Puszki do konserw maja przewaznie po¬ krywke lub czesc pokrywki, która sie obci¬ na przy ich otwieraniu. Uzywane obecnie puszki sa zaopatrzone w tym celu w klucz lub inny przyrzad do otwierania, niepola¬ czony scisle z niemi, co jest powodem, ze klucze takie czesto gina. Obcinanie pokryw¬ ki jest przytem uciazliwe, wymaga pewnej zrecznosci, naraza na skaleczenia reki i po¬ woduje nieraz lamanie sie pokrywki.W celu unikniecia tych niedogodnosci proponowano juz zabezpieczanie pokrywki, otoczonej dookola rowkiem, lub jej czesci w polozeniu zamknietem zapomoca drutu roz¬ dzierajacego, wlutowanego we wspomniany rowek. Po wlozeniu drutu do rowka, nakla¬ da sie w tym celu warstwe lutu, pokrywaja¬ ca drut i brzegi rowka, i laczy sie w ten sposób oddalone od siebie brzegi czesci bla¬ szanych z drutem.Wlutowywanie drutu w rowek pokrywki w sposób opisany nie jest jednak praktycz¬ nie mozliwe. Nie mozna bowiem uzyskac za¬ pomoca lutownicy równomiernej warstwy lutu we wszystkich punktach wspomnianego drutu. Znajda sie bowiem zawsze miejsca, w których warstwa lutu jest za cienka lub nawet przerwana, gdzie zatem niema szczelnego zamkniecia puszki, podczas gdy w innych miejscach warstwa lutu jest tak gruba, ze przy wyciaganiu recznem drutu przerwanie warstwy lutu okazuje sie niemozliwem. Je¬ zeli jednak nalozy sie na drut rozdzieraja¬ cy tasme z lutowia (metalu lutowniczego) ipróbuje salutowac te tasme zapomoca lutow¬ nicy na drut oraz na brzegi rowka, wówczas lutownica podczas ruchów swoich zbiera me¬ tal lutowniczy, wskutek czego pozostaje zbyt malo metalu w tych miejscach. Jezeli wresz¬ cie lutownica, podczas dalszych swych ru¬ chów, zebrala tyle lutowia, ze metal kapie wdól, wówczas miejsca te otrzymuja tego lutowia zbyt wiele. Opisana nierównomier- nosc grubosci warstwy lutu w rowku ma wiec i w tym przypadku te same ujemne skutki, o jakich byla mowa wyzej. Wynika z tego, ze nie udalo sie równiez i w ten spo¬ sób uzyskac równomiernego ^lutowania we wszystkich miejscach drutu rozdzierajacego z brzegami rowka; wskutek tego tez puszki, w ten sposób zamykane, posiadaja liczne miejsca nieszczelne. Wskutek tego przy o- grzewaniu zamknietych puszek i gotowaniu ich zawartosci grozi niebezpieczenstwo, ze pokrywka zostanie wyrwana.Wykonanie puszki blaszanej wedlug wy¬ nalazku pozwala na unikniecie wszystkich wymienionych niedogodnosci dzieki temu, ze drut rozdzierajacy dzwiga na sobie równo¬ czesnie lutowie; sklada sie on mianowicie z rdzenia z twardego metalu lub stopu metalo¬ wego oraz z powloki z metalu, nadajacego sie do lutowania, najlepiej cyny lub odpo¬ wiedniego stopu.Na rysunku przedstawiono przyklad wy¬ konania puszki do konserw, zbudowanej we¬ dlug wynalazku.Fig. 1 przedstawia puszke w widoku bocznym, przyczem górna jej czesc wraz z pokrywka jest przedstawiona w przekroju wzdluz linji A — B na fig. 2. Fig. 2 przed¬ stawia widok puszki zgóry, przyczem rowek i drut rozdzierajacy uwidoczniono w wiek¬ szej podzialce. Fig. 3 przedstawia widok boczny puszki z otwarta czescia pokrywki.Fig. 4 — odmiane wykonania puszki, której pokrywka jest uwidoczniona w przekroju.Fig. 5 — szczegól brzegu puszki w wiekszej podzialce, a fig. 6 — postac wykonania dru¬ tu rozdzierajacego w widoku zgóry. Na fig. 7, 8 i 9 przedstawiono przekroje rowT^ z wlozonym wen drutem, w znacznie powiek¬ szonej podzialce.Puszka wedlug fig. 1 — 3 posiada srod¬ kowa czesc 1 pokrywki uksztaltowana tak, iz mozna ja otwierac wzdluz luku 2, 3, od¬ powiadajacego trzem czwartym obwodu ko¬ la. Czesc pokrywki 1 otacza rowek 4 wzdluz brzegu na dluzszym luku miedzy punktami 2 i 3. Wewnetrzny brzeg 5 pierscienia sztyw¬ nego 6, otaczajacego czesc 1, przeznaczona do oddzierania, a równiez brzeg 7 czesci od- dzieranej /, sa odgiete wdól, wskutek czego rowek 4 miedzy obiema czesciami 1 i 6 po¬ krywki jest dostatecznie gleboki, aby moz¬ na bylo umiescic w nim drut 8, sluzacy do oddzierania pokrywki. Brzegi 5, 7 czesci 1, 6 pokrywki sa w taki sposób odgiete ku dolo¬ wi (fig. 5), iz opieraja sie one o wlozony w rowek drut 8, który w ten sposób podpiera¬ ja. Drut 8 (fig. 5 i 6) sklada sie z rdzenia 9 o dowolnym ksztalcie z twardego metalu lub stopu metalowego, np. zelaza lub mosiadzu, oraz z nalozonej nan w sposób dowolny po¬ wloki 10, skladajacej sie z metalu, sluzace¬ go do lutowania, np. z cyny lub odpowied¬ niego stopu metalowego. Druty takie mozna wykonywac w sposób rózny, np. najprosciej tak, iz nawija sie na rdzen 9 drutu tasme z lutowia w zwojach srubowych, lezacych bez¬ posrednio obok siebie, wskutek czego uzy¬ skuje sie nieprzerwana warstwe lutowia na rdzeniu 9 (fig. 6). Grubosc powloki 10 do¬ biera sie wedlug potrzeby. Drut 8 nalezy zaopatrzyc celowo w czesc 11 o dowolnym ksztalcie, sluzaca jako uchwyt podczas od¬ dzierania pokrywki. Drut 8 wtlacza sie w rowek 4 tak, iz miekki metal, otaczajacy rdzen, wypelnia rowek we wszystkich punk¬ tach, wskutek czego rowek jest zupelnie zamkniety. Czesc drutu wraz z uchwytem 11 znajduje sie poza rowkiem. Lutowanie od¬ bywa sie przez dowolne ogrzanie drutu 8 z powloka z lutowia, np. zapomoca plomienia lub pradu elektrycznego, wskutek czego po¬ wloka 10 laczy sie z odgietemi brzegami 5, — 2 —7 obu czesci pokrywki, co umozliwia uzyska¬ nie szczelnego i we wszystkich punktach równomiernego zamkniecia rowka 4 oraz puszki.Chcac puszke otworzyc wystarczy pocia¬ gnac za wystajacy uchwyt 11 drutu 8, przy- czem drut ten wydziera sie z rowka 4, a na¬ stepnie odgina czesc 1 pokrywki, Wskutek tego, ze rowek 4 nie obejmuje calkowicie czesci 1 pokrywki czesc ta pokrywki 1, da¬ jaca sie oddzierac, pozostaje nadal w pola¬ czeniu z nieodginana czescia pokrywki 6, a mianowicie wzdluz krótszego luku 2, 3 (fig. 3), co umozliwia ponowne zamykanie puszki przez dogiecie powrotne czesci 1 pokrywki do brzegu puszki. Zamkniecie pokrywki za- pomoca drutu 8 jest do tego stopnia szczek ne i mocne, ze mozna, mimo iz puszka jest zamknieta, poddac jej zawartosc gotowaniu bez obawy, aby wskutek wytworzenia sie wysokiego cisnienia wewnatrz puszki po¬ krywka zostala zerwana.Oddzierana czesc pokrywki 1 moze miec dowolna postac; równiez rowek 4, zawiera¬ jacy w sobie drut 8, a otaczajacy pokrywke lub czesc pokrywki, przeznaczona do oddar- cia, moze znajdowac sie w dowolnem miej¬ scu pokrywki, miedzy wlasciwa pokrywka a brzegiem puszki lub wreszcie na plaszczu puszki. Na fig. 4 uwidoczniono tytulem przykladu postac wykonania puszki do kon¬ serw wedlug wynalazku; pokrywka jej nie siega az do plaszcza 13 puszki, wskutek cze¬ go rowek 4 powstaje tutaj miedzy brzegiem pokrywki a scianka puszki. Brzeg 14 pokryw¬ ki jest odgiety wgóre lub wdól, co umozli¬ wia uzyskanie tak glebokiego rowka 4, ze mozna do niego wkladac po kilka zwojów drutu 8 lub tez wieksza liczbe tych dru¬ tów jeden nad drugim, poczem laczy sie te druty ze sciankami puszki i pokrywka przez lutowanie. Przy otwieraniu puszki wyrywa sie drut zapomoca uchwytu 11.Na fig. 7 — 9 przedstawiono przyklady wykonania puszek, w których rowek 4, utwo¬ rzony miedzy odgietemi wdól kolnierzami 16, 17, oddziela pokrywke / od brzegu pusz¬ ki 15. Kolnierz 17 jest wygiety odpowiednio do ksztaltu przekroju drutu 8, lecz mozna równiez, podobnie jak w postaci wykonania wedlug fig. 1, 2 i 5, odgiac oba kolnierze.Wskuteik odgiecia kolnierza 17 pokrywki drut 8 opiera sie dobrze w rowku 4.W celu uzyskania scislego polaczenia rdzenia 9 drutu rozdzierajacego z miekka warstwa lutowia 10, nalozona w sposób do¬ wolny na rdzen, rdzen ten z twardego me¬ talu, np. z zelaza, zaopatruje sie wedlug wy¬ nalazku, przed nalozeniem powloki, w spo¬ sób dowolny w cienka powloke 18 z metalu, stanowiacego lutowie, zamiajst której moze równiez sluzyc odpowiedni stop (fig. 7). Je¬ zeli powloka 10 sklada sie np. z cyny, wów¬ czas nalezy rdzen 9 ocynowac. Na rdzen z drutu naklada sie, np. przed zaopatrzeniem go w powloke, dowolna paste lutownicza.Metal, nalozony na drut rdzeniowy, przy¬ sposobiony w sposób opisany, np. pocynowa- ny i zaopatrzony w warstwe pasty lutowni¬ czej, laczy sie po zlutowaniu tak silnie ze rdzeniem, ze nie mozna obu czesci od sie- be odlaczyc. W ten sposób zamkniecie row¬ ka 4 staje sie zupelnie szczelne, a przy wy¬ rywaniu drutu z rowka wyciaga sie równiez bez najmniejszej trudnosci i zupelnie wluto- wana powloke.Jezeli dolne brzegi 19, 20 kolnierzy 16, 17 pokrywki sa zbytnio zblizone do siebie, tak iz pozostaje miedzy niemi tylko maly od¬ step a (jak np. przedstawiono w wiekszej podzialce na fig. 9), i wyciagnie sie wluto- wany drut 8 z rowka 4, wówczas powloka 10 drutu rozrywa sie w miejscu 21, przedsta- wiajacem najmniejszy opór miedzy kolnie¬ rzami 16, 17, wskutek czego masa, oslania¬ jaca drut, pozostaje na miejscu miedzy brze¬ gami kolnierzy 19, 20, co powoduje, ze ro¬ wek 4 pozostaje zamkniety.Aby uniknac tej niedogodnosci nalezy odstep b brzegów 19, 20 kolnierzy dobrac dosc duzy, co uwidoczniono na fig. 7. W tym przypadku opór przeciw rozrywaniu masy — 3 —10 w miejscu 21 miedzy brzegami 19, 20 kolnierzy jest wiekszy, niz na samych brze¬ gach kolnierzy, a drut przy wyrywaniu z rowka oddziera równiez otaczajaca go ma¬ se od brzegów 19, 20, wskutek czego rowek 4 odkrywa sie.W celu zwiekszenia gietkosci drutu i ula¬ twienia w ten sposób wyciagania go z rowka, tworzy sie, w sposób dowolny, rdzen druto¬ wy 9, najlepiej z wiazki cienkich drutów, co przedstawiono w wiekszej podzialce na fig. 8. Przy takiem wykonaniu druty moga byc laczone miedzy soba podobnie jak w linie drucianej. PL