Niniejszy wynalazek dotyczy lozyska walkowego, opatrzonego dwoma rzedami walków, posiadajacych krzywa, zewnetrz¬ na powierzchnie obiegowa , tak, ze walki maja ksztalt beczulkowaty, przyczem ze¬ wnetrzny pierscien obiegowy ma na we¬ wnetrznej stronie wytoczona powierzchnie kulista, po której biegna oba rzedy wal¬ ków. Przy znanych dotychczas lozyskach walkowych tego rodzaju maja walki taki ksztalt, ze powstaje t. zw. zetkniecie w jed¬ nym punkcie na kazdym z pierscieni, t. j. zetkniecie walka z kazda powierzchnia o- biegowa jest ograniczone do jednego punk¬ tu lub w kazdym razie do bardzo malej czesci szerokosci walka. Skutek tego jest jednak ten, ze przy kazdem zboczeniu sil, dzialajacych na walek, od normalnego kie¬ runku nastepuje przechylenie sie walka wbok, przez co walek albo przycisnie sie do trzymadla walkowego, umieszczonego w danym razie w lozysku, tak, ze powstanie silne tarcie miedzy walkiem i tern trzyma- dlem, albo tez cisnienie pierscieni obiego¬ wych na walek podniesie sie do bardzo wy¬ sokiego stopnia, nieBezpiecznego dla same¬ go lozyska. Takie zboczenia sil od normal¬ nego kierunku nastepuja, jezeli lozysko walkowe zostanie narazone na uderzenia w kierunku osi.Wynalazek ma na celu usuniecie tej wady i uniemozliwienie przechylenia sie walków, albo co najmniej utrudnienie te¬ goz. Wynalazek polega na tern, ze walki maja taki ksztalt, zeby przylegaly do po¬ wierzchni obiegowej jednego lub obu pier-scieni na calej swej szerokosci lub przy¬ najmniej wieksza jej czescia.Walki w mysl wynalazku^ moga miec albo taki ksztalt, ze styczne walków, leza¬ ce w plaszczyznie osi lozyska, sa równole¬ gle w tych punktach, przez które przecho¬ dza wypadkowe, dzialajace na walek od strony powierzchni obiegowych obu pier¬ scieni, albo tez taki ksztalt, ze te styczne zbiegaja sie na osi obrotu lub wpoblizu osi obrotu lozyska. W pierwszym wypad¬ ku tocza sie walki jak walce, w drugim zas jak stozki/ Rysunek przedstawia kilka przykladów wykonania wynalazku, a mianowicie w przekroju przez os lozyska. Lozysko, przed¬ stawione na fig. 1, jest opatrzone zewnetrz¬ nym pierscieniem obiegowym k i we¬ wnetrznym pierscieniem /, kazdy z nich jest zrobiony z jednego kawalka. Miedzy temi pierscieniami obiegowemi znajduja sie dwa rzedy beczulkowatych walków m, przylegajacych do pierscieni obiegowych na calej swej szerokosci w ten sposób, ze wypadkowe z cisnienia na walki tworza z osia lozyska ostre katy, przez co lozysko moze przyjmowac obciazenie w kierunku osi z obu stron. Walki maja w tym wypad¬ ku taki ksztalt, ze styczne ich, lezace w plaszczyznie osi lozyska, w srodkowym punkcie linji stykowych walków z pierscie¬ niami obiegowemi sa równolegle, wobec czego walki tocza sie jak walce.Zewnetrzny pierscien obiegowy k ma na wewnetrznej stronie powierzchnie wkle- sla-kulista, wspólna dla obu rzedów wal¬ ków. Lozysko reguluje sie samoczynnie, gdyz pierscien wewnetrzny /, z walkami m, moze ustawiac sie dowolnie wzgledem pier¬ scienia zewnetrznego k. Przy tej formie wykonania maja walki po stronie, zwróco¬ nej i*u plaszczyznie srodkowej i prostopa¬ dlej do osi, lozyska, plaskie powierzchnie koncowe o scietych krawedziach.Miedzy obydwoma rzedami walków znaj¬ duje sie pierscien o, uniemozliwiajacy sko¬ sne ustawienie sie walków, to jest obraca¬ nie sie ich wokolo linji, przechodzacej przez srodki obu linij stykowych walków z pier¬ scieniami. Trzymadlop trzyma walki w od¬ leglosci od siebie i nie pozwala wypasc z lozyska, jezeli pierscien zewnetrzny skre¬ ci sie nabok lub sie go zdejmiei Trzyma¬ dlo to sklada sie z pierscienia blaszanego z wystajacemi na obie strony jezyczkami, wichodzacemi miedzy walki.Lozysko, przedstawione na fig. 2, jest podobne do lozyska na fig. 1. Walki g sa jednak opatrzone ogonami r, wstawionemi w walki, lub sporzadzonemi wraz z walka¬ mi z jednego kawalka. Te ogony, swemi najbardziej- oddalonemi od walków cze¬ sciami, mieszcza sie w odpowiednich o- tworach trzymadla walkowego s tak, ze o- gony jednego" rzedu walków wchodza mie¬ dzy walki drugiego rzedu. Przez to osiaga sie dokladniejsze prowadzenie walków po ich drogach.Trzecie lozysko w mysl wynalazku przedstawia fig. 3. Takze i to lozysko ma dwa rzedy walków i reguluje sie samo¬ czynnie. Moze ono znosic obciazenie w kie¬ runku osi z obu stron i ma styk miedzy walkami i obydwoma pierscieniami obie¬ gowemi. Od lozyska, przedstawionego na fig. 1, przy którem wypadkowe cisnie¬ nia obu pierscieni obiegowych na walki dzia¬ laja wzdluz jednej i tej samej linji, lozysko to odróznia sie tern, ze walek toczy sie glów¬ nie jak walec. Odmiana lozyska wedlug fig. 3 rózni sie tern, ze styk walków z pierscieniami obiegowemi, odbywa sie w ten sposób, iz walek toczy sie jak stozek, gdyz styczne walków, lezace w plaszczyznie osi lozyska, w punktach srod¬ kowych linij stykowych walków z pierscie¬ niami obiegowemi, to znaczy w punktach, przez które przechodza wypadkowe cisnie¬ nia powierzchni obiegowych obu pierscieni, zbiegaja sie na osi lub wpoblizu osi lozyska.Przez to zapobiega sie skosnemu ustawia¬ niu walków i osiaga sie zmniejszone — 2 —tarcie. Równoczesnie powstaje jednak wy¬ padkowa sily, skierowana do wewnatrz, ku plaszczyznie srodkowej, prostopadlej do osi lozyska. W celu przeciwdzialania tej wypadkowej posiada walek wyciecie, wspie¬ rajace sie na wewnetrznym pierscieniu o- biegowym u. Przy tern lozysku wewnetrz¬ na powierzchnia zewnetrznego pierscienia v, po której biegna walki, ma wklesla kuli¬ sta powierzchnie. Trzymadlo walkowe x jest w zwykly sposób umieszczone w lozy¬ sku, aby utrzymac walki w odpowiednim odstepie od siebie.Jezeli walki opieraja sie, jak to widac na fig. 1, na umieszczonym miedzy obydwo¬ ma rzedami walków pierscieniu, to mozna takze dac walkom inny ksztalt, niz to wska¬ zuje fig. 1, a mianowicie moga one miec powierzchnie sferyczna zwrócona ku pier¬ scieniowi prowadniczemu, przyczem punkt srodkowy sferycznosci lezy w punkcie przeciecia lub wpoblizu punktu przeciecia sie osi walka z osia lozyska. Sam pierscien prowadniczy moze, jak na fig. 1, albo byc luznie wstawiony albo polaczony z jed¬ nym z pierscieni stale, albo tez tworzyc czesc trzymadla walkowego. Powierzchnie jego, zwrócone ku walkom, moga takze miec inny ksztalt, niz to przedstawiono na fig. 1, np. ksztalt sferyczny lub krzywy i- naczej. Jezeli pierscien prowadniczy ma sferyczne powierzchnie boczne, to moze punkt srodkowy sferycznosci pierscienia zlewac sie z punktem srodkowym sferycz¬ nosci powierzchni koncowych walków. Za¬ leznie od rozmaitego uksztaltowania wal¬ ków i pierscienia otrzymuje sie styk po¬ wierzchniowy, linjowy lub punktowy mie¬ dzy walkami a pierscieniem.Walki moga takze byc prowadzone za- pomoca czopów, zlaczonych z niemi stale, które podobnie jak na fig. 2 zostaja osadzo¬ ne w trzymadle walkowem, albo zapomoca czopów osadzonych w trzymadle, na któ¬ rych sie walki luznie obracaja. Walki, trzy¬ madla walkowe, pierscienie obiegowe i pro¬ wadnicze moga byc w najrozmaitszy spo¬ sób uksztaltowane i urzadzone.Opisane formy wykonania wynalazku maja prócz wymienionych zalet takze i te zalete, ze lozyska moga byc opatrzone wal¬ kami, lezacemi jeden obok drugiego, a pierscienie moga byc z jednego kawalka, przyczem nie potrzeba zadnego otworu do wkladania walków do lozyska. PL