Masy uzywane do plombowania zebów, mozna podzielic ze wzgledu na ich sklad chemiczny, na piec grup: 1. Cement chloro-cynkowy 2. ,, siarczano-cynkowy 3. ,, tlenc-fosforo-cynkowy 4. ,, krzemowy 5. Plomby porcelanowe i emaljowane.Dla zwiekszenia twardosci dodaje sie do pierwszych czterech grup kwasu krzemo¬ wego i sproszkowanego szkla lub tez spro¬ szkowane stopy, podobne do porcelany; do¬ datki te dzialaja tak jak krzem w betonie i stanowia tylko domieszki mechaniczne, które przez wlasna twardosc, zwiekszaja twardosc mieszaniny. Plomby porcelano¬ we i emaljowane sa produktami topnienia, podobnie jak porcelana i szklo i moga byc tez w ten sam sposób otrzymane.Pod nazwa cementu krzemowego rozu¬ mie sie masy, zawierajace sproszkowane: krzemiany, wielokrzemiany i tlenki sodu, potasu, litu, wapnia, magnezu, strontu, gli¬ nu, cynku i berylu oraz borany, fosforany, wolframiany, moljbdeniany wyzej wymie¬ nionych metali. Te proszki tworza z kwa¬ sami fosforowemi i ich kwasnemi solaml masy plastyczne, które po krótkim czasie twardnieja, jednak po stwardnieniu rów¬ niez jak i cement tleno-fosforo cynkowy, jeszcze przez dlugi czas oddzielaja kwasy.To oddzielanie kwasów jest w zastosowaniu bardzo szkodliwe, gdyz wywoluje schorze¬ nia miazgi. Aby temu zapobiec nalezy polozyc pod plombe zasadowy zwiazektlenku cynku. Oddzielanie sie kwasu na¬ lezy rozumiec w ten sposób, ze zachodzi tu adsorbcja kwasu fosforowego, nie zacho¬ dzi natomiast zadne chemiczne polaczenie.Wychodzac z zalozenia, ze kwas fosfo¬ rowy mozna zwiazac ze zdolnym do reak¬ cji kwasem krzemowym tak samo, jak sie gd laczy z kwasem molibdenowym, nalezy stosowac kwas krzemowy wylacznie w po¬ staci wódziami, nigdy zas jako Si 02. Po¬ laczenie przebiega przypuszczalnie podlug wzoru: X. H, SiOL+ y. Hs PO± = (HL Si04.HdP0j.xy — n-\-n..H2O Ten kwas wielofosforo-krzemowy, two¬ rzy z wyzej wymienionym proszkiem ce¬ menty krzemowe, które nie wydzielaja kwa¬ sów i przez swa wielka twardosc, wyka¬ zuja wysoka odpornosc wzgledem alkalicz¬ nych i kwasnych plynów w zaleznosci od skladu proszku otrzymuje sie cementy o duzej przezroczystosci.W niniejszym wynalazku stosuje sie kwas krzemowy w stanie koloidalnym, wla¬ sciwie pod postacia solu, hydrogelu, aceto- gelu lub alkogelu.Koloidalny kwas krzemowy dodaje sie do proszku, a nastepnie miesza z kwasnym fosforanem lub tez sproszkowane krzemia¬ ny albo wielokrzemiany zadaje sie koloi¬ dalnym roztworem kwasu krzemowego w kwasie fosforowym, traktowanym oprócz tego kwasnemi solami.Mozna tez stosowac jako ciecz emulsoid lub suspensoid kwasu fosforowego lub jego kwasnych soli z hydrogelem, acetogelem lub alkogelem kwasu krzemowego. ,W razie potrzeby mozna dodac substancyj barwia¬ cych.W ogólnosci nalezy jeszcze zaznaczyc, ze wynalazek ten polega na stosowaniu do •wyrobów cementów kwasu krzemowego w stanie koloidalnym i rozciaga sie wiec i na te wypadki, w których nie ma zastosowania kwas fosforowy. Wtedy kwas krzemowy moze byc zastosowany w- zwiazku z kwasa¬ mi, solami lub zasadami, jak równiez i bez nich, to znaczy z tlenkami metali i t. p. po¬ laczeniami.Przyklad I. Dodatek koloidalnego kwasu krzemowego do proszku. 80 g siarczanu magnezu i 200 g ,, glinowego rozpuszcza sie w wodzie i dodaje do tego 100 g krzemianu sodu w wod¬ nym roztworze i lugu sodowego az do zobo¬ jetnienia (clodatek fe¬ nolitaleiny). Poza tern dodaje sie jeszcze 150 g hydrogelu kwasu krze¬ mowego (zawierajacego ^70% wody), przemywa . .' sig i zapomoca prasy u- walnia sie od wody az do otrzymania konsy- i stencji stalej. Produkt ten stosuje sie w posta¬ ci pasty.Przyklad II. Dodatek koloidalnego kwasu krzemowego do plynu. 32 g wodorotlenku glinu mie¬ sza sie z 20 g acetogelu kwasu krzemowego i 150 g wody, i do mieszaniny tej dodaje sie do 108 g kwasu pyrofosforowego.Przy silnym ogrzewaniu roztwór sie klaruje.Przyklad Ha. * Do tego klarownego roz¬ tworu dodaje sie nastepnie 50 g. acetogelu (zawierajace¬ go 50% kwasu) i miele sie przez 3 godz na mlynku (suspensoid).Przyklad III. Dodatek koloidalnego Icwa- su krzemowego do proszku i plynu. 20 g krystalicznego krzemia¬ nu sodu miele sie na mo- — 2 —kro z 3,5 g wodorotlen¬ ku wapnia i 15 g krzemianu glinu, miesza¬ nine suszy sie i prazy.Otrzymany proszek mie¬ sza sie z taka iloscia al- kogelu kwasu krzemo¬ wego, aby otrzymac sztywna paste.Przyklad Ilia. Plyny. 16 g kwasnego fosforanu glinu miele sie na mlynku z 4 g wody i 6 g acetogelu kwasu krze¬ mowego (zawierajacego 50% kwasu). PL