Wynalazek dotyczy hamulców, dzialaja¬ cych sprezonem powietrzem, w których do¬ plyw tego sprezonego powietrza do cylindra hamulcowego oraz jego odplyw z tego cy¬ lindra jest regulowany zapomoca rozrzadcze- go zespolu zaworów odpowiednio do zmian cisnienia w przewodzie glównym.Zapomoca urzadzenia hamulcowego we¬ dlug wynalazku uskutecznia sie stopniowe zwalnianie klocków hamulcowych w miare wzrostu cisnienia w przewodzie glównym oraz w zbiorniku pomocniczym* az do ci¬ snienia, panujacego w komorze rozrzadczej oraz w zbiorniku specjalnym.Przedmiot wynalazku stanowi udoskona¬ lona postac wykonania hamulca, opisanego powyzej rodzaju.W znanych hamulcach, dzialajacych sprezonem powietrzem, cisnienie w komorze rozrzadczej jest podtrzymywane na stalym mniej wiecej poziomie. Stopniowe zwalnia¬ nie klocków hamulcowych regulowane jest przez wspóldzialanie ze soba cisnienia w komorze rozrzadczej, cisnienia w zbiorniku pomocniczym wzglednie przewodzie glów¬ nym oraz cisnienia w cylindrze hamulco¬ wym, przyczem w taki sposób, ze dwa cisnie¬ nia, wymienione ostatnio, dzialaja w kierun¬ ku odwrotnym do kierunku dzialania cisnie¬ nia w komorze rozrzadczej, wskutek czego wzrost cisnienia w zbiorniku pomocniczym, spowodowany ponownym wzrostem cisnienia w przewodzie glównym podczas odhamowy- wania, powoduje zkolei odplyw czynnika sprezonego z cylindra hamulcowego az do ponownego ustalenia sie równowagi pomie-dzy dodajacemi sie do siebie cisnieniami, cisnienia w zbiorniku pomocniczym i cy¬ lindrze hamulcowym, a przeciwdzialajacem im cisnieniem w komorze rozrzadczej.W razie stosowania trójdrogowego zawo¬ ru rozrzadczego zwyklej budowy cisnienie w zbiorniku pomocniczym zmniejsza sie podczas hamowania tylko w zaleznosci od zmniejszenia cisnienia w przewodzie glów¬ nym, wskutek czego cisnienie, wytworzone w cylindrze hamulcowym, bedzie zalezalo od dlugosci skoku tloka, tego cylindra, czyli moze byc rozmaite w poszczególnych wago¬ nach pociagu.Cisnienie w cylindrze hamulcowym, wspóldzialajace z cisnieniem w zbiorniku pomocniczym, bedzie posiadalo podczas stopniowego zwalniania klocków hamulco¬ wych rozmaita wartosc w poszczególnych wagonach pociagu, co zkolei bedzie prze¬ szkadzalo równomiernemu i jednoczesne¬ mu zwalnianiu sie klocków hamulcowych w poszczególnych wagonach na calej dlugosci pociagu.Jedna z glównych znamiennych cech u- rzadzenia wedlug wynalazku jest ta jego wlasciwosc, ze wzmiankowana powyzej niedogodnosc zostaje usunieta wskutek sa¬ moczynnego ustalenia sie w komorze roz¬ rzadczej w okresie hamowania takiego ci¬ snienia, przy którem podczas ponownego wzrostu cisnienia w zbiorniku pomocniczym, wzglednie przewodzie glównym (podczas stopniowego odhamowywania) do jego war¬ tosci normalnej, cisnienie w zbiorniku po¬ mocniczym lub przewodzie glównym, odpo¬ wiadajace opisanej powyzej równowadze, nie bedzie juz zalezalo od cisnienia w cy¬ lindrze hamulcowym, wskutek czego stopnio¬ we zwalnianie klocków hamulcowych be¬ dzie odbywalo sie równomiernie i jednocze¬ snie we wszystkich wagonach pociagu nie^ zaleznie od róznicy w dlugosci lub tez zmiennej dlugosci skoku tloków w poszcze¬ gólnych cylindrach hamulcowych.Inna ceche urzadzenia wedlug wynalaz¬ ku stanowi ta jego wlasciwosc, ze odplyw sprezonego powietrza z cylindra hamulco¬ wego przy koncu stopniowego odhamowy¬ wania jest spowodowany zmniejszeniem ci¬ snienia w komorze rozrzadczej w tym okre¬ sie pracy urzadzenia hamulcowego. To zmniejszenie cisnienia w komorze rozrzad¬ czej ma na celu otwarcie zaworu stopnio¬ wego odhamowywania i utrzymanie go w stanie otwarcia. Najwlasciwiej daje sie to uskutecznic przez polaczenie w tym okresie pracy hamulca komory rozrzadczej ze spe¬ cjalnym zbiornikiem lub komora, zawiera¬ jaca czynnik roboczy pod cisnieniem atmo- sferycznem. 3 Przedmiot wynalazku jest przedstawio¬ ny tytulem przykladu na rysunku, na któ¬ rym fig. 1 przedstawia schematycznie prze¬ krój jednej z postaci wykonania urzadze¬ nia wedlug wynalazku, przyczem czesci tego urzadzenia sa uwidocznione w polozeniu, odpowiadajacem odhamowywaniu. Fig. 2 przedstawia przekrój podobny do przekro¬ ju wedlug fig. 1, z ta róznica, ze czesci u- rzadzenia sa uwidocznione w polozeniu, od¬ powiadajacem hamowaniu pociagu^ Urzadzenie hamulcowe wedlug wyna¬ lazku sklada sie z zaworu trój drogowego 1 zwyklej budowy, zbiornika pomocniczego 2 oraz cylindra hamulcowego 3, przyczem zawór trójdrogowy / jest przystosowany do wspóldzialania z zaworem stopniowego od¬ hamowywania 4 o budowie, opisanej w pa¬ tencie Nr 20055.Zawór stopniowego odhamowywania 4, a wlasciwie zespól zaworowy, jest podzielony wewnatrz na pewna liczbe komór zapomo- ca gietkich przepon, przyczem komora srod¬ kowa 5 jest polaczona bezposrednio prze¬ wodem 6 ze zbiornikiem pomocniczym 2, a za posrednictwem zaworu 7, obciazonego sprezyna oraz kanalu 8— z komora 9 za¬ woru trójdrogowego 1. Górna komora 10 zaworu 4 jest polaczona kanalem //, wa¬ skim kanalikiem 12 i odpowiednim przewo¬ dem ze specjalna komora rozrzadcza 13, — 2 —dolna zas komora 14 tego zaworu jest po¬ laczona kanalem 715 z kanalem odplywowym zaworu trójdrogowego /, przyczem pola¬ czenie komory 14 z atmosfera jest rozrza¬ dzane zapomoca zaworu 16, wchodzacego równiez w sklad zespolu zaworowego 4.Urzadzenie wedlug wynalazku posiada równiez pomocniczy zespól zaworowy 17, umieszczony \v oslonie, podzielonej we¬ wnatrz na trzy komory zapomoca gietkich przepon 18, 19. Górna komora 20 tego zespolu jest polaczona bezposrednio z atmosfera. Przepona 19 posiada powierzch¬ nie czynna wieksza od czynnej powierzch¬ ni przepony 18. Komora srodkowa 21 zespolu 17 jest stale polaczona z prze¬ wodem 6, prowadzacym do zbiornika po¬ mocniczego 2, dolna zas komora 22 jest po¬ laczona kanalem 23 z przewodem 24, pro¬ wadzacym do cylindra hamulcowego 3. Za¬ wór 25, obciazony sprezyna, sluzy do lacze¬ nia lub odlaczania komory srodkowej 21 od kanalu 26, prowadzacego do komory roz- rzadczej 13, przyczem zawór 25 jest otwie¬ rany zapomoca przepony 18 w sposób, opi¬ sany ponizej.Przepony 18 i 19 polaczone sa z draz¬ kiem 27, uruchomiajacym suwak 28, zao¬ patrzony w wyzlobienie 29. Na gladzi su¬ wakowej znajduja sie otwory wylotowe trzech kanalów, z których kanal 30 prowa¬ dzi do atmosfery, kanal 31 — do zbiornika specjalnego 32, a kanal 33 jest przylaczo¬ ny do kanalu 11.Zawór trójdrogowy powszechnie znanej budowy, jak to zaznaczono juz powyzej, jest skojarzony z zaworem regulacyjnym 34 i dziala w znany sposób w celu doprowa¬ dzania lub odprowadzania sprezonego po¬ wietrza z cylindra hamulcowego 3.Przy polozeniu czesci urzadzenia hamul¬ cowego wedlug wynalazku w polozeniu, u- widocznionem na fig. 1, do zbiornika po¬ mocniczego 2 doplywa sprezone powietrze z przewodu glównego przez komore 9 zawo¬ ru 1, kanal 8, otwarty zawór 7, komore 5 za¬ woru 4 oraz przewód 6. Wskutek tego, ze w komorze srodkowej 21 pomocniczego zespolu zaworowego 17 dzieki polaczeniu za posrednictwem przewodu 6 znajduje sie sprezone powietrze o cisnieniu takiem, jak cisnienie w zbiorniku pomocniczym 2, prze¬ pony 18 i 19 oraz suwak 28 zespolu 17 zajmuja polozenie, uwidocznione na fig. 1, przyczem w komorze dolnej 22 panuje ci¬ snienie atmosferyczne, poniewaz cylinder hamulcowy 3 zostal juz polaczony z atmo¬ sfera.Sprezone powietrze o preznosci, równej cisnieniu w zbiorniku pomocniczym 2, prze¬ plywa w tych warunkach z komory 21 przez otwarty zawór 25, kanal 26 oraz od¬ powiedni przewód do komory rozrzadczej 13, przyczem do komory górnej 10 zaworu 4 sprezone powietrze o tern samem cisnie¬ niu doplywa waskim kanalikiem 12 i kana¬ lem 11.Zbiornik specjalny 32 jest polaczony przy tern polozeniu suwaka 28 za posrednictwem wyzlobienia 29 i kanalów 31 i 33 z kanalem 11, wskutek czego i ten zbiornik podobnie, jak i zbiornik pomocniczy i komora rozrzad- cza 13, bedzie zawierac sprezone powietrze o cisnieniu jednakowem z cisnieniem w przewodzie glównym hamulca.Gdy uskutecznia sie hamowanie pocia¬ gu przez zmniejszanie w zwykly sposób ci¬ snienia w przewodzie glównym, to odpo¬ wiednie czesci zaworu trójdrogowego 1 i za¬ woru stopniowego zwalniania 4 przestawia¬ ja sie w polozenie, uwidocznione na fig. 2, wskutek czego rozpoczyna sie doplyw spre¬ zonego powietrza ze zbiornika pomocnicze¬ go 2 do cylindra hamulcowego 3 przez o- jtwarty zawór 7 i komore 9 zaworu trój¬ drogowego 1.W miare wzrostu cisnienia w cylindrze hamulcowym 3 wzrasta równiez odpowied¬ nio i cisnienie w komorze 22 zespolu zawo¬ rowego 17, w miare zas zmniejszania sie ci¬ snienia w zbiorniku pomocniczym 2, wsku¬ tek przeplywu sprezonego powietrza do cy- — 3 -lindra hamulcowego 3, -zmniejsza sie cisnie¬ nie w komorze 2?1. Przepófry 18 i 19 Wygi¬ naja sie wskutek tego do góry, zajmujac po¬ lozenie posrednie pomiedzy polozeniami, u- widocznionemi na fig. 1, a polozeniem we¬ dlug fig. 2, co umozliwia zamkniecie sie zaworu 25, wskutek czego przerywacie po¬ laczenie zbiornika pomocniczego 2 z koma¬ ra rozrzadcza 13. Do -chwili jednak za¬ mkniecia zaworu 25, wymienione wyzej po¬ laczenie istnieje, wskutek czego w chwili zamykania sie zaworu 25 cisnienie w komo¬ rze -rozrzadczej 13 bedzie równe cisnieniu w zbiorniku pomocniczym, zmniejszonemu wskutek przeplywu sprezonego powietrza do cylindra hamulcowego, czyli bedzie mniej¬ sze rod poczatkowego cisnienia- w komorze rozrzadczej. Zamkniecie sie zaworu 25, spo¬ wodowane przeciwdzialaniem cisnien, pa¬ nujacych w komorach 21 i 22 zespolu zawo¬ rowego 17, nastapi oczywiscie wtedy, gdy pomiedzy cisnieniem w cylindrze hamulco¬ wym a cisnieniem w zbiorniku pomocni¬ czym ustali sie pewien zgóry okreslony sto¬ sunek, a wiec bedzie zalezalo od cisnienia w cylindrze hamulcowym, wytworzonego wskutek przeplywu sprezonego powietrza ze zbiornika pomocniczego 2 do cylindra ha¬ mulcowego.Tocisnienie w cylindrze hamulcowym be¬ dzie oczywiscie zalezalo od dlugosci skoku tloka tego cylindra, a wiec cisnienie, wy¬ twarzajace sie w komorze rozrzadczej 13, bedzie wskutek tego równiez zalezalo od dlugosci tego skoku. Poniewaz zas zmiana cisnienia w komorze rozrzadczej 13 powo¬ duje przesuniecie odpowiednich czesci za¬ woru 4, wiec ponowny wzrost cisnienia w zbiorniku pomocniczym do pewnej zgóry ustalonej wartosci, odbywajacy sie podczas stopniowego odhamowywania pociagu, be¬ dzie uskutecznial to odhamowywanie nieza¬ leznie od cisnienia w cylindrze hamulcowym kazdego poszczególnego wagonu. Dzieki te¬ mu stopniowe odhamowywanie pociagu be¬ dzie odbywalo sie niezaleznie od dlugosci skoku tloka w cylindrfefc hamulcowym, rów¬ nomiernie i jednoczesnie we wszystkich wa¬ gonach pociagu.Powracajac ponownie do fig. 2, nalezy zaznaczyc, ze ptzy koncu hamowania prze¬ pony 18 i 19 oraz suwak 28 zostana usta¬ wione wskutek wzrostu cisnienia w cylin¬ drze hamulcowym w polozenie, uwidocznio¬ ne na fig. 2, przy którem istnieje polacze¬ nie pomiedzy zbiornikiem specjalnym 32 i atmosfera przez kanal 31, wydrazenie 29 i kanal 30, dzieki czemu w zbiorniku specjal¬ nym 32 w chwili rozpoczecia stopniowego odhamowywania pociagu panuje cisnienie atmosferyczne.W miare stopniowego zwalniania kloc¬ ków hamulcowych cisnienie w cylindrze ha¬ mulcowym, panujace równiez w komorze 22 zespolu zaworowego 17, zmniejsza sie od¬ powiednio az do koncowego momentu od¬ hamowywania pociagu, poczem suwak 28 przesuwa sie w swe dolne polozenie, uwi¬ docznione na fig. 1, i ustala polaczenie po¬ miedzy komora rozrzadcza 13 i zbiornikiem specjalnym 32 za. posrednictwem wyzlobie¬ nia 29 oraz kanalów 31, 33.Wskutek ustalenia wymienionego wyzej polaczenia cisnienie w komorze 10 zaworu 4 zmniejsza sie znacznie z powodu przeply¬ wu z tej komory sprezonego powietrza do zbiornika specjalnego 32, w którym poprzed¬ nio panowalo cisnienie atmosferyczne, za¬ wór zas 16 otwiera sie calkowicie i wypu^ szcza reszte sprezonego powietrza z cylin* dra hamulcowego.W nieco odmiennej postaci wykonania urzadzenia powyzszego komora 22 zespolu zaworowego 17 zamiast laczyc sie bezpo¬ srednio z cylindrem hamulcowym, jak to o- pisano powyzej, moze byc polaczona z ko¬ mora pierscieniowa 35, znajdujaca sie nad tlokiem zaworu regulujacego 34.Wynalazek nie jest oczywiscie ograni¬ czony do poszczególnej odmiany wykona¬ nia, opisanej powyzej i przedstawionej na rysunku, poniewaz odmiany wynalazku mo- — 4 —ga" ulegac zmianom pod rozmaitemi wzgle¬ dami bez oddalania sie od mysli przewodniej wynalazku. PL