Wynalazek niniejszy dotyczy masy sztucznej, zawierajacej gume i drzewo.Masy gumowe, w których ciala wypelnia¬ jace sa zastapione calkowicie lub czescio¬ wo wlóknami drzewnemi, np. rozmiazdzo- nemi lub rozwlóknionemi wiórami drzew¬ nemi, posiadaja szczególne wlasciwosci mechaniczne.Masy takie posiadaja mniejsza rozcia¬ gliwosc, niz masy ze zwyklej czystej gu¬ my lub masy z gumy i cial wypelniaja¬ cych; prócz tego przy dodaniu wiórów do masy gumowej z duza iloscia cial wypel¬ niajacych osiaga sie znacznie silniejsze zwiazanie masy po wulkanizacji. Bez wió¬ rów drzewnych masa z duza iloscia cial wypelniajacych posiadalaby sklonnosc do lamania sie lub rysowania przy zginaniu.Zmniejszenie rozciagliwosci osiaga sie, jak wiadomo, przez zastosowanie zwy¬ klych mineralnych cial wypelniajacych; jesli jednakze zastapic je czesciowo lub calkowicie wiórami drzewnemi, to osiaga sie lepszy wynik, polegajacy na tern, ze masa po wywalcowaniu w tasmy i zwulka- nizowaniu nie rozciaga sie prostopadle do kierunku stlaczania. Osiagnieta w ten spo¬ sób wlasciwosc produktu wedlug wynalaz¬ ku, polegajaca na stlaczalnosci bez roz¬ ciagania sie, ma bardzo powazne skutki, gdyz zapobiega wypelzaniu na boki masy przerobionej na materjal do nawierzchnidróg jezdnych, juk to-mialoby miejsce przy zastosowaniu gumy albo mas sztucznych, o- trzymanych przez mieszanie gumy z mate- rjalami wypelniajacemi i stlaczanie. Masa wedlug wynalazku, zastosowana np. jako pokrycie podlogi lub jajko materjal na po¬ deszwy, zachowuje sie w ten sposób, iz pod naciskiem stopy nie nastepuje wypie¬ ranie gumy w kierunku prostopadlym do kierunku nacisku, a wskutek tego pokrycie podlogi nie wygniata sie nierównomiernie, materjal zas fsodeSEWDwy, który w przeci¬ wienstwie do sztucznych mas z gumy z ma- terjalami wypelniajacemi daje sie zszy¬ wac, nie wykazuje sklonnosci przesuwania sie wzgledem szwu, a tern samem nie drze sie. Poza tern masa, zawierajaca równomier¬ nie rozmieszczone wióry drzewne, posiada wlasciwosci, zabezpieczajace od poslizgnie¬ cia sie, poniewaz posiada stale powierzch¬ nie szorstka, co jest bardzo pozadane w po¬ krywach podlogowych i w mater jale na po¬ deszwy do obuwia. Wynalazek opiera sie wiec na tern, ze wióry drzewne zachowuja sie inaczej w masie gumowej, niz mineral¬ ne materjaly wypelniajace i inne materja - ly sproszkowane, jak np. maka drzewna^ poniewaz guma zarówno sama, jak i w po¬ laczeniu ze zwyklemi sproszkowanemi cia¬ lami wypelniajacemi zachowuje sie jako skladnik masy, kiery naozaia nazwac sklad¬ nikiemmiestlaczalnym, to znaczy, ze wszel¬ ki nacisk, wywarty na taka gume ze zwykle- mi lub bez zwyklych materjalów wypelnia¬ jacych, powoduje rozszerzanie sie lub wy¬ parcie tej gumy nazewnatrz od kierunku nacisku. Natomiast wióry zachowuja sie jako skladnik, który mozna nazwac sklad- nakiena stlaczalnym. Wióry te tworza stla- c&alft& rusztowanie, ma któirem osadza sie skladjnik niestlaezalony.Ilosc wiórów drzewnych, dodawanych do mieszaniny gumowej, zalezy od cisnie- nia, jakie ma wytrzymywac gotowa sztucz¬ na masa. Naprzyklad blok do wytwarzania nawierzchni ulicznych musi byc odporny na cisnienie, powodowane ciezkiemi pojaz¬ dami.; podczas gdy cienka plyta podlogowa albo materjal na podeszwy powinien byc odporny tylko na cisnienie, powodowane ciezarem ciala ludzkiego.Masa wedlug wynalazku sklada sie z gumy, izdatnej do wulkanizacji wraz z wy¬ pelniaczami, oraz z wlókien drzewnych, przyczem stosunek ilosci wlókien drzew¬ nych do ilosci calej mieszaniny dobiera sie odpowiednio do obciazenia, jakie ma wy¬ trzymywac produkt gotowy. Zawartosc wa¬ gowa wlókien drzewnych wynosi od 10 — 80% calkowitej wa^imasy.Sposób wytwarzama masy wedlug wy¬ nalazku polega zasadniczo na tern, ze od¬ powiednia ilosc welny drzewnej lub wió¬ rów drzewnych dodaje sie do zdolnej do wulkanizacji mieszaniny gumowej, jako calkowity lub czesciowy srodek zastepczy, zamiast zwyklych materjalów wypelniaja¬ cych. Mieszanine gumowa i welne drzewna przerabia sie razem w urzadzeniu do mie¬ lenia lub mieszania w taki sposób, zeby osianac równomierne rozmieszczenie wel¬ ny drzewnej w masie. Miele sie tak dlugo, ze wlókna, zawarte sie, posiadaja dlugosc 1 — 6 mm.Ilosc welny drzewnej, dodawanej do masy, waha sie zaleznie od przeznaczenia tej masy, jak juz wspomniano od 20 — 80% wagi masy np. przy wyrobie masy na plyty podlogowe, na podeszwy i t. d. ilosc welny drzewnej wynosi 20 do 35% calej mieszaniny, natomiast przy wyrobie masy na twardsze wyroby, jak na posadzki oraz bloki do jezdni ulicznych, mozna dodawac 50 do 80% welny drzewnej. Po obróbce w mieszalniku do kauczuku produkt wpro¬ wadza sie zwykle do formy blokowej lub plytowej i wulkanizuje pod cisnieniem, do- statecznem do skutecznego zwulkanizowa- nia, jednakze bez zniszczenia komórek wiórów drzewnych, tak iz produkt pozwul- kanizowaniu zawiera jeszcze wlókna, zlo¬ zone z komórek.Ponizej podano kilka przykladów wy¬ twarzania masy.Przyklad I. Przy uzyciu wiórów drzewnych w ilosci, wynoszacej okolo 50— 20% calej mieszaniny, miesza sie nastepu¬ jace ilosci skladników: 64% gumy krepoweji 17% srodków chemicznych i maserja- lów wypelniajacych, 19% welny drzewnej* Produkt, wytworzony z tej mieszaniny przez ^wulkanizowanie, jest odpowiedni np. jak© 'miekki nieslizgajacy sie materjal na podeszwy do obuwia sportowego.Przyklad IL Przy uzyciu wiórów drzewnych w ilosci, wynoszacej okolo 50% calej mieszaniny, stosuje sie np. nastepu¬ jace ilosci skladników na wage: 28% gumy krepowej, 15% srodków chemicznych i materja¬ lów wypelniajacych, 57% wiórów drzewnych.Produkt, wytworzony z tej mieszaniny przez ^wulkanizowanie, jest odpowiedni na bloki np. na plyty uliczne, na schody, jak równiez na plyty posadzkowe.Przyklad III. Przy uzyciu wiórów drzewnych w ilosci, wynoszacej okolo 80% -calej mieszaniny, stosuje sie np. nastepu¬ jace ilosci skladników na wage: 22% gumy krepowej, ó% srodków chemicznych i materjalów wypelniajacych, 72% wiórów drzewnych.Produkt, wytworzony z tej mieszaniny przez zwulkanizowanie, jest odpowiedni np. na wytlaczane obcasy do obuwia, ozdobne plyty stolowe i pólsztywne obicia scienne.Mieszanie skladników przeprowadza sie w zwyklej mieszarce dwuwalcowej.Mieszanie jednakze mozna równiez usku¬ teczniac w ten sposób, ze uprzednio roz¬ drobnione i posortowane wlókna wprowa¬ dza sie do zwyklego lub zageszczonego mleka gumowego. s Przed suchar mieszaniem? w maesBaroe walcowej gume najpierw sie ugniata, po- czem dodaje sie w zwykly sposób srodków chemicznych razem ze srodkami wnikani- zwrócemi i przyspieszaczami oraz materia¬ lów wypelniajacych. Po zagnieoeniu do masy dodaje sie welny drzewnej lub wió¬ rów drzewmych, poczem mase dobrze sie miesza. W tein siadjum masa wskutek za¬ gniatania i dzialania ciepla jest bwdao plastyczna, a powstajace w masie tarcie wewnetrzne nie wystarcza do rozdrobnie¬ nia wiórów drzewnych na wlókna pozada¬ nej wielkosci Wskutek tego tez przed pod¬ jeciem dalszej przeróbki mase pozostawia sie zwykle w spoczynku przez 12 — 24 go¬ dzin. Dalsze mielenie z ogrzewaniem po okresie spoczynku wywoluje tarcie we¬ wnetrzne, powodujace rozdrobnienie sie wlókien. Ostateczna wielkosc wlókien w produkcie gotowym zalezy od czastu ogrze¬ wania oraz od temperatury walców, przy- czem czas ten i temperature reguluje sie w zaleznosci od naturalnego stopnia pla¬ stycznosci mieszaniny oraz od ilosci uzy¬ tych mineralnych materjalów wypelniaja¬ cych. Równomierne rozmieszczenie wló¬ kien w masie osiaga sie przez krajanie, walkowanie i przekladanie w mieszarce w sposób zwykly przy mieszaniu suchej #*- my z materjalami wypelniaj acemi. Nastep¬ nie plastyczna mase poddaje sie obróbce na kalandrze lub wytlacza i wulkanizuje pod cisnieniem.Przerobiona wstepnie mase sztuczna przed wulkanizacja mozna równiez wpro¬ wadzic na gietki podklad, np. na plótno workowe, a wlókna drzewne przed ich u- zyciem mozna poddac nasycaniu w celu nadania im nieprzemakalnosci.Welne drzewna lub wióry drzewne mozna równiez wlaczac do mocno obciazo¬ nej mieszaniny gumowej, to jest do mie¬ szaniny o takich wlasciwosciach, ze mate¬ rjal nie daje sie wcale lub zaledwie nie¬ wiele daje zgniatac bez zastapienia wió-rami drzewnemi czesci calkowitego obcia¬ zenia oraz wykazuje mala zwartosc, tak iz przy sfaldowaniu latwo sie lamie. W te¬ go rodzaju mieszaninie wióry drzewne dzialaja wzmacniajaco. Otrzymany mate- rjal nadaje sie szczególnie na podeszwy do obuwia, poniewaz jest bardzo tani i przy uzyciu nie staje sie gladki. Sklad ma¬ sy, odpowiedniej do tego celu, jest naste¬ pujacy: gumy krepowej 10%, gumy regenerowanej 20%, rozdrobnionych odpadków z po¬ przednio wytworzonego pro¬ duktu 20—17%, materjalu wypelniajacego 38%, welny drzewnej 12—15%.Wyzej wspomniane odpadki skladaja sie z wiórów i drobnych kawalków odpad¬ kowych, które sie proszkuje, przyczem ilosc odpadków, jaka nalezy wlaczyc, do¬ biera sie tak, zeby normalnie calkowicie zuzyc odpadki, otrzymane przy wykrawa¬ niu i dokrawaniu obcasów i podeszew do obuwia. Te odpadki pod kazdym wzgle¬ dem stanowia dodatkowy materjal wypel¬ niajacy. Z wyzej podanego przykladu wy¬ nika, ze czysty kauczuk w stosunku do uzytych materjalów wypelniajacych znaj¬ duje sie tu w bardzo malej ilosci oraz, ze gdyby duza ilosc materjalu wypelniajace¬ go skladala sie ze zwyklych materjalów sproszkowanych, to gotowy produkt bylby kruchy i prawie nie do uzytku. Przez za¬ stosowanie wiórów drzewnych jako sklad¬ nika materjalu wypelniajacego, produkt koncowy staje sie jednorodny i odpowied¬ ni do pozadanego uzytku.Wyzej opisany materjal, uzyty do wy¬ robu bloków na jezdnie, jest tak samo od¬ powiedni, jak i na podlogi, poniewaz po¬ dobnie, jak w podeszwach obuwia, posia¬ da powierzchnie szorstka, tak iz w ciagu calego swego trwania nie staje sie sliski. PL