PL23004B1 - Sposób wytwarzania barwników azowych na wlóknie. - Google Patents

Description

Przy zwyklym sposobie wytwarzania barwników azowych na wlóknie napawa sie materjal roztworem substantywnego skladnika sprzegajacego lub „skladnikiem biernym", jak naprzyklad arylidem kwasu 2.3-oksynaftoesowegO', kwasu acetooctowe- go, kwasu 2-oksyantraceno-3-karbonowego, kwasu o-oksybenzokarbazolokarbonowego lub jakimkolwiek innym odpowiednim skladnikiem substantywnym, poczem wy¬ woluje sie w roztworze zwiazku dwuazo- raoWego. Po wywolaniu w roztworze dwu- azoliowym materjal wlóknisty poddaje sie dzialaniu powietrza, a nastepnie traktuje goracym roztworem sody, przeplókuje i suszy.Wiadomo, ze sprzeganie, zwlaszcza przy zastosowaniu zwiazków o wiekszym ciezarze czasteczkowym, zachodzi w wielu przypadkach w zwyklych warunkach dosc wolno i niezupelnie. Mozna wiec spostrzec, ze przy zastosowaniu powoli sprzegajace¬ go zwiazku dwuazowego i przy uzywaniu zwyklej metody wytwarzania barwnika a- zowego czesc niesprzegnietego jeszcze zwiazku dwuazowego zostaje sciagnieta z materjalu wlóknistego podczas pózniejsze¬ go traktowania zabarwionego materjalu wlóknistego roztworem mydla.Sole dwuazonowe sa poza bardzo niskie- mi temperaturami, mniej lub bardziej nie¬ trwale. Skladniki bierne, jak sole potasow- cowe arylidów kwasu 2.3-oksynaftoesowe- go, sa równiez w warunkach sprzeganiaczestokroc^ nietrwale. Przeprowadzaj ac sprzeganiev4iadjfii^me dlugo, mozna latwo wywolacro^ki^ polaczony z tworzeniem sie niepozadanych produktów ubocznych.Przy wytwarzaniu artykulów rezerwo¬ wych niezmieniony zwiazek dwuazowy, sciagniety z wlókna w roztworze mydla, reaguje ze skladnikiem sprzegajacym, znaj¬ dujacym sie na rezerwowanych miejscach materjalu wlóknistego, wskutek czego miejsca te zostaja zaplamione lub nawet zabarwione.Znacznie silniejsze i lepsze zabarwie¬ nia i zupelne sprzegniecie osiaga sie, je¬ zeli materjal wlóknisty po przeciagnieciu go przez kapiel dwuazonowa, poddaje sie natychmiast dzialaniu ciepla w wyzszej temperaturze. Mimo wiekszej nietrwalosci skladników, zwlaszcza soli dwuazonowej, w temperaturze podwyzszonej sprzegnie¬ cie, polaczone z tworzeniem sie barwników azowych, zachodzi niespodzianie szybciej, niz rozklad skladników, wskutek czego sprzegniecie przebiega znacznie doklad¬ niej, niz przy stosowanych dotychczas spo¬ sobach.Poddawany barwieniu materjal wlók¬ nisty napawa sie w sposób zwykly roztwo¬ rem lub zawiesina skladnika biernego, a nastepnie roztworem dwuazonowym, po- czem traktuje sie go natychmiast szybko w temperaturze, znacznie wyzszej niz temperatura pokojowa. W ogólnosci sprze¬ gniecie przebiega tern szybciej, im wyzsza jest temperatura; sprzyjajaca okazala sie jednak temperatura powyzej mniej wiecej 50°C, a jeszcze lepsze sa temperatury, le¬ zace od 100°C do 115°C. Aby zapobiec rozkladaniu sie skladników, zaleca sie przeprowadzac traktowanie mater j alu wlóknistego w dosc niskiej temperaturze.Szybkie podwyzszenie temperatury po traktowaniu materjalu wlóknistego roztwo¬ rem dwuazonowym moze byc uskutecznia¬ ne naprzyklad w ten sposób, ze materjal wlóknisty po przeciagnieciu przez kapiel dwuazonowa przeprowadza sie natych¬ miast przez walce, ogrzane para . W ten sposób osiaga sie bardzo szybkie ogrzewa¬ nie do 100QC i sprzegniecie zachodzi wów¬ czas w przeciagu paru sekund.Traktowanie materjalu wlóknistego w podwyzszonej temperaturze moze byc u- skutecznione wedlug niniejszego wynalazku równiez i w ten sposób, ze materjal ten po kapieli dwuazonowej przeciaga sie natych¬ miast przez ogrzana komore parowa lub miedzy dwiema lub wieksza liczba ogrza¬ nych plyt, ustawionych naprzeciw siebie, lub miedzy innemi grzejnikami odpowied- niemi.Zabarwienia, otrzymane wedlug niniej¬ szego wynalazku, sa w wielu przypadkach o 30 — 40%; silniejsze, nizeli zabarwienia, otrzymane zapomoca znanych dotychczas metod; poza tern materjal jest narazony o wiele mniej na niebezpieczenstwo spla¬ mienia produktami rozkladu lub nieprze- mienionym zwiazkiem dwuazowym.Zalete niniejszego wynalazku stanowi, ze uzycie mieszaniny róznych soli dwuazo- nowych, jak równiez i soli, których tylko z trudnoscia lub wcale nie mozna bylo uzywac przy barwieniu sposobem ciaglym wskutek ich malej szybkosci sprzegania lub niewystarczajacej rozpuszczalnosci, daje przy zastosowaniu sposobu wedlug wynalazku niniejszego wyniki zadowala¬ jace.Sposób ten mozna z korzyscia stoso¬ wac do wytwarzania wzorów rezerwowa¬ nych, poniewaz pozwala na stosowanie znacznych ilosci kwasu organicznego w roztworze dwuazonowym bez ujemnego wplywu na proces sprzegania.Do traktowania materjalu wlóknistego w podwyzszonej temperaturze moga byc stosowane zwykle walce do suszenia lub inne walce, ogrzewane w odpowiedni spo¬ sób. Jako parni mozna uzywac zwyklego przyrzadu do parowania, zaopatrzonego w dziurkowane rury parowe i w walki do — 2 —prowadzenia materjalu wlóknistego. Jako plyty ogrzewane mozna stosowac dajace sie ogrzewac zapomoca pary plaskie plyty wy¬ drazone z zelaza lub innych odpowied¬ nich ma ter jal ów, plytowe grzejniki elek¬ tryczne lub inne odpowiednie narzady.Plyty ogrzewane najlepiej jest umiescic pionowo, parami jedna naprzeciw drugiej, pozostawiajac miedzy niemi wolna prze¬ strzen, przez która przeprowadza sie ma¬ terjal.Zastosowanie plyt ogrzewanych jest . wskazane szczególnie przy wytwarzaniu druków rezerwowych. Plyty ogrzewane i walki do prowadzenia materjalu wlókni¬ stego mozna z latwoscia umiescic w ten sposób, ze materjal wlóknisty przesuwa sie na swej drodze od kapieli dwuazono- wej: do plóczki po walkach tylko swa stro¬ na niezadrukowana, przez co unika sie plam, wytwarzanych farbami rezerwo- wemi.Sposób niniejszy mozna z korzyscia stosowac przy wytwarzaniu zabarwien na wlóknie zapomoca trudnosprzegajacych sie zwiazków dwuazowych, jak naprzyklad zapomoca dwuazowych zwiazków zasad o wzorze ogólnym: R2 — NH — Rr — NH21 w którym Rx i R2 oznaczaja podstawione lub niepodstawione reszty izocykliczne, a NH2 podlega dwuazowaniu.Jednak i przy stosowaniu normalnie sprzegajacych sie zwiazków dwuazowych równiez otrzymuje sie lepsze wyniki, jak przyspieszenie szybkosci sprzegania, zmniejszenie niebezpieczenstwa poplamie¬ nia przy drukowaniu zapomoca rezerw i inne korzysci.Glówna cecha sposobu niniejszego jest wiec to, ze materjal po kapieli dwuazono- wej poddaje sie dzialaniu ciepla w pod¬ wyzszonej temperaturze. Sposób ten nie ogranicza sie do zastosowania pewnego przytzadu grzejnego. Zamiast walców o- grzewanych, przyrzadów do parowania lub plyt mozna tez stosowac wszelkie inne urzadzenia o nadajacej sie do tego celu konstrukcji.Przyklad I. Tkanine bawelniana, zapra¬ wiona zwyklym sposobem 1%-owa 2'.3'- oksynafteyloanilina, napawa sie roztworem dwuazonowym, zawierajacym 3% chlorku dwuazonowego 4-amino-^'-metoksydwufe- nyloaminy, 5% siarczanu magnezu i 1% kwasu mrówkowego, a nastepnie przepu¬ szcza sie tkanine naokolo bebnów ogrza¬ nych para i mydli.Przyklad II. Materjal wlóknisty, trak¬ towany w sposób zwykly kapiela zapra¬ wowa, zawierajaca 21/2% 2'.3'-oksynaf- toylo - 2.5 - dwumetoksy - 1 - aminobenze- nu, przeciaga sie przez zawiesine, zawiera¬ jaca 7% podwójnej soli chlorocynkowej zwiazku dwuazonowego z a-aminoantra- chinonem, x/^% tragantu i 1% kwasu oc¬ towego, suszy na bebnach ogrzanych i my¬ dli.Przyklad III. Na. tkaninie, traktowanej w sposób zwykly kapiela zaprawowa, za¬ wierajaca 2% 2\3'-oksynaftoylo-4-chloro- aniliny, nadrukowuje sie rezerwa, sklada¬ jaca sie z 20 czesci wagowych sulfoksyla- nu sodowego i 80 czesci wagowych za- gestnika z gumy brytyjskiej. Nastepnie na¬ pawa sie tkanine roztworem dwuazono¬ wym, otrzymanym w sposób zwykly i za¬ wiera jacym 2 % 4.4'-dwuaminodwufenylo- aminy i 1 % kwasu mrówkowego, suszy sie w podwyzszonej temperaturze na bebnach ogrzanych i plócze. Otrzymuje sie biala rezerwe na marynarsko-niebieskiem tle.Przyklad IV. Materjal wlóknisty, trak¬ towany przedtem kapiela zaprawowa, za¬ wierajaca 2V2 % 2\34 - oksynaftoylo - 2.5- dwumetoksy-i-aminobenzenu, przerabia sie w roztworze dwuazonowym, zawierajacym \% 2.5-dwuchloroaniliny i 0,75% 4.4'- dwuaminodwufenyloaminy, poczem suszy sie zapomoca bebnów ogrzewanych, mydli -r- 3 -sie na goraca w obecnosci y±% lugu so¬ dowego. Otrzymuje sie zabarwienie bru¬ natne.W przykladach I — IV osiaga sie szybkie podwyzszenie temperatury na beb¬ nach, ogrzanych para.Temperatura bebnów albo przynaj¬ mniej tych walców, przez które materjal przechodzi, winna byc nizsza od tempera¬ tury, stosowanej do suszenia materjalów wilgotnych. Liczba bebnów i ich najodpo¬ wiedniejszy stopien ogrzania zalezy od gatunku, ciezaru materjalu i od zawartej w nim cieczy. Do przeróbki pasma tkani¬ ny, którego 100 m wazy mniej wiecej 13 kg i pochlania okolo 12 kg cieczy, sto¬ suje sie z korzyscia mniej wiecej 24 beb¬ ny, z których kazdy posiada srednice 45— 50 cm. Ogrzewa sie je zapomoca pary, przyczem w ostatnich 20 walcach stosuje sie pare przegrzana.Przyklad V. a. Zaprawa: 12 g 2'.3'-oksynaftoyloaniliny zarabia sie na ciasto z 15 cm3 oleju tureckiego i 15 cm3 lugu sodowego o 38°Be, nastepnie rozpuszcza sie we wrza¬ cej wodzie i nastawia do 1 litra.Temperatura zaprawiania wynosi 35° C.Zaprawianie uskutecznia sie zapomoca zwyklej napawaczki, a nastepnie tkanine suszy sie w suszarce. b. Kapiel do wywolywania: 27 g chlorku dwuazonowego 4-amino- 4'-metoksydwufenyloaminy nasta¬ wia sie 973 cm3 zimnej wody do 1 litra.Temperatura wywolywania wynosi 15— 20°C. Zaprawiony i wysuszony materjal wywoluje, sie zapomoca dwuwalcowej na¬ pawaczki i natychmiast przepuszcza sie przez skrzynie parowa. Temperatura przy traktowaniu para wynosi 110 —- 115°C; traktowanie to trwa mniej wiecej 30 se¬ kund. Nastepnie przeciaga sie zabarwiona tkanine przez kapiel, ogrzana do 40°C i zawierajaca w litrze 5 cm3 kwasu solnego o 20°Be, poczem sie plócze i, gotujac, mydli.Przyklad VI. Materjal, zaprawiony i wysuszony wedlug wskazówek przykladu V, nadrukowuje sie nastepujaca rezerwa do bieli: 250 g siarczanu glinowego 1:1, 500 g zagestnika ze skrobi i tragantu, 100 g kaolinu w proszku i 150 g wody 1000 g.Nastepnie wybarwiony materjal suszy sie.Kapiel do wywolywania: x27 g chlorku dwuazonowego 4-amino- 4'-metoksydwufenyloaminy nasta¬ wia sie 973 cm3 zimnej wody do 1 litra.Wywolywanie uskutecznia sie na napa- waczce, poczem materjal przechodzi przez skrzynie parowa. Temperatura przy trakto¬ waniu para wynosi mniej wiecej 110 — 115°C; traktowanie to trwa mniej wiecej 30 sekund. Materjal mozna równiez pro¬ wadzic przez przestrzen, wytworzona np. pomiedzy ogrzanemi zapomoca pary ply¬ tami (wydrazonemi), umieszczonemi pa¬ rami w odpowiedniej odleglosci jedna na¬ przeciw drugiej. Nastepnie przeciaga sie materjal przez kapiel, ogrzana do 80}C i zawierajaca w litrze 30 cm3 kwasu solne¬ go o 20°Be, plócze sie w zimnej wodzie, przeciaga przez kapiel kwasno-siarczyno- wa o temperaturze 80°C, zawierajaca 15 cm3 roztworu kwasnego siarczynu sodo¬ wego o 38°Be w litrze, plócze i mydli.Otrzymuje sie biale rezerwy na niebie- skiem tle.Przyklad VII. Roztwór zaprawowy sto¬ suje sie wedlug przykladu V.Rezerwa do zólcieni: 80 g estrowej soli kwasu siarkowego i leuko-zwiazku 3.4.8.9-dwubenz- pyreno-5.f0-chinonu, 70 g mieszaniny, skladajacej sie zetylenoglikolu, dwuoksyetyleno- glikolu i eteru monometylowego, 205 g wody, 400 g zagestnika ze skrobi i tragantu, 65 g kwasnego siarczynu sodowego o 38°Be, 10 g rodanku amonowego, 120 g zólcieni chromowej w postaci 60 % -owego ciasta (obój etnego chromianu olowiu), 50 g kaolinu w postaci ciasta 1 :1 1000 g.Wywolywanie i dalsza obróbke uskutecz¬ nia sie wedlug przykladu VI. Otrzymuje sie zólta rezerwe na tle niebieskiem.Przyklad VIII. Roztwór zaprawowy stosuje sie wedlug przykladu V.Rezerwa do zieleni: 80 g estrowej soli kwasu siarkowego i leuko-zwiazku dwumetoksydwu- benzantronu, 80 g mieszaniny skladajacej sie z etylenoglikolu, dwuoksyetyleno- glikolu i eteru monometylowego, 175 g wody, 400 g zagestnika ze skrobi i tragantu, 80 g kwasnego siarczynu sodowego o 38°Be, 15 g rodanku amonowego, 120 g zólcieni chromowej w postaci 60 % -owego ciasta (obój etnego chromianu olowiu) i 50 g kaolinu w postaci ciasta 1 : 1 1000 g.Wywolywanie i dalsza obróbke uskutecz¬ nia sie wedlug przykladu VI. Otrzymuje sie zielona rezerwe na tle niebieskiem. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe. Sposób wytwarzania barwników azo- wych na wlóknie przez zaprawianie ma- terjalu odpowiednim skladnikiem sprzega¬ jacym i nastepne wywolywanie roztwo¬ rem dwuazonowym, znamienny tern, ze materjal po przeciagnieciu przez kapiel dwuazonowa natychmiast poddaje sie dzia¬ laniu ciepla w temperaturze podwyzszo¬ nej w granicach od 50° — 120°C. I. G. Farbenindustrie Aktiengesellschaft. Zastepca: M. Skrzypkowski, rzecznik patentowy. Druk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa, PL