W dotychczas znanych wodomierzach, sprzezonych szeregowo za posrednictwem zaworu kulowo-klapowego, zachodzi szybkie zuzywanie sie wodomierzy bocznych, co po¬ woduje koniecznosc czestych napraw calo¬ sci przyrzadu mierniczego. Zjawisko to sta¬ rano sie w praktyce usunac przez stosowa¬ nie wodomierzy bocznych specjalnie mocnej budowy, kosztem dolnej granicy dokladnosci przyrzadu mierniczego.Badania nad przyczyna uszkodzen wo¬ domierza bocznego wskazuja, iz przyczyna jest jego przeciazenie. Szeregowe sprzezenie wodomierza glównego z dodatkowym powo¬ duje nieustajacy przeplyw wody przez oby¬ dwa wodomierze, gdyz w przypadku za¬ mkniecia klapa zaworu kulowo - klapowego kieruje celowo strumien wody z wodomierza glównego do dodatkowego, w przypadku zas otwarcia straty cisnienia, zachodzace w przyrzadzie mierniczym, powoduja prze¬ plyw w wodomierzu bocznym.Ruch wodomierza bocznego przy otwo¬ rzonej klapie zaworu jest zbedny, gdyz re¬ jestracja wodomierzy, sprzezonych szerego¬ wo, odbywa sie naprzemian badz przez wo¬ domierz glówny przy klapie otwartej, badz przez wodomierz dodatkowy przy klapie za¬ mknietej.Zjawisko przeplywu wody przez wodo¬ mierz boczny wskazuje na niebezpieczen¬ stwo zbednego niszczenia sie tego wodomie¬ rza, poniewaz normy przeplywu w ciagu do¬ by sa zwykle przekraczane, a nieprodukcyj-ny przeplyw przez wodomierz boczny wzra¬ sta proporcjonalnie do wzrastajacego prze¬ plywu przez wodomierz glówny i w bocz¬ nym wodomierzu zachodza przekraczania chwilowych najwyzszych dopuszczalnych natezen przeplywu.Usuniecie tego zjawiska ma na celu wo¬ domierz wedlug wynalazku, w którym zasto¬ sowano urzadzenie, zamykajace doplyw wo¬ dy do wodomierza bocznego w chwili prze¬ kroczenia przeplywów przez granice sfery dzialania klapy. Urzadzenie to moze byc umieszczone badz u wlotu do wodomierza dodatkowego, badz u jego wylotu.Na rysunku przedstawione sa przyklady wykonania wodomierza. Na fig. 1, przed¬ stawiajacej przekrój zaworu (bez zaznacze¬ nia obu wodomierzy), w obwód wodomierza bocznego wlaczono plywajaca kulke z ma- terjalu lzejszego od wody, która w chwili otworzenia sie zaworu, t. j. w chwili skiero¬ wania sie przeplywu wody przez wodomierz glówny zamyka samoczynnie doplyw (i) do wodomierza bocznego, mianowicie, w chwili otwierania sie zaworu g plywak w ksztalcie kulki b, przytrzymywany poprzednio mlo¬ teczkiem c, unosi sie do góry, wchodzac cia¬ sno w gniazdo a i zamykajac w ten sposób dostep do przewodu d, laczacego sie z wo¬ domierzem bocznym. Oczywiscie plywak 6 moze posiadac ksztalt rózny od kulistego bez szkody dla dzialania.Fig. 2 przedstawia drugie rozwiazanie tegoz zagadnienia przy pomocy klapy, która przy zamknietej klapie glównego zaworu jest podtrzymywana u góry przy pomocy mloteczka b, w razie zas otworzenia sie za^ woru opada wdól, zamykajac tern samem doplyw do przewodu d, laczacego sie z wo¬ domierzem bocznym. PL