Do otrzymywania azotanów potasow¬ cowych z chlorków potasowcowych stoso¬ wano szereg sposobów. Wedlug niektórych z tych sposobów chlorek potasowca prze¬ prowadza sie najpierw w zwiazek posredni, który nastepnie doprowadza sie do reakcji z kwasem azotowym lub odpowiednim azo¬ tanem. Inne sposoby polegaly na stosowa¬ niu materjalów, posiadajacych zdolnosc wy¬ miany zasad, umozliwiajacych wymiane wapniowców na sód. Proponowano równiez oddzialywanie na chlorki potasowców kwa¬ sem azotowym lub gazowemi tlenkami azo¬ tu, przyczem zbiera sie wydzielajacy sie kwas, natomiast mieszanine soli przerabia przez dodawanie alkoholu metylowego lub amon jaku.Oprócz tego, azotany potasowców o- trzymywano przez przetwarzanie ich chlor¬ ków zapomoca azotanów wapniowców w roztworze wodnym i wydzielanie produk¬ tów koncowych w postaci nierozpuszczal¬ nego zwiazku podwójnego.Wszystkie te sposoby posiadaja te nie¬ dogodnosc, ze albo nie sa oparte na bezpo¬ sredniej wymianie azotanu z chlorkiem, al¬ bo wymagaja uzywania roztworów kwa¬ snych lub par kwasnych, albo tez trzeba przerabiac duze ilosci koncowych roztwo¬ rów i lugów.Wedlug wynalazku chlorek potasowca wraz z azotanem wapnibwca, najlepiej zas z azotanem wapniowym, poddaje sie reakcji wymiany w plynnym amonjaku. u Postepowanie powyzsze jest oparte na znanem zjawisku, zgodnie z którem w nie¬ zbyt wysokich temperaturach chlorki wap¬ nicwców wraz z amonjakiem tworza w plynnym amonjaku nierozpuszczalne zwiaz¬ ki zlozone. Plynny amonjak, uzyty jako roz¬ puszczalnik, posiada te zalete, ze jest latwo dostepny, mozna go latwo wyparowywac i po skropleniu uzywac ponownie; poza tern mozna go uzywac do wytwarzania sztucz¬ nych nawozów amonowych albo azotanów wapniówców. Sposób wedlug wynalazku mo¬ ze byc przeprowadzony przy zastosowaniu cisnienia w zwyklej temperaturze, a rów¬ niez w niskich temperaturach, np. w tempe¬ raturze wrzenia amonjaku lub jeszcze niz¬ szej, w celu unikniecia koniecznosci stoso¬ wania aparatów, wytwarzajacych cisnienie.Chlorek potasowca stosuje sie zwykle w postaci drobno-krystalicznej, azotan zas wapniowy — w postaci czystej, mozliwie bezwodnej soli lub — równiez — w postaci, zawierajacej wode krystalizacyjna, np, w postaci nawozu sztucznego, albo tez w po¬ staci stezonego, wodnego roztworu w ta- kiem rozcienczeniu, jakie wykazuje saletra wapniowa, otrzymywana ze zwyklego kwa¬ su azotowego. Nalezy jednak uwzglednic, ze ilosc wody, wprowadzonej do roztworu reagujacego, nie powinna przekraczac pew¬ nej praktycznej granicy, wynoszacej okolo 25% HjO, gdyz w przypadku przeciwnym pewna ilosc CaCl2 rozpuszcza sie i zanie¬ czyszcza, azotan sodowy. Poniewaz rozpu¬ szczalnosc CaCI2 w wodnym amonjaku wzrasta wraz z temperatura, przeto w przy¬ padkach, w których do procesu wraz z sola¬ mi lub rozpuszczalnikiem wprowadza sie równiez wode, jest rzecza korzystna prze¬ prowadzac reakcje wymiany w mozliwie niskiej temperaturze. Mozna postepowac w sposób nastepujacy. 139 czesci saletry wapniowej, odpowia¬ dajacych 100 czesciom Ca(N03J2, rozpu¬ szcza sie w 500 czesciach amonjaku. Przy ruchu ciaglym czysty amonjak mozna zasta¬ pic calkowicie lub czesciowo ciecza plócza- ca, zawierajaca azotan sodowy, pochodza¬ cy z poprzedniego procesu. Do tego roztwo¬ ru, dobrze mieszajac, dodaje sie 71 czesci chlorku sodowego. Reakcja odbywa sie w bardzo krótkim czasie. Wydzielony zlozony amonjakalny zwiazek chlorku wapniowego odsacza sie i przeplókuje nastepnie mniej wiecej 200 czesciami swiezego amonjaku. Z przesaczu po odparowaniu amonjaku i re¬ sztek wody otrzymuje sie krystaliczny azo¬ tan sodowy, nadajacy sie dobrze do rozsie¬ wania.Ciecz plóczaca przerabia sie albo sama, albo wraz z glównym roztworem, albo tez u- zywa sie jej jako rozpuszczalnika do nastep¬ nej operacji. Wyparowany amonjak, o ile nie zostaje uzyty do innych celów w stanie gazowym, skrapla sie. Czesc gazowego amo¬ njaku mozna uzyc do wstepnego traktowa¬ nia saletry wapniowej, dzieki czemu cieplo rozpuszczania, powstajace podczas doda¬ wania saletry wapniowej do plynnego NH3, zostaje znacznie zmniejszone.Ze zlozonego amonjakalnego zwiazku chlorku wapniowego, otrzymanego w posta¬ ci pozostalosci filtracyjnej, wypedza sie a- menjak najlepiej bezposrednio przez ogrze¬ wanie osadu, zebranego na filtrze, poczem chlorek wapniowy otrzymuje sie w postaci pulchnego proszku. PL