PL219665B1 - Sposób kształtowania wklęsłych zarysów zwoju ślimaka - Google Patents

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest sposób kształtowania wklęsłych zarysów zwoju ślimaka narzędziem trzpieniowym o prostoliniowym zarysie znamionowym.

Sposoby kształtowania ślimaków różnymi typami narzędzi jak krążkowe, trzpieniowe, garnkowe, pierścieniowe, są określone przez PN-90/M-88509/03, Przekładnie ślimakowe, Terminologia i oznaczenia. Typ użytego narzędzia jest zarazem jednym z kryteriów klasyfikacji powierzchni śrubowej zwoju ślimaka. Norma określa również dwa podstawowe znamionowe zarysy narzędzi definiując przez to ślimaki stożkopochodne i torusopochodne. Metody kształtowania ślimaków określone normą, wykorzystujące wymienione narzędzia o prostoliniowym zarysie znamionowym, pozwalają na uzyskanie tylko wypukłych lub zbliżonych do prostoliniowych zarysów zwoju ślimaka. Wykonanie wklęsłego zarysu wymaga więc przygotowania narzędzia kształtowego co pociąga za sobą dodatkowe koszty. Wiadomym jest, że przekładnie ślimakowe ze ślimakiem o wklęsłym zarysie zwoju charakteryzują się większą nośnością i sprawnością. Pomimo tego, zdecydowana większość produkowanych przekładni posiada ślimaki z wypukłym zarysem kształtowane narzędziami o zarysie prostoliniowym. Narzędzia takie są tanie i łatwe w przygotowaniu.

Celem wynalazku jest więc opracowanie sposobu ukształtowania wklęsłego zarysu zwoju ślimaka przy wykorzystaniu stożkowego narzędzia trzpieniowego, które charakteryzuje prostoliniowy zarys znamionowy. Mogą to być oferowane przez wielu producentów uniwersalne ściernice jak i frezy stożkowe.

Sposób kształtowania wklęsłego zarysu ślimaka przy zastosowaniu stożkowych narzędzi trzpieniowych o prostoliniowym zarysie znamionowym, zgodnie z wynalazkiem charakteryzuje się tym, że oś stożkowego narzędzia trzpieniowego pochyla się względem równoległej do osi pionowej układu stałego x0, y0, zo obrabianego ślimaka o kąt wynoszący od 1° do 80° i względem równoległej do osi obrabianego ślimaka stanowiącej równocześnie oś z₀ układu stałego skręca się o kąt, którego wielkość mieści się w zakresie ± 30° od kąta wzniosu linii śrubowej ślimaka, natomiast średnicę znamionową narzędzia odsuwa się od osi ślimaka o wartość odpowiadającą promieniowi podziałowemu tego ślimaka i dalej prowadzi się obróbkę według dotychczas znanego sposobu.

Opracowany sposób kształtowania wklęsłego zarysu ślimaka przy pomocy trzpieniowego narzędzia o prostoliniowym zarysie znamionowym, który sprowadza się do odpowiedniego ustawienia tego narzędzia względem obrabianego ślimaka, pozwala na uzyskiwanie szerokiego zakresu geometrii tego zarysu przy pomocy oferowanych przez wielu producentów uniwersalnych ściernic jak również stożkowych frezów. Z uwagi na niski koszt stosowanych do obróbki narzędzi, przekładnie ślimakowe z wklęsłym profilem ślimaków mogą być powszechnie stosowane, wypierając dotychczasowe o znacznie gorszych parametrach użytkowych.

Przedmiot wynalazku przedstawiono w przykładowym wykonaniu na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia w schematycznym ujęciu ustawienie narzędzia względem obrabianego ślimaka a na fig. 2 pokazano istotne parametry geometryczne narzędzia w odniesieniu do kształtowanego zwoju ślimaka.

Jak to przedstawiono na fig. 1 w celu uzyskania wklęsłego zarysu zwoju ślimaka 1 przy zastosowaniu trzpieniowego narzędzia 2 o prostoliniowym zarysie znamionowym 3 należy oś xn tego narzędzia 2 pochylić względem równoległej 4 do osi pionowej xo układu stałego x0, y₂, z₂ obrabianego ślimaka 1 o ujemny kąt (Φν) wynoszący korzystnie -40° i skręcić względem równoległej 5 do osi z₂ obrabianego ślimaka 1 o kąt γ wynoszący 20°. Z kolei średnicę znamionową d_N narzędzia 2 pokazaną na fig. 2 należy odsunąć od osi z₂ o wartość odpowiadającą promieniowi podziałowemu r obrabianego ślimaka 1.

Po takim ustawieniu narzędzia 2 względem obrabianego ślimaka 1 prowadzi się obróbkę według dotychczas znanego sposobu poprzez obrót ślimaka 1 z odpowiednio dobraną szybkością i posuwem narzędzia 2 zależnym od kąta wzniosu linii śrubowej 6. Narzędzie 2, które stanowi frez lub ściernica wykonuje ruch obrotowy z szybkością gwarantującą odpowiednią gładkość i jakość obrabianej powierzchni. Tak postępując wykonuje się jedną stronę zwoju 6 ślimaka 1. Drugą stronę uzyskuje się, nie naruszając wcześniejszego ustawienia, poprzez obrót ślimaka 1 w uchwycie mocującym o kąt 180°.

W celu realizacji tego sposobu zwłaszcza przy wieloseryjnej produkcji, należałoby skonstruować specjalną obrabiarkę pozwalającą na precyzyjne ustawienie narzędzia 2 względem obrabianego ślimaka 1.

Claims (1)

1. Zastrzeżenie patentowe

   Sposób kształtowania wklęsłego zarysu ślimaka przy zastosowaniu stożkowych narzędzi trzpieniowych o prostoliniowym zarysie znamionowym, znamienny tym, że oś stożkowego narzędzia (2) trzpieniowego pochyla się względem równoległej (4) do pionowej osi (x₂) układu stałego (xo, y₂, z) obrabianego ślimaka (1) o kąt (Φν) wynoszący 1 + 80° i względem równoległej (5) do osi obrabianego ślimaka (1) stanowiącej równocześnie oś (z₂) układu stałego (χο, y₂, z₂) skręca się o kąt (γ) w zakresie ± 30° od kąta wzniosu linii śrubowej (6) ślimaka (1), natomiast średnicę znamionową (dN) narzędzia (2) odsuwa się od osi (zo) ślimaka (1) o wartość odpowiadającą promieniowi podziałowemu (r) tego ślimaka i dalej prowadzi się obróbkę według dotychczas znanego sposobu.