PL219067B1 - Sposób biokatalitycznego wytwarzania chiralnych, nieracemicznych kwasów (54) i estrów kwasów karboksylowych oraz zastosowanie ortoestrów kwasów aromatycznych w tym sposobie - Google Patents
Sposób biokatalitycznego wytwarzania chiralnych, nieracemicznych kwasów (54) i estrów kwasów karboksylowych oraz zastosowanie ortoestrów kwasów aromatycznych w tym sposobieInfo
- Publication number
- PL219067B1 PL219067B1 PL394723A PL39472311A PL219067B1 PL 219067 B1 PL219067 B1 PL 219067B1 PL 394723 A PL394723 A PL 394723A PL 39472311 A PL39472311 A PL 39472311A PL 219067 B1 PL219067 B1 PL 219067B1
- Authority
- PL
- Poland
- Prior art keywords
- aryl
- group
- reaction
- formula
- lipase
- Prior art date
Links
- 238000000034 method Methods 0.000 title claims abstract description 46
- 239000002253 acid Substances 0.000 title claims description 26
- 150000001875 compounds Chemical class 0.000 title claims description 7
- 238000002360 preparation method Methods 0.000 title claims description 6
- 150000001733 carboxylic acid esters Chemical class 0.000 title abstract description 4
- 150000007513 acids Chemical class 0.000 title description 10
- -1 aromatic acid orthoesters Chemical class 0.000 title description 3
- 230000002210 biocatalytic effect Effects 0.000 title 1
- 125000003118 aryl group Chemical group 0.000 claims abstract description 10
- 125000000008 (C1-C10) alkyl group Chemical group 0.000 claims abstract description 8
- 125000001797 benzyl group Chemical group [H]C1=C([H])C([H])=C(C([H])=C1[H])C([H])([H])* 0.000 claims abstract description 8
- 239000000203 mixture Substances 0.000 claims abstract description 8
- 239000003960 organic solvent Substances 0.000 claims abstract description 8
- 239000002904 solvent Substances 0.000 claims abstract description 8
- 125000000923 (C1-C30) alkyl group Chemical group 0.000 claims abstract description 4
- 150000001336 alkenes Chemical class 0.000 claims abstract description 4
- 125000004435 hydrogen atom Chemical class [H]* 0.000 claims abstract description 4
- 125000002887 hydroxy group Chemical group [H]O* 0.000 claims abstract description 4
- 108010093096 Immobilized Enzymes Proteins 0.000 claims abstract description 3
- 229910052739 hydrogen Inorganic materials 0.000 claims abstract description 3
- 239000001257 hydrogen Substances 0.000 claims abstract description 3
- 150000002905 orthoesters Chemical class 0.000 claims description 19
- YXFVVABEGXRONW-UHFFFAOYSA-N Toluene Chemical compound CC1=CC=CC=C1 YXFVVABEGXRONW-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims description 18
- 238000006243 chemical reaction Methods 0.000 claims description 18
- 102000004190 Enzymes Human genes 0.000 claims description 17
- 108090000790 Enzymes Proteins 0.000 claims description 17
- 108090001060 Lipase Proteins 0.000 claims description 17
- 102000004882 Lipase Human genes 0.000 claims description 17
- 239000004367 Lipase Substances 0.000 claims description 17
- 235000019421 lipase Nutrition 0.000 claims description 17
- 150000002148 esters Chemical class 0.000 claims description 11
- CSCPPACGZOOCGX-UHFFFAOYSA-N Acetone Chemical compound CC(C)=O CSCPPACGZOOCGX-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims description 8
- 241000209140 Triticum Species 0.000 claims description 7
- 235000021307 Triticum Nutrition 0.000 claims description 7
- WEVYAHXRMPXWCK-UHFFFAOYSA-N Acetonitrile Chemical compound CC#N WEVYAHXRMPXWCK-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims description 6
- 125000003545 alkoxy group Chemical group 0.000 claims description 6
- 239000004365 Protease Substances 0.000 claims description 5
- 108090000371 Esterases Proteins 0.000 claims description 4
- 102000004157 Hydrolases Human genes 0.000 claims description 4
- 108090000604 Hydrolases Proteins 0.000 claims description 4
- 108091005804 Peptidases Proteins 0.000 claims description 4
- 125000001624 naphthyl group Chemical group 0.000 claims description 4
- 125000001997 phenyl group Chemical group [H]C1=C([H])C([H])=C(*)C([H])=C1[H] 0.000 claims description 4
- 239000007858 starting material Substances 0.000 claims description 4
- FEWJPZIEWOKRBE-UHFFFAOYSA-N Tartaric Acid Chemical compound [H+].[H+].[O-]C(=O)C(O)C(O)C([O-])=O FEWJPZIEWOKRBE-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims description 3
- 230000000694 effects Effects 0.000 claims description 3
- 239000000843 powder Substances 0.000 claims description 3
- 125000002924 primary amino group Chemical group [H]N([H])* 0.000 claims description 3
- 239000000126 substance Substances 0.000 claims description 3
- HBAQYPYDRFILMT-UHFFFAOYSA-N 8-[3-(1-cyclopropylpyrazol-4-yl)-1H-pyrazolo[4,3-d]pyrimidin-5-yl]-3-methyl-3,8-diazabicyclo[3.2.1]octan-2-one Chemical class C1(CC1)N1N=CC(=C1)C1=NNC2=C1N=C(N=C2)N1C2C(N(CC1CC2)C)=O HBAQYPYDRFILMT-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims description 2
- 241000196324 Embryophyta Species 0.000 claims description 2
- 241001465754 Metazoa Species 0.000 claims description 2
- BZLVMXJERCGZMT-UHFFFAOYSA-N Methyl tert-butyl ether Chemical compound COC(C)(C)C BZLVMXJERCGZMT-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims description 2
- 241001661345 Moesziomyces antarcticus Species 0.000 claims description 2
- 240000000064 Penicillium roqueforti Species 0.000 claims description 2
- 235000002233 Penicillium roqueforti Nutrition 0.000 claims description 2
- 102000035195 Peptidases Human genes 0.000 claims description 2
- 102100037486 Reverse transcriptase/ribonuclease H Human genes 0.000 claims description 2
- 210000001557 animal structure Anatomy 0.000 claims description 2
- 125000001495 ethyl group Chemical group [H]C([H])([H])C([H])([H])* 0.000 claims description 2
- 230000000813 microbial effect Effects 0.000 claims description 2
- LMBFAGIMSUYTBN-MPZNNTNKSA-N teixobactin Chemical compound C([C@H](C(=O)N[C@@H]([C@@H](C)CC)C(=O)N[C@@H](CO)C(=O)N[C@H](CCC(N)=O)C(=O)N[C@H]([C@@H](C)CC)C(=O)N[C@@H]([C@@H](C)CC)C(=O)N[C@@H](CO)C(=O)N[C@H]1C(N[C@@H](C)C(=O)N[C@@H](C[C@@H]2NC(=N)NC2)C(=O)N[C@H](C(=O)O[C@H]1C)[C@@H](C)CC)=O)NC)C1=CC=CC=C1 LMBFAGIMSUYTBN-MPZNNTNKSA-N 0.000 claims 1
- QTBSBXVTEAMEQO-UHFFFAOYSA-N Acetic acid Chemical compound CC(O)=O QTBSBXVTEAMEQO-UHFFFAOYSA-N 0.000 abstract description 9
- 239000003153 chemical reaction reagent Substances 0.000 abstract description 2
- 125000003277 amino group Chemical group 0.000 abstract 1
- 125000004429 atom Chemical group 0.000 abstract 1
- 229940088598 enzyme Drugs 0.000 description 12
- 238000005886 esterification reaction Methods 0.000 description 8
- 230000002255 enzymatic effect Effects 0.000 description 6
- VLKZOEOYAKHREP-UHFFFAOYSA-N n-Hexane Chemical compound CCCCCC VLKZOEOYAKHREP-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 6
- 230000015572 biosynthetic process Effects 0.000 description 5
- 239000000047 product Substances 0.000 description 5
- 238000003786 synthesis reaction Methods 0.000 description 5
- 101001064316 Homo sapiens Lipase member H Proteins 0.000 description 4
- 102100030658 Lipase member H Human genes 0.000 description 4
- 125000001931 aliphatic group Chemical group 0.000 description 4
- 238000006555 catalytic reaction Methods 0.000 description 4
- 230000032050 esterification Effects 0.000 description 4
- 238000004128 high performance liquid chromatography Methods 0.000 description 4
- 239000011541 reaction mixture Substances 0.000 description 4
- RZOKZOYSUCSPDF-UHFFFAOYSA-N 3-phenylpentanedioic acid Chemical compound OC(=O)CC(CC(O)=O)C1=CC=CC=C1 RZOKZOYSUCSPDF-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 3
- XEKOWRVHYACXOJ-UHFFFAOYSA-N Ethyl acetate Chemical compound CCOC(C)=O XEKOWRVHYACXOJ-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 3
- 239000011942 biocatalyst Substances 0.000 description 3
- 150000001735 carboxylic acids Chemical class 0.000 description 3
- KYKUTNUWXQVSSU-UHFFFAOYSA-N marcfortine a Chemical compound O1C(C)(C)C=COC2=C1C=CC1=C2NC(=O)C1(C(C)(C)C1C2)CC31CN1CCCCC12C(=O)N3C KYKUTNUWXQVSSU-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 3
- 239000000243 solution Substances 0.000 description 3
- XLYOFNOQVPJJNP-UHFFFAOYSA-N water Substances O XLYOFNOQVPJJNP-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 3
- KFZMGEQAYNKOFK-UHFFFAOYSA-N Isopropanol Chemical compound CC(C)O KFZMGEQAYNKOFK-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 2
- CSNNHWWHGAXBCP-UHFFFAOYSA-L Magnesium sulfate Chemical compound [Mg+2].[O-][S+2]([O-])([O-])[O-] CSNNHWWHGAXBCP-UHFFFAOYSA-L 0.000 description 2
- 108010084311 Novozyme 435 Proteins 0.000 description 2
- UIIMBOGNXHQVGW-UHFFFAOYSA-M Sodium bicarbonate Chemical class [Na+].OC([O-])=O UIIMBOGNXHQVGW-UHFFFAOYSA-M 0.000 description 2
- 150000001298 alcohols Chemical class 0.000 description 2
- 239000012267 brine Substances 0.000 description 2
- 239000006227 byproduct Substances 0.000 description 2
- 238000010597 enzymatic desymmetrization reaction Methods 0.000 description 2
- 150000002168 ethanoic acid esters Chemical class 0.000 description 2
- 238000004519 manufacturing process Methods 0.000 description 2
- HPALAKNZSZLMCH-UHFFFAOYSA-M sodium;chloride;hydrate Chemical compound O.[Na+].[Cl-] HPALAKNZSZLMCH-UHFFFAOYSA-M 0.000 description 2
- BQFPCTXLBRVFJL-UHFFFAOYSA-N triethoxymethylbenzene Chemical compound CCOC(OCC)(OCC)C1=CC=CC=C1 BQFPCTXLBRVFJL-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 2
- QENLDXDXWGMLMN-UHFFFAOYSA-N 3-phenylpent-4-enoic acid Chemical compound OC(=O)CC(C=C)C1=CC=CC=C1 QENLDXDXWGMLMN-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- 241000272814 Anser sp. Species 0.000 description 1
- 241000006898 Antona Species 0.000 description 1
- 241000981399 Aspergillus melleus Species 0.000 description 1
- WPYMKLBDIGXBTP-UHFFFAOYSA-N Benzoic acid Natural products OC(=O)C1=CC=CC=C1 WPYMKLBDIGXBTP-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- 239000005711 Benzoic acid Substances 0.000 description 1
- BVKZGUZCCUSVTD-UHFFFAOYSA-L Carbonate Chemical compound [O-]C([O-])=O BVKZGUZCCUSVTD-UHFFFAOYSA-L 0.000 description 1
- 108090000526 Papain Proteins 0.000 description 1
- 238000005903 acid hydrolysis reaction Methods 0.000 description 1
- 108010003977 aminoacylase I Proteins 0.000 description 1
- 159000000032 aromatic acids Chemical class 0.000 description 1
- 235000010233 benzoic acid Nutrition 0.000 description 1
- 239000007795 chemical reaction product Substances 0.000 description 1
- 239000003795 chemical substances by application Substances 0.000 description 1
- 238000004587 chromatography analysis Methods 0.000 description 1
- 238000001816 cooling Methods 0.000 description 1
- 238000000354 decomposition reaction Methods 0.000 description 1
- 230000007062 hydrolysis Effects 0.000 description 1
- 238000006460 hydrolysis reaction Methods 0.000 description 1
- 238000001802 infusion Methods 0.000 description 1
- 230000002427 irreversible effect Effects 0.000 description 1
- 210000004185 liver Anatomy 0.000 description 1
- 239000002808 molecular sieve Substances 0.000 description 1
- 239000012044 organic layer Substances 0.000 description 1
- 229940055729 papain Drugs 0.000 description 1
- 235000019834 papain Nutrition 0.000 description 1
- 235000019419 proteases Nutrition 0.000 description 1
- 239000000376 reactant Substances 0.000 description 1
- 239000012429 reaction media Substances 0.000 description 1
- 150000003839 salts Chemical class 0.000 description 1
- 238000000926 separation method Methods 0.000 description 1
- 238000010898 silica gel chromatography Methods 0.000 description 1
- URGAHOPLAPQHLN-UHFFFAOYSA-N sodium aluminosilicate Chemical compound [Na+].[Al+3].[O-][Si]([O-])=O.[O-][Si]([O-])=O URGAHOPLAPQHLN-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- 230000002194 synthesizing effect Effects 0.000 description 1
- IECKAVQTURBPON-UHFFFAOYSA-N trimethoxymethylbenzene Chemical compound COC(OC)(OC)C1=CC=CC=C1 IECKAVQTURBPON-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
Landscapes
- Organic Low-Molecular-Weight Compounds And Preparation Thereof (AREA)
- Preparation Of Compounds By Using Micro-Organisms (AREA)
Abstract
Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania estrów kwasów karboksylowych, zwłaszcza kwasu octowego, o wzorze ogólnym I, w którym R1 oznacza prostą lub rozgałęzioną grupę C1-C10 alkilową, benzylową, -CH2-C6-10 aryl a R2, R3, oznaczają niezależnie od siebie atom wodoru, podstawioną lub nie grupę hydroksylową, podstawioną lub nie grupę aminową, lub C1-C30 alkil, grupę (CH2)nCOOH, gdzie n oznacza 1-5, C1-C30 alken posiadający, co najmniej jedno wiązanie podwójne, aryl, w obecności jednego, dwóch lub większej ilości mieszaniny natywnych i/lub immobilizowanych enzymów w środowisku rozpuszczalnika organicznego lub bez rozpuszczalnika w nadmiarze reagenta.
Description
Opis wynalazku
Wynalazek dotyczy sposobu wytwarzania estrów kwasów karboksylowych, zwłaszcza kwasu octowego, o wzorze ogólnym I, w którym R1 oznacza prostą lub rozgałęzioną grupę C1-C10 alkilową, benzylową, -CH2-C6-10 aryl a R2, R3, oznaczają niezależnie od siebie atom wodoru, grupę hydroksylową, grupę aminową, lub C1-C30 alkil, grupę (CH2)nCOOH gdzie n oznacza 1-5, C1-C30 alken posiadający, co najmniej jedno wiązanie podwójne, aryl.
W tradycyjnych metodach wytwarzania chiralnych α-podstawionych lub α,α'-dipodstawionych kwasów lub estrów kwasu octowego niezbędne jest zastosowanie chiralnych, nieracemicznych alkoholi, których estryfikacja prowadzi do mieszaniny diastereoizomerycznych estrów. Rozdzielenie tych związków na diastereoizomery i poddanie ich hydrolizie prowadzi do uzyskania enancjomerycznie czystych lub wzbogaconych odpowiednich kwasów. Metody te generują znaczne ilości uciążliwych dla środowiska produktów ubocznych. Dogodna metoda syntezy tej klasy związków wykorzystuje enzymy jako biokatalizatory reakcji estryfikacji lub reakcji hydrolizy racemicznych kwasów, co zostało pokazane na Schemacie 1 [P. Kiełbasiński, R. Ostaszewski, W. Szymański, „Enzymatic Catalysis Today and tomorrow, in Novel Concepts in Catalysis and Chemical Reactors edited by A. Cybulski, J. A. Moulijn, A. Stankiewicz, WILEY-VCH 2010, str. 95-120].
Zastosowanie enzymów, jako biokatalizatorów reakcji estryfikacji kwasów karboksylowych jest dobrze udokumentowane w literaturze [Lortie R., Biotechnology Advances, 1997, 15, 1-15]. Rozdział kinetyczny racemicznych kwasów (I) w reakcjach katalizowanych enzymami prowadzi do uzyskania enancjomerycznie wzbogaconych estrów (I) i kwasów (II) z bardzo dobrymi wydajnościami, ale zastosowanie wody jako rozpuszczalnika nie jest dogodne w procesach przemysłowych. Inną metodą syntezy jest zastosowanie enzymów jako biokatalizatorów reakcji enzymatycznej estryfikacji z wykorzystaniem alkoholi, jako donorów grup alkoksylowych [Da Graca Nascimento M., Rezende M. C, Vecchia R. D., De Jesus P. C, Aguiar L. M. Z. Tetrahedron Lett., 1992, 33, 5891]. Poważnym ograniczeniem tej metody jest problem związany z usuwaniem wody ze środowiska reakcji. Przesuwanie równowagi reakcji w kierunku produktu możliwe jest poprzez zastosowanie dodatkowych czynników odciągających wodę. Mogą to być sole nieorganiczne, które silnie wiążą wodę [Kvittingen, J., Sjursens, B., Anthorsen, T. Tetrahedron, 1992, 48, 2793-2802] lub sita molekularne [Fonteyn, F., Becker, C, Lognay, G., Marliner, M., Severin, M., Biotechnology Letters, 1994, 16, 693-696]. Możliwe jest zastosowanie innych odczynników, jako donorów grup alkoksylowych, takich jak węglany alifatyczne [Pioch D., Lozano, P., Grille J., Biotechnology Letters, 1991, 13, 633-636]. W tym przypadku, rozpad tworzącego się jako produkt uboczny w reakcji węglanu alifatycznego jest dodatkową siłą napędową całego procesu. Analogiczny efekt można uzyskać w przypadku zastosowania, jako donora grup alkoksylowych ortoestrów kwasów alifatycznych [Morrone, R., D'Antona, N. Lambusta, D., Nicolosi, G., J. Mol. Catalysis B, 2010, 65 49-51; Morrone, R., Nicolosi, G., Piattelli, US Patent 6,953,678 B1 Use of Orthoesters for the Synthesis of Chiral Acids in Biocatalyzed Irreversible Esterification Processes]. Niestety, w szeregu przypadków zastosowanie ortoestrów kwasów alifatycznych jako substratów do tej reakcji prowadzi do uzyskania odpowiednich enancjomerycznie wzbogaconych kwasów i estrów z niskimi wydajnościami oraz niewielką enancjoselektywnością.
Istotnym problemem jest więc, zaproponowanie nowych metod syntezy estrów i kwasów karboksylowych, w których produkty reakcji uzyskiwane są z wysokimi wydajnościami, w łagodnych warunkach i spełniających wymagania narzucane przez zasady zielonej chemii [Anastas P. T., Warner J. C. Green Chemistry: Theory and Practice, 1998, Oxford University Press, Oxford].
Celem wynalazku jest zapewnienie alternatywnego sposobu wytwarzania chiralnych, nieracemicznych estrów pochodnych kwasu octowego.
Cel ten został osiągnięty dzięki opracowaniu sposobu według wynalazku.
Przedmiotem wynalazku jest zatem sposób wytwarzania estrów kwasów karboksylowych, zwłaszcza kwasu octowego, o wzorze ogólnym I,
PL 219 067 B1
w którym R1 oznacza prostą lub rozgałęzioną grupę C1-C10 alkilową, benzylową, -CH2-C6-10 aryl a R2, R3, oznaczają niezależnie od siebie atom wodoru, grupę hydroksylową, grupę aminową, lub C1-C30 alkil, grupę (CH2)nCOOH, gdzie n oznacza 1-5, C1-C30 alken posiadający co najmniej jedno wiązanie podwójne, aryl, charakteryzujący się tym, że kwas o wzorze ogólnym II
w którym R2 i R3 posiadają określone powyżej znaczenie, poddaje się reakcji z ortoestrami o wzorze ogólnym III
w którym R1 posiada określone powyżej znaczenie, a R4 oznacza grupę fenylową, grupę arylową, naftylową, -CH2-C6-10 aryl w obecności jednego lub mieszaniny enzymów, korzystnie hydrolaz, korzystnie posiadających aktywność lipazy, esterazy, proteazy, korzystnie w środowisku rozpuszczalnika organicznego lub w nadmiarze ortoestru.
Korzystnie, w sposobie według wynalazku stosuje się enzymy wybrane z grupy obejmującej hydrolazy pochodzenia mikrobiologicznego, roślinnego lub zwierzęcego, zwłaszcza wybrane z grupy obejmującej: lipazę z kiełków pszenicy, lipazę z Penicillium roqueforti, rekombinowaną lipazę z Candida antarctica, Amano lipazę AK, proszki acetonowe z organów zwierzęcych.
W sposobie według wynalazku korzystnie stosuje się razem enzymy natywne lub immobilizowane wybrane z grupy lipaz, esteraz, proteaz, niezależnie od zastosowanych ilości.
Korzystnie, w powyższym sposobie donorem grupy alkoksylowej jest ortoester podstawionego lub nie kwasu arylowego, przy czym grupa R1 wybrana jest spośród prostych lub rozgałęzionych grup alkilowych C1-C10, benzylowej, -CH2-C6-10 arylowej.
Korzystnie, w sposobie według wynalazku reakcję prowadzi się w rozpuszczalniku organicznym.
Sposób według wynalazku charakteryzuje się tym, że reakcję prowadzi się w rozpuszczalniku organicznym, zwłaszcza wybranym spośród toluenu, acetonitrylu, eteru etylowego lub tert-butylometylowego lub ich mieszaniny.
W jednej z realizacji wynalazku, reakcję prowadzi się bez rozpuszczalnika, w nadmiarze odpowiedniego ortoestru.
Korzystnie, reakcję prowadzi się w temperaturze od 0 do 80 stopni Celsjusza, korzystnie w temperaturze od 20 do 55 stopni Celsjusza.
W sposobie według wynalazku jako substrat stosuje się chiralny kwas o powyższym wzorze II.
Korzystnie, jako substrat stosuje się chiralny, racemiczny kwas o powyższym wzorze II, natomiast po reakcji nieprzereagowany kwas jest substancją zawierającą nieidentyczne ilości enancjomerów.
W sposobie według wynalazku, korzystnie uzyskuje się enancjomerycznie wzbogacony ester o powyższym wzorze I.
Innym przedmiotem wynalazku jest zastosowanie w sposobie według wynalazku związku o wzorze III
w którym R1 oznacza prostą lub rozgałęzioną grupę C1-C10 alkilową, benzylową, -CH2-C6-10 aryl, aR4 oznacza grupę fenylową, grupę arylową, naftylową, -CH2-C6-10 aryl.
Zastosowanie racemicznych kwasów karboksylowych oraz przerwanie reakcji przed uzyskaniem konwersji 50% umożliwia uzyskanie enancjomerycznie wzbogaconych estrów oraz uzyskanie enancjomerycznie wzbogaconych kwasów.
PL 219 067 B1
Nieoczekiwanie stwierdzono, że możliwe jest uzyskanie znacznie większych wydajności reakcji estryfikacji a uzyskiwane produkty posiadają znacznie wyższy nadmiar enancjomeryczny, gdy jako donory grupy alkoksylowej zastosuje się ortoestry kwasów aromatycznych. W badaniach modelowych wykonanych na kwasie 3-fenylo-4-pentenowym oraz na kwasie 3-(4-flurofenylo)-penten-4-owym i ortoestrach kwasu benzoesowego (Przykład 1) stwierdzono, że zastosowanie do reakcji ortoestrów kwasów alifatycznych nie pozwala na uzyskanie produktów z wydajnościami przewyższającymi 19% a enancjoselektywności poszczególnych reakcji są niższe niż 22. W przypadku procesów przemysłowych parametr ten powinien być większy niż 100, a zatem uzyskane wyniki były niezadowalające.
Zastosowanie ortobenzoesanów trialkilowych umożliwiło uzyskanie znacznie wyższych wydajności w poszczególnych reakcjach oraz podniesienie enancjoselektywności co najmniej o jeden rząd wielkości.
Poniższe przykłady ilustrują, jak można realizować sposób według wynalazku, nie ograniczając jego zakresu.
P r z y k ł a d I
Enzymatyczna synteza nieracemicznych estrów kwasów 3-arylo-penten-4-owych z zastosowaniem ortoestrów
Do roztworu kwasu 1 (1 mmol) w toluenie (1.21 ml) wkroplono odpowiedni ortoester 2, (3 eq; 3 mmol) i dodano enzym (5 mg). Mieszaninę reakcyjną ogrzewano w temperaturze 50°C przez 2 dni. Po schłodzeniu do temperatury pokojowej mieszaninę reakcyjną przemyto nasyconym wodorowęglanem sodu do usunięcia kwasu, następnie solanką (1 ml) i suszono bezwodnym siarczanem magnezu. Po podarowaniu rozpuszczalnika pod zmniejszonym ciśnieniem uzyskano odpowiedni ester.
Otrzymane wyniki przedstawiono w Tabeli 1.
T a b e l a 1 Enzymatyczna estryfikacja kwasów 3-arylo-penten-4-owego ortoestrami
| Lp. | Enzym | R | R4C(OR1)3 | Wydajność [%] | eea [%] | Eb |
| 1 | Bez enzymu | 0 | - | - | ||
| 2 | Lipaza z kiełków pszenicy | H | MeC(OMe)3 | 17 | 0.5 | 1.01 |
| 3 | Lipaza z kiełków pszenicy | H | HC(OMe)3 | 0 | - | - |
| 4 | Lipaza z kiełków pszenicy | H | PhC(OMe)3 | 51 | >99 (1) | 1057 |
| 5 | Lipaza z kiełków pszenicy | H | PhC(OEt)3 | 50 | >99 (1) | 1057 |
| 6 | Lipaza z Penicillium roqueforti | H | MeC(OMe)3 | 9 | 82 (1) | 11.20 |
| 7 | Lipaza z Penicillium roqueforti | H | HC(OMe)3 | 9.2 | 82 (1) | 11.13 |
| 8 | Lipaza z Penicillium roqueforti | H | PhC(OEt)3 | 50 | 99 (1) | 1057 |
| 9 | GLAP | H | MeC(OMe)3 | 5.8 | 1.5 (1) | 1.03 |
| 11 | GLAP | H | HC(OMe)3 | 18.5 | 16 (2) | 1.43 |
| 12 | GLAP | H | PhC(OMe)3 | 52 | 99 (1) | 9967 |
| 13 | GLAP | H | PhC(OEt)3 | 50 | 99 (1) | 1057 |
| 14 | GLAP | F | MeC(OMe)3 | 32 | 88 | 22 |
| 15 | GLAP | F | PhC(OMe)3 | 47 | 97 | 183 |
aobliczono przy użyciu HPLC ze wzoru ee = (P-Q)/(P+Q) bobliczono ze wzoru E = 1n[1-c(1+eep)]/1n[1-c(1-eep)] cproszek acetonowy z wątroby gęsiej
PL 219 067 B1
P r z y k ł a d II
Enzymatyczna synteza nieracemicznych estrów z zastosowaniem ortoestrów
Do roztworu kwasu (1 mmol) w toluenie (1.21 ml) wkroplono odpowiedni ortoester (3 eq; 3 mmol) i dodano 5 enzymów (lipaza z kiełków pszenicy, acylaza I z Aspergillus melleus, papaina, NOVO SP 435A, Amano lipase AK) po 5 mg każdego. Mieszaninę reakcyjną ogrzewano do temperatury 50°C przez 2 dni, schłodzono do temperatury pokojowej (20°C). Warstwę organiczną przemyto nasyconym wodorowęglanem sodu do usunięcia kwasu, solanką (1 ml) i suszono bezwodnym siarczanem magnezu. Po usunięciu rozpuszczalnika pod zmniejszonym ciśnieniem otrzymano odpowiedni ester.
Otrzymane wyniki przedstawiono w Tabeli 2.
Tabela 2 Enzymatyczna estryfikacja kwasów ortoestrami
| Lp. | Kwas | Ortoester | Wydajność (%) | eea [%] |
| 1 | θΧ-Η | PhC(OMe)3 | 15 | >90 |
| PhC(OEt)3 | 34 | >90 | ||
| 2 | o/. | PhC(OMe)3 | 25 | >90 |
| PhC(OEt)3 | 21 | >90 |
aobliczono przy użyciu HPLC ze wzoru ee = (P-Q)/(P+Q)
P r z y k ł a d III
Enzymatyczna desymetryzacja kwasu 3-fenyloglutarowego z zastosowaniem ortobenzoesanu trietylowego
Do roztworu kwasu 3-fenyloglutarowego (1 mmol) w odpowiednim rozpuszczalniku organicznym (10 ml) wkroplono ortobenzoesan trimetylu (1 eq; 1 mmol) i dodano 10 mg enzymu. Mieszaninę reakcyjną ogrzewano do temperatury 50°C przez 2 dni, schłodzono do temperatury pokojowej (20°C). Po usunięciu rozpuszczalnika pod zmniejszonym ciśnieniem produkt oczyszczono za pomocą chromatografii kolumnowej na żelu krzemionkowym kładem heksan/octan etylu.
Otrzymane wyniki przedstawiono w Tabeli 4.
PL 219 067 B1
T a b e l a 4 Enzymatyczna desymetryzacja kwasu 3-fenyloglutarowego z zastosowaniem ortobenzoesanu trietylowego
| Lp. | Rozpuszczalnik | Enzym | Wydajność [%] | eea [%] |
| 1 | Toluen | Novozym 435 | 28 | >90% |
| 2 | Toluen | Amano PS | 21 | >90% |
| 3 | Acetronitryl | Novozym 435 | 27 | >90% |
| 4 | Acetronitryl | Amano PS | 25 | >90% |
aobliczono przy użyciu HPLC ze wzoru ee = (P-Q)/(P+Q)
Skład enancjomeryczny uzyskanych produktów badano metodą chromatografii HPLC stosując kolumnę chiralną Chiracel OD-H i mieszaninę heksanu oraz izopropanolu (9:1; v/v).
Claims (12)
1. Sposób wytwarzania związków o wzorze I
R2 w którym R1 oznacza prostą lub rozgałęzioną grupę C1-C10 alkilową, benzylową, -CH2-C6-10 aryl a R2, R3, oznaczają niezależnie od siebie atom wodoru, grupę hydroksylową, grupę aminową, lub C1-C30 alkil, grupę (CH2)nCOOH gdzie n oznacza 1-5, C1-C30 alken posiadający, co najmniej jedno wiązanie podwójne, aryl, znamienny tym, że związek o wzorze II
Ο
R2 w którym R2, R3 posiadają określone powyżej znaczenie, poddaje się reakcji ze związkiem o wzorze III
R4
RK X .R1 OH)
R1 Oo z O w którym R1 posiada określone powyżej znaczenie, a R4 oznacza grupę fenylową, grupę arylową, naftylową, -CH2-C6-10 aryl, w obecności pojedynczego lub mieszaniny enzymów, korzystnie hydrolaz, korzystnie posiadających aktywność lipazy, esterazy, proteazy, korzystnie w środowisku rozpuszczalnika organicznego lub nadmiarze ortoestru.
2. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że stosuje się enzymy wybrane z grupy obejmującej hydrolazy pochodzenia mikrobiologicznego, roślinnego lub zwierzęcego, zwłaszcza wybrane z grupy obejmującej: lipazę z kiełków pszenicy, lipazę z Penicillium roqueforti, rekombinowaną lipazę z Candida antarctica, Amano lipazę AK, proszki acetonowe z organów zwierzęcych.
3. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że stosuje się razem enzymy natywne lub immobilizowane wybrane z grupy lipaz, esteraz, proteaz.
4. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że donorem grupy alkoksylowej jest ortoester podstawionego lub nie kwasu arylowego, przy czym grupa R1 wybrana jest spośród prostych lub rozgałęzionych grup alkilowych C1-C10, benzylowej, -CH2-C6-10 arylowej.
5. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że reakcję prowadzi się w rozpuszczalniku organicznym.
6. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że reakcję prowadzi się w rozpuszczalniku organicznym zwłaszcza wybranym spośród toluenu, acetonitrylu, eteru etylowego lub tert-butylometylowego lub ich mieszaniny.
PL 219 067 B1
7. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że reakcję prowadzi się bez rozpuszczalnika, w nadmiarze odpowiedniego ortoestru.
8. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że reakcję prowadzi się w temperaturze od 0 do 80 stopni Celsjusza, korzystnie w temperaturze od 20 do 55 stopni Celsjusza.
9. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że jako substrat stosuje się chiralny kwas o wzorze II.
10. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że jako substrat stosuje się chiralny, racemiczny kwas o wzorze II, natomiast po reakcji nieprzereagowany kwas jest substancją zawierającą nieidentyczne ilości enancjomerów.
11. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że uzyskuje się enancjomerycznie wzbogacony ester o wzorze I.
12. Zastosowanie związku o wzorze III w którym R1 oznacza prostą lub rozgałęzioną grupę C1-C10 alkilową, benzylową, -CH2-C6-10 aryl, R4 oznacza grupę fenylową, grupę aryIową, naftylową, -CH2-C6-10 aryl, w sposobie określonym w zastrz. 1.
Priority Applications (1)
| Application Number | Priority Date | Filing Date | Title |
|---|---|---|---|
| PL394723A PL219067B1 (pl) | 2011-05-03 | 2011-05-03 | Sposób biokatalitycznego wytwarzania chiralnych, nieracemicznych kwasów (54) i estrów kwasów karboksylowych oraz zastosowanie ortoestrów kwasów aromatycznych w tym sposobie |
Applications Claiming Priority (1)
| Application Number | Priority Date | Filing Date | Title |
|---|---|---|---|
| PL394723A PL219067B1 (pl) | 2011-05-03 | 2011-05-03 | Sposób biokatalitycznego wytwarzania chiralnych, nieracemicznych kwasów (54) i estrów kwasów karboksylowych oraz zastosowanie ortoestrów kwasów aromatycznych w tym sposobie |
Publications (2)
| Publication Number | Publication Date |
|---|---|
| PL394723A1 PL394723A1 (pl) | 2012-11-05 |
| PL219067B1 true PL219067B1 (pl) | 2015-03-31 |
Family
ID=47263863
Family Applications (1)
| Application Number | Title | Priority Date | Filing Date |
|---|---|---|---|
| PL394723A PL219067B1 (pl) | 2011-05-03 | 2011-05-03 | Sposób biokatalitycznego wytwarzania chiralnych, nieracemicznych kwasów (54) i estrów kwasów karboksylowych oraz zastosowanie ortoestrów kwasów aromatycznych w tym sposobie |
Country Status (1)
| Country | Link |
|---|---|
| PL (1) | PL219067B1 (pl) |
-
2011
- 2011-05-03 PL PL394723A patent/PL219067B1/pl unknown
Also Published As
| Publication number | Publication date |
|---|---|
| PL394723A1 (pl) | 2012-11-05 |
Similar Documents
| Publication | Publication Date | Title |
|---|---|---|
| Röschenthaler et al. | Asymmetric synthesis of phosphonotrifluoroalanine and its derivatives using N-tert-butanesulfinyl imine derived from fluoral | |
| CZ132286A3 (en) | Process of enzymatic preparation of optical isomers of 2-halogenpropionic acids | |
| SG183344A1 (en) | Method for producing 1-amino-1-alkoxycarbonyl-2-vinylcyclopropane | |
| Shimojo et al. | Enzyme-mediated preparation of optically active 1, 2-diols bearing a long chain: enantioselective hydrolysis of cyclic carbonates | |
| Hammerschmidt et al. | Enzymes in organic chemistry. Part 9: chemo-enzymatic synthesis of phosphonic acid analogues of L-valine, L-leucine, L-isoleucine, L-methionine and L-α-aminobutyric acid of high enantiomeric excess | |
| Strübing et al. | Dynamic kinetic resolution of primary alcohols with an unfunctionalized stereogenic center in the β‐position | |
| Jin et al. | Enzymatic production of enantiopure ketoprofen in a solvent-free two-phase system | |
| Matsumoto et al. | Highly enantioselective preparation of C2-symmetrical diols: microbial hydrolysis of cyclic carbonates | |
| Yuan et al. | Enzymatic synthesis of optically active 1-and 2-aminoalkanephosphonates | |
| WO2004003001A1 (en) | Process for the enzymatic resolution of 1,3-dioxolane-4-carboxylates | |
| PL219067B1 (pl) | Sposób biokatalitycznego wytwarzania chiralnych, nieracemicznych kwasów (54) i estrów kwasów karboksylowych oraz zastosowanie ortoestrów kwasów aromatycznych w tym sposobie | |
| Shi-Hui et al. | Synthesis of enantiomerically pure cycloalkenols via combination strategy of enzyme-catalyzed reaction and RCM reaction | |
| Skrobo et al. | On the lipase-catalyzed resolution of functionalized biaryls | |
| KR20070076549A (ko) | 광학적으로 활성인 사이클로펜텐온의 제조방법 및 그로부터제조된 사이클로펜텐온 | |
| Bora et al. | First example of hydrolytic kinetic resolution of acrylate of secondary alcohols by lipase Amano AK | |
| Majewska | Biocatalytic hydrolysis of diethyl 1-butyryloxy-1-carboxymethylphosphonate and determination of the absolute configuration of obtained products | |
| EP2817412B1 (en) | Process for resolving cyclopropyl diesters | |
| PL218577B1 (pl) | Sposób wytwarzania achiralnych i chiralnych, nieracemicznych estrów kwasów karboksylowych | |
| JP2002171994A (ja) | 光学活性なテトラヒドロフラン−２−カルボン酸またはその対掌体エステルの製造方法 | |
| Laı̈b et al. | Horse liver esterase catalyzed enantioselective hydrolysis of N, O-diacetyl-2-amino-1-arylethanol | |
| PL219066B1 (pl) | Sposób wytwarzania estrów kwasów karboksylowych oraz zastosowanie mieszaniny enzymów w tym sposobie | |
| Kataoka et al. | Enzyme-Mediated Enantioselective Hydrolysis of Dicarboxylic Acid Monoesters | |
| JP2003299495A (ja) | 光学活性３−メチルグルタル酸モノエステルの製造方法 | |
| JP5506658B2 (ja) | 好熱性古細菌由来エステラーゼを用いた光学活性カルボン酸の製造方法 | |
| JPWO2013094499A1 (ja) | 光学活性なα−置換−β−アミノ酸の製造方法 |