PL222579B1 - Sposób otrzymywania kwasów tłuszczowych z triglicerydów poprzez chlorometylowanie gliceryny związanej w triglicerydzie - Google Patents

Sposób otrzymywania kwasów tłuszczowych z triglicerydów poprzez chlorometylowanie gliceryny związanej w triglicerydzie

Info

Publication number
PL222579B1
PL222579B1 PL399083A PL39908312A PL222579B1 PL 222579 B1 PL222579 B1 PL 222579B1 PL 399083 A PL399083 A PL 399083A PL 39908312 A PL39908312 A PL 39908312A PL 222579 B1 PL222579 B1 PL 222579B1
Authority
PL
Poland
Prior art keywords
fatty acids
fats
triglyceride
oil
chloromethylation
Prior art date
Application number
PL399083A
Other languages
English (en)
Other versions
PL399083A1 (pl
Inventor
Juliusz Pernak
Andrzej Skrzypczak
Mariusz Janus
Original Assignee
Nfc Polska North Spółka Z Ograniczoną Odpowiedzialnością
Priority date (The priority date is an assumption and is not a legal conclusion. Google has not performed a legal analysis and makes no representation as to the accuracy of the date listed.)
Filing date
Publication date
Application filed by Nfc Polska North Spółka Z Ograniczoną Odpowiedzialnością filed Critical Nfc Polska North Spółka Z Ograniczoną Odpowiedzialnością
Priority to PL399083A priority Critical patent/PL222579B1/pl
Publication of PL399083A1 publication Critical patent/PL399083A1/pl
Publication of PL222579B1 publication Critical patent/PL222579B1/pl

Links

Landscapes

  • Fats And Perfumes (AREA)
  • Organic Low-Molecular-Weight Compounds And Preparation Thereof (AREA)

Description

(21) Numer zgłoszenia: 399083
C07C 41/22 (2006.01)
Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data zgłoszenia: 02.05.2012
Sposób otrzymywania kwasów tłuszczowych z triglicerydów poprzez chlorometylowanie gliceryny związanej w triglicerydzie (73) Uprawniony z patentu:
(43) Zgłoszenie ogłoszono:
12.11.2013 BUP 23/13
NFC POLSKA NORTH
SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ
ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ, Bogusławie, PL (45) O udzieleniu patentu ogłoszono:
31.08.2016 WUP 08/16 (72) Twórca(y) wynalazku:
JULIUSZ PERNAK, Poznań, PL ANDRZEJ SKRZYPCZAK, Poznań, PL MARIUSZ JANUS, Szczecin, PL (74) Pełnomocnik:
rzecz. pat. Barbara Urbańska-Łuczak
PL 222 579 B1
Opis wynalazku
Przedmiotem wynalazku jest nowy sposób otrzymywania kwasów tłuszczowych z triglicerydów poprzez chlorometylowanie gliceryny związanej w triglicerydzie, którym jest olej roślinny, tłuszcz zwierzęcy lub trigliceryd przeestryfikowany, lub trigliceryd utwardzony otrzymany w procesie uwodornienia. Produktami reakcji chlorometylowania są: 1,2,3-tri(chlorometoksy)propan i odpowiednie, charakterystyczne dla zastosowanego surowca kwasy tłuszczowe. Obok nowej metody pozyskania z wysoką wydajnością 1,2,3-tri(chlorometoksy)propanu, jest to jednocześnie nowa metoda otrzymywania z wysoką wydajnością kwasów tłuszczowych bezpośrednio z dowolnego surowca triglicerydowego. Uzyskane kwasy tłuszczowe mają wielorakie zastosowania, w szczególności jako dodatki do farb i niektórych produktów paszowych. Z kolei 1,2,3-tri(chlorometoksy)propan jest związkiem charakteryzującym się wysoką chemiczną reaktywnością. Okazał się on bardzo dobrym czynnikiem czwartorzędującym trzeciorzędowe aminy (J. Pernak, A. Skrzypczak - trzy polskie patenty: PL 202539, PL 202540 i PL 204318). Produktem reakcji czwartorzędowania są sole potrójne nazwane przez autorów patentu „trojaczkami”. Czwartorzędowe „trojaczki” amoniowe, pirydyniowe czy imidazoliowe charakteryzują się silnymi właściwościami bakteriobójczymi i grzybobójczymi. Synteza 1,2,3-tri(chlorometoksy)propanu z gliceryny jest opisana w literaturze przedmiotu: J. Pernak, A. Skrzypczak, G. Lota, E. Frąckowiak « Synthesis and properties of trigeminal tricationic ionic liquid » Chem. Eur. J. 13, 2007, 3106-3112.
Opisany sposób syntezy jest trudny do przeprowadzenia i przebiega z niską wydajnością. Jak dotąd niska wydajność otrzymywanego tą metodą 1,2,3-tri(chlorometoksy)propanu, nie pozwalała na uruchomienie opłacalnej ekonomicznie metody syntezy „trojaczków”.
Jednakże „trojaczki” wykazują istotne właściwości użytkowe co zostało opisane w polskich opisach patentowych (PL 202539, PL 204318, PL 202540). Na szczególną uwagę zasługują ich silne właściwości przeciwdrobnoustrojowe, które pojawiają się przy wielokrotnie niższych stężeniach w porównaniu z pojedynczymi czy podwójnymi czwartorzędowymi solami amoniowymi, a także charakteryzują się udokumentowaną wysoką konduktywnością oraz szerokim oknem elektrochemicznym co powoduje, że nadal prowadzi się badania nad opracowaniem nowej skutecznej metody ich syntezy w oparciu o tanią bazę surowcową.
Celem wynalazku jest uzyskanie wysokowydajnej syntezy 1,2,3-tri(chlorometoksy)propanu o wzorze 1 przy jednoczesnym uzyskaniu z wydajnością bliską ilościowej kwasów tłuszczowych, gdy stosuje się jako substrat reakcji (Reakcja 1) odpowiedni trigliceryd pochodzenia naturalnego, w postaci rafinowanych lub nierafinowanych olejów: rzepakowego, sojowego, słonecznikowego, kokosowego, arachidowego, kukurydzianego, sezamowego, lnianego, bawełnianego, oleju z oliwek, oleju z pestek winogron, oleju z ryżu oraz olejów roślinnych pozyskiwanych z innych roślin, ponadto tłuszczów pochodzenia zwierzęcego w postaci tłuszczów mlecznych mleka ssaków lądowych w szczególności mleka krowiego, koziego, owczego i końskiego, smalcu wieprzowego, łoju wołowego, tłuszczów pozyskiwanych z innych ssaków lądowych, tłuszczów rybich, tłuszczów ssaków morskich, a także wszystkich triglicerydów utwardzonych, otrzymanych w procesie uwodornienia oraz triglicerydów przeestryfikowanych, zwanych także tłuszczami transestryfikowanymi. Substratami reakcji są ponadto: gazowy chlorowodór i aldehyd mrówkowy w postaci formaliny, para formaldehydu lub trioksanu.
Zaproponowana reakcja chlorometylowania przebiega zgodnie z zapisem:
Istotą wynalazku jest nowy sposób otrzymywania kwasów tłuszczowych z triglicerydów poprzez chlorometylowanie gliceryny związanej w triglicerydzie polegający na reakcji formaliny lub paraformaldehydu, lub trioksanu oraz chlorowodoru z triglicerydem pochodzenia naturalnego, w postaci rafinoPL 222 579 B1 wanych lub nierafinowanych olejów roślinnych: rzepakowego lub sojowego, lub słonecznikowego, lub palmowego, lub arachidowego, lub kukurydzianego, lub sezamowego, lub lnianego, lub bawełnianego, lub oleju z oliwek, lub oleju z pestek winogron, lub oleju z ryżu, lub oleju roślinnego pozyskiwanego z innych roślin, lub tłuszczów pochodzenia zwierzęcego, rafinowanych lub nierafinowanych, w postaci: tłuszczów mlecznych mleka ssaków lądowych w szczególności mleka krowiego, lub koziego, lub owczego, lub końskiego, lub mleka innych ssaków lądowych, lub smalcu wieprzowego, lub łoju wołowego, lub innych tłuszczów pozyskiwanych z tkanki tłuszczowej innych ssaków lądowych, lub tłuszczów ryb słodkowodnych i słonowodnych, lub tłuszczów ssaków morskich, lub triglicerydów utwardzonych, otrzymanych w procesie uwodornienia, lub triglicerydów przeestryfikowanych, zwanych także tłuszczami transestryfikowanymi, który polega na tym, że do triglicerydu rozpuszczonego w rozpuszczalniku organicznym, korzystnie w toluenie, albo ksylenie, albo benzenie w stosunku wagowym 1:2,5 dodaje się formalinę lub trioksan, lub paraformaldehyd, korzystnie z 20% nadmiarem w stosunku do ilości stechiometrycznej, przy jednoczesnym dozowaniu gazowego chlorowodoru korzystnie z 20% nadmiarem w stosunku do ilości stechiometrycznej.
Dzięki zastosowaniu rozwiązania według wynalazku uzyskano następujące efekty technicznoekonomiczne:
- opracowano nową metodę otrzymywania wolnych kwasów tłuszczowych z dowolnego surowca triglicerydowego w postaci: olejów roślinnych, tłuszczów pochodzenia zwierzęcego, triglicerydów przeestryfikowanych, zwanych także tłuszczami transestryfikowanymi oraz triglicerydów utwardzonych otrzymanych w procesie uwodornienia,
- wydajność otrzymywania kwasów tłuszczowych zaproponowaną metodą wynosi do 99%,
- stosując jako substrat odpowiedni trigliceryd otrzymuje się kwasy tłuszczowe o składzie charakterystycznym dla wyjściowego surowca,
- otrzymane zgodnie z wynalazkiem kwasy tłuszczowe są wolne od gliceryny, która w procesach hydrolizy triglicerydów jest produktem najczęściej niepożądanym,
- dodając do farb uzyskane tą metodą wolne kwasy tłuszczowe, potwierdzono uzyskanie szybkoschnących powłok, bardziej odpornych na zżółknięcie i działanie czynników atmosferycznych,
- opracowano nową metodę otrzymywania z wysoką wydajnością czynnika czwartorzędującego 1,2,3-tri(chlorometoksy)propanu.
Sposób otrzymywania 1,2,3-tri(chlorometoksy)propanu i kwasów tłuszczowych ilustrują poniższe przykłady.
P r z y k ł a d I
Reakcja chlorometylowania gliceryny związanej w oleju rzepakowym.
W kolbie reakcyjnej zaopatrzonej w mieszadło, termometr, chłodnicę zwrotną oraz kapilarę dozującą 3 gazowy chlorowodór umieszczono 50 g oleju rzepakowego, który rozpuszczony został w 150 cm3 toluenu. Następnie dodano paraformaldehyd z 20% wagowym nadmiarem. Po wymieszaniu całości dozowano gazowy chlorowodór, uzyskiwany z wytwornicy chlorowodoru. W czasie trwania procesu zaobserwowano wzrost temperatury z 276 do 300K i w tym czasie zachodzi właściwa reakcja chlorometylowania gliceryny, w wyniku której otrzymuje się następujące produkty: 1,2,3-tri(chlorometoksy)propan oraz wolne kwasy tłuszczowe o składzie charakterystycznym dla zastosowanego surowca triglicerydowego w postaci oleju rzepakowego. Gazowy chlorowodór dozowano w czasie 2 godzin, czyli do momentu, gdy temperatura kolby reakcyjnej zaczęła spadać. Odsączono nadmiarowy paraformaldehyd, a następnie przez uzyskany roztwór w ciągu 1 godziny przepuszczano strumień suchego powietrza. Odparowano toluen, a pod zmniejszonym ciśnieniem oddestylowano 1,2,3-tri(chlorometoksy)propan. Wydajność 1,2,3-tri(chlorometoksy)propanu wyniosła 94%. Czystość otrzymanego 1,2,3-tri(chlorometoksy)propanu określono posługując się metodą alkacymetryczną. Wyizolowany 1,2,3-tri(chlorometoksy)propan poddano w temperaturze 306K reakcji hydrolizy a wydzielony chlorowodór miareczkowano mianowanym roztworem NaOH. Wyznaczona czystość produktu wyniosła 92%.
Kwasy tłuszczowe izolowano z pozostałości podestylacyjnych, które w pierwszym etapie rozpuszczono w heksanie, a następnie uzyskany roztwór przesączono celem usunięcia paraformaldehydu stanowiącego niewielką pozostałość po zastosowanym nadmiarze tego związku w reakcji 1. Po oddestylowaniu heksanu kwasy tłuszczowe rozpuszczono w bezwodnym metanolu, a następnie przepuszczono przez kolumnę wypełnioną 15 g węgla aktywnego odbarwiającego. Z oczyszczonego i odbarwionego w ten sposób roztworu w warunkach obniżonego ciśnienie na wyparce próżniowej
PL 222 579 B1 odparowano metanol, a następnie metodą wagową oznaczono wydajność otrzymanych kwasów tłuszczowych, która wynosiła 98,4%.
P r z y k ł a d II
Reakcja chlorometylowania gliceryny związanej w oleju z oliwek.
W reaktorze umieszczono 50 g oleju z oliwek, który rozpuszczony został w 150 cm3 ksylenu.
Następnie z 15% nadmiarem dodano paraformaldehyd i po wymieszaniu całości dozowano do mieszaniny reakcyjnej gazowy chlorowodór. Reakcję chlorometylowania prowadzono przez 2 godziny w temperaturze 300K i w tym czasie zachodziła właściwa reakcja chlorometylowania gliceryny, w wyniku której otrzymuje się następujące produkty: 1,2,3-tri(chlorometoksy)propan oraz wolne kwasy tłuszczowe o składzie charakterystycznym dla zastosowanego surowca triglicerydowego w postaci oleju z oliwek. Po schłodzeniu reaktora odsączono nadmiar paraformaldehydu, a następnie przez mieszaninę poreakcyjną przepuszczano strumień suchego powietrza. Odparowano ksylen pod normalnym ciśnieniem, a następnie pod zmniejszonym ciśnieniem oddestylowano 1,2,3-tri(chlorometoksy)propan. Wydajność 1,2,3-tri(chlorometoksy)propanu określona metodą wagową wyniosła 91,5%. Czystość otrzymanego 1,2,3-tri(chlorometoksy)propanu określono posługując się metodą alkacymetryczną. Wyizolowany 1,2,3-tri(chlorometoksy)propan był o czystości 93,5%.
Kwasy tłuszczowe izolowano z pozostałości podestylacyjnych, które w pierwszym etapie rozpuszczono w heksanie a następnie uzyskany roztwór przesączono celem usunięcia paraformaldehydu stanowiącego niewielką pozostałość po zastosowanym nadmiarze tego związku w reakcji 1. Po oddestylowaniu heksanu kwasy tłuszczowe rozpuszczono w bezwodnym metanolu, a następnie przepuszczono przez kolumnę wypełnioną 15 g węgla aktywnego odbarwiającego. Z oczyszczonego i odbarwionego w ten sposób roztworu w warunkach obniżonego ciśnienia na wyparce próżniowej odparowano metanol, a następnie metodą wagową oznaczono wydajność otrzymanych kwasów tłuszczowych, która wynosiła 99,4%.
P r z y k ł a d III
Reakcja chlorometylowania gliceryny związanej w smalcu wieprzowym.
W kolbie trójszyjnej zaopatrzonej w termometr, chłodnicę zwrotną oraz kapilarę dozującą gazo3 wy chlorowodór umieszczono 60 g smalcu wieprzowego, który rozpuszczono w 170 cm3 benzenu. Następnie z 25% nadmiarem dodano paraformaldehyd i całość mieszano intensywnie dozując gazowy chlorowodór przez 2 godziny w temperaturze od 276 do 298K i w tym czasie zachodziła właściwa reakcja chlorometylowania gliceryny, w wyniku której otrzymuje się następujące produkty: 1,2,3-tri(chlorometoksy)propan oraz wolne kwasy tłuszczowe o składzie charakterystycznym dla zastosowanego surowca triglicerydowego, którym jest smalec wieprzowy. Po odsączeniu nieprzereagowanego paraformaldehydu przepuszczano strumień suchego powietrza przez przesącz aż do całkowitego usunięcia chlorowodoru. Benzen odparowano na wyparce rotacyjnej, a następnie pod zmniejszonym ciśnieniem oddestylowano 1,2,3-tri(chlorometoksy)propan. Wydajność 1,2,3-tri(chlorometoksy)propanu osiągnęła 91% i był o czystości 92% oznaczonej metodą alkacymetryczną.
Kwasy tłuszczowe izolowano z pozostałości podestylacyjnych, które w pierwszym etapie rozpuszczono w heksanie a następnie uzyskany roztwór przesączono celem usunięcia paraformaldehydu stanowiącego niewielką pozostałość po zastosowanym nadmiarze tego związku w reakcji 1. Po oddestylowaniu heksanu kwasy tłuszczowe rozpuszczono w bezwodnym metanolu, a następnie przepuszczono przez kolumnę wypełnioną 15 g węgla aktywnego odbarwiającego. Z oczyszczonego i odbarwionego w ten sposób roztworu w warunkach obniżonego ciśnienia na wyparce próżniowej odparowano metanol, a następnie metodą wagową oznaczono wydajność otrzymanych kwasów tłuszczowych, która wynosiła 99,3%.
P r z y k ł a d IV
Reakcja chlorometylowania gliceryny związanej w maśle uzyskanym z mleka krowiego.
Do reaktora szklanego wprowadzono 50 g masła 150 cm3 toluenu i paraformaldehyd z 15% nadmiarem. Całość dokładnie wymieszano po czym dozowano gazowy chlorowodór. W tym czasie zaobserwowano wzrost temperatury z 276 do 304K co świadczy iż zachodziła właściwa reakcja chlorometylowania gliceryny, w wyniku której otrzymuje się następujące produkty: 1,2,3-tri(chlorometoksy)propan oraz wolne kwasy tłuszczowe o składzie charakterystycznym dla zastosowanego surowca triglicerydowego, którym jest masło uzyskane z mleka krowiego. Gazowy chlorowodór dodawano aż do momentu ochłodzenia mieszaniny reakcyjnej. Nieprzereagowany paraformaldehyd odsączono, a przez przesącz przepuszczano strumień suchego powietrza celem usunięcia zaabsorbowanego w roztworze nadmiaru chlorowodoru. Toluen usunięto na wyparce próżniowej, a z pozostałości oddePL 222 579 B1 stylowano pod zmniejszonym ciśnieniem 1,2,3-tri(chlorometoksy)propan. Wydajność 1,2,3-tri(chlorometoksy)propanu określona metodą wagową i wyniosła 96%.
Kwasy tłuszczowe izolowano z pozostałości podestylacyjnych, które w pierwszym etapie rozpuszczono w heksanie a następnie uzyskany roztwór przesączono celem usunięcia paraformaldehydu stanowiącego niewielką pozostałość po zastosowanym nadmiarze tego związku w reakcji 1. Po oddestylowaniu heksanu kwasy tłuszczowe rozpuszczono w bezwodnym metanolu a następnie przepuszczono przez kolumnę wypełnioną 15 g węgla aktywnego odbarwiającego. Z oczyszczonego i odbarwionego w ten sposób roztworu w warunkach obniżonego ciśnienia na wyparce próżniowej odparowano metanol a następnie metodą wagową oznaczono wydajność otrzymanych kwasów tłuszczowych, która wynosiła 98,9%.
P r z y k ł a d V
Reakcja chlorometylowania gliceryny związanej w oleju kokosowym.
W kolbie trójszyjnej zaopatrzonej w mieszadło, termometr, chłodnicę zwrotną oraz kapilarę do3 zującą gazowy chlorowodór umieszczono 50 g oleju kokosowego rozpuszczonego w 150 cm3 toluenu i paraformaldehyd z 20% nadmiarem wagowym. Przez tą mieszaninę przepuszczano gazowy chlorowodór. W tym czasie zaobserwowano wzrost temperatury z 276 do 298K co świadczy, iż zachodziła właściwa reakcja chlorometylowania gliceryny, w wyniku której otrzymuje się następujące produkty: 1,2,3-tri(chlorometoksy)propan oraz wolne kwasy tłuszczowe o składzie charakterystycznym dla zastosowanego surowca triglicerydowego, którym jest olej kokosowy. Gazowy chlorowodór dozowano przez 2 godziny do momentu spadku temperatury reakcji. Po schłodzeniu reaktora odsączono nieprzereagowany paraformaldehyd, a przez uzyskany roztwór w ciągu 1 godziny przepuszczano strumień suchego powietrza. Następnie toluen usunięto na wyparce rotacyjnej pod zmniejszonym ciśnieniem oddestylowano 1,2,3-tri(chlorometoksy)propan. Wydajność 1,2,3-tri(chlorometoksy)propanu określona metodą wagową i wyniosła 98,5%. Dodatkowo czystość otrzymanego 1,2,3-tri(chlorometoksy)propanu określono posługując się metodą alkacymetryczną. Wyizolowany 1,2,3-tri(chlorometoksy)propan poddano w temperaturze 306K reakcji hydrolizy, a wydzielony chlorowodór miareczkowano mianowanym roztworem NaOH. Oznaczona tą metodą czystość produktu wynosiła 94,5%. Kwasy tłuszczowe izolowano z pozostałości podestylacyjnych, które w pierwszym etapie rozpuszczono w heksanie, a następnie uzyskany roztwór przesączono celem usunięcia paraformaldehydu stanowiącego niewielką pozostałość po zastosowanym nadmiarze tego związku. Po oddestylowaniu heksanu kwasy tłuszczowe rozpuszczono w bezwodnym metanolu, a następnie przepuszczono przez kolumnę wypełnioną 15 g węgla aktywnego odbarwiającego. Z oczyszczonego i odbarwionego w ten sposób roztworu w warunkach obniżonego ciśnienia na wyparce próżniowej odparowano metanol a następnie metodą wagową oznaczono wydajność otrzymanych kwasów tłuszczowych, która wynosiła 99%.
Skład i zawartość otrzymanych z wydajnością 99% kwasów tłuszczowych oznaczono metodą chromatografii gazowej na chromatografie firmy Agilent Technology 6890N, wyposażonym w detektor płomieniowo-jonizacyjny i dozownik typu Split:
Wyniki uzyskane z przeprowadzonej analizy składu próbki, pobranej z uzyskanych kwasów tłuszczowych:
Do probówek odmierzano 5 mm3 produktu, a następnie dodawano do każdej z nich 10 mm3 3 wzorca wewnętrznego (500 μg kwasu pentadekanowego). W dalszej kolejności dodawano 1 cm o
0,5 mol/dm roztworu wodorotlenku potasowego w bezwodnym metanolu i ogrzewano przez 30 minut w łaźni o temperaturze 343K, po czym chłodzono próbki w strumieniu zimnej wody. Następnie odmie33 rzono 1 cm3 1,25 mol/dm3 kwasu solnego w bezwodnym metanolu i ponownie ogrzewano przez 3 minut na łaźni w temperaturze 343K. Po ochłodzeniu do każdej z próbek dodawano 1 cm3 n-heksanu. Całość wytrząsano przez ok. 5 minut w celu wyekstrahowania estrów metylowych kwasów tłuszczowych. Następnie warstwę heksanową zbierano do fiolek z bezwodnym siarczanem sodowym. Proces ekstrakcji wykonano dwukrotnie. Szczelnie zamknięte fiolki były przechowywane do czasu wykonania oznaczenia chromatograficznego w temperaturze 277K.
Rozdział estrów metylowych kwasów tłuszczowych przeprowadzono na kolumnie kapilarnej o długości 105 m wypełnionej fazą ciekłą HPSil88 0,25 mm o grubości filmu fazy ciekłej 0,2 μm roz3 tworu w ilości 2 mm3. Jako gaz nośny zastosowano wodór o ciśnieniu 231 kPa i szybkości przepływu 3
1,5 cm /min. Do rozdziału zastosowano następujący program temperaturowy:
- temperatura początkowa 383K przez 5 minut
- przyrost temperatury o 2 stopnie co minutę
- temperatura końcowa 493K przez 10 minut.
PL 222 579 B1
Na podstawie uzyskanych chromatogramów ustalono skład kwasów tłuszczowych w próbkach oraz obliczono ich zawartość za pomocą programu komputerowego Chemstation v. B.04.02. Skład kwasów tłuszczonych i ich zawartość w próbkach przedstawiono w tabeli 1.
T a b e l a 1
Kwas tłuszczowy próbka 1 [%] próbka 2 [%] próbka 1 [mg/g] próbka 2 [mg/g]
C 4:0 butanowy ( masłowy) 2 2,2 72,9 71,7
C 6:0 heksanowy (kapronowy) 0,3 0 10,14 15,5
C 8:0 oktanowy (kaprylowy) 3 6 107,96 208,4
C 10:0 dekanowy (kaprynowy) 5 6 165,32 192,6
C 12:0 dodekanowy (laurynowy) 51 50 1639,53 1606,2
C 14:0 tetradekanowy (mirystynowy) 22 18 703,57 587,0
C 16:0 heksadekanowy (palmitynowy) 10 9 322,51 278,5
C 18:0 oktadekanowy (stearynowy) 4 3 126,71 109,2
C 18:1n-9c 9-oktadecenowy (oleinowy) 2 4,1 61,11 133,6
C 18:2n-6 9,12-oktadekadienowy (linolowy) 0 1 0 18,8
Suma 100 100,000 3209,8 3221,5
P r z y k ł a d VI
Reakcja chlorometylowania gliceryny związanej w oleju arachidowym.
Do 50 g oleju arachidowego rozpuszczonego w 150 cm3 benzenu w reaktorze szklanym dodano z 25% nadmiarem wagowym paraformaldehyd. Po dokładnym wymieszaniu rozpoczęto dozowanie gazowego chlorowodoru, uzyskiwanego z wytwornicy chlorowodoru. Reakcję chlorometylowania prowadzono przez 2 godziny w temperaturze 276K i zaobserwowano jej wzrost do 301K, co świadczy, iż w tym czasie zachodziła właściwa reakcja chlorometylowania gliceryny, w wyniku której otrzymuje się następujące produkty: 1,2,3-tri(chlorometoksy)propan oraz wolne kwasy tłuszczowe o składzie charakterystycznym dla zastosowanego surowca triglicerydowego, którym jest olej arachidowy. Nieprzereagowany paraformaldehyd odsączono, a przez przesącz przepuszczano strumień suchego powietrza. Rozpuszczalnik usunięto, a następnie pod zmniejszonym ciśnieniem oddestylowano 1,2,3-tri(chlorometoksy)propan. Wydajność produktu chlorometylowania wyniosła 93%.
Kwasy tłuszczowe izolowano z pozostałości podestylacyjnych, które w pierwszym etapie rozpuszczono w heksanie a następnie uzyskany roztwór przesączono celem usunięcia paraformaldehydu stanowiącego niewielką pozostałość po zastosowanym nadmiarze tego związku w reakcji 1. Po oddestylowaniu heksanu kwasy tłuszczowe rozpuszczono w bezwodnym metanolu a następnie przepuszczono przez kolumnę wypełnioną 15 g węgla aktywnego odbarwiającego. Z oczyszczonego i odbarwionego w ten sposób roztworu w warunkach obniżonego ciśnienia na wyparce próżniowej odparowano metanol a następnie metodą wagową oznaczono wydajność otrzymanych kwasów tłuszczowych, która wynosiła 98,8%.
P r z y k ł a d VII
Reakcja chlorometylowania gliceryny związanej w oleju kukurydzianym.
W reaktorze zaopatrzonym w mieszadło magnetyczne, termometr, chłodnicę zwrotną oraz kapi3 larę dozującą gazowy chlorowodór umieszczono 50 g oleju kukurydzianego, 150 cm3 ksylenu i z 17% nadmiarem paraformaldehyd. Całość mieszano i jednocześnie dozowano gazowy chlorowodór przez 1,5 godziny w temperaturze od 276 do 298K co świadczy, iż zachodziła właściwa reakcja chlorometylowania gliceryny, w wyniku której otrzymuje się następujące produkty: 1,2,3-tri(chlorometoksy)propan oraz wolne kwasy tłuszczowe o składzie charakterystycznym dla zastosowanego surowca triglicerydowego, którym jest olej kukurydziany. Po usunięciu paraformaldehydu i zaabsorbowanego chlorowodoru usunięto także rozpuszczalnik pod ciśnieniem atmosferycznym. 1,2,3-tri(chlorometoksy)propan uzyskano z wydajnością 89% na drodze destylacji próżniowej.
Kwasy tłuszczowe izolowano z pozostałości podestylacyjnych, które w pierwszym etapie rozpuszczono w heksanie a następnie uzyskany roztwór przesączono celem usunięcia paraformaldehydu stanowiącego niewielką pozostałość po zastosowanym nadmiarze tego związku w reakcji 1. Po oddestylowaniu heksanu kwasy tłuszczowe rozpuszczono w bezwodnym metanolu a następnie przepuszPL 222 579 B1 czono przez kolumnę wypełnioną 15 g węgla aktywnego odbarwiającego. Z oczyszczonego i odbarwionego w ten sposób roztworu w warunkach obniżonego ciśnienia na wyparce próżniowej odparowano metanol a następnie metodą wagową oznaczono wydajność otrzymanych kwasów tłuszczowych, która wynosiła 99,4%.
P r z y k ł a d VIII
Reakcja chlorometylowania gliceryny związanej w uwodornionym oleju rzepakowym.
g uwodornionego oleju rzepakowego, 150 cm3 toluenu i formaliny z 22% nadmiarem umieszczono w kolbie reakcyjnej zaopatrzonej w mieszadło, termometr, chłodnicę zwrotną oraz kapilarę dozującą gazowy chlorowodór. Po wymieszaniu zawartości dozowano gazowy chlorowodór. Zaobserwowano wzrost temperatury z 276 do 305K co świadczy, zachodziła właściwa reakcja chlorometylowania gliceryny, w wyniku której otrzymuje się następujące produkty: 1,2,3-tri(chlorometoksy)propan oraz wolne kwasy tłuszczowe o składzie charakterystycznym dla zastosowanego surowca triglicerydowego, którym jest olej rzepakowy. Gazowy chlorowodór dozowano w czasie 2 godzin do momentu ustabilizowania się temperatury mieszaniny reakcyjnej. Następnie przez roztwór w ciągu 1 godziny przepuszczano strumień suchego powietrza. Odparowano benzen, a pod zmniejszonym ciśnieniem oddestylowano 1,2,3-tri(chlorometoksy)propan. Wydajność produktu reakcji chlorometylowania gliceryny wynosiła 92%. Czystość otrzymanego 1,2,3-tri(chlorometoksy)-propanu określono metodą alkacymetryczną i wynosiła 90,5%.
Kwasy tłuszczowe izolowano z pozostałości podestylacyjnych, które w pierwszym etapie rozpuszczono w heksanie, a następnie uzyskany roztwór przesączono celem usunięcia paraformaldehydu stanowiącego niewielką pozostałość po zastosowanym nadmiarze tego związku. Po oddestylowaniu heksanu kwasy tłuszczowe rozpuszczono w bezwodnym metanolu a następnie przepuszczono przez kolumnę wypełnioną 15 g węgla aktywnego odbarwiającego. Z oczyszczonego i odbarwionego w ten sposób roztworu w warunkach obniżonego ciśnienia na wyparce próżniowej odparowano metanol a następnie metodą wagową oznaczono wydajność otrzymanych kwasów tłuszczowych, która wynosiła 99,2%.
P r z y k ł a d IX
Reakcja chlorometylowania gliceryny związanej w oleju słonecznikowym.
W kolbie reakcyjnej zaopatrzonej w mieszadło, termometr, chłodnicę zwrotną oraz dozownik 3 gazowego chlorowodoru umieszczono 50 g olej słonecznikowy, który rozpuszczono w 150 cm3 benzenu. Następnie dodano trioksan z 18% nadmiarem. Po wymieszaniu całości rozpoczęto dozowanie do mieszaniny reakcyjnej gazowego chlorowodoru, uzyskiwanego z wytwornicy chlorowodoru. Temperatura reakcji zmieniała się z 276 do 300K co świadczy, iż zachodziła właściwa reakcja chlorometylowania gliceryny, w wyniku której otrzymuje się następujące produkty: 1,2,3-tri(chlorometoksy)propan oraz wolne kwasy tłuszczowe o składzie charakterystycznym dla zastosowanego surowca triglicerydowego, którym jest olej słonecznikowy. Gazowy chlorowodór dozowano przez 2 godziny. Po schłodzeniu reaktora odsączono paraformaldehyd, a przez przesącz przepuszczano strumień suchego powietrza celem usunięcia zaabsorbowanego w roztworze nadmiaru chlorowodoru. Benzen usunięto, a następnie pod zmniejszonym ciśnieniem oddestylowano produkt reakcji chlorometylowania. Otrzymano 1,2,3-tri(chlorometoksy)propan z wydajnością 92% o czystości 94% oznaczonej metodą alkacymetryczną.
Kwasy tłuszczowe izolowano z pozostałości podestylacyjnych, które w pierwszym etapie rozpuszczono w heksanie, a następnie uzyskany roztwór przesączono celem usunięcia trioksanu stanowiącego niewielką pozostałość po zastosowanym nadmiarze tego związku. Po oddestylowaniu heksanu kwasy tłuszczowe rozpuszczono w bezwodnym metanolu, a następnie przepuszczono przez kolumnę wypełnioną 15 g węgla aktywnego odbarwiającego. Z oczyszczonego i odbarwionego w ten sposób roztworu w warunkach obniżonego ciśnienia na wyparce próżniowej odparowano metanol, a następnie metodą wagową oznaczono wydajność otrzymanych kwasów tłuszczowych, która wynosiła 98,7%.
Przykład zastosowania - dodatek do farb ftalowych:
3
Do 100 cm3 białej farby alkidowej (ftalowej) dodano 0,5 g kwasów tłuszczowych uzyskanych jako produkt w wyniku reakcji chlorometylowania gliceryny związanej w oleju rzepakowym.
Po dokładnym wymieszaniu naniesiono na powierzchnię drewnianą oraz na powierzchnię metalową farbę bez dodatku kwasów, oraz tą uzyskaną poprzez dodanie i dokładne wymieszanie z farbą kwasów tłuszczowych w ilości 0,5%. Otrzymane pomalowane powierzchnie poddano procesowi schnięcia, najpierw w standardowych warunkach przy wilgotności powietrza 55% w temperaturze
PL 222 579 B1
20°C. Stosując badanie organoleptyczne stwierdzono, iż czas schnięcia próbki z zastosowaną dodatkową ilością kwasów tłuszczowych pochodzących z oleju rzepakowego, jest o 15% krótszy od czasu schnięcia powierzchni pomalowanych farbą bez tego dodatku, niezależnie od tego czy była to powierzchnia drewniana czy metalowa. Następnie pomalowane powierzchnie umieszczono w termostatowanej komorze cieplnej o temperaturze 70°C i wilgotności 20% na okres 24 godzin. Po tym czasie stwierdzono, iż powierzchnie drewniane pomalowane dwoma rodzajami farb nie różnią się jeśli chodzi o stopień zżółknięcia, natomiast powierzchnie metalowe różniły się w ten sposób, iż powierzchnie pomalowana farbą z dodatkową ilością kwasów tłuszczowych są mniej zżółknięte od powierzchni pomalowanej farbą bez dodatku kwasów tłuszczowych.

Claims (1)

  1. Sposób otrzymywania kwasów tłuszczowych z triglicerydów poprzez chlorometylowanie gliceryny związanej w triglicerydzie polegający na reakcji formaliny lub paraformaldehydu, lub trioksanu oraz chlorowodoru z triglicerydem pochodzenia naturalnego, w postaci rafinowanych lub nierafinowanych olejów roślinnych: rzepakowego lub sojowego, lub słonecznikowego, lub palmowego, lub arachidowego, lub kukurydzianego, lub sezamowego, lub lnianego, lub bawełnianego, lub oleju z oliwek, lub oleju z pestek winogron, lub oleju z ryżu, lub oleju roślinnego pozyskiwanego z innych roślin, lub tłuszczów pochodzenia zwierzęcego, rafinowanych lub nierafinowanych, w postaci: tłuszczów mlecznych mleka ssaków lądowych w szczególności mleka krowiego, lub koziego, lub owczego, lub końskiego, lub mleka innych ssaków lądowych, lub smalcu wieprzowego, lub łoju wołowego, lub innych tłuszczów pozyskiwanych z tkanki tłuszczowej innych ssaków lądowych, lub tłuszczów ryb słodkowodnych i słonowodnych, lub tłuszczów ssaków morskich, lub triglicerydów utwardzonych, otrzymanych w procesie uwodornienia, lub triglicerydów przeestryfikowanych, zwanych także tłuszczami trans estryfikowanymi, znamienny tym, że do triglicerydu rozpuszczonego w rozpuszczalniku organicznym, korzystnie w toluenie, albo ksylenie, albo benzenie w stosunku wagowym 1: 2,5 dodaje się formalinę lub trioksan, lub paraformaldehyd, korzystnie z 20% nadmiarem w stosunku do ilości stechiometrycznej, przy jednoczesnym dozowaniu gazowego chlorowodoru korzystnie z 20% nadmiarem w stosunku do ilości stechiometrycznej.
PL399083A 2012-05-02 2012-05-02 Sposób otrzymywania kwasów tłuszczowych z triglicerydów poprzez chlorometylowanie gliceryny związanej w triglicerydzie PL222579B1 (pl)

Priority Applications (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL399083A PL222579B1 (pl) 2012-05-02 2012-05-02 Sposób otrzymywania kwasów tłuszczowych z triglicerydów poprzez chlorometylowanie gliceryny związanej w triglicerydzie

Applications Claiming Priority (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL399083A PL222579B1 (pl) 2012-05-02 2012-05-02 Sposób otrzymywania kwasów tłuszczowych z triglicerydów poprzez chlorometylowanie gliceryny związanej w triglicerydzie

Publications (2)

Publication Number Publication Date
PL399083A1 PL399083A1 (pl) 2013-11-12
PL222579B1 true PL222579B1 (pl) 2016-08-31

Family

ID=49552045

Family Applications (1)

Application Number Title Priority Date Filing Date
PL399083A PL222579B1 (pl) 2012-05-02 2012-05-02 Sposób otrzymywania kwasów tłuszczowych z triglicerydów poprzez chlorometylowanie gliceryny związanej w triglicerydzie

Country Status (1)

Country Link
PL (1) PL222579B1 (pl)

Also Published As

Publication number Publication date
PL399083A1 (pl) 2013-11-12

Similar Documents

Publication Publication Date Title
DK2789681T3 (en) PREPARATION OF LACTYLATES DIRECT FROM OIL
Elsheikh Preparation ofCitrullus colocynthis biodiesel via dual-step catalyzed process using functionalized imidazolium and pyrazolium ionic liquids for esterification step
Juliusz et al. Sweet ionic liquids-cyclamates: Synthesis, properties, and application as feeding deterrents
Pernak et al. Ammonium ionic liquids with anions of natural origin
KR101450914B1 (ko) 유류 식물 생성물의 품질 및 임의로 양을 증가시키기 위한 살진균제의 용도
Owolabi et al. Synthesis and characterization of copper metal soaps from Thevetia peruviana and Hura crepitans seed oils
PL222579B1 (pl) Sposób otrzymywania kwasów tłuszczowych z triglicerydów poprzez chlorometylowanie gliceryny związanej w triglicerydzie
JP6040079B2 (ja) アミド誘導体の製造方法
BR112014018678B1 (pt) Processo para a obtenção de uma amida de um ácido carboxílico
CN101390641A (zh) 植酸氨基酸酯盐的制备及其作为食用油脂抗氧化剂的应用
Stirna et al. Rapeseed oil as renewable resource for polyol synthesis
FR2793703A1 (fr) Procede de fabrication de compositions utilisables comme agents de surface emulsifiants et dispersants, les compositions obtenues et leurs utilisations
JP2019510804A (ja) アルコールから出発してアミドアルキルベタインを合成する方法、増加した粘度を有する、本方法によって調製されるアミドアルキルベタイン、および粘弾性界面活性剤としてのその使用
Grigoryan et al. PRODUCING OF ERYTHRITOL ESTERS WITH STEARIC, PALMITIC AND OLEIC ACIDS
Cusimano et al. Synthesis of lesquerella α-hydroxy phosphonates
RU2320666C1 (ru) Способ получения алкоксисиланов
US20240002760A1 (en) Fermented and esterified molasses
Gainsford et al. Alkyl levulinates asgreen chemistry'precursors: butane-1, 4-diyl bis (4-oxopentanoate) and hexane-1, 6-diyl bis (4-oxopentanoate)
CN1958564A (zh) 高纯度肼基碳酸甲酯的合成新工艺
CN101333165A (zh) 一种戊二酸单甲酯的合成方法
PL229997B1 (pl) Amoniowe ciecze jonowe z anionem pochodzenia naturalnego i sposób ich wytwarzania oraz zastosowanie jako deterenty pokarmowe
US20180265804A1 (en) Essential oil derivatives, their preparation and uses
CA3155535A1 (en) Amorphous solid succinylated 3-(fatty acid amido)-2-hydroxy-1-(protected hydroxy)-propane salts and methods of making the same
CN100564388C (zh) 一种磷酰胺类有机磷化合物
PL240175B1 (pl) Eterowa pochodna oksymu piperytonu i sposób wytwarzania eterowej pochodnej oksymu piperytonu