tych pozycji może być rozłącznie sprzężony wystający element wspomnianych pierwszych

PL 236 121 B1 środków z jednej strony z co najmniej jednym występem przymocowanym z drugiej strony. Człon sterujący jest przystosowany do oddziaływania na element wystający za pośrednictwem tego elementu wystającego, na zasuwkę, aby przesunąć tę zasuwę do jej położenia wycofanego. Środki powrotne są dostosowane do działania na element wystający zasuwki i za pośrednictwem tego elementu wystającego na zasuwkę tak, aby przesunąć tę półobrotową zasuwę z powrotem do jej położenia wysuniętego. Boczna powierzchnia półobrotowej zasuwki może być zaopatrzona w określoną z góry liczbę otworów, w jednym z których wspomniany element zamocowany jest tak, aby zasuwa mogła być rozłącznie połączona. Wymieniony wystający element może stanowić blokujący suwak. Blokujący suwak według tego znanego rozwiązania może być umieszczony przesuwnie w dwóch szczelinach trzpienia na środkowym pręcie, który może być uruchamiany z zewnątrz przez kanał dostępu wykonany współosiowo w wyżej wymienionym pręcie.

Zadaniem wynalazku jest opracowanie nowej i prostej konstrukcji zamka o zwiększonej możliwości zastosowania do bram, furtek i drzwi o konstrukcji nośnej z kształtowników, który może być mocowany do jednej ściany kształtownika zamkniętego, jak i poprzez rozcięcie, wycięcie ścian, czy wygięcie kształtownika, do drugiej, przeciwległej ściany kształtownika zamkniętego, bez potrzeby stosowania tarcz osłonowych do klamek i wkładki drzwiowej oraz bez potrzeby wspawania osłon zamka w szkielet konstrukcji bramy, furtki lub drzwi.

Według wynalazku, zamek, zwłaszcza do bram, furtek lub drzwi z kształtowników, zawiera obudowę, której otwarta strona w pozycji roboczej zamka jest zamknięta za pomocą czoła zamka, połączonego z obudową zamka śrubami przechodzącymi przez otwory w tym czole zamka. Zamek zawiera elementy mocowania do kształtownika z jednej bądź drugiej strony tego kształtownika, oraz zawiera co najmniej jeden rygiel blokujący w postaci co najmniej jednej zasuwki i/lub zapadki. Zamek mocowany jest za pośrednictwem czoła do kształtownika bramy furtki lub drzwi w taki sposób aby rygiel blokujący wchodził do otworu w sąsiadującym słupku spełniającym funkcję ościeżnicy. Zamek zawiera zespół orzecha z klamką współpracujący z zapadką, oraz wkładkę bębenkową zamocowaną w obudowie i współpracującą z zasuwką i zapadką za pośrednictwem zabieraka wkładki. Zapadka w części wystającej poza czoło zamka stanowi wydrążony trzpień zawierający ścięcie współpracujące z otworem w krawędzi sąsiadującego z bramą, furtką lub drzwiami kształtownika ogrodzenia oraz jest prowadzona przez wodzik zapadki.

Według wynalazku zamek charakteryzuje się tym, że do zespołu zapadki od przeciwnej strony zamocowane jest równoległe do czoła zamka krótsze ramię wodzika zapadki, zaś prostopadłe do czoła zamka dłuższe ramię wodzika zawiera występy współpracujące z ramionami dźwigni zespołu orzecha, przy czym dłuższe ramię wodzika posiada w centralnej części szczelinę poprzez którą zapadka sprzęgnięta jest z dźwignią trzeciego obrotu wkładki osadzoną i obracającą się na tulei zespołu orzecha. Dłuższe ramię wodzika posiada wybranie pod ramię sprężyny zapadki, która wywiera nacisk na zapadkę, w kierunku jej wysuniętego położenia. Krótsze ramię wodzika zapadki posiada dwa, symetrycznie rozłożone występy, które wsunięte są w podłużne szczeliny w skrzynce zamka i w przykrywie zamka. Szczeliny prowadzą zespół zapadki w ruchu posuwisto-zwrotnym z pozycji wysuniętej z zamka do pozycji wsuniętej do zamka i z powrotem.

W korzystnej wersji rozwiązania według wynalazku, zamek zawiera czoło dodatkowe które mocowane jest wkrętami dodatkowymi do czoła zamka.

Płytka zasuwki w części poniżej zasuwki, może zawierać odgięcie o powierzchni równoległej do powierzchni czoła, sięgające swoją krawędzią do wewnętrznej powierzchni skrzynki.

Krótsze ramię wodzika zapadki, równoległe do czoła zamka korzystnie jest połączone trwale ze śrubą zapadki, natomiast dłuższe ramię wodzika, prostopadłe do czoła zamka korzystnie posiada symetrycznie rozłożone występy, które sprzęgnięte są z lewą dźwignią orzecha i z prawą dźwignią orzecha.

Według wynalazku, dłuższe ramię wodzika korzystnie posiada w centralnej części podłużną szczelinę poprzez którą zapadka sprzęgnięta jest z dźwignią zapadki trzeciego obrotu osadzoną i obracającą się na tulei orzecha.

Zgodnie z rozwiązaniem według wynalazku, krótsze ramię wodzika może posiadać dwa symetryczne występy, które umieszczone są przesuwnie w podłużnych szczelinach prowadzących w ścianach skrzynki zamka.

Zespół orzecha korzystnie składa się z dźwigni orzecha lewej i dźwigni orzecha prawej, przy czym dźwignie orzecha zawierają walcowe wytłoczenia o wysokości odpowiadającej zagłębieniu o wymiarze

PL 236 121 B1 od 50% do 66% grubości dźwigni orzecha i ułożyskowanych odpowiednio w otworach skrzynki i przykrywy zamka.

Dźwignie orzecha korzystnie posiadają dłuższe ramiona, którymi sprzęgnięte są z zapadką poprzez występy wodzika zapadki dla cofania zapadki, oraz zawierają krótsze ramiona na których osadzony jest kołek orzecha, połączony z naciągową sprężyną orzecha.

Zgodnie z wynalazkiem opracowano konstrukcję zamka o zwiększonym zakresie zastosowania, bez potrzeby stosowania tarcz osłonowych dla klamek i wkładki drzwiowej. Zamek charakteryzuje się wyjątkowo dalekim, na ok. 25 mm wysuwem zasuwki z zamka, oraz dalekim, na ok. 15 mm cofaniem w głąb zamka zapadki klamką lub kluczem wkładki drzwiowej. Zamek ma zwartą konstrukcję zintegrowaną z obudową, klamkami i wkładką bębenkową. Zamek może być zamontowany do ramy bramy, furtki lub drzwi z użyciem dwóch śrub. Konstrukcja zapadki umożliwia prostą zamianę zamka lewego na prawy i odwrotnie, nawet po zamontowaniu do profilu bramy, furtki lub drzwi. Konstrukcja zamka stwarza możliwość regulacji czyli dodatkowego wydłużenia lub skrócenia wysuwu zapadki o ok. 10 mm poza czoło zamka, w zależności od potrzeb. Zlikwidowano możliwość blokowania się popychacza dźwigni trzeciego obrotu lub inaczej obrotu klucza wkładki. W zamku według wynalazku nie ma potrzeby stosowania elementów spiekanych bądź odlewanych. W konstrukcji zamku według wynalazku nastąpiło zwiększenie trwałości mechanizmu, przez zastosowanie sprężyn skrętnych.

Przedmiot wynalazku przedstawiono w przykładzie wykonania na załączonym rysunku na którym kolejne figury ilustrują:

Fig. 1 - widok zamka zamocowanego do zewnętrznej powierzchni ściany kształtownika zamkniętego.

Fig. 2 - widok zamka zamocowanego do wewnętrznej powierzchni ściany kształtownika zamkniętego.

Fig. 3 - widok mechanizmu zamka według fig. 1.

Fig. 4 - widok mechanizmu zamka według fig. 2.

Fig. 5a - zapadka w widoku na ściętą płaszczyznę.

Fig. 5b - zapadka z widoku zgodnym z ukośną płaszczyzną.

Fig. 6a - zespół orzecha w przekroju zgodnym z osią obrotu klamki.

Fig. 6b - zespół orzecha w przekroju A-A z rysunku fig. 6a.

Na rysunku fig. 1 pokazano zamek 1 w przykładzie wykonania, zamocowany do zewnętrznej powierzchni kształtownika 3, który stanowi element zamykający będący fragmentem obramowania bramy, furtki lub drzwi wykonanego z kształtowników. Kształtownik 3 w tym przykładzie wykonania stanowi kształtownik zamknięty o przekroju kwadratowym. W tym przykładzie wykonania zapadka 26 oraz zasuwka 15 zamka 1 w położeniu otwarte przechodzą przez otwory w obu przeciwległych ścianach kształtownika 3 i dla uzyskania położenia zamknięte wysuwane są z zamka 1, poprzez kształtownik 3, dalej trafiając w otwory niepokazanej na tym rysunku ościeżnicy. Pod pojęciem ościeżnicy rozumie się tu każdy element ogrodzenia lub ściany z którym współpracuje brama, furtka lub drzwi wyposażone w zamek według wynalazku. Zamek 1 jest całkowicie zamknięty w obudowie A, która ma tylko jedną otwartą stronę, zamkniętą czołem 6.

Na rysunku fig. 2 pokazano inny przykład zamocowania zamka 1 według wynalazku. W tym przykładzie wykonania zamek 1 został wpuszczony do wnętrza kształtownika 3, który może mieć postać ceownika lub kształtownika zamkniętego o przekroju kwadratowym, jednak w tym drugim przypadku w ścianie kształtownika 3 wykonano otwór o wielkości odpowiadającej co najmniej wielkości czoła 6 zamka, przez ten otwór wprowadzono zamek 1 i zamocowano go częściowo wewnątrz kształtownika 3. W tym przykładzie wykonania zastosowano czoło dodatkowe 7, połączone dwoma śrubami 12 z czołem 6 oraz dwoma śrubami dodatkowymi 12 ze ścianą kształtownika. Na rysunku fig. 1 oraz fig. 2 pokazano ukośne ścięcie 25 zapadki 26. Na rysunkach fig. 1 oraz fig. 2 pokazano także, że zamek jest zamknięty w obudowie A. Obudowa A jest połączona z mechanizmem zamka 1 za pośrednictwem wkrętów 8, przechodzących przez otwory w czole 6 zamka 1.

Zamek 1 pokazany na fig. 1 jest przystosowany do zamontowania do pierwszej strony 5 kształtownika 3 zamykającego bramy, furtki lub drzwi w taki sposób, że jego rygle blokujące tj. zapadka 26 i zasuwka 15, przechodzą przez kształtownik 3 i wystają poza ten kształtownik 3 po jego drugiej stronie 9, przeciwległej do pierwszej strony 5, w pozycji zamknięte. Dzięki zastosowaniu czoła dodatkowego 7 i dodatkowych śrub 12 oraz skróceniu elementów ryglujących tj. zapadki 26 i zasuwki 15, zamek 1, jak to pokazano na rysunku fig. 2, może być wykorzystany do zamontowania bezpośrednio do drugiej strony 9 kształtownika 3, gdy jest on przecięty, rozdzielony bądź wygięty. Takie rozwiązanie zamka 1 zwiększa

PL 236 121 B1 możliwość zastosowania go w celu zamknięcia różnego rodzaju bram, furtek i drzwi wykonanych w oparciu o różne formy kształtowników otwartych, półzamkniętych lub zamkniętych.

Na rysunku fig. 3 oraz fig. 4, pokazano mechanizm zamka w przykładach wykonania, stosownie do przykładów według fig. 1 oraz fig. 2. Mechanizm zamka znajduje się w skrzynce obudowy A. Pokazano tu skrzynkę 4 zamka przymocowaną pokazanymi na rysunku fig. 1 śrubami 8 do czoła 6. Na rysunku fig. 1 pokazano, że kształtownik 3 w przeciwległej ścianie ma otwory które umożliwiają zamocowanie zamka śrubami imbusowymi 11 z wykorzystaniem nitonakrętek 10. Natomiast na rysunku fig. 4 te same nitonakrętki 10 zostały wykorzystane do połączenia czoła 6 zamka 1 z czołem dodatkowym 7 i wymienione czoło dodatkowe 7 zawiera otwory 2 dla połączenia zamka 1 z niepokazaną tu ścianą kształtownika 3, przyległą do niepokazanej na rysunkach ościeżnicy.

Zdejmowalną przykrywę 13 zamka pokazano na rysunkach fig. 1 oraz fig. 2. Przykrywa 13 jest zamocowana wkrętami 16 do kołków skrzynki 14, tworząc w ten sposób przestrzeń między skrzynką 4, czołem 6 i przykrywą 13, w której znajdują się i pracują elementy i mechanizmy wewnętrzne zamka.

Zasuwka 15 w tym przykładzie wykonania ma postać okrągłego trzpienia. W innych przykładach wykonania nie wyklucza się innego przekroju zasuwki 15. Trzpień zasuwki 15 jest trwale połączony z płytką 17. Płytka 17 posiada w części środkowej podłużną szczelinę 18.

Szczelina 18 osadzona przesuwnie na bolcu 14, umożliwia na ruch przesuwny płytki 17 zasuwki 15. Płytka 17 pozwala na ruch posuwisto zwrotny zasuwki 15 w otworze czoła 6 oraz w innym przykładzie wykonania, w otworze w czole dodatkowym 7 od pozycji schowanej zasuwki 15 w zamku do pozycji pierwszego i drugiego wysunięcia tej zasuwki 15 z zamka 1, co pokazano schematycznie na rysunku fig. 1, fig. 2, fig. 3 oraz fig. 4. Płytka 17 zasuwki 15 poniżej szczeliny 18 posiada wybrania 20 sprzęgające zasuwkę 15 z pokazanym na rysunku fig. 3 oraz fig. 4, zabierakiem 19 wkładki bębenkowej 51. Umożliwia to wysuwanie i chowanie zasuwki 15 w zamku 1.

W części powyżej szczeliny 18 płytka 17 zasuwki 15 posiada wycięcia 21, blokujące występem 22 zastawki 23 ruch zasuwki 15 odpowiednio w położeniach pierwszego wysunięcia i drugiego wysunięcia zasuwki 15. Płytka 17 zasuwki 15 w części poniżej zasuwki, posiada odgięcie dystansowe 24 o powierzchni równoległej do powierzchni czoła 6, sięgające krawędzią odgięcia do powierzchni ściany skrzynki 4. Zasuwka 15 przechodzi przez profil kształtownika 3, w położeniu całkowicie wysuniętym. Pokazano to na rysunku fig. 1. Zasuwka 15 wystaje poza czoło 6 minimum na odległość równą sumie szerokości profilu kształtownika 3 oraz dodatkowe 25 mm całkowitego wysuwu tej zasuwki 15, czyli na odległość min. L+25 mm.

Natomiast w drugim przykładzie wykonania, pokazanym na rysunku fig. 2, zasuwka 15 nieprzechodząca przez profil kształtownika 3, w położeniu całkowicie wysuniętym z zamka 1, wystaje poza czoło 6 i poza czoło dodatkowe 7 minimum na odległość 25 mm, równą całkowitemu wysuwowi tej zasuwki 15 z zamka 1.

Zamek 1 zawiera także zespół zapadki pokazany na rysunku Fig. 3, Fig. 5a oraz Fig. 5b. Zespół zapadki składa się z zapadki 26 w postaci wydrążonego trzpienia o przekroju kolistym, ze ścięciem 25, w tym przykładzie wykonania pod kątem 45° od strony zewnętrznej poza czołem 6 lub w innym przykładzie wykonania, poza czołem 6 i czołem dodatkowym 7. W otwór w drugim końcu zapadki 26 wkręcona jest śruba 27, która umożliwia obrót i regulację wysuwu zapadki 26 poza czoło 6 o dodatkowe 10 mm. Ustalenie pozycji zapadki 26 na śrubie 27 w wymaganej pozycji umożliwia znajdujący się wewnątrz zapadki 26 wkręt dociskowy 28, z otworem pod klucz imbusowy. Regulację położenia wkrętu dociskowego 28 można wykonać poprzez otwór w zapadce 26 w ścięciu 25. Drugi koniec śruby 27 zapadki 26 jest połączony trwale z wodzikiem 29 zapadki. Wodzik 29 stanowi płaskownik zagięty w postaci różnoramiennego kątownika.

Krótsze ramię 30 wodzika 29 równoległe do czoła 6 jest połączone trwale ze śrubą 27 zapadki. Dłuższe ramię 31 wodzika 29, prostopadłe do czoła 6 posiada symetryczne występy 32, które sprzęgnięte są z lewą dźwignią 33 orzecha i z prawą dźwignią 34 orzecha. Dłuższe ramię 31 wodzika 29 posiada w centralnej części podłużną szczelinę 35 poprzez którą zespół zapadki sprzęgnięty jest z dźwignią 36 zapadki trzeciego obrotu osadzoną i obracającą się na tulei 37 zespołu orzecha 42. Dłuższe ramię 31 wodzika 29 posiada także wybranie 38 pod ramię skrętnej sprężyny 39 zapadki 25, która wywiera nacisk na tę zapadkę 25, aby ją popychać w kierunku jej wysuniętego położenia w zamku 1. Krótsze ramię 30 wodzika 29 posiada dwa, symetrycznie rozłożone względem osi działania zapadki 25, występy 40, które wsunięte w podłużne szczeliny 41 w skrzynce 4 i przykrywie 13 zamka 1, zapewniają wzdłużny ruch posuwisto-zwrotny zapadki 25 zamka z pozycji wysuniętej do pozycji wsuniętej i odwrotnie. Wybranie 38 oraz występy 40 pokazano na rysunku fig. 5b.

PL 236 121 B1

Zapadka 26 przechodząc przez profil kształtownika 3, w położeniu wysuniętym z zamka 1, wystaje w tym przykładzie wykonania poza czoło 6 minimum na odległość równą sumie wielkości szerokości L profilu kształtownika 3 i średnicy D, czyli na odległość minimum L+D. Natomiast w innym przykładzie wykonania, zapadka 25, nieprzechodząca przez profil kształtownika 3, w przykładzie wykonania pokazanym na rysunku fig. 2, w położeniu wysuniętym z zamka 1, wystaje poza czoło 6 i czoło dodatkowe 7, w tym przykładzie wykonania, minimum na odległość równą średnicy D zapadki 26. Zapadka według tego rozwiązania zapewnia łatwo dostępną możliwość regulacji długości.

Zespół orzecha 42 zamka przedstawiono w przykładzie wykonania na rysunku fig. 6a oraz fig. 6b. Zespół orzecha w tym przykładzie wykonania zawiera dźwignię orzecha lewą 33 i prawą 34. Obie dźwignie 33, 34 posiadają wokół otworów pod klamkę okrągłe wytłoczenia 43 o wysokości odpowiadającej w tym przykładzie wykonania 60% grubości wymienionych dźwigni 33, 34 orzecha, ułożyskowanych odpowiednio w otworach skrzynki 4 i przykrywy 13 zamka 1. Dźwignie 33, 34 orzecha posiadają kwadratowe otwory 44 na przyjęcie trzpienia, niepokazanej na rysunku klamki oraz tulei orzecha 37. Tuleja 37 orzecha jest ułożyskowana w zagłębieniach wytłoczeń 43 dźwigni 33, 34 orzecha i utrzymuje i dystansuje je wzajemnie względem siebie w działaniu zamka. Tuleja 37 orzecha stanowi również ułożyskowanie dla obrotu dźwigni zapadki trzeciego obrotu 36 i oparcie dla ramienia 45 skrętnej sprężyny 49 zastawki 23, zawieszonej na kołku 14 skrzynki 4, wywierającej nacisk na zaczep 22 zastawki 23 zamka w celu prawidłowego blokowania ruchu zasuwki 15 zamka podczas pracy. Kołek 14 i sprężynę 49 uwidoczniono na rysunku fig. 3 i fig. 4 oraz fig. 6a.

Dźwignie 33, 34 orzecha 37 posiadają dłuższe ramiona 46, za pośrednictwem których sprzęgnięte są z zapadką 26 poprzez występy 32 wodzika 29 zapadki 26. Dłuższe ramiona 46 cofają zapadkę 26 zgodnie z ruchem nie pokazanej na rysunku klamki. Dźwignie orzecha 33, 34 zawierają także krótsze ramiona 47 na których osadzony jest kołek 48 orzecha, który za pomocą naciągowej sprężyny 49 orzecha ustawia poprzez zespół orzecha 42 klamkę w pozycji początkowej i zezwala na powrót zapadki 26 do pozycji wysuniętej z zamka 1. Kołek 48 osadzony jest swoimi końcowymi trzpieniami 57 w otworach krótszych ramion 47 dźwigni orzecha. Umieszczone w otworach oporowych 50 w ściance skrzynki 4 i przykrywy 13 końcowe trzpienie 57 kołka 48 ustalają krańcowe położenia zapadki 26 i klamki w zamku 1 w czasie obrotu zespołu orzecha 42 podczas ruchu klamką. Kołek 48 i pozostałe elementy zespołu orzecha pokazano na rysunku fig. 6a oraz fig. 6b.

Zamek 1 zawiera zastawkę 23 stanowiącą płytkę zawieszoną dwoma owalnymi otworami na kołkach skrzynki 14, poruszającą się po powierzchni ścianki skrzynki 4 prostopadle do ruchu zasuwki 15 zamka 1. Zastawka 23 i występem 22 blokuje ruch zasuwki 15 w pozycji schowanej zasuwki 15 wewnątrz zamka 1, jak i w pozycji wysuniętej zasuwki 15 w trakcie pierwszego jak i drugiego obrotu kluczem zabieraka 19 wkładki bębenkowej 51. Zastawkę 23 pokazano na rysunku fig. 3, fig. 4 i fig. 6a.

Zastawka 23 porusza się ruchem pionowym w górę, dzięki prostopadłemu do powierzchni przykrywy 13 i czoła 6 odgięciu 52. Pokazano to na rysunku fig. 3 oraz fig. 4. Zabierak 19 wkładki bębenkowej 51 obracając się w osi wkładki i trafiając na powierzchnię odgięcia 52 zastawki 23, unosi tę zastawkę 23 do góry odblokowując zablokowaną występem 22 zasuwkę 15, pokonując jednocześnie nacisk sprężyny 45 zastawki 23.

Dźwignia zapadki trzeciego obrotu 36 została pokazana na rysunku fig. 3, fig. 4, fig. 6a oraz fig. 6b. Dźwignia 36 osadzona jest i obraca się na tulei 37 orzecha, sprzęgniętą górnym ramieniem poprzez szczelinę 35 z wodzikiem 29 zapadki 25. Dolne ramię dźwigni 36, poprzez otwór 53 z zaczepem 54 popychacza dźwigni 55 zapadki trzeciego obrotu, służy do cofania zapadki 26 zamka 1 poprzez obrót kluczem wkładki bębenkowej 51.

Popychacz 55 dźwigni 36 zapadki trzeciego obrotu pokazany na rysunkach fig. 3, fig. 4 oraz fig. 6a stanowi listwę której jeden koniec z zagięciem 54 pod kątem prostym jest sprzęgnięty obrotowo poprzez otwór 53 z wymienioną dźwignią zapadki trzeciego obrotu 36. Dźwignia 36 przesuwa się na skutek naporu zabieraka 19 wkładki bębenkowej 51 przy obrocie klucza, między płaszczyzną ścianki skrzynki 4, a zasuwką 15 zamka. Popychacz 55 dźwigni zapadki trzeciego obrotu 36 posiada drugi koniec podgięty tak aby krawędź 56 tego popychacza 55, trafiała centralnie na powierzchnię obracającego się zabieraka 19 wkładki 51. Tak ukształtowany i działający popychacz 55 dźwigni zapadki trzeciego obrotu tzn. zaczepiony podgięciem 54 w otworze 53 dźwigni zapadki trzeciego obrotu 36 przesuwa się między ścianką skrzynki 4, a zasuwką 15, a w szczególności między odgięciem 52 zastawki 23, a odgięciem 24 płytki zasuwki 17. Zapadka 26 przesuwa się z pozycji wysuniętej do pozycji wsuniętej w zamku poprzez obrót zabieraka 19 kluczem wkładki bębenkowej 51. Jeśli by się zdarzyło, że zabierak 19 wkładki znajdzie się między popychaczem 55

PL 236 121 B1 dźwigni zapadki trzeciego obrotu a zastawką 23, to nie spowoduje to zablokowania zabieraka 19, a tym samym zablokowania obrotu klucza wkładki bębenkowej 51, co może zdarzyć się w innych konstrukcjach zamka.

Claims (8)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Zamek, zwłaszcza do bram, furtek lub drzwi z kształtowników, zawierający obudowę, której otwarta strona w pozycji roboczej zamka jest zamknięta za pomocą czoła zamka, połączonego z obudową zamka śrubami przechodzącymi przez otwory w tym czole zamka, przy czym zamek zawiera elementy mocowania do kształtownika z jednej bądź drugiej strony tego kształtownika, oraz zawiera co najmniej jeden rygiel blokujący w postaci co najmniej jednej zasuwki i/lub zapadki, zaś zamek mocowany jest za pośrednictwem czoła do kształtownika bramy furtki lub drzwi w taki sposób aby rygiel blokujący wchodził do otworu w sąsiadującym słupku spełniającym funkcję ościeżnicy, przy czym zamek zawiera zespół orzecha z klamką współpracujący z zapadką, oraz wkładkę bębenkową zamocowaną w obudowie i współpracującą z zasuwką i zapadką za pośrednictwem zabieraka wkładki, zaś zapadka w części wystającej poza czoło zamka stanowi wydrążony trzpień zawierający ścięcie współpracujące z otworem w krawędzi sąsiadującego z bramą, furtką lub drzwiami kształtownika ogrodzenia oraz jest prowadzona przez wodzik zapadki, znamienny tym, że do zespołu zapadki (26) od przeciwnej strony zamocowane jest równoległe do czoła (6) zamka krótsze ramię (30) wodzika (29) zapadki, zaś prostopadłe do czoła (6) zamka (1) dłuższe ramię (31) wodzika (29) zawiera występy (32) współpracujące z ramionami dźwigni (33, 34) zespołu orzecha (42), przy czym dłuższe ramię (31) wodzika (29) posiada w centralnej części szczelinę (35) poprzez którą zapadka (26) sprzęgnięta jest z dźwignią (36) trzeciego obrotu wkładki (51) osadzoną i obracającą się na tulei (37) zespołu orzecha (42), i to dłuższe ramię (31) wodzika (29) posiada wybranie (38) pod ramię sprężyny (39), która wywiera nacisk na zapadkę (26), w kierunku jej wysuniętego położenia, przy czym krótsze ramię (30) wodzika (29) zapadki (26) posiada dwa, symetrycznie rozłożone występy (40), które wsunięte są w podłużne szczeliny (41) w skrzynce (4) zamka (1) i w przykrywie (13) zamka (1), prowadzące zespół zapadki (26) w ruchu posuwisto-zwrotnym z pozycji wysuniętej z zamka do pozycji wsuniętej do zamka i z powrotem.
2. 2. Zamek według zastrz. 1, znamienny tym, że zawiera czoło dodatkowe (7) mocowane śrubami dodatkowymi (12) do czoła (6) zamka (1).
3. 3. Zamek według zastrz. 1, znamienny tym, że płytka zasuwki (17) w części poniżej zasuwki (15), zawiera odgięcie dystansowe (24) o powierzchni równoległej do powierzchni czoła (6), sięgające krawędzią do wewnętrznej powierzchni skrzynki (4).
4. 4. Zamek według zastrz. 1, znamienny tym, że krótsze ramię (30) wodzika (29) zapadki (26), równoległe do czoła (6) zamka jest połączone trwale ze śrubą (27) zapadki (26), natomiast dłuższe ramię (31) wodzika (29), prostopadłe do czoła (6) zamka posiada symetrycznie rozłożone występy (32), które sprzęgnięte są z lewą dźwignią (33) orzecha i z prawą dźwignią (34) orzecha.
5. 5. Zamek według zastrz. 1 albo 4, znamienny tym, że dłuższe ramię (31) wodzika (29) posiada w centralnej części podłużną szczelinę (35) poprzez którą zapadka (26) zamka sprzęgnięta jest przesuwnie z dźwignią zapadki trzeciego obrotu (36) osadzoną i obracającą się na tulei orzecha (37).
6. 6. Zamek według zastrz. 5, znamienny tym, że krótsze ramię (30) wodzika (29) posiada dwa symetryczne występy (40), które umieszczone są przesuwnie w podłużnych szczelinach prowadzących (41) w ścianach skrzynki (4) i przykrywy (13) zamka (1).
7. 7. Zamek według zastrz. 1, znamienny tym, że zespół orzecha (42) składa się z dźwigni orzecha lewej (33) i dźwigni orzecha prawej (34), przy czym dźwignie (33, 34) zawierają walcowe wytłoczenia (43) o wysokości odpowiadającej zagłębieniu od 50% do 66% grubości dźwigni orzecha (33, 34), ułożyskowanych odpowiednio w otworach skrzynki (4) i przykrywy (13) zamka (1).
8. 8. Zamek według zastrz. 1 albo 7, znamienny tym, że dźwignie orzecha (33, 34) posiadają dłuższe ramiona (46), którymi sprzęgnięte są z zespołem zapadki poprzez występy (32) wodzika (29) zapadki (26) dla cofania zapadki (26), oraz zawierają krótsze ramiona (47) na których osadzony jest kołek (48) orzecha, połączony z naciągową sprężyną orzecha (49).