W wirnikach maszyn elektrycznych, za¬ opatrzonych w podzielone uzwojenie, zwla¬ szcza w maszynach o wielkich obrotach, np. turbogeneratorach, powstaja trudnosci w izolowaniu miejsc wystepowania uzwo¬ jenia z rowków. Wskutek wielkich mas ka¬ dluba wirnika i uzwojenia powstaja mie¬ dzy niemi przy naglych zmianach szybko¬ sci wielkie sily w kierunku stycznym, Uzwo- jenie na swej czynnej dlugosci jest umie¬ szczone mocno w rowkach kadluba wirni¬ ka, natomiast polaczenia czolowe nie mo^ ga byc tak mocno polaczone z kadlubem wrinika. Wskutek tego te miejsca, w któ¬ rych uzwojenie wystepuje z rowków, sa silnie naprezone mechanicznie. Izolacja w tych miejscach nie moze wytrzymac stale takich naprezen, wskutek czego powstaja zwarcia uzwojenia z zelazem lub miedzy drutami uzwojenia, powodujace wadliwe dzialanie wirnika, Rozwiazanie te¬ go zadania jest utrudnione z powodu ist¬ nienia wielkich sil odsrodkowych w takich maszynach z powodu koniecznosci dosko¬ nalego chlodzenia i z powodu wielkich na¬ prezen, istniejacych we wszystkich cze¬ sciach maszyny.Przedmiot wynalazku usuwa w sposób skuteczny wspomniana wade przez zasto¬ sowanie odpowiednich srodków zabezpie¬ czajacych w tych miejscach, w których uzwojenie wystepuje z rowków. Istota wy-nalaziku polegana tern, ze uzwojenie jest usztywnione w tych miejscach, w któ- rydh wystepuje z rovfk6w, zapomoca wkla¬ dek z materj^lu iTOJitcyjnego, w celu prze¬ noszenia naprezenia mechanicznego izola¬ cji uzwojenia z niebezpiecznych krawedzi stalowych rowków na bezpieczne krawe¬ dzie izolacyjnych czesci wypelniajacych.Rysunek przedstawia kilka przykladów wykonania urzadzenia zabezpieczajacego wedlug wynalazku. Fig. 1 przedstawia czesc wirnika turbogeneratora w widoku zboku, a fig. 2 — w przekroju. Uzwojenie jest umocowane w zlobkach, jego zas czolowa czesc wystaje z kadluba wirnika i w miej¬ scach polaczen czolowych 2 jest przy¬ trzymywana zapotmoca obreczy 3, przeciw¬ dzialajacej sile odsrodkowej. Na fig. 3 jest uwidoczniona w widoku zgóry rozwinieta czesc wirnika wedlug fig. 2 lecz bez obre¬ czy.Do zabezpieczenia wspomnianych sla¬ bych miejsc przy wyjsciu przewodów uzwojenia z rowków umieszczone sa we¬ dlug wynalazku w tych miejscach pomie¬ dzy sasiedniemi przewodami wkladki 4 z odpowiedniego materjalu izolacyj nego.Przy skladaniu maszyny te klinowe wklad¬ ki zostaja wtloczone pomiedzy czesci uzwo¬ jenia, wystajace z sasiednich rocków, i sciskaja znajdujace sie miedzy niemi cze¬ sci uzwojenia. Te wkladki 4 moga miec ksztalt gladkich klinów, jak widac z le¬ we) strony na fig. 1, lub moga byc zaopa¬ trzone w wystepy 4', dotykajace sie wza¬ jemnie i zabezpieczajace równiez dolina strone uzwojenia, jak widac z prawej stro¬ ny na fig, 1. Nasunieta obrecz 3 przytrzy¬ muje wkladki w polozeniu w kierunku promieniowym. Wskutek tego powstaje na koncu wirnika staly pierscien, skladajacy sie naprzemian z czesci uzwojenia i izolu¬ jacych wkladek, który jest dosyc sztywny, aby przeciwstawiac sie silom, powstaja¬ cym przy naglych zmianach szybkosci.Wkladki przenosza mechaniczne napreze¬ nie izolacji z niebezpiecznych krawedzi stalowych rowków na bezpieczne krawedzie wkladek izolujacych.W celu przytrzymania wkladek 4 w kierunku osiowym w ich polozeniu (na ry¬ sunku poziomym) zaopatruje sie je w wy¬ step 5 w ksztalcie np. jaskólczego ogona (fig. 2 lub 4). Te wystepy znajduja sie w odpowiednio uksztaltowanym rowku 6, znajdujacym sie na koncowej powierzchni kadluba wirnika, prostopadlej do osi ma¬ szyny. Nalezy oczywiscie dbac o to, aby wystepy mialy w kierunku promieniowym dosyc luzu w celu umozliwienia przesu¬ wów promieniowych przy wkladaniu wkla¬ dek izolujacych. Z tego powodu wskazane jest zastosowac wykonanie wedlug fig. 5 i 6, gdzie w czolowej powierzchni wirnika, prostopadlej do osi maszyny, znajduje sie do kazdej wkladki jeden rowek 6* w kierunku promieniowym, a kazda wklad¬ ka posiada dzieki temu nieograniczona moznosc przesuwu w kierunku promienio¬ wym. Wkladki moga byc równiez dociska¬ ne do czolowej powierzchni wirnika zapo- moca przycisków 10, jak to uwidoczniono na fig. 7 i 8, wskutek czego przesuw w kie¬ runku osiowym jest uniemozliwiony, przy- czem przyciski 10 znajduja sie w rowku 11 walu wirnika.Poniewaz glowice uzwojenia sa dobrze odizolowane wzgledem kadluba wirnika zapomoca wkladek wedlug wynalazku, po¬ zostala ich izolacja moze byc slabsza niz dotad, co ma te zalete, ze chlodzenie glo¬ wic uzwojenia jest znacznie lepsze. Do przewietrzania przestrzeni 7 pomiedzy glo¬ wicami uzwojenia i kadlubem wirnika (fig. 2), moga byc we wkladkach wykonane o- twory 8, a w kadlubie wirnika odpowied¬ nie rowki 9, jak uwidoczniono np. na fig. 1 —3. PL