PL23124B1 - Ciecz o niskim punkcie zamarzania. - Google Patents

Description

KI. 46 <£-** Wode, uzywana do chlodnic samocho¬ dowych, jak równiez do przyrzadów za¬ zerajacych gazy, jak np. do gazomierzy i ich przewodów, mozna, jak wiadomo, za¬ bezpieczyc przed zamarzaniem, obnizajac jej temperature krzepniecia zapoimoca od¬ powiednich dodatków.Jako dodatki stosuje sie przewaznie tylko ciecze organiczne, glównie alkohole jedno- lub wieloiwartosoiowe i ich pochod¬ ne. Z posród nich jedniowartosciowe alko- hola, metylowy i etylowy, sa najskutecz¬ niejsze. W uzyciu jednak sa one nieekono¬ miczne, poniewaz szybko paruja w goracej wodzie chlodnic, uchodzac z nich czescio¬ wo lub calkowicie. Dlatego tez zapomoca jedmowartosciowych alkoholi nie mozna o- siagmac niezawodnego zabezpieczenia wo¬ dy przeciw zamarzaniu, zwlaszcza przy bardzo niskich temperaturach, gdyz trze¬ ba je co pewien czas dodawac na nowo, co jest dosc klopotliwe. Z posród alkoholi wielowartosciowych, jak np, glikol i gli¬ ceryna, ta ostatnia jest bardzo malo sku¬ teczna i zawodzi juz przy wzglednie malej obnizce temperatury. Glikol. zas i jego po¬ chodne zmieszane z woda sa skuteczne przy niskich temperaturach tylko w bar¬ dzo wysokich stezeniach, np. przy stezeniu w grandcach od 40 do 50%, przyczem takie mieszaniny posiadaja wszystkie wady, po¬ wodowane wzrostem lepkosci, w szczegól¬ nosci zas powoduja stale zagrzewanie sie wody chlodzacej w chlodnicach podczas jazdy, a wiec zle dzialanie chlodnicy, Na¬ tomiast przy nizszych stezeniach, np. przy25% kh ^alwiartp^ , *y mieszaninie, sku¬ tecznosc ich przy niskich temperaturach jest niedostateczna.Tak np. dla mieszanin z eterem gliko- lowo-jednometylowym mozna przyjac ja* ko dolna granice skutecznosci temperature —17,5°C; dla mieszanin zas z butylenogli- kolem w stezeniu nie mniej szerai niz 50% odnosna dolna granica temperatury wy¬ nosi —24,2°C.Oczywiscie próbowano tez niejedno¬ krotnie st^sa^4c hifiorg^rLicziie zwiazki chemiczne jako dodatki do wody przeciw jej zamarzaniu w chlodnicach samochodo¬ wych oraz do cieczy'zAp^jLajacfe) w przy¬ rzadach, zawierajacych gazy, jak równiez do roztworów oziebiajacych, krazacych w przyrzadach o podwójnych scianach lub ukladach rur. Jstnieje szereg zwiazków nieorganicznych, glównie soli metali i kwa¬ sów nieorganicznych, których roztwory za¬ marzaja dopfero w bardzo niskich tempe¬ raturach. Wiadomo np., ze chlorek magne¬ zu, chlorek sodu, chlorek wapnia, a szcze¬ gólnie ich mieszaniiny^dafej TjfiTofek glinu, jodek potasu i liczne inne sole w stezonych wodnych roztworach zamarzaja dopiero w^ bardzo niskich tempgraiturach. Ale sama ta "wfesciwosc nie wystarcza, aby dany zwiazek chemiczny stosowac jako srodek przeciw zamarzaniu, szczegplnie do chlod¬ nic samochodów. Chodzi tu bowieni nie- tylko o wytrzymalosc na niskie tempera¬ tury, ale bardzo istotnym warunkiem jest rówfniez obojetnosc pod wzgledem che¬ micznym, czyli brak oddzialywania w sen¬ sie tworzenia korozyj metali, stopów^ zlu- X towan i uszczelnien^ znajdujacych sie w chlodnicyr ~^~* Pod tym wzgladem nie okazal sie do¬ statecznie dobry w nortnalinych warunkach ^adejL- ze stosowalnych dotad zwiazków nieorganicznych. Co prawda w: maszynach chlodniczych zastosowano z powodzeniem roztwory oziebiajace s|oli podwójnych z chlorku magnezowego i wapniowego, sa¬ mych lub w obecnosci chlorku rteciowego, ale te roztwory utrzymywane sa stale w temperaturach ponizej 0°C az do —48°C, dlatego tez w tych maszynach nie nastepu- je wydzielanie sie wolnego kwasu, a wiec i jego dzialanie korozyjne. Kiedy jednak zastosowano te same mieszaniny soli w chlodnicy samochodowej, prziyczem ogrze¬ waly sie one czesto do 100°C, wtedy w krótkim czasie nastepowala korozja az do zupelnego zniszczenia metali chlodnicy.^ Jgdyne 'nieorganiczne srodki przeciw zamarzaniu, które na wieksza skale znala¬ zly zastosowanie* sa to azotany, w szcze¬ gólnosci azefcm sodowy.Jednakze i ten produkt wykazuje tak silne dzialanie korozyjne, ze mógl byc wo- góle stosowany tylko w obecnosci duzych ilosci srodków przeciwkorozyjnych, a po¬ za tern skutecznosc jego przeciw zamarza¬ niu okazala sie w praktyce wzglednie mala.Prócz tego azotany posiadaja niepozada¬ na wlasciwosc wykrystalizowywania sie z roztworu, i osadzania sie w stanie wykry¬ stalizowanym na brzegu otworów chlodni¬ cy, skad odpadaja jako' suchy proszek, ste¬ zenie zas roztworu w tych warunkach sta¬ le spada.Stwierdzono', ze sole kwasu azotawego czyli azotyny nadaja sie w wysokim stop¬ niu jako domieszki do wody przeciw jej zamarzaniu. Azotyny mozna bowiem sto¬ sowac w znacznie slabszych stezeniach, a- nizeli stosowane dotychczas w niskich tem¬ peraturach znane dotad zwiazki chemicz¬ ne przeciw zamarzaniu. Tak np. ziona przy srednim mrozie o temperaturze —15°C wystarczy w zupelnosci roztwór o zawar¬ tosci azotynów okolo 15%, a wiec o sto¬ sunku 1 czesc azotynu do 5 czesci wody» jako ochrona wody chlodzacej, natomiast przy bardzo wielkich mroizach, o tempera¬ turze W granicach od —30°C do —40°C, wystarczy stosowac roztwór o stosunku 1 czesc azotynu do 2 czesci wody, co daje zupelnie pewne zabezpieczenie.W przeciwienstwie do tego uzywany czesto 15% roztwór glikolu poczyna juz przy temperaturze —5°C wydzielac kry¬ sztaly lodu, a przy —15°C roztwór caly zamarza na bryle lodu. Znaczna jest rów¬ niez przewaga azotynów, szczególnie azo¬ tynu sodowego, wobec azotanu sodowego, przyczem róznice wystepuja nietyle w pró¬ bach laboratoryjnych, ile w praktyce przy zastosowaniu w chlodnicy samochodowej, gdzie, prawdopodobnie z powodli rozkla¬ du azotanu, skutecznosc jego staje sie nie¬ dostateczna juz po bardzo krótkim czasie i przy wzglednie niezbyt niskiej tempera¬ turze, podczas gdy azotyny, a szczególnie azotyn sodowy, nie zmieniaja swej sku¬ tecznosci nawet po uzywaniu ich w ciagu kilku miesiecy. Od wszystkich znanych do¬ tad nieorganicznych zwiazków w postaci soli odrózniaja sie azotyny przedewszyst- kiemtem, ze ich dzialanie korozyjne na me¬ tale jest niezmiernie male. Zelazo, miedz, mosiadz, cyna i glin, nawet po trwajacem miesiacami dzialaniu stezonemi roztworami azotynu sodowego, nie sa atakowane, inne zas metale, których zreszta w chlodnicach samochodowych przewaznie niema, mozna ochronic przez dodanie do roztworu ma¬ lych dodatków slabo alkalicznie dzialaja¬ cych zwiazków, jak np. cukrzan sodowy, boraks, chromiany lub zelazo — albo ze- lazicyjanki Dalsza dpdatnia cecha azotynów pole¬ ga na tern, Ae nie sa higroskopijne, moga wiec byc przesylane w postaci suchych proszków i przechowywane w zwyklych tekturowych opakowaniach, wskutek czego uzycie ich jest znacznie prostsze i tansze, niz stosowanych dotychczas cieklych srod¬ ków przeciw zamarzaniu, jak np. glicery¬ ny, spirytusiu i glikolu. Poniewaz azotyny, szczególnie zas azotyn sodowy, uzywany w wielkich ilosciach w przemysle barwni¬ ków, sa bardzo tanie, przeto zastosowanie ich jako srodków przeciw zamarzaniu w chlodnicach samochodowych i lotniczych silników spalinowych, w porównaniu ze znanemi i uzywanemi dotychczas srodka¬ mi przeciw zamarzaniu, jest znacznie sku¬ teczniejsze przy obnizeniu temperatury zamarzania i zapewnia wieksze bezpie¬ czenstwo przeciw powstawaniu korozji me¬ tali chlodnic. PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Ciecz o niskim punkcie zamarzania, znamienna tern, ze sklada sie z roztworu soli kwasu azotawego, w szczególnosci azo¬ tynów alkaljów i ziem alkalicznych.
2. 2. Ciecz o niskim punkcie zamarzania wedlug zastrz. 1, stosowana do chlodnic silników spalinowych znamienna tern, ze zawiera pewien dodatek malych ilosci al¬ kalicznie dzialajacych zwiazków, jak np. cukrzanu sodowego, boraksu, chromianu lub zelazo- albo zelazicyjanku, w celu przeciwdzialania powstaniu korozji metali w chlodnicach.
3. 3. Ciecz o niskim punkcie zamarzania wedlug zastrz. 1 i 2, znamienna tern, ze zawiera dodatek dalszych znanych srod¬ ków obnizajacych temperature krzepnie¬ cia wody (np. gliceryny lub glikolu). Arthur Eichengriin Zastepca: Inz. W. Suchowiak, rzecznik patentowy. Druk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa. PL