PL218597B1 - Sposób walcowania poprzecznego dwoma walcami wyrobów typu kula metodą wgłębną - Google Patents

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest sposób walcowania poprzecznego dwoma walcami wyrobów typu kula metodą wgłębną.

Dotychczas znanych jest szereg metod wytwarzania kul, wykorzystywanych później w młynach kulowych lub łożyskach tocznych. Do najczęściej spotykanych zalicza się odlewanie, kucie matrycowe lub walcowanie. Kule odlewane są ze stali zlewnej do form trwałych wykonanych z metalu, tak zwanych kokili. Kucie matrycowe kul realizowane jest na ogół na prasach ciernych, z wykorzystaniem materiału wsadowego w postaci prętów ze stali o zwiększonej zawartości węgla i manganu. Bezpośrednio po procesie kucia na prasach mimośrodowych wykonuje się okrawanie wypływki. Największą wydajność przy wytwarzaniu kul uzyskuje się stosując proces walcowania skośnego. W czasie jednego obrotu walców uzyskuje się jedną kulę. W trakcie jednej minuty można otrzymać nawet 160 kul o średnicy około 0 30 mm lub 40 kul o średnicy około 0 120 mm. Kule walcowane są w walcarkach skośnych wyposażonych w dwa walce z naciętymi po linii śrubowej pojedynczymi bruzdami, na długości wynoszącej na ogół 3,5 zwoju. Osie walców są nachylone ukośnie względem osi materiału wsadowego - pręta, zwykle pod kątem od 3° do 7°. Podczas walcowania walce obracają się w tym samym kierunku, materiał zaś obraca się w przeciwnym kierunku. Aby otrzymać dobre wyniki walcowania, średnica wsadu powinna wynosić około 0,97 średnicy gotowych kul. Średnica walców jest 5:6 razy większa od średnicy kul.

Informacje na temat walcowania skośnego kul przedstawione są w książce: Dobrucki W. „Zarys obróbki plastycznej metali”, Wydawnictwo „Śląsk”, Katowice 1975 r.

Znany jest również sposób walcowania poprzeczno-klinowego czterech kul opisany w książce Pater Z. „Walcowanie poprzeczno-klinowe”, Wydawnictwo Politechniki Lubelskiej, Lublin 2009 r. Polega on na zastosowaniu dwóch płaskich narzędzi, które przemieszczając się przeciwnie kształtują kule z wsadu w postaci pręta, którego średnica jest równa średnicy kuli. Narzędzia stosowane do walcowania składają się z dwóch części: klina kształtującego i wkładki rozcinającej. Klin kształtujący ma typowy kształt, w którym wykonano wzdłużnie równoległe rowki klinowe o zarysie poprzecznym kołowym, które oddalone są od siebie na odległość mniejszą od średnicy wykonywanej kuli. W wyniku działania klina kształtującego otrzymywane są kule połączone łącznikami walcowymi o średnicy wynoszącej około połowy średnicy kuli. Rozcięcie ukształtowanych kul realizowane jest za pomocą wkładki rozcinającej, której działanie powoduje przekształcenie łączników w brakujące części kul. Charakterystyczne jest, że w trakcie rozcinania kule rozsuwane są na boki przez rowki, które w tej części narzędzia rozmieszczone są pod kątem do kierunku walcowania - przemieszczania narzędzia klinowego.

Istotą sposobu walcowania poprzecznego dwoma walcami wyrobów typu kula metodą wgłębną jest to, że półfabrykat w kształcie odcinka pręta o średnicy mniejszej od średnicy kształtowanej kuli umieszcza się między dwiema nieruchomymi prowadnicami oraz dwoma walcami, o osiach równoległych do osi półfabrykatu, które na obwodzie posiadają bruzdy pierścieniowe, rozmieszczone w odległości większej od średnicy kuli, następnie walce wprawia się w ruch obrotowy w tym samym kierunku, z taką samą prędkością i jednocześnie w przeciwbieżny ruch posuwisty w kierunku promieniowym, przy czym w wyniku ruchu posuwistego oraz obrotu walców, które posiadają na obwodzie występy rozdzielające bruzdy pierścieniowe, wgłębia się walce w półfabrykat, a następnie wprawia się półfabrykat w ruch obrotowy i redukuje jego średnicę oraz rozcina go na części o objętości równej objętości kuli, zaś w skutek oddziaływania wklęsłych powierzchni bocznych występów spęcza się materiał, w wyniku czego otrzymuje się kule o średnicy większej od średnicy półfabrykatu. Sposób realizowany jest w układzie, w którym jeden walec wykonuje ruch obrotowy i posuwisty z prędkością, zaś drugi walec wykonuje tylko ruch obrotowy. Prowadnice w trakcie walcowania są ruchome i oddalają się od płaszczyzny przechodzącej przez osie walców i oś półfabrykatu, dostosowując swój rozstaw do średnicy kształtowanego wyrobu.

Korzystnym skutkiem wynalazku jest to, że pozwala na jednoczesne kształtowanie wielu kul, których liczba jest uwarunkowana wyłącznie długością narzędzia i których średnica jest większa od średnicy półfabrykatu - wsadu. Dzięki zastosowaniu wynalazku zwiększa się wydajność wytwarzania kul w stosunku do uzyskiwanej w procesach kucia matrycowego i odlewania.

Kolejnym korzystnym skutkiem wynalazku jest prostota kształtu wykorzystywanych narzędzi, przekładająca się na łatwą ich regenerację w drodze szlifowania. Wynalazek jest uniwersalny i może być stosowany do wszystkich metali i stopów przeznaczonych do obróbki plastycznej.

PL 218 597 B1

Wynalazek, został przedstawiony w przykładzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok walców i wsadu z przodu w początkowym etapie procesu walcowania, fig. 1a przedstawia rzut z boku walców i wsadu w początkowym etapie procesu walcowania, zaś fig. 2 - widok z przodu walców i ukształtowanych kul w końcowym etapie procesu walcowania, a fig. 2a rzut z boku walców i ukształtowanych kul w końcowym etapie procesu walcowania.

Sposób walcowania poprzecznego dwoma walcami wyrobów typu kula metodą wgłębną, polega na tym, że półfabrykat (1) w kształcie odcinka pręta o średnicy mniejszej od średnicy (D) kształtowanej kuli (2) umieszcza się między dwiema nieruchomymi prowadnicami (9) i (10) oraz dwoma walcami (3) i (4), o osiach równoległych do osi półfabrykatu (1), które na obwodzie posiadają bruzdy (5) i (6) pierścieniowe, rozmieszczone w odległości (L) większej od średnicy (D) kuli (2). Następnie walce (3) i (4) wprawia się w ruch obrotowy w tym samym kierunku, z taką samą prędkością (n) i jednocześnie w przeciwbieżny ruch posuwisty w kierunku promieniowym z prędkością (v). W wyniku ruchu posuwistego oraz obrotu walców (3) i (4), które posiadają na obwodzie występy (7) i (8) rozdzielające bruzdy (5) i (6) pierścieniowe, wgłębia się walce (3) i (4) w półfabrykat (1), a następnie wprawia się półfabrykat (1) w ruch obrotowy i redukuje jego średnicę oraz rozcina go na części o objętości równej objętości kuli (2). Wskutek oddziaływania wklęsłych powierzchni bocznych występów (7) i (8) metal ulega spęczeniu, w wyniku czego otrzymuje się kule (2) o średnicy (D) większej od średnicy półfabrykatu (1). Sposób realizowany jest w układzie, w którym jeden walec (3) lub (4) wykonuje ruch obrotowy (n) i posuwisty z prędkością (v), zaś drugi walec (3) lub (4) wykonuje tylko ruch obrotowy z prędkością (n). Prowadnice (9) i (10) w trakcie walcowania są ruchome i oddalają się od płaszczyzny przechodzącej przez osie walców (3) i (4) i oś półfabrykatu (1), dostosowując swój rozstaw do średnicy kształtowanego wyrobu.

Claims (3)

1. Sposób walcowania poprzecznego dwoma walcami wyrobów typu kula metodą wgłębną, znamienny tym, że półfabrykat (1) w kształcie odcinka pręta o średnicy mniejszej od średnicy (D) kształtowanej kuli (2) umieszcza się między dwiema nieruchomymi prowadnicami (9) i (10) oraz dwoma walcami (3) i (4), o osiach równoległych do osi półfabrykatu (1), które na obwodzie posiadają bruzdy (5) i (6) pierścieniowe, rozmieszczone w odległości (L) większej od średnicy (D) kuli (2), następnie walce (3) i (4) wprawia się w ruch obrotowy w tym samym kierunku, z taką samą prędkością (n) i jednocześnie w przeciwbieżny ruch posuwisty w kierunku promieniowym z prę dkością (v), przy czym w wyniku ruchu posuwistego oraz obrotu walców (3) i (4), które posiadają na obwodzie występy (7) i (8) rozdzielające bruzdy (5) i (6) pierścieniowe, wgłębia się walce (3) i (4) w półfabrykat (1), a następnie wprawia się półfabrykat (1) w ruch obrotowy i redukuje jego średnicę oraz rozcina go na części o objętości równej objętości kuli (2), zaś w skutek oddziaływania wklęsłych powierzchni bocznych występów (7) i (8) spęcza się materiał, w wyniku czego otrzymuje się kule (2) o średnicy (D) większej od średnicy półfabrykatu (1).

2. Sposób, według zastrz. 1, znamienny tym, że sposób realizowany jest w układzie, w którym jeden walec (3) lub (4) wykonuje ruch obrotowy (n) i posuwisty z prędkością (v), zaś drugi walec (3) lub (4) wykonuje tylko ruch obrotowy z prędkością (n).

3. Sposób, według zastrz. 1, znamienny tym, że prowadnice (9) i (10) w trakcie walcowania są ruchome i oddalają się od płaszczyzny przechodzącej przez osie walców (3) i (4) i oś półfabrykatu (1), dostosowując swój rozstaw do średnicy kształtowanego wyrobu.