Przedmiotem niniejszego wynalazku jest obrabiarka do mechanicznego wyzlabiania poprzecznych rowków w powierzchni tocz¬ nej opon pojazdów mechanicznych.Obrabiarka wedlug wynalazku sklada sie zasadniczo z frezu tarczowego, poru¬ szajacego sie ruchem obrotowym i przesu¬ wajacego sie ruchem zwrotnym w swej pla¬ szczyznie, tworzacej kat 90° z plaszczyzna srodkowa opony, oraz z narzadów, sluza¬ cych do podtrzymywania opony i obracania jej po kazdym okresie pracy frezu.Poza tern wynalazek jest znamienny za¬ stosowaniem dwóch walców o osiach rów¬ noleglych i umieszczonych w pewnej odle¬ glosci od siebie, przyczem opona jest doci¬ skana do tych walców, z których jeden wy¬ konywa przerywany ruch obrotowy, obra¬ cajac opone po kazdym ruchu frezu w jed¬ nym lub drugim kierunku.Inna ceche znamienna wynalazku sta¬ nowi, ze tarcza cylindryczna o srednicy nieco mniejszej od srednicy frezu jest luz¬ no osadzona na tej samej osi co i frez, przyczem zespól ten jest osadzony z jednej strony wahliwie na osi mimosrodowej, a z drugiej strony podlega dzialaniu sprezyny tak, iz podczas ruchu postepowego tarcza opiera sie na powierzchni tocznej opony, przesuwajac sie wpoprzek po tej po¬ wierzchni, przyczem frez wyzlabia w opo¬ nie rowek o stalej glebokosci, równej róz¬ nicy promieni tego frezu i tarczy prowad¬ niczej.W odmianie urzadzenia nadajacej sie, jak sie zdaje, najlepiej do zastosowania w praktyce, plaszczyzna robocza frezu jest plaszczyzna pionowa, przechodzaca przez normalna os obrotu kola lub nieco nachylo¬ na do tej plaszczyzny i polozona pomiedzy dwoma walcami.Inna ceche znamienna tej odmiany wy¬ nalazku stanowi, ze narzady obrabiarki sa osadzone na pomoscie, zaopatrzonym w krazki, umozliwiajace przysuniecie go do miejsca pracy pod kolo pojazdu, które spo¬ czywa na dwóch walcach podporowych i moze byc frezowane bez zdejmowania z po¬ jazdu.Inna odmiana obrabiarki posiada naste¬ pujace cechy konstrukcyjne, a. Obrabiarka ta posiada zlobkowany wal obrotowy, na którym moze suwac sie wydrazony slimak, napedzajacy slimacz¬ nice, której wal napedza wal frezu zapo- moca przekladni zebatych. b. Wymieniona przekladnia zebata jest umieszczona w oslonie, osadzonej wa- hliwie na osi slimacznicy i podlegajacej dzialaniu sprezyny, przymocowanej do drugiej oslony, zawierajacej slimak i sli¬ macznice. c. Wal zlobkowany napedza za po¬ srednictwem przekladni, zmniej szajacej przenoszona szybkosc, i przekladni slima¬ kowej wal pionowy, na którym osadzone sa pod odpowiednim katem plyta korbowa do nadawania ruchu zwrotnego frezowi oraz kciuk, obracajacy co pewien czas jeden z walców, podpierajacych kolo. d. Plyta korbowa za posrednictwem korby, osadzonej przegubowo na obydwóch koncach, napedza dzwignie, osadzona prze¬ gubowo w punkcie nieruchomym i umozli¬ wiajaca ruch przesuwny oslony slimaka i slimacznicy na poczatku ruchu obrotowego frezu. Oslona ta jest zaopatrzona w wy¬ step, suwajacy sie w prowadnicach równo¬ leglych do osi walu zlobkowanego w ten sposób, ze jest zapewnione polozenie pio¬ nowe frezu podczas jego ruchu posuwiste¬ go. e. Jeden z walców, podtrzymujacych o- pone, jest cylindryczny i moze byc zaopa¬ trzony w zlobki, przyczem jest przelaczany okresowo przy koncu kazdego suwu frezu.Drugi walec jest luzny i ma (najlepiej) ksztalt hyperboloidu obrotowego w celu za¬ pewnienia centrycznosci kola wzgledem o- brabiarki. f. Kciuk, wymieniony w punkcie c, jest wykonany tak, ze za kazdym obrotem od¬ chyla dwukrotnie dzwignie, która przelacza mechanizm zapadkowy walca zlobkowane¬ go.Na rysunku przedstawiono dla przykla¬ du obrabiarke wedlug wynalazku, przy¬ czem fig. 1 przedstawia schemat zespolu calego mechanizmu, jako rozwiniecie w plaszczyznie, fig. 2 — widok obrabiarki zgóry, fig. 3 — widok zboku, fig. 4 — widok w kierunku strzalki F na fig. 2 bez cylindra zlobkowanego i mechanizmu zapadkowego, a fig. 5 — przekrój obrotowego mechanizmu napedowego frezu.Jak widac na rysunku obrabiarka posia¬ da podstawe czyli pomost 1, zaopatrzony w krazki 2, umozliwiajace przewozenie go po ziemi, na pomoscie zas osadzone sa wszyst¬ kie narzady, przyczem sile napedowa do¬ starcza silnik elektryczny 3, osadzony na pomoscie.Na pomoscie 1 wmocowane sa dwie pod¬ pory 4 i 5, z których jedna podtrzymuje walec luzny 6 o ksztalcie podwójnego stoz¬ ka (fig. 2), a druga — walec zlobkowany 7. Obydwa te walce, których osie sa równo¬ legle i umieszczone w pewnej odleglosci od siebie, podtrzymuja opone 8, oparta na nich z pewnym naciskiem, umozliwiajacym obra¬ canie opony przez obracanie walca 7. W praktyce pozostawia sie opone na kole, a kolo na pojezdzie mechanicznym, tak iz wymieniony nacisk odpowiada pewnej cze¬ sci ciezaru samochodu.Wal silnika 3 posiada kolo pasowe 9, — 2 —które za posrednictwem pasa 10 napedza kolo 11, osadzone na wale zlobkowanym 12, który jest osadzony w lozyskach pomiedzy dwiema podporami 4 i 5 równolegle do osi walców 6 i 7, a wiec prostopadle do pla¬ szczyzny srodkowej opony.Na wal zlobkowany 12 nasuniety jest slimak wydrazony 13, którego wnetrze jest zlobkowane w taki sam sposób, jak i wal, a zwoje slimaka zazebiaja sie ze slimacznica 14. Na koncach slimak posiada dwa czopy, obracajace sie w lozyskach, osadzonych w oslonie 15, w której osadzony jest wal 16 kola 14. Oslona ta jest zaopatrzona w wy¬ step 17, zakonczony krazkiem 18, prowa¬ dzonym w podluznych prowadnicach 19 w ten sposób, ze oslona nie obraca sie, lecz moze przesuwac sie w kierunku podluznym wraz ze slimakiem 13 i slimacznica 14.Na wale 16 slimacznicy 14 osadzone jest kolo zebate 20, zazebiajace sie z innem kolem zebatem 21, osadzonem na wale 22 frezu 23 i walca prowadniczego 24, który jest przeznaczony do ograniczania gleboko¬ sci rowka, nacinanego zapomoca frezu. Ko¬ la zebate 20 i 21 sa umieszczone w oslonie 25, która moze wahac sie na zewnetrznych pierscieniach lozysk kulkowych 26 i 27, sluzac do podpierania walu 16 w oslonie 15. Oslona 25 moze w ten sposób obracac sie na osi walu 16, przyczem kola zebate 20 i 21 nie przestaja zazebiac sie.Oslona 25 jest zaopatrzona w wystep 25a, odciagany zapomoca sprezyny 28, przymocowanej drugim koncem do oslony 15 w ten sposób, ze wal frezu zawsze dazy do górnego polozenia A (fig. 4) pod dziala¬ niem sprezyny, przyczem przesuniecie w tym kierunku jest ograniczone oporkiem wystepu 25a, opierajacym sie na nastaw¬ nym oporku 15a, przymocowanym do oslo¬ ny 15. Oporek ten nastawia sie w ten spo¬ sób,, zeby frez narzynal brzeg w powierzch¬ ni toczenia sie, nie naruszajac boków opo- Z drugiej strony wal zlobkowany 12 na¬ pedza za posrednictwem zmniejszajacych szybkosc przenosfcóaia przekladni &¦ 30 wal pionowy 31, posiadajacy z jednej stro¬ ny tarcze korbowa 32, a z drugiej strony— kciuk 33.Na tarczy korbowej 32 osadzona jest przegubowo na czopie 34 korba 35, pola¬ czona przegubowo zapomoca przegubu 36 z dzwignia pozioma 37. Dzwignia ta jest osadzona wahliwie zapomoca przegubu 38 na pomoscie /, przyczem zapomoca wyste- pu 39, wpuszczonego do szczeliny 40, na¬ daje przesuwny ruch zwrotny oslonie 15 i tern samem frezowi 23.Kciuk 33 posiadal dwa srednicowo prze¬ ciwlegle wystepy 33a, które za kazdym ob¬ rotem powoduja dwukrotne wychylenie dzwigni kolankowej 41, osadzonej tia prze¬ gubie 42. Dzwignia ta jest umieszczona tak, iz jednym koncem podnosi wystep zapadki 43 i w ten sposób posuwa o jeden zab kolo zapadkowe 44, polaczone z walcem zlobko¬ wanym 7. Zapadka zatrzymujaca 45, pola¬ czona z zapadka 43 sprezyna 46, równiez wspóldzialala z kolem zapadkowem.Przy kazdym ruchu postepowym wóz¬ ka frezu, frez zlobi brzeg powierzchni tocz¬ nej opony 8, przyczem walec 24 styka sie z kolem i toczy sie po jego powierzchni, co jest mozliwe dzieki zawieszeniu oslony 25, która wraca w polozenie B (fig. 4) w taki sposób, iz rowek wyzlobiony posiada sta¬ la glebokosc. Gdy frez jest wysuniety i przed ukonczeniem suwu kciuk 33 obraca walec zlobkowany 7 zapomoca zapadki 43, przyczem opona wykonywa czesciowy obrót tak, iz przy nastepnym suwie zostaje wy¬ zlobiony w oponie drugi rowek, równolegly do poprzedniego.Oczywiscie wynalazek nie ogranicza ise do opisanego dla przykladu urzadzenia, przedstawionego na rysunku, niektóre bo¬ wiem szczególy moga byc zastapione rów- nowaznemi urzadzeniami mechanicznemi.W szczególnosci wynalazek obejmuje rów¬ niez odmiane, posiadajaca narzady do pod- — 3 —trzymywania i dociskania opony do walców wtedy, gdy kolo jest zdjete z samochodu. PL