PL218352B1 - Selektywny środek chwastobójczy, zastosowanie środka, sposób zwalczania niepożądanych roślin, sposób wytwarzania środka chwastobójczego - Google Patents

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku są nowe selektywnie-chwastobójcze, synergistyczne kombinacje substancji czynnych, które składają się z jednej strony ze znanego heteroaryloksy-acetamidu, a z drugiej strony ze znanego związku chwastobójczo czynnego i ewentualnie związków polepszających tolerancję roślin uprawnych, i które ze szczególnie dobrym skutkiem można stosować do selektywnego zwalczania chwastów w uprawach różnych roślin użytkowych. Przedmiotem wynalazku jest również zastosowanie środka, sposób zwalczania niepożądanych roślin i sposób wytwarzania środka chwastobójczego.

Heteroaryloksy-acetamidy jako silne, szczególnie aktywne wobec chwastów jednoliściennych substancje chwastobójcze są przedmiotem szeregu zgłoszeń patentowych (np. EP-A 5501, EP-A 18497, EP-A 94514, EP-A 100044, EP-A 100045, EP-A 161602, EP-A 195237, EP-A 348734, EP-A 348737, DE-A 4317323). Działanie tych związków i/lub ich tolerancja przez rośliny uprawne nie zawsze są jednak w pełni zadowalające.

Ponadto znane są kombinacje substancji czynnych składające się z heteroaryloksy-acetamidów i innych związków o działaniu chwastobójczym dla uzyskania działania synergistycznego (np. WO-A94/02014, WO-A-96/07323, WO-A-96/11575, WO-A-96/17519, WO-A-98/08383, jak również US-A5858920, US-A-5945379, US-A-5985797) względnie składające się z heteroaryloksy-acetamidów i związków, które mogą polepszać tolerancję roślin uprawnych na substancje chwastobójcze (np. DE-A 3418167, jak również US-A-5858920). Także w przypadku tych kombinacji właściwości ich nie zawsze są w pełni zadowalające.

Niespodziewanie stwierdzono, że znana substancja czynna z szeregu heteroaryloksyacetamidów przy łącznym stosowaniu ze znanym związkiem o działaniu chwastobójczym oraz ewentualnie związkami polepszającymi tolerancję przez rośliny uprawne wykazuje doskonałe efekty synergistyczne pod kątem działania przeciwko chwastom i/lub znacznie polepsza tolerancję przez rośliny uprawne, a w szczególności substancje te można korzystnie stosować jako preparat kombinacyjny o szerokim zakresie działania do selektywnego zwalczania chwastów w uprawach roślin użytkowych, takich jak np. bawełna, jęczmień, kukurydza, ziemniaki, rzepak, ryż, soja, słonecznik, pszenica i trzcina cukrowa.

Przedmiotem wynalazku jest środek chwastobójczy, charakteryzujący się tym, że zawiera kombinację substancji czynnych składającą się (a) z heteroaryloksy-acetamidu, którym jest N-izopropylo-N-(4-fluorofenylo)-a-(5-trifluorometylo-1,3,4-tiadiazol-2-ilooksy)-acetamid (flufenacet) (substancja czynna z grupy 1) i (b) związku z drugiej grupy substancji chwastobójczych, którym jest N-(2,6-difluoro-fenylo)-8-fluoro-5-metoksy-[1,2,4]-triazolo-[1,5-c]-pirymidyno-2-sulfonamid (florasulam), (substancja czynna z grupy 2) oraz ewentualnie dodatkowo (c) ze związku polepszającego tolerancję roślin uprawnych z następującej grupy związków:

4-dichloroacetylo-1-oksa-4-aza-spiro[4.5]dekan (AD-67), 1-dichloroacetylo-heksahydro-3,3,8a-trimetylopirolo[1,2-a]-pirymidyn-6(2H)-on (Dicyclonon, BAS-145138), 4-dichloroacetylo-3,4-dihydro-3-metylo-2H-1,4-benzoksazyna (Benoxacor), ester 1-metylo-heksylowy kwasu 5-chloro-chinolino-8-oksy-octowego (Cloquintocetmexyl), a-(cyjanometoksyimino)-fenyloacetonitryl (Cyometrinil),

2.2- dichloro-N-(2-okso-2-(2-propenyloamino)-etylo)-N-(2-propenylo)-acetamid (DKA-24), 2,2-dichloro-N,N-di-2-propenylo-acetamid (Dichlormid), N-(4-metylo-fenylo)-N'-(1-metylo-1-fenylo-etylo)-mocznik (Dymron), 4,6-dichloro-2-fenylo-pirymidyna (Fenclorim), ester etylowy kwasu 1-(2,4-dichloro-fenylo)-5-trichlorometylo-1H-1,2,4-triazolo-3-karboksylowego (Fenchlorazol-ethyl), ester fenylometylowy kwasu

2-chloro-4-trifluorometylo-tiazolo-5-karboksylowego (Flurazole), oksym 4-chloro-N-(1,3-dioksolan-2ylo-metoksy)-a-trifluoro-acetofenonu (Fluxofenim), 3-dichloroacetylo-5-(2-furanylo)-2,2-dimetylo-oksazolidyna (Furilazole, MON-13900), ester etylowy kwasu 4,5-dihydro-5,5-difenylo-3-izoksazolokarboksylowego (Isoxadifen-ethyl), ester dietylowy kwasu 1-(2,4-dichlorofenylo)-4,5-dihydro-5-metylo-1H-pirazolo-3,5-dikarboksylowego (Mefenpyr-diethyl), 2-dichlorometylo-2-metylo-1,3-dioksolan (MG-191), bezwodnik kwasu 1,8-naftalowego, a-(1,3-dioksolan-2-ylo-metoksyimino)-fenyloacetonitryl (Oxabetrinil),

2.2- dichloro-N-(1,3-dioksolan-2-ylo-metylo)-N-(2-propenylo)-acetamid (PPG-1292), 3-dichloroacetylo2.2- dimetylo-oksazolidyna (R-28725), 3-dichloroacetylo-2,2,5-trimetylo-oksazolidyna (R-29148), ester metylowy kwasu 1-(2-chlorofenylo)-5-fenylo-1H-pirazolo-3-karboksylowego i N-(2-metoksybenzoilo)-4-[(metyloamino-karbonylo)-amino]-benzenosulfonamid (substancje czynne z grupy 3).

PL 218 352 B1

W korzystnym wykonaniu związki polepszające tolerancję roślin uprawnych (składnik (c) ) wybrane są spośród niżej wymienionych substancji czynnych:

ester 1-metylo-heksylowy kwasu 5-chloro-chinolin-8-oksy-octowego (Cloquintocetmexyl), ester etylowy kwasu 4,5-dihydro-5,5-difenylo-3-izoksazolokarboksylowego (Isoxadifen-ethyl) i ester dietylowy kwasu 1-(2,4-dichloro-fenylo)-4,5-dihydro-5-metylo-1H-pirazolo-3,5-dikarboksylowego (Mefenpyrdiethyl) do polepszania tolerancji w zbożu, oraz 4-dichloroacetylo-1-oksa-4-aza-spiro[4.5]-dekan (AD-67), 1-dichloroacetylo-heksahydro-3,3,8a-trimetylo-pirolo[1,2-a]-pirymidyn-6(2H)-on (BAS-145138), 4-dichloroacetylo3,4-dihydro-3-metylo-2H-1,4-benzoksazyna (Benoxacor), 2,2-dichloro-N,N-di-2-propenylo-acetamid (Dichlormid), 2,2-dichloro-N-(2-okso-2-(2-propenyloamino)-etylo)-N-(2-propenylo)-acetamid (DKA-24),

3-dichloroacetylo-5-(2-furanylo)-2,2-dimetylo-oksazolidyna (Furilazole, MON-13900), 3-dichloroacetylo-2,2,5-trimetylo-oksazolidyna (R-29148).

Korzystne jest, gdy w środku według wynalazku na jedną część wagową substancji czynnej z grupy 1 przypada 0,01 do 1000 części wagowych substancji czynnej z drugiej grupy substancji chwastobójczych (składnik (b)).

Korzystne jest również, gdy na jedną część wagową substancji czynnej z grupy 1 albo jej mieszanin z substancją czynną z drugiej grupy substancji chwastobójczych (składnik (b)) przypada 0,001 do 1000 części wagowych substancji czynnej polepszającej tolerancję przez rośliny uprawne albo substancji czynnych polepszających tolerancję przez rośliny uprawne (składnik (c)).

Kolejnym przedmiotem wynalazku jest zastosowanie środka określonego powyżej do zwalczania niepożądanych roślin.

Przedmiotem wynalazku jest również sposób zwalczania niepożądanych roślin, charakteryzujący się tym, że środkiem według wynalazku określonym powyżej działa się na niepożądane rośliny i/lub ich środowisko.

Kolejnym przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania środka chwastobójczego, charakteryzujący się tym, że środek określony powyżej miesza się z substancjami powierzchniowo czynnymi i/lub rozcieńczalnikami.

Substancja czynna z grupy 1 jest opisana w wyżej podanych zgłoszeniach patentowych, względnie opisach patentowych.

Znaną substancję czynną z grupy 2 o działaniu chwastobójczym odpowiednio do jej budowy chemicznej można zaliczyć do następującej klasy substancji czynnych:

triazolopirymidyny (np. Cloransulam-methyl, Diclosulam, Florasulam).

Niespodziewanie stwierdzono, że wyżej określone kombinacje substancji czynnych składające się z heteroaryloksy-acetamidu z grupy 1 i wyżej wymienionej substancji czynnej z grupy 2 przy bardzo dobrej tolerancji przez rośliny użytkowe wykazują szczególnie wysoką aktywność chwastobójczą i mogą znaleźć zastosowanie w różnych uprawach, zwłaszcza w jęczmieniu, ziemniakach, kukurydzy, ryżu, soi i pszenicy, do selektywnego zwalczania chwastów jednoliściennych i dwuliściennych, a także można je stosować do zwalczania chwastów jednoliściennych i dwuliściennych w zakresie semi- i nie-selektywnym.

Niespodziewanie chwastobójcza aktywność kombinacji substancji czynnych według wynalazku jest znacznie wyższa niż suma działania poszczególnych substancji czynnych.

Występuje tu więc nie dający się przewidzieć efekt synergistyczny, a nie tylko uzupełnienie działania. Nowe kombinacje substancji czynnych są dobrze tolerowane w wielu uprawach, przy czym nowe kombinacje substancji czynnych skutecznie zwalczają także chwasty zazwyczaj trudne do zwalczenia. Nowe kombinacje substancji czynnych stanowią więc cenne wzbogacenie środków chwastobójczych.

Efekt synergistyczny kombinacji substancji czynnych według wynalazku jest szczególnie silny przy określonych stosunkach stężeniowych. Jednak stosunki wagowe substancji czynnych w kombinacji substancji czynnych mogą się zmieniać we względnie dużym zakresie. Na ogół na 1 część wagową substancji czynnej z grupy 1 przypada 0,01 do 1000 części wagowych, korzystnie 0,02 do 500 części wagowych, a zwłaszcza 0,05 do 100 części wagowych substancji czynnej z grupy 2.

Jako składniki mieszaniny stanowiące substancje czynne z grupy 3 wymienia się w szczególności: ester 1-metylo-heksylowy kwasu 5-chloro-chinolin-8-oksy-octowego (Cloquintocet-mexyl), ester etylowy kwasu 4,5-dihydro-5,5-difenylo-3-izoksazolokarboksylowego (Isoxadifen-ethyl) i ester dietylowy kwasu 1-(2,4-dichloro-fenylo)-4,5-dihydro-5-metylo-1H-pirazolo-3,5-dikarboksylowego (Mefenpyr-diethyl) do polepszania tolerancji w zbożu, oraz 4-dichloroacetylo-1-oksa-4-aza-spiro[4.5]-dekan (AD-67), 1-dichloroacetylo-heksahydro-3,3,8a-trimetylo-pirolo[1,2-a]-pirymidyn-6(2H)-on (BAS-145138), 4-dichloroacetylo-3,4-dihydro-3-metylo-2H-1,4-benzoksazyna (Benoxacor), 2,2-dichloro-N,N-di-2-propenyloacetamid (Dichlormid), 2,2-dichloro-N-(2-okso-2-(2-propenyloamino)-etylo)-N-(2-propenylo)-acetamid

PL 218 352 B1 (DKA-24), 3-dichloroacetylo-5-(2-furanylo)-2,2-dimetylo-oksazolidyna (Furilazole, MON-13900), 3-dichloroacetylo-2,2,5-trimetylo-oksazolidyna (R-29148) do polepszania tolerancji w kukurydzy.

Jako przykład kombinacji substancji czynnych według wynalazku - ewentualnie również z substancjami ochronnymi - wymienia się Flufenacet + Florasulam, Flufenacet + Florasulam + Mefenpyrdiethyl, Flufenacet + Florasulam + Cloquintocet-mexyl.

Jest niespodziewane, że spośród wielkiej liczby znanych substancji ochronnych lub antidotum, które są zdolne do antagonizowania szkodliwego działania herbicydu na rośliny uprawne, właśnie wyżej wymienione związki z grupy 3 nadają się do prawie całkowitego zniesienia szkodliwego działania substancji czynnej z grupy 1, ewentualnie też w kombinacji z wyżej wymienioną substancją czynną z grupy 2 na rośliny uprawne, nie wpływając przy tym ujemnie na chwastobójczą aktywność wobec chwastów.

Następujące substancje czynne z grupy 3 nadają się zgodnie z wynalazkiem doskonale do tego, aby nawet bez dodatku substancji czynnej z grupy 2 podwyższać tolerancję roślin uprawnych wobec substancji czynnej z grupy 1:

1-dichloroacetylo-heksahydro-3,3,8a-trimetylopirolo[1,2-a]-pirymidyn-6(2H)-on (Dicyclonon, BAS145138), ester etylowy kwasu 4,5-dihydro-5,5-difenylo-3-izoksazolo-karboksylowego (Isoxadifen-ethyl), ester dietylowy kwasu 1-(2,4-dichlorofenylo)-4,5-dihydro-5-metylo-1H-pirazolo-3,5-dikarboksylowego (Mefenpyr-diethyl), 3-dichloroacetylo-2,2-dimetylo-oksazolidyna (R-28725), 3-dichloroacetylo-2,2,5-trimetylo-oksazolidyna (R-29148) i ester metylowy kwasu 1-(2-chloro-fenylo)-5-fenylo-1H-pirazolo-3-karboksylowego.

Korzystny efekt tolerancji roślin uprawnych wobec kombinacji substancji czynnych według wynalazku jest też szczególnie silnie zaznaczony przy określonych stosunkach stężeniowych. Jednak stosunki wagowe substancji czynnych w kombinacjach substancji czynnych mogą zmieniać się we względnie dużym zakresie. Na ogół na 1 część wagową substancji czynnej z grupy 1 albo jej mieszanin z substancją czynną z grupy 2 przypada 0,001 do 1000 części wagowych, korzystnie 0,01 do 100 części wagowych, zwłaszcza 0,1 do 10 części wagowych substancji czynnej albo substancji czynnych z grupy 3.

Powyżej wymienione środki zgodne z wynalazkiem stosuje się do zwalczania niepożądanych roślin.

Zgodnie z wynalazkiem można traktować wszystkie rośliny i części roślin. Pod pojęciem roślin rozumie się tu wszelkie rośliny i populacje roślinne, takie jak pożądane i niepożądane rośliny dzikie albo rośliny uprawne (włącznie z występującymi w przyrodzie roślinami uprawnymi). Roślinami uprawnymi mogą być rośliny, które uzyskuje się drogą konwencjonalnych metod hodowli i optymalizacji albo za pomocą metod biotechnologicznych i gentechnologicznych albo kombinacji tych metod, włącznie z roślinami transgenicznymi i włącznie z odmianami roślin chronionymi lub nie chronionymi prawami ochrony odmian. Pod pojęciem części roślin należy rozumieć wszelkie nadziemne i podziemne części i organy roślin, takie jak pędy, liście, kwiaty i korzenie, przy czym wymienia się przykładowo liście, igły, łodygi, pnie, kwiaty, zawiązki owocowe, owoce i nasiona, a także korzenie, pąki i kłącza. Do części roślin zalicza się również wegetatywny i generatywny materiał do rozmnażania, na przykład sadzonki, pąki, kłącza, ablegiery i nasiona.

Zgodnie z wynalazkiem traktowanie roślin i części roślin substancjami czynnymi prowadzi się bezpośrednio albo przez działanie na otoczenie, środowisko lub przestrzeń magazynową zgodnie ze znanymi metodami traktowania, np. za pomocą zanurzania, rozpylania, parowania, rozpylania mgławicowego, rozsypywania, powlekania, a w przypadku materiału do rozmnażania, zwłaszcza w przypadku nasion, także za pomocą wytwarzania jedno- lub wielowarstwowych powłok.

Wśród roślin uzyskiwanych za pomocą metod biotechnologicznych i gentechnologicznych albo za pomocą kombinacji tych metod szczególnie wymienić należy takie rośliny, które tolerują tak zwane inhibitory 4-HPPD, EPSP i/lub PPO, takie jak np. rośliny Acuron.

Substancje czynne według wynalazku można stosować np. w przypadku następujących roślin.

Chwasty dwuliścienne z gatunków: Abutilon, Amaranthus, Ambrosia, Anoda, Anthemis, Aphanes, Atriplex, Bellis, Bidens, Capsella, Carduus, Cassia, Centaurea, Chenopodium, Cirsium, Convolvulus, Datura, Desmodium, Emex, Erysimum, Euphorbia, Galeopsis, Galinsoga, Galium, Hibiscus, Ipomoea, Kochia, Lamium, Lepidium, Lindernia, Matricaria, Mentha, Mercurialis, Mullugo, Myosotis, Papaver, Pharbitis, Plantago, Polygonum, Portulaca, Ranunculus, Raphanus, Rorippa, Rotala, Rumex, Salsola, Senecio, Sesbania, Sida, Sinapis, Solanum, Sonchus, Sphenoclea, Stellaria, Taraxacum, Thlaspi, Trifolium, Urtica, Veronica, Viola, Xanthium.

Uprawy dwuliścienne z gatunków: Arachis, Beta, Brassica, Cucumis, Cucurbita, Helianthus, Daucus, Glycine, Gossypium, Ipomoea, Lactuca, Linum, Lycopersicon, Nicotiana, Phaseolus, Pisum, Solanum, Vicia.

PL 218 352 B1

Chwasty jednoliścienne z gatunków: Aegilops, Agropyron, Agrostis, Alopecurus, Apera, Avena, Brachiaria, Bromus, Cenchrus, Commelina, Cynodon, Cyperus, Dactyloctenium, Digitaria, Echinochloa, Eleocharis, Eleusine, Eragrostis, Eriochloa, Festuca, Fimbristylis, Heteranthera, Imperata, Ischaemum, Leptochloa, Lolium, Monochoria, Panicum, Paspalum, Phalaris, Phleum, Poa, Rottboellia, Sagittaria, Scirpus, Setaria, Sorghum.

Uprawy jednoliścienne z gatunków: Allium, Ananas, Asparagus, Avena, Hordeum, Oryza, Panicum, Saccharum, Secale, Sorghum, Triticale, Triticum, Zea.

Zastosowanie kombinacji substancji czynnych według wynalazku nie jest jednak w żadnej mierze ograniczone do tych gatunków, lecz dotyczy w równym stopniu także innych roślin.

Stosowane zgodnie z wynalazkiem kombinacje substancji czynnych można wprowadzać zarówno w przypadku konwencjonalnych metod uprawy (uprawy rzędowe o odpowiedniej szerokości rzędów), w uprawach plantacji (np. winorośl, owoce, cytrusy) oraz w obiektach przemysłowych i torowiskach, na drogach i placach, ale również do obróbki ścierniska i w sposobie minimum uprawy ziemi. Nadają się one ponadto do stosowania jako środki do desykacji (niszczenie łętów np. w ziemniakach) albo jako defolianty (np. w bawełnie). Ponadto można je stosować na ugorach. Jako dalsze dziedziny stosowania wymienia się szkółki drzew, lasy, użytki zielone i hodowle roślin ozdobnych.

Kolejnym przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania środka chwastobójczego, w którym zgodne z wynalazkiem, powyżej wymienione kombinacje miesza się z substancjami powierzchniowo czynnymi i/lub rozcieńczalnikami.

Kombinacje substancji czynnych można przeprowadzać w znane preparaty, takie jak roztwory, emulsje, proszki zwilżalne, zawiesiny, proszki, środki do opylania, pasty, proszki rozpuszczalne, granulaty, koncentraty zawiesinowo-emulsyjne, substancje naturalne i syntetyczne impregnowane substancją czynną oraz drobne kapsułki w substancjach polimerycznych.

Preparaty te wytwarza się w znany sposób, np. drogą mieszania substancji czynnych z rozcieńczalnikami, a więc ciekłymi rozpuszczalnikami i/lub stałymi nośnikami, ewentualnie z zastosowaniem środków powierzchniowo czynnych, a więc emulgatorów i/lub dyspergatorów i/lub środków pianotwórczych.

W przypadku stosowania wody jako rozcieńczalnika można też stosować np. rozpuszczalniki organiczne jako rozpuszczalniki pomocnicze. Jako ciekłe rozpuszczalniki bierze się zasadniczo pod uwagę związki aromatyczne, takie jak ksylen, toluen, albo alkilonaftaleny, chlorowane związki aromatyczne i chlorowane węglowodory alifatyczne, takie jak chlorobenzeny, chloroetyleny lub chlorek metylenu, węglowodory alifatyczne, takie jak cykloheksan albo parafiny, np. frakcje ropy naftowej, oleje mineralne i roślinne, alkohole, takie jak butanol lub glikol, oraz ich etery i estry, ketony, takie jak aceton, metyloetyloketon, metyloizobutyloketon albo cykloheksanon, rozpuszczalniki silnie polarne, takie jak dimetyloformamid i sulfotlenek dimetylowy, oraz wodę.

Jako stałe nośniki bierze się pod uwagę np. sole amonowe i naturalne mączki skalne, takie jak kaoliny, glinki, talk, kreda, kwarc, atapulgit, montmorylonit albo ziemia okrzemkowa i syntetyczne mączki mineralne, takie jak kwas krzemowy o wysokim stopniu dyspersji, tlenek glinu i krzemiany; jako stałe nośniki dla granulatów wymienia się np. skruszone i frakcjonowane minerały naturalne, takie jak kalcyt, marmur, pumeks, sepiolit, dolomit oraz granulaty syntetyczne z mączek nieorganicznych i organicznych, a także granulaty z materiału organicznego, takiego jak trociny, łupiny orzechów kokosowych, kolby kukurydzy i łodygi tytoniu; jako środki emulgujące i/lub pianotwórcze stosuje się np. emulgatory niejonotwórcze i anionowe, takie jak estry polioksyetylenu i kwasów tłuszczowych, etery polioksyetylenu i alkoholi szeregu tłuszczowego, np. etery alkiloarylopoliglikolowe, alkilosulfoniany, alkilosiarczany, arylosulfoniany oraz hydrolizaty białka; jako dyspergatory wymienia się np. ligninowe ługi posiarczynowe i metylocelulozę.

W preparatach można stosować środki zwiększające przyczepność, takie jak karboksymetyloceluloza, naturalne i syntetyczne polimery sproszkowane, ziarniste lub w postaci lateksu, takie jak guma arabska, alkohol poliwinylowy, octan poliwinylu, oraz naturalne fosfolipidy, takie jak kefalina i lecytyna i fosfolipidy syntetyczne. Dalszymi dodatkami mogą być oleje mineralne i roślinne.

Można też stosować barwniki, takie jak pigmenty nieorganiczne, np. tlenek żelaza, tlenek tytanu, błękit żelazocyjanowy i barwniki organiczne, takie jak barwniki alizarynowe, azowe i metaloftalocyjaninowe, a także śladowe substancje odżywcze, jak sole żelaza, manganu, boru, miedzi, kobaltu, molibdenu i cynku.

Preparaty zawierają na ogół 0,1-95% wagowych substancji czynnej, korzystnie 0,5-90%.

Kombinacje substancji czynnych według wynalazku stosuje się na ogół w postaci gotowych preparatów. Substancje czynne zawarte w kombinacjach substancji czynnych można też stosować

PL 218 352 B1 w postaci preparatów poszczególnych substancji i mieszać przed użyciem, to jest stosować w postaci mieszanin w zbiorniku.

Nowe kombinacje substancji czynnych można stosować jako takie albo w postaci preparatów również w mieszaninie z innymi znanymi substancjami chwastobójczymi, przy czym znów możliwe są gotowe preparaty albo mieszaniny w zbiorniku. Możliwe są również mieszaniny z innymi znanymi substancjami czynnymi, takimi jak substancje grzybobójcze, owadobójcze, roztoczobójcze, nicieniobójcze, substancje chroniące przed żerowaniem ptaków, substancje odżywcze dla roślin i środki polepszające strukturę gleby. Dla określonych celów stosowania, zwłaszcza w sposobie po wzejściu, może się okazać korzystne wprowadzanie do preparatów jako dalszych dodatków tolerowanych przez rośliny olejów mineralnych lub roślinnych (np. preparat handlowy Oleo DuPont 11E) albo soli amonowych, takich jak np. siarczan amonu albo rodanek amonu.

Nowe kombinacje substancji czynnych można stosować jako takie, w postaci koncentratów albo uzyskanych z nich przez dalsze rozcieńczanie postaci użytkowych, takich jak gotowe do użytku roztwory, zawiesiny, emulsje, proszki, pasty i granulaty. Środki stosuje się w znany sposób, np. drogą podlewania, opryskiwania, rozpylania lub rozsypywania.

Kombinacje substancji czynnych według wynalazku można stosować zarówno przed wzejściem jak i po wzejściu roślin, a więc metodą przed wzejściem i po wzejściu. Można je też wprowadzać do gleby przed siewem.

Efekt synergistyczny w przypadku środków chwastobójczych występuje zawsze wtedy, gdy chwastobójcze działanie kombinacji substancji czynnych jest większe niż suma działania poszczególnych aplikowanych substancji czynnych.

Oczekiwane działanie dla danej kombinacji dwóch substancji chwastobójczych można obliczyć (Colby, S.R.: Calculating synergistic and antagonistic responses of herbicide combinations, Weeds 15, str. 20-22, 1967):

Jeżeli X = % uszkodzeń przez herbicyd A (substancja czynna z grupy 1) przy dawce p kg/ha,

Y = % uszkodzeń przez herbicyd B (substancja czynna z grupy 2) przy dawce q kg/ha, a

E = oczekiwane uszkodzenia przez herbicydy A i B przy dawce p i q kg/ha, wówczas

Jeżeli faktyczne uszkodzenia są większe niż obliczone, to kombinacja w swym działaniu jest ponadaddycyjna, to znaczy występuje efekt synergistyczny.

Kombinacje substancji czynnych według wynalazku wykazują faktycznie tę właściwość, że ich znalezione działanie chwastobójcze jest silniejsze niż działanie obliczone, to znaczy, że nowe kombinacje substancji czynnych wykazują efekt synergistyczny.

Claims (7)

1. Środek chwastobójczy, znamienny tym, że zawiera kombinację substancji czynnych składającą się (a) z heteroaryloksy-acetamidu, którym jest N-izopropylo-N-(4-fluorofenylo)-a-(5-trifluorometylo-1,3,4-tiadiazol-2-ilo-oksy)-acetamid (flufenacet) (substancja czynna z grupy 1) i (b) związku z drugiej grupy substancji chwastobójczych, którym jest N-(2,6-difluoro-fenylo)-8-fluoro-5-metoksy-[1,2,4]-triazolo-[1,5-c]-pirymidyno-2-sulfonamid (florasulam), (substancja czynna z grupy 2) oraz ewentualnie dodatkowo (c) ze związku polepszającego tolerancję roślin uprawnych z następującej grupy związków:

4-dichloroacetylo-1-oksa-4-aza-spiro[4.5]-dekan (AD-67), 1-dichloroacetylo-heksahydro-3,3,8a-trimetylopirolo[1,2-a]-pirymidyn-6(2H)-on (Dicyclonon, BAS-145138), 4-dichloroacetylo-3,4-dihydro-3-metylo-2H-1,4-benzoksazyna (Benoxacor), ester 1-metylo-heksylowy kwasu 5-chloro-chinolino-8-oksy-octowego (Cloquintocetmexyl), a-(cyjanometoksyimino)-fenyloacetonitryl (Cyometrinil), 2,2-dichloro-N-(2-okso-2-(2-propenyloamino)-etylo)-N-(2-propenylo)-acetamid (DKA-24), 2,2-dichloro-N,N-di-2-propenylo-acetamid (Dichlormid), N-(4-metylo-fenylo)-N'-(1-metylo-1-fenylo-etylo)-mocznik

PL 218 352 B1 (Dymron), 4,6-dichloro-2-fenylo-pirymidyna (Fenclorim), ester etylowy kwasu 1-(2,4-dichloro-fenylo)-5-trichlorometylo-1H-1,2,4-triazolo-3-karboksylowego (Fenchlorazol-ethyl), ester fenylometylowy kwasu 2-chloro-4-trifluorometylo-tiazolo-5-karboksylowego (Flurazole), oksym 4-chloro-N-(1,3-dioksolan-2-ylo-metoksy)-a-trifluoro-acetofenonu (Fluxofenim), 3-dichloroacetylo-5-(2-furanylo)-2,2-dimetylo-oksazolidyna (Furilazole, MON-13900), ester etylowy kwasu 4,5-dihydro-5,5-difenylo-3-izoksazolokarboksylowego (Isoxadifen-ethyl), ester dietylowy kwasu 1-(2,4-dichlorofenylo)-4,5-dihydro-5-metylo-1H-pirazolo-3,5-dikarboksylowego (Mefenpyr-diethyl), 2-dichloro-metylo-2-metylo-1,3-dioksolan (MG-191), bezwodnik kwasu 1,8-naftalowego, a-(1,3-dioksolan-2-ylo-metoksyimino)-fenyloacetonitryl (Oxabetrinil), 2,2-dichloro-N-(1,3-dioksolan-2-ylo-metylo)-N-(2-propenylo)-acetamid (PPG-1292), 3-dichloroacetylo-2,2-dimetylo-oksazolidyna (R-28725), 3-dichloroacetylo-2,2,5-trimetylo-oksazolidyna (R-29148), ester metylowy kwasu 1-(2-chlorofenylo)-5-fenylo-1H-pirazolo-3-karboksylowego i N-(2-metoksybenzoilo)-4-[(metyloamino-karbonylo)-amino]-benzenosulfonamid (substancje czynne z grupy 3).

2. Środek według któregokolwiek z zastrz. 1 do 4, znamienny tym, że związki polepszające tolerancjęroślin uprawnych (składnik (c)) wybrane są spośród niżej wymienionych substancji czynnych:

ester 1-metylo-heksylowy kwasu 5-chloro-chinolin-8-oksy-octowego (Cloquintocet-mexyl), ester etylowy kwasu 4,5-dihydro-5,5-difenylo-3-izoksazolokarboksylowego (Isoxadifen-ethyl) i ester dietylowy kwasu 1-(2,4-dichloro-fenylo)-4,5-dihydro-5-metylo-1H-pirazolo-3,5-dikarboksylowego (Mefenpyrdiethyl) do polepszania tolerancji w zbożu, oraz 4-dichloroacetylo-1-oksa-4-aza-spiro[4.5]-dekan (AD67), 1-dichloroacetylo-heksahydro-3,3,8a-trimetylo-pirolo[1,2-a]-pirymidyn-6(2H)-on (BAS-145138), 4-dichloroacetylo-3,4-dihydro-3-metylo-2H-1,4-benzoksazyna (Benoxacor), 2,2-dichloro-N,N-di-2-propenylo-acetamid (Dichlormid), 2,2-dichloro-N-(2-okso-2-(2-propenyloamino)-etylo)-N-(2-propenylo)-acetamid (DKA-24), 3-dichloroacetylo-5-(2-furanylo)-2,2-dimetylo-oksazolidyna (Furilazole, MON13900), 3-dichloroacetylo-2,2,5-trimetylo-oksazolidyna (R-29148).

3. Środek według któregokolwiek z zastrz. 1 do 2, znamienny tym, że na jedną część wagową substancji czynnej z grupy 1 przypada 0,01 do 1000 części wagowych substancji czynnej z drugiej grupy substancji chwastobójczych (składnik (b)).

4. Środek według któregokolwiek z zastrz. 1 do 2, znamienny tym, że na jedną część wagową substancji czynnej o grupy 1 albo jej mieszanin z substancją czynną z drugiej grupy substancji chwastobójczych (składnik (b)) przypada 0,001 do 1000 części wagowych substancji czynnej polepszającej tolerancję przez rośliny uprawne albo substancji czynnych polepszających tolerancję przez rośliny uprawne (składnik (c)).

5. Zastosowanie środka określonego w którymkolwiek z zastrz. 1 do 4 do zwalczania niepożądanych roślin.

6. Sposób zwalczania niepożądanych roślin, znamienny tym, że środkiem określonym w którymkolwiek z zastrz. 1 do 4 działa się na niepożądane rośliny i/lub ich środowisko.

7. Sposób wytwarzania środka chwastobójczego, znamienny tym, że środek określony w którymkolwiek z zastrz. 1 do 4 miesza się z substancjami powierzchniowo czynnymi i/lub rozcieńczalnikami.