Praktyczne rozwiazanie szybkobieznych silników Diesela jest glównie wskutek te¬ go utrudnione, ze na wtrysniecie i spalanie sie paliwa jest do rozporzadzenia tylko ten krótki okres czasu, podczas którego tlok roboczy wykonywa te czesc swego su¬ wu, która przewidziana jest na spalanie paliwa. W miare wzrastajacej liczby obro¬ tów ten okres czasu stale sie skraca, wsku¬ tek czego liczba obrotów silnika moze wzrastac jedynie do pewnej granicy.W rzeczywistosci mozna okreslic tylko czas trwania wtryskiwania, a wiec czas otwarcia wtryskowego zaworu paliwowe¬ go. Jak dlugo trwa w rzeczywistosci spala¬ nie, zalezy od rozmaitych okolicznosci, a glównie od dokladnosci rozpylania paliwa.Pewnem jest jednak, ze w rzeczywistosci spalanie paliwa trwa dluzej, niz jego wtry¬ skiwanie.Na rysunku przedstawiono kilka przy¬ kladów wykonania silnika wedlug wyna¬ lazku. Fig. 1 przedstawia indykatorowy wykres pracy czterosuwowego silnika Die¬ sela; fig. la — odpowiadajacy mu wykres katów obrotu korby; fig. 2 — schematycz¬ nie wykres pracy silnika wedlug wynalaz¬ ku, a fig. 3 i 4 — oddzielnie wykres cylin¬ dra roboczego i wykres cylindra wstepne¬ go; fig. 5 — 10 przedstawiaja wykresy dal¬ szych odmian wykonania silnika; fig. 11 — 37 przedstawiaja schematycznie szeregprzykladów wykonania silników wedlug wynalazku, Liinja A —B na.wyJa^sie fig. 1 odpo¬ wiada zasysaniu powietrzi do cylindra, którego objetosc oznaczona jest litera V; linja B — C przedstawia przebieg spreza¬ nia; linja C—D — wtryskiwanie i spalanie paliwa; linja D — E —| rozprezanie spalin, wreszcie B — A — wylot spalin. W wykre¬ sie tym znacznik pa oznacza cisnienie at¬ mosferyczne, a znacznik pe — koncowe cisnienie sprezania. Jezeli rozpatrzyc okres czasu, podczas którego odbywa sie spala¬ nie, mierzony jako kat obrotu korby silni¬ ka (fig. la), to, zakladajac, ?e wtryskiwa¬ nie rozpoczyna sie przed odkorbowym martwym punktem H (kat /?)j w punkcie A, i przyjmujac, ze opóznienie zaplonu od¬ powiada wlasnie okresowi czasu do, zakre¬ slenia tego kata /?, nalezy przyjac, ze za¬ plon zaczyna sie w odkorbowym martwym punkcie i konczy sie w punkcie B kolowe¬ go toru czopa korby, a wiec gdy korba obróci sie o kat a. W szybkobieznych wy¬ sokopreznych silnikach spalinowych ten okres czasu jest dla spalania zbyt krótki.Zdarza sie przeto czesto, ze przy duzych liczbach obrotów spalanie przedluza sie i trwa jeszcze podczas wylotu spalin. W tych przypadkach wykres, wedlug którego silnik rzeczywiscie pracuje, nie odpowiada wykresowi wedlug fig. 1, lecz mniej lub wiecej od niego odbiega. W tym przypad¬ ku spalanie odbywa sie przy stale opada- jacem cisnieniu i rozciaga sie na wiek¬ sza czesc kukorbowego suwu tloka, tak ze rozprezanie spalin odbywa sie na mniej¬ szej czesci tego suwu. W wielu przypad¬ kach spalanie trwa nawet jeszcze podczas wylotu spalin.Przebieg pracy silnika zgodnie z wykre¬ sem wedlug fig. 1 mozna osiagnac tylko wtedy, gdy okres czasu, podczas którego wal korbowy zakresla kat a, jest wiekszy, niz okres czasu, potrzebny do spalania pa¬ liwa, lub jest równy temu okresowi czasu w przypadku granicznym. Przez spelnie¬ nie tego warunku zostaje wyznaczona naj¬ wyzsza liczba obrotów silnika. Slusznosc powyzszego zalozenia mozna potwierdzic nastepujacym przykladem. Niech czesc drogi tloka, przeznaczona na spalanie, wy¬ nosi 14% calego kukorbowego suwu tloka.Odpowiada to katowi 30°, a wiec dwunastej czesci jednego obrotu korby silnika] (360°).Niech "okres czasu potrzebny do spalania paliwa wynosi 1/100 sekundy. Zatem przy najwiekszej liczbie obfotów walu silnika kat 30° musi byc zakreslony w ciagu 1/100 sekundy, co odpo1rvfaaa =500 obrotom na minute.Jesli silnik wykonywa 1500 obr./min, to spalanie podczas 1/100 sekundy trwa podczas kata obrotu korby, równego 3 X 30? = 90J, to jest podczas polowy kukorbowego suwu tloka. Rozprezanie jest zatem zmniejszone z 0,86 wzglednie 0,92 calkowitego suwu tloka do 0,5 tego suwu, a wiec mniej wiecej w stosunku 2 : 1, co jest wadliwe zarówno ze wzgledu na osia¬ gana moc, jak i pod wzgledem zuzycia pa¬ liwa.Wynalazek ma na celu przedluzenie drogi tloka, odpowiadajacej spalaniu pali¬ wa, wzglednie zwiekszenie kata korbowe¬ go a przy tym samym okresie czasu spala¬ nia. Wedlug wynalazku ma sie to. odbywac bez zmiany wykresu pracy, a wiec przy zapewnieniu spalania przy stalem cisnie¬ niu i niezmienionym stosunku rozprezania; osiaga sie przez to znaczne przedluzenie, a nawet, o ile to mozliwe, uwielokrotnienie dotychczasowego kata obrotu korby. We¬ dlug wynalazku osiaga sie to w ten sposób, ze cylinder roboczy wspóldziala z malym cylindrem wstepnym, do którego doprowa¬ dza sie paliwo w ilosci, odpowiadajacej przynajmniej tej ilosci powietrza spalania, jaka jest niezbedna w cylindrze roboczym podczas jednego obiegu roboczego. Paliwo to spala sie w tym cylindrze wstepnym cal- — 2 —kowicie lub czesciowo przy wiekszej ilosci powietrza, niz ten maly wstepny cylinder móglby zawierac przy cisnieniu atmosfe- rycznem, przyczem produkty spalania ma¬ lego cylindra biora udzial w obiegu robo¬ czym wlasciwego roboczego cylindra sil¬ nika.Czerni mniejsze sa wymiary tego cylin¬ dra wstepnego, tern wiecej bedzie przedlu¬ zona odpowiadajaca okresowi spalania czesc suwu tloka i powiekszony kat obro¬ tu korby przy niezmienionych poza tern warunkach. Dzieki temu mozna osiagnac znaczne zwiekszenie liczby obrotów silni¬ ków Diesela.W razie celowego wykonania tloki cy¬ lindrów malego i roboczego poruszaja sie w tym samym czasie jednoczesnie tam i zpowrotem, przyczem objetosc malego cy¬ lindra wzgledem objetosci cylindra robo¬ czego jest mniejsza w tym samym stosun¬ ku, w jakim zostal powiekszony odpowia¬ dajacy okresowi spalania kat korbowy wzglednie droga tloka (czesc jego suwu).Maly cylinder, wlaczony przed cylin¬ drem roboczym, moze byc napelniany po¬ wietrzem tylko z cylindra roboczego albo tez, oprócz tego powietrza, moze równiez sam zasysac powietrze lub tez moze byc doprowadzane don swieze powietrze, np, zapomoca sprezarki powietrznej, przyczem gafcy spalinowe malego cylindra we wszyst¬ kich przypadkach zostaja wykorzystane w cylindrze roboczym, gdzie wykonywaja prace.Przed cylindrem roboczym o objetosci skokowej V wlaczony jest cylinder wstep¬ ny o objetosci skokowej v, w którym od¬ bywa sie wlasciwe spalanie. Wykres na fig. 2 przedstawia wykres idealny, w któ¬ rym przyjeto, ze obydwa zbiorniki, a mia¬ nowicie posredni zbiornik i zbiornik prze¬ lotowy, które W idealnym silniku, wykony¬ wa jacym zamkniety obieg roboczy, sluza do powietrza wzglednie gazów spalinowych, czasowo w nim sie;znajdujacych, maja tak duza objetosc, ze wahania cisnienia, które w nich powstaja w chwili otrzymywania wzglednie oddawania pewnej ilosci gazów spalinowych, odpowiadajacej napelnianiu roboczego cylindra, moga nie byc brane pod uwage. Jak wynika A przytoczonych w dalszej tresci opisu przykladów wykona¬ nia silników, obieg roboczy moze byc urze¬ czywistniony nawet w silnikach bez posred¬ niego zbiornika przelotowego.Cylinder roboczy, którego obiegowi pracy odpowiada wykres na fig. 3, pracuje w sposób nastepujacy.Pierwszy suw: zasysanie powietrza do cylindra (linja F — G).Drugi suw: zassane powietrze zostaje przetlaczane do zbiornika (linja G — P oznacza tutaj sprezanie powietrza do ci¬ snienia pz w zbiorniku posrednim, linja P — / — przetlaczanie tego powietrza z cylindra roboczego do zbiornika posred¬ niego).Trzeci suw: napelnienie cylindra robo¬ czego dostarczonemu przez cylinder wstep¬ ny gazami spalinowemi, które czasowo znajdowaly sie w zbiorniku przelotowym, w którym panuje równiez cisnienie pz (linja / — K wykresu). Po dokonaniu na¬ pelnienia cylindra roboczego spalinami jeszcze podczas tego samego suwu odbywa sie w dalszym ciagu rozprezanie gazów spalinowych w cylindrze roboczym (linja K — O wykresu).Czwarty suw: wylot gazów spalino¬ wych (linja G — F wykresu).Wykres pracy cylindra wstepnego we¬ dlug fig. 4 jest nastepujacy: Pierwszy suw: wlot powietrza pod ci¬ snieniem ps z posredniego zbiornika do cylindra wstepnego (linja / — K wykresu).Drugi suw: powrotne przetlaczanie cze¬ sci tego powietrza do zbiornika posrednie¬ go (linja K — P wykresu) i nastepujace potem sprezanie reszty pozostalego w tym cylindrze powietrza do cisnienia p (linja P — M wykresu). — 31 —Trzeci suw: wtryskiwanie paliwa i wla¬ sciwe spalanie (linja M — N wykresu) i nastepujace potem rozprezanie spalin do cisnienia pz (linja N — K).Czwarty suw: przetlaczanie gazów spa¬ linowych do posredniego zbiornika przelo¬ towego (linja K — / wykresu).Ten wykres wykazuje, ze krzywa roz¬ prezania suwu pracy obejmuje tylko pew¬ na niewielka czesc calkowitego' suwu tloka cylindra wstepnego.Sposób pracy, zgodny z podanemi po¬ wyzej wykresami, moze; byc, stosowany za¬ równo w silnikach dwusuwowych, jak i w cztero- i wielosuwowych, przyczem cylin¬ der wstepny moze ewentualnie takze pra¬ cowac z inna liczba suwów, niz cylinder ro¬ boczy.Na fig. 11 jest przedstawiony schema¬ tycznie przyklad wykonania^silnika, w którym zarówno cylinder roboczy, jak i cylinder wstepny pracuja jako silniki dwu¬ suwowe. , Tlok i cylindra roboczego 2 jest wyko¬ nany lacznie z tlokiem 3 cylindra wstep¬ nego 4 jako jedna calosc w postaci tloka stopniowego. Cylinder roboczy 2 oraz cy¬ linder wstepny 4 sa ze soba polaczone po¬ przez dwa zbiorniki 12, 13, z, których kaz¬ dy ma oddzielne polaczenia z cylindrem roboczym i cylindrem wstepnym. Jak wi¬ dac z rysunku, laczenie obydwóch zbiorni¬ ków z cylindrem roboczym odbywa sie po¬ przez zawory 10, 11, podczas gdy cylinder wstepny jest polaczony zapomoca szczelin wlotowych 14 ze zbiornikiem 12, a zapo¬ moca szczelin wylotowych 15 — ze zbior¬ nikiem 13.Cylinder 5 sprezarki do napelniania cylindra roboczego powietrzem jest zaopa¬ trzony w tlok 6, zawór ssawny 7 i zawór tloczny 8./W cylindrze roboczym wykonane sa szczeliny wylotowe 9 i szczeliny wlotowe 9a. Liczba 10 oznacza zawór do napelnia¬ nia cylindra wstepnego 4 poprzez szczeli¬ ny wlotowe 14, jak równiez do napelniania zbiornika 12. Zawór 11, przez który gazy spalinowe z cylindra wstepnego 4 przeply¬ waja poprzez szczeliny 1$ do cylindra ro¬ boczego, jest umieszczony w zbiorniku 13.Zawór 16 sluzy do wtryskiwania paliwa do cylindra wstepnego 4.Sposób pracy tego silnika jest zgodny z wykresami wedlug fig. 12 i 13.Gdy tlok 1 cylindra roboczego 2 znaj¬ duje sie w kukorbowym, martwym punkcie (fig. 11), odbywa sie przedmuchiwanie i napelnianie tego cylindra swiezem powie¬ trzem przez sprezarke, przyczem powietrze przeplywa do cylindra roboczego przez zawór 8 i szczeliny 9a, podczas gdy gazy spalinowe sa usuwane przez szczeliny 9 i nasade wylotowa 17 (odcinki linij 21 — 22, 22 — 23 na wykresie fig. 12). W tym samym czasie odbywa sie przedmuchiwanie i napelnianie cylindra wstepnego 4 ze zbiornika 12. Przez szczeliny 15 plyna ga¬ zy spalinowe do zbiornika 13 (odcinki li¬ nij 24 — 25, 25 — 26 na wykresiej fig. 13).Podczas odkoribowego suwu tloka 1 w cylindrze roboczym 2 nastepuje sprezanie powietrza (odcinek linji 23 — 27 na wy¬ kresie fig. 12) oraz przetloczenie go do zbiornika 12 (odcinek linji 27 — 28 na wy¬ kresie fig. 12), podczas gdy w cylindrze wstepnym 4 odbywa sie sprezanie powie¬ trza (odcinek linji 26 — 29 na wykresie fig. 13).Podczas kukorbowego suwu1 tloka 1 na¬ stepuje w cylindrze roboczym 2 wlot spa¬ lin ze zbiornika 13 (odcinek linji 30 — 31 na wykresie fig. 12) oraz rozprezanie spa¬ lin w tym cylindrze (odcinek linji 31 — 21 na wykresie fig. 12), podczas gdy w cy¬ lindrze wstepnym 4 odbywa sie w tym sa¬ mym czasie spalanie paliwa (odcinek linji 29 —• 32 na wykresie fig. 13) i; rozprezanie spalin (odcinek linji 32 — 24 na wykresie fig. 13).Na fig. 14 przedstawiony jest przyklad wykonania silnika spalinowego, w którym — 4 —obydwa cylindry, a mianowicie cylinder roboczy 58 i cylinder wstepny 59, sa zaopa¬ trzone w oddzielne sprezarki 61 i 60. Dla tego przykladu wykonania silnika przed¬ stawione sa wykresy na fig* 15 i 16f przy- czem sposób pracy tego ukladu jest naste¬ pujacy. Sprezarka 61 zasysa przez zawór 62 powietrze i przetlacza je przez zawór 83 i zbiornik 63 poprzez szczeliny wloto¬ we 64 do cylindra roboczego 58, gdy tlok 65 znajduje sie w kukorbowym punkcie martwym. Wplywajace do tego cylindra powietrze usuwa gazy spalinowe przez wy¬ lotowe szczeliny 66 nazewnatrz (odcinki linij 70 — 71, 71 — 72 na wykresie fig. 15). Podczas nastepujacego potem suwu odkorbowego (na fig. 15 oznaczonego jako suw 11) nastepuje sprezanie tego powie¬ trza (odcinek linji 72, 73 wykresu). Pod¬ czas nastepujacego potem suwu kukorbo- wego gazy spalinowe plyna z cylindra wstepnego 59 poprzez zbiornik przelotowy 80 i przez zawór 67 do cylindra roboczego 58 (odcinek linji 74 — 75 wykresu), a po¬ tem nastepuje rozprezanie spalin (odcinek linji 75 — 70 wykresu), dopóki tlok 65 nie odsloni szczelin wylotowych 66. Poniewaz ilosc paliwa, która ma byc spalona w po¬ wietrzu, wypelniajacem cylinder roboczy 58, jest wtryskiwana do cylindra wstepne¬ go 59, to podczas przeplywu spalin we¬ dlug przebiegu linji 74 — 75 odbywa sie takze jeszcze dalsze spalanie tej czesci pa¬ liwa, która nie spalila sie w cylindrze wstepnym 59 wskutek braku powietrza.Cylinder wstepny 59 przedewszystkiem zostaje napelniony powietrzem ol Wysokiem cisnieniu zapomoca sprezarki 60 poprzez zawór 68 i szczeliny wlotowe 69 (wykres wedlug fig. 16, linja 76 — 77), Podczas tego napelniania gazy spalinowe sa prze¬ tlaczane do zbiornika przelotowego 80, skad po otwarciu zaworu 67 przeplywaja do cylindra roboczego 58.Podczas odkorbowego stiwu tloka 81 cylindra wstepnego 59 nastepuje spreza¬ nie powietrza (odcinek Linji 77 — 78 na wykresie fig. 18). Podczas nastepujacego potem suwu kukorbowego nastepuje spaja¬ nie (odcinek linji 78 — 79 wykresu) i roz¬ prezanie spalin (odcinek linji 79 — S2 wy¬ kresu), poczem znów odbywa sie przedmu¬ chiwanie cylindra i napelnianie go swie- zem powietrzem (odcinek linji 82 — 84 i 76 — 77 wykresu na fig. 16).W silniku wiec wedlug tego przykladu wykonania spalanie paliwa odbywa sie nietylko w cylindrze wstepnym 59, do któ¬ rego wtryskiwana jest cala dawka paliwa, lecz takze w cylindrze roboczym 58 na przestrzeni odcinka linji 74— 75 wykresu na fig. 15, przyczem gorace powietrze, sprezone w cylindrze roboczym 58, sluzy do spalania znajdujacego sie w gazach spa¬ linowych paliwa, jeszcze niespalonego z powodu braku dostatecznej ilosci powie¬ trza w cylindrze wstepnym 59.Przyklad wykonania silnika wedlug wynalazku, w którym obydwa cylindry pracuja wedlug czterosuwu, jest przedsta¬ wiony schematycznie na fig. 17. Odpo¬ wiednie wykresy przedstawione sa na fig. 18 — dla cylindra wstepnego i na fig. 19 — dla cylindra roboczego.Cylinder roboczy 31 z tlokiem 32, za¬ worem ssawnym 33, zaworem wylotowym 34, zaworem do sprezonego powietrza 35 i zaworem dawkowym 36 wspólpracuje po¬ przez zbiorniki 37 L 38 z cylindrem wstep¬ nym 39 o zaworze wlotowym 41 i zaworze wylotowym 42 w sposób nastepujacy.Cylinder roboczy 31 zgodnie z wykre¬ sem wedlug fig. 19 posiada nastepujacy obieg pracy.Pierwszy suw: zasysanie powietrza przez zawór wlotowy 33 (odcinek linji 43 — 44 na wykresie pracy wedlug fig. 19).Drugi suw: sprezanie powietrza (odci¬ nek linji 44 —i 45 wykresu) i przetlaczanie sprezonego powietrza do zbiornika 38 przez zawór 35 (odcinek linji 45 — 46 wy¬ kresu). — 5 -Trzeci suw: napelnianie cylindra robo¬ czego 31 spalinami ze zbiornika 37 przez zawór 36 i jednoczesny przeplyw spalin z cylindra wstepnego 39 przez zawór 42 do zbiornika 37 (odcinek linji 46 — 47 wy¬ kresu) oraz rozprezanie spalin w cylindrze roboczym 31 (odcinek linji 47 — 48 wy¬ kresu) .Czwarty suw: wylot spalin z cylindra roboczego 31 przez zawór 34 nazewnatrz (odcinki linij 48 — 49, 49 — 50).Cylinder wstepny 39, zgodnie z wykre¬ sem wedlug fig. 18, posiada nastepujacy o- bieg pracy.Pierwszy suw: spalanie paliwa (odci¬ nek linji 51 — 52 wykresu) i rozprezanie spalin (odcinek linji 52 — 53 wykresu).Drugi suw: przeplyw spalin przez za¬ wór 42 i zbiornik 37 doj cylindra roboczego 31 (odcinki linij 53 — (46) — (47) wykre¬ su). Przebieg odcinka linji (46) — (47) na wykresie fig. 18 wykazuje takie same ci¬ snienia, jak przebieg odcinka linji 46 — 47 cisnien w cylindrze roboczym 31 na wykresie fig. 19. W drugiej czesci tego su¬ wu moze miec miejsce przetlaczanie gazów spalinowych do zbiornika 37 (odcinek linji (47) — 54 wykresu), przyczem przetlacza¬ nie tych gazów moze takze trwac az do konca suwu.Trzeci suw- zasysanie wzglednie napel¬ nianie cylindra wstepnego 39 sprezonem powietrzem ze zbiornika 38 przez zawór 41 (odcinek linji 55 — 56 wykresu).Czwarty suw: sprezanie powietrza w cylindrze wstepnym 39 (odcinek linji 56 — 57 wykresu).Drugi suwi cylindra wstepnego pokrywa sie, jak przyjeto w wykresie, z trzecim su¬ wem cylindra roboczego w tym celu, aby przeplyw spalin do tego cylindra mógl byc rozciagniety az do konca] suwu, W tym przypadku zbiornik 37 moze byc zastapio¬ ny zwyklem polaczeniem rurowem.Obydwa cylindry tego silnika, pracu¬ jace wedlug czterosuwu, moga tez tak wspólpracowac ze soba, ze jednoczesnie zasysaja swieze powietrze. W tym przy¬ padku cylinder wstepny 39 w silniku we¬ dlug fig. 17 musi byc jeszcze zaopatrzony w zawór ssawny i zawór wylotowy.Sposób pracy takiego silnika przedsta¬ wiony jest wykreslnie na rysunku, a mia¬ nowicie na fig. 20 — wykres pracy cylin¬ dra wstepnego 39, a na fig. 21 — wykres pracy cylindra roboczego 31.L Wykres pracy cylindra roboczego 31 (fig. 21).Pierwszy suw: zasysanie powietrza (odcinek linji 90 — 91 wykresu).Drugi suw: sprezanie zassanego po¬ wietrza i przetlaczanie go do zbiornika 38 (fig. 17) (odcinki linij 91 — 92 — 93 wy¬ kresu) .Trzeci suw: napelnianie cylindra robo¬ czego 31 gazami spalinowemi z cylindra wstepnego 39 i zbiornika 37 (odcinek linji 93 — 94 wykresu) oraz rozprezanie tych gazów (linja 94 — 95 wykresu).Czwarty suw: wylot spalin (odcinki li¬ nij 95 — 96 — 97 wykresu).II. Wykres pracy cylindra wstepnego 39 (fig. 20).Pierwszy suw: spalanie paliwa i roz¬ prezanie spalin (odcinki linij 101 — 102 — 103 wykresu).Drugi suw: przetlaczanie gazów spali¬ nowych do zbiornika 37 (fig. 17) (odcinek linji 104 — 105 wykresu).Trzeci suw: zasysanie swiezego powie¬ trza przez zawór wlotowy (nieprzedstawio- ny na fig. 17 rysunku) (odcinek linji 105— 106 wykresu).Czwarty suw: w pierwszej czesci su¬ wu przeplyw powietrza, a wiec doladowy¬ wanie wstepnego cylindra 39 powietrzem ze zbiornika 38 (odcinek linji 106 — 107 wykresu), w drugiej czesci suwu — spre¬ zanie powietrza (odcinek linji 107 — 108 wykresu).Naj fig. 22, 23 i 24 przedstawiono przy¬ klad wykonania silnika, w którym cylin- — 6 —der wstepny pracuje wedlug dwusuwu, a cylinder roboczy wedlug: czterosuwu, przy- czem cylinder roboczy zasysa swieze po¬ wietrze. Sposób pracy takiego silnika jest nastepujacy.I. Obieg pracy cylindra roboczego przedstawiony jest wykreslnie na fig. 24.Pierwszy suw! zasysanie powietrza przez zawór wlotowy 112 (odcinek linji 120 — 121 wykresu na fig. 24). j Drugi suw: sprezanie tego powietrza (odcinek linji 121 — 122 wykresu) i prze¬ tlaczanie powietrza (odcinek linji 122 — 124 wykresu) poprzez zawór przelotowy 115 do rury 123, która moze byc takze zaopatrzona w zbiornik powietrzny.Trzeci suw; przeplyw do cylindra robo¬ czego gazów spalinowych (napelnianie) z cylindra wstepnego poprzez zbiornik 119 i zawór 114 (odcinek linji 124 — 125 wy¬ kresu) i w dalszym ciagu rozprezanie) tych gazów spalinowych (odcinek linji 125 — 126 wykresu).Czwarty suw: wylot spalin z cylindra roboczego przez zawór wylotowy 113 (od¬ cinek linji 126 — 127 wykresu).II. Obieg pracy cylindra wstepnego wedlug wykresu na fig. 23 jest nastepu¬ jacy.Pierwszy suw: spalanie paliwa i rozpre¬ zanie spalin (odcinki linij 127 — 128 — 129 wykresu). Przy koncu tego suwu i na poczatku nastepnego suwu odbywa sie przedmuchiwanie cylindra wstepnego i na¬ pelnianie go swiezem powietrzem z rury 123 poprzez szczeliny 117 i 118 (odcinki linij 129 — 130 — 131 wykresu).Drugi suw: sprezanie powietrza (odci¬ nek linji 131 — 132 wykresu).Moze tez byc odwrotny przebieg pracy w tych cylindrach, a mianowicie cylinder wstepny moze pracowac wedlug czterosu¬ wu, a cylinder roboczy — wedlug dwusu¬ wu, przyczem obydwa cylindry moga za¬ sysac swieze powietrze albo tez tylko cy¬ linder roboczy zasysa swieze powietrze.Na fig. 25 — 27 przedstawiono przyklad wykonania silnika, w którym obydwa cy¬ lindry zasysaja swieze powietrze. W tym przykladzie wykonania zastosowane sa dwa cylindry wstepne 140 i 140a oraz je¬ den cylinder roboczy 141, jak równiez cy¬ linder 142 sprezarki, przyczem tlok robo¬ czy lacznie z tlokiem sprezarki jest wyko¬ nany jako tlok stopniowy.Sposób pracy tego silnika jest nastepu¬ jacy.I. Obieg pracy cylindra roboczego we¬ dlug wykresu na fig. 27 jest nastepujacy.Pierwszy suw: na poczatku przedmuchi¬ wanie i napelnianie powietrzem, które do¬ plywa ze sprezarki 142 poprzez zawór 143 i otwory 144 (odcinek linji 150 —» 151 wy¬ kresu), w dalszym zas ciagu tego suwu nastepuje sprezanie (odcinek linji 151 — 152 wykresu).Drugi suw: napelnianie i rozprezanie gazów spalinowych (odcinek linji 153 — 154 wykresu), doplywajacych z cylindrów wstepnych 140, 140a przez zawory 144a i 145, przy koncu zas tego suwu usuwanie spalin z cylindra roboczego i napelnianie go swiezem powietrzem (odcinek linij 154 — 155 — 151 wykresu), jak na po¬ czatku pierwszego suwu.II. Obieg pracy cylindrów wstepnych wedlug wykresu na fig. 26 jest nastepu¬ jacy: Pierwszy suw: spalanie paliwa i rozpre¬ zanie spalin (odcinki linij 157 — 158 — 159 wykresu).Drugi suw: przetlaczanie spalin przez zawory 144a i 145 (odcinek linji 159 — 160) i wspólny z cylindrem roboczym suw rozprezania (odcinek linji 160 — 161 wy¬ kresu) .Trzeci suw: zasysanie swiezego powie¬ trza do cylindrów wstepnych przez zawo¬ ry 144b (odcinek linji 161 — 162 wykre¬ su).Czwarty suw: sprezanie tego powietrza (odcinek linji 162 — 163 wykresu). — 7 —W tym przypadku podczas czesci pierwszego suwu (odcinek linji 157 — 158), podczas której odbywa sie spalanie paliwa, zostaje równiez wtrysnieta do cy¬ lindra wstepnego ta ilosc paliwa, która spala sie dopiero podczas drugiego suwu, a mianowicie podczas przeplywu do cylin¬ dra roboczego, w powietrzu, znajduj acem sie w tym cylindrze roboczym.Jak widac z wykresów na fig. 28 i 29, pierwszy suw cylindra roboczego1 moze byc tez uzyty do dodatkowego napelnienia swiezem powietrzem cylindra wstepnego.Pierwszy suw: po przedmuchaniu, jak poprzednio, nastepuje sprezanie (odcinek linji 156 — 164 wykresu). Przy koncu te¬ go suwu sprezone powietrze zostaje uzyte do dodatkowego napelnienia cylindra wstepnego (odcinek linji 164 — 165).Drugi suw: napelnianie cylindra robo¬ czego gazami spalinowemi z cylindra wstepnego (odcinek linji 165 — 166) i wspólne rozprezanie spalin w tych cylin¬ drach (odcinek linji 166 — 167), jak rów¬ niez przedmuchiwanie (odcinek linji 167— 168).Podczas tego obiegu pracy w cylindrze roboczym — w cylindrze wstepnym ma miejsce nastepujacy przebieg, zgodnie z wykresem, uwidocznionym na fig. 29.Pierwszy suw: spalanie i rozprezanie spalin (odcinki linij 169 — 170 — 171 wy¬ kresu) .Drugi suw: przeplyw spalin do cylin¬ dra roboczego (odcinek linji 171 — 172) i wspólne ich rozprezanie (odcinek linji 172 — 173 wykresu).Trzeci suw: zasysanie swiezego po¬ wietrza (odcinek linji 173 — 174}, przy koncu zas tego suwu dodatkowe napelnia¬ nie powietrzem z cylindra roboczego (odci¬ nek linji 174— 175).Czwarty suw: sprezanie powietrza (od¬ cinek linji 175 — 176).W silniku tym mozna tez stosowac wie¬ cej, niz cztery suwy, np. cylinder roboczy moze pracowac wedlug szesciosuwu, a cy¬ linder wstepny ^- wedlug dwusuwu, Poza tem mozna zastosowac specjalna sprezar¬ ke do cylindra wstepnego albo tez cylin¬ der roboczy moze dostarczac powietrze, potrzebne do przedmuchu i napelnienia cylindra wstepnego. Ten ostatni sposób pracy silnika w wykonaniu wedlug fig- 30 przebiega zgodnie z wykresami na fig. 31 i 32.I. Obieg pracy cylindra roboczego we¬ dlug wykresu fig. 31 jest nastepujacy.Pierwszy suw: zasysanie powietrza z atmosfery przez zawór wlotowy 203 (odci¬ nek linji 217 — 218 wykresu).Drugi suw: sprezanie powietrza i prze¬ tlaczanie go do zbiornika 205 poprzez za¬ wór 204 (odcinek linij 218 — 219 — 220).Trzecisuw: napelnianie gazami spalino¬ wemi ze zbiornika 208 przez zawór 207 (odcinek linji 221 — 222) i rozprezanie spalin (odcinek linji 222 — 223).Czwarty suw: wylot spalin (odcinek linji 223 — 224).Piaty suw: zasysanie powietrza z atmosfery przez zawór 203 (odcinek linji 224 — 225).Szósty suw: taki sam, jak drugi suw (odcinek linij 225 — 226 — 227).II. Obieg pracy cylindra wstepnego we¬ dlug wykresu na fig. 32 jest nastepujacy.Pierwszy suw: na poczatku suwu prze dmuchiwanie cylindra i napelnianie go swiezem powietrzem ze zbiornika 205 przez szczeliny 206 (odcinek linji 211 — 212), poczem w dalszej czesci suwu spre¬ zanie powietrza (odcinek linji 212 — 213 wykresu).Drugi suw: na poczatku suwu spalanie paliwa (odcinek linji 213 — 214) i nastep¬ nie rozprezanie spalin (odcinek linji 214— 215), poczem pod koniec suwu wylot spa¬ lin przez szczeliny 209 do zbiornika 208 (odcinek linji 215 — 216).Wymiary cylindra roboczego wi kazdym przypadku wystarczaja do tego, aby przy — 8 —dwóch suwach ssawczych cylinder ten do¬ starczal dostateczna ilosc powietrza, po¬ trzebnego do trzech napelnien cylindra wstepnego, gdyz cylinder wstepny, ze wzgledu na to, aby mozna bylo osiagnac zamierzony cel, ta jesi osiagnac spalanie paliwa na przestrzeni wiekszego kata ob¬ rotu korby, jest mniejszy, niz dwie trze¬ cie cylindra roboczego.Przyklad wykonania silnika, w którym pracujacy! wedlug szesciasuwu cylinder ro¬ boczy wspólpracuje z cylindrem wstep¬ nym, pracujacym wedlug czterosuwu, uwi¬ doczniony jest na fig. 33, a odnosne wy¬ kresy pracy cylindrów na fig. 34 i 35.I. Obieg pracy cylindra roboczego we¬ dlug wykresu na fig- 35 jest nastepujacy.Pierwszy suw: zasysanie powietrza przez zawór wlotowy 232 do cylindra 230 (odcinek linji 240 — 241).Drugi suw; sprezanie powietrza (odci¬ nek linji 241 — 242) i przetlaczanie go do zbiornika 233 przez zawór 234 (odcinek linji242 — 243).Trzeci suw: napelnianie gazami spali- nowemi tego cylindra ze zbiornika 235 przez zawór 236 (odcinek linji 244 — 245) i rozprezanie spalin (odcinek linji 245 — 246).Czwarty suw: wylot spalin przez: zawór wylotowy 239 (odcinek linji 247 — 248).Piaty suw: zasysanie swiezego powie¬ trza przez zawór wllotowy 232 (odcinek li¬ nii 248 — 249) Szósty suw: taki sam, jak suw drugi (odcinek linij 249 — 250 — 251 wykresu).II. Obieg pracy cylindra wstepnego wedlug wykresu na fig. 34 jest nastepu¬ jacy.Pierwszy suw: spalanie paliwa i roz¬ prezanie spalin (odcinki linij 252 — 253 — 254).Drugi suw: przetlaczanie gazów spali¬ nowych do zbiornika 235 przez zawór 238 (odcinek linji 255 — 256 wykresu).Trzeci suw: napelnianie cylindra wstep¬ nego swiezemi powietrzem ze zbiornika 233 przez zawór 237 (odcinek linji 257 — 258).Czwarty suw: sprezanie powietrza (od¬ cinek linji 258 — 259).Przy niezmienionym wykresie pracy cy¬ lindra wstepnego cylinder roboczy, podczas drugiego suwu moze zamiast przetlaczac powietrze do zbiornika 233 sprezyc je w cylindrze, tak ze ta ilosc powietrza nie przedostanie sie do cylindra wstepnego.Jednak paliwo, odpowiadajace tej ilosci powietrza, zostaje mimo to wtryskiwane do cylindra wstepnego i dostaje sie niespalo- ne wraz z gazami spalmowemi, przeplywa- jacemi z cylindra wstepnego, do goracego powietrza, sprezonego w, cylindrze robo¬ czym. Spalanie sie wiec tego nadmiaru pa¬ liwa, wtrysnietego do cylindra wstepnego, w którym jednak sie nie spalilo, odbywa sie wiec podczas przeplywu do cylindra roboczego.Dalszy przyklad wykonania silnika do¬ tyczy ukladu, w którym cylinder roboczy, pracujacy wedlug osmiosuwu, jest pola¬ czony z cylindrem Wstepnym, pracujacym wedlug czterosuwu. Sam silnik pozostaje jednak w takiem samem wykonaniu, jak na fig. 33. Odnosne wykresy pracy cylin¬ drów sa przedstawione na fig. 36 i 37.I. Obieg pracy cylindra roboczego wedlug wykresu na fig. 37 jest nastepu¬ jacy.Pierwszy suw: zasysanie powietrza przez zawór wlotowy 232 (odcinek linji 261 — 262).Drugi suw: przetlaczanie powietrza do zbiornika 233 (odcinek linji 262 — 263 — 264).Trzeci suw: powtórne zasysanie powie¬ trza przez zawór wlotowy 232 (odcinek li¬ nji 264 — 265).Czwarty suw: taki sam, jak suw drugi (odcinki linij 265 — 266 — 267).Piaty suw: jak suw trzeci (odcinek li¬ nji 267^268).Szósty suw: sprezanie powietrza, zassa- — 9 -nego podczas piatego suwu (odcinek linji 268 — 269).Siódmy suw: przeplyw gazów spalino¬ wych ze zbiornika 235, przyczem paliwo, niespalone w cylindrze wstepnym (z powo¬ du braku powietrza) spala sie w cylindrze roboczym, poczem nastepuje rozprezanie spalin (odcinki linij 270 — 271 — 272). Ósmy suw: wylot spalin (odcinki linij 272 — 273 — 274).II. Obieg pracy cylindra wstepnego we¬ dlug wykresu na fig. 36 jest nastepujacy: Pierwszy suw: spalanie paliwa i rozpre¬ zanie spalin (odcinki linij 275 — 276 — 277).Drugi suw: przetlaczanie gazów spali¬ nowych do zbiornika 235 (odcinek linji 278 — 279).Trzeci suw: napelnianie cylindra wstep¬ nego swiezem powietrzem ze zbiornika 233 (odcinek linji 280 — 281).Czwarty suw: sprezanie powietrza (od¬ cinek linji 28f — 282). Te cztery suwy po¬ wtarzaja sie jeszcze raz podczas pracy cy¬ lindra roboczego wedlug osmiosuwu. PL