PL214844B1 - Sposób modyfikacji błon celulozowych - Google Patents

Sposób modyfikacji błon celulozowych

Info

Publication number
PL214844B1
PL214844B1 PL392480A PL39248003A PL214844B1 PL 214844 B1 PL214844 B1 PL 214844B1 PL 392480 A PL392480 A PL 392480A PL 39248003 A PL39248003 A PL 39248003A PL 214844 B1 PL214844 B1 PL 214844B1
Authority
PL
Poland
Prior art keywords
cellulose
parts
water
medium
bacteria
Prior art date
Application number
PL392480A
Other languages
English (en)
Other versions
PL392480A1 (pl
Inventor
Alina Krystynowicz
Wojciech Czaja
Stanisław Bielecki
Original Assignee
Politechnika Lodzka
Priority date (The priority date is an assumption and is not a legal conclusion. Google has not performed a legal analysis and makes no representation as to the accuracy of the date listed.)
Filing date
Publication date
Application filed by Politechnika Lodzka filed Critical Politechnika Lodzka
Priority to PL392480A priority Critical patent/PL214844B1/pl
Publication of PL392480A1 publication Critical patent/PL392480A1/pl
Publication of PL214844B1 publication Critical patent/PL214844B1/pl

Links

Landscapes

  • Preparation Of Compounds By Using Micro-Organisms (AREA)
  • Polysaccharides And Polysaccharide Derivatives (AREA)

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób modyfikacji błon celulozowych, pełniących rolę matrycy wiążącej komórki odtwarzające strukturę skóry, otrzymywanych w drodze hodowli stacjonarnej z wykorzystaniem szczepu Acetobacter xylinum. Modyfikowane błony celulozy bakteryjnej znajdują zastosowanie w medycynie jako materiał opatrunkowy w terapii rozległych ran oparzeniowych 2 i 3 stopnia, stosowany w postaci membran celulozowych o dowolnych rozmiarach i formie, czy do immobilizowania białek np. do wiązania lizozymu.
Możliwości wykorzystania celulozy bakteryjnej (BC) w medycynie, szczególnie jako materiału opatrunkowego oraz sztucznych organów, stwarzają takie jej właściwości, jak wysoka czystość, wytrzymałość mechaniczna, zdolność chłonięcia cieczy, bardzo dobra zgodność z żywą tkanką, a w szczególności z krwią. Właściwie oczyszczone błony celulozowe, wytworzone metodą hodowli stacjonarnej, mogą stanowić gotowy materiał opatrunkowy spełniający standardy przypisane nowoczesnym materiałom opatrunkowym [Kudlicka K. (1989) Terminalne kompleksy syntazy celulozowej. Postępy biologii komórki 16(2), 197-212; Fontana J. D., Franco V. C., de Sousa S. J., Lyra I. N., de Sousa A. M. (1991) Nature of plant stimulators in the production of Acetobacter xylinum (tea fungus) biofilm used in skin therapy. Applied Biochemistry and Biotechnology 28/29, 341-351], Jest biokompatybilny, porowaty, elastyczny, łatwy w zastosowaniu i przechowywaniu, zapewnia optymalną wilgotność sprzyjającą gojeniu się rany i może być sterylizowany termicznie. Błony celulozowe są również znakomitymi nośnikami służącymi do immobilizacji różnorodnych substancji bioaktywnych, przyspieszających proces gojenia. Z uwagi na występujące ostatnio problemy i kontrowersje związane ze stosowaniem produktów pochodzenia zwierzęcego, opatrunki kolagenowe mogą zostać zastąpione właśnie opatrunkami celulozowymi. Jak dotychczas zanotowano kilka doniesień mówiących o pozytywnych rezultatach badań klinicznych z wykorzystaniem BC jako opatrunku do leczenia ran oparzeniowych, owrzodzeń troficznych lub też jako biomateriału przy transplantacji skóry [Bungay H., Serafica G. (1997) Production of microbial cellulose using a rotating disc film bioreactor. Patent WO 97/05271.; Kamide K., Matsuda Y., Iijima H., Okajima K. (1990) Effect of culture conditions of acetic acid bacteria on cellulose biosynthesis. British Polimer Journal 22, 167-171; Ross P., Weinhouse H., Aloni Y., Michaeli D., Ohana P., Mayer R., Braun S., de Vroom E., van der Marel G. A., van Boom J. H., Benziman M. (1987) Regulation of cellulose synthesis in Acetobacter xylinum by cyclic diguanylic acid. Nature 325, 279-281].
W opisie patentowym JP 54041321 przedstawiony jest sposób otrzymywania opatrunku na choroby skórne, o właściwościach zapewniających wysoki stopień miejscowego przylegania i długotrwałe działanie, z wykorzystaniem hydroksypropylocelulozy, kwasu poliakrylowego lub jego soli oraz ich składnika aktywnego.
Opis patentowy EP 0918548 przedstawia rozwiązanie dotyczące zastosowania utlenionej celulozy, korzystnie regenerowanej, utlenionej celulozy (ORC) oraz jej kompleksów z białkami takimi jak kolagen, w celu zapewnienia opatrunku ochronnego przy chronicznych ranach.
Opis patentowy WO 8602095 dotyczy sposobu wytwarzania filmu celulozowego jako sztucznej skóry stosowanej przy przeszczepach. Sposób ten obejmuje przygotowanie medium hodowlanego, w którym pożywkę stanowią źródło azotu oraz węglowodany, zaszczepienie hodowli bakteriami Acetobacter xylinum, inkubację hodowli w temperaturze, która zapewnia aktywność bakterii w czasie koniecznym do wytworzenia wymaganego filmu, usunięcie utworzonego filmu z pożywki w celu dehydratacji w stanie rozciągniętym.
Z opisów patentowych US 4788146 i US 4588400 jest znane zastosowanie błon celulozowych jako opatrunków do ran i skaleczeń, a także ran oparzeniowych. Błony te wytwarzane w hodowli Acetobacter xylinum, mają grubość 0,1-15 mm lub więcej i po usunięciu z nich pożywki, w stanie uwodnionym są sterylizowane.
Właściwości BC otwierają wiele możliwości jej praktycznego wykorzystania, uzasadnionych ekonomicznie, przy uwzględnieniu udoskonalenia metod hodowli i oparciu produkcji na ulepszonych szczepach Acetobacter, wykorzystujących tanie i łatwo dostępne surowce.
Celuloza jest nierozgałęzionym homopolisacharydem, zbudowanym z jednostek e,D- glukopiranozy połączonych ze sobą wiązaniami β-1,4-glikozydowymi. Celuloza bakteryjna (BC) należy do wysokokrystalicznych celuloz, bogatych we frakcję Ic [Wong H. C., Fear A. L., Calhoon R. D., Eichinger
G. H., Mayer R., Amikam D., Benziman M., Gelfand D. H., Meade J. H., Emerick A. W., Bruner R., Ben-Bassat A., Tal R. (1990) Genetic organization of the cellulose synthase operon in
PL 214 844 B1
Acetobacter xylinum. Proceedings of the National Academy of Sciences USA 87, 8130-8134; Iguchi M., Yamanaka S., Budhiono A. (2000) Bacterial cellulose - a masterpiece of nature's arts. Journal of Materials Science 35, 261-270]. Syntetyzowane przez bakterie łańcuchy glukanowe łączą się i formują elementarne subfibryle celulozowe o szerokości 1,5 nm, należące do najcieńszych naturalnie występujących włókien, porównywalnych jedynie do elementarnych włókien celulozy wykrytych w kambium niektórych roślin i śluzie pigwy [Masaoka S., Ohe T., Sakota N. (1993) Production of cellulose from glucose by Acetobacter xylinum. Journal of Fermentation and Bioengineering 75, 18-22].
BC jest syntetyzowana przez kilka rodzajów bakterii, spośród których do najlepiej poznanych należą szczepy bakterii octowych Acetobacter.
Synteza celulozy I przez Acetobacter xylinum, jak również przez inne organizmy wykazujące tę zdolność, obejmuje przynajmniej dwa etapy: 1) polimeryzację cząsteczek glukozy w liniowy β-1,4 glukan, 2) łączenie i krystalizację indywidualnych łańcuchów polimerowych w większe jednostki strukturalne.
Mikroskopia elektronowa negatywowo wybarwionej celulozy, wytworzonej w hodowli bakterii Acetobacter xylinum ujawniła hierarchiczny charakter procesu przestrzennego gromadzenia celulozy [Kojima Y., Seto A., Tonouchi N., Tsuchida T., Yoshinaga F. (1997) High rate production is static culture of bacterial cellulose from sucrose by a newly isolated Acetobacter strain. Bioscience, Biotechnology and Biochemistry 61(9), 1585-1586]. W pierwszym etapie 10-15 łańcuchów e-1,4-glukanowych tworzy subfibrylę o średnicy około 1,5 nm. Subfibryle łączą się i formują mikrofibryle (3,0-3,5 nm) zbudowane z licznych, równolegle ułożonych do siebie łańcuchów. W kolejnym etapie dochodzi do asocjacji 50-80 mikrofibryli, które łączą się następnie w luźne struktury o szerokości 40-60 nm, znane jako wstążki, złożone z około 1000 indywidualnych łańcuchów glukanowych [Hestrin, S. Schramm, Μ. (1954) Synthesis of cellulose by Acetobacter xylinum. II. Preparation of freeze-dried cells capable of polymerizing glucose to cellulose Biochemical Journal 58, 345-352], Biochemiczne badania mechanizmu regulacji syntazy celulozy wykazały, iż aktywność syntazy celulozowej warunkuje obecność allosferycznego efektora, którym jest cykliczny nukleotyd - diguanozynomonofosforan (c-di-GMP) [Sakairi N., Asano H., Ogawa M., Nishi N., Tokura S. (1998) A method for direct harvest of bacterial cellulose filaments during continuous cultivation of Acetobacter xylinum. Carbohydrate Polymers 35, 233-237], Dowiedziono, że proces biosyntezy celulozy bakteryjnej jest związany z aktywnością czterech genów: bcvsA (2261 par zasad), bcsB (2405 par zasad), bcsC (3956 par zasad) oraz bcsD (467 par zasad), które tworzą operon syntazy celulozowej o długości 9217 par zasad [Wong H. C., Fear A. L., Calhoon R. D., Eichinger G. H., Mayer R., Amikam D., Benziman M., Gelfand D. H., Meade J. H., Emerick A. W., Bruner R., Ben-Bassat A., Tal R. (1990) Genetic organization of the cellulose synthase operon in Acetobacter xylinum. Proceedings of the National Academy of Sciences USA 87, 8130-8134; BenBassat A., Calhoon R. D., Fear A. L., Gelfand D. H., Mead J. H., Tal R., Wong H., Benziman M. (1993) Methods and nucleic acid sequences for expression of the cellulose synthase operon. US Patent 5,268,274]. Funkcje białek kodowanych przez każdy z tych genów nie zostały jeszcze precyzyjnie wyjaśnione, aczkolwiek pewne informacje na temat ich potencjalnej roli zostały uzyskane dzięki metodzie komplementacji uszkodzonego genu syntazy celulozowej [Wong H. C., Fear A. L., Calhoon R. D., Eichinger G. H., Mayer R., Amikam D., Benziman M., Gelfand D. H., Meade J. H., Emerick A. W., Bruner R., Ben-Bassat A., Tal R. (1990) Genetic organization of the cellulose synthase operon in Acetobacter xylinum. Proceedings of the National Academy of Sciences USA 87, 8130-8134]. Analiza genu odpowiedzialnego za kodowanie podjednostki katalitycznej (cesA), analogicznego do genu bcsB w następstwie kolejnych prac doprowadziła do zidentyfikowania genu odpowiedzialnego za kodowanie podjednostki regulatorowej (cesB) [Wong H. C., Fear A. L., Calhoon R. D., Eichinger G. H., Mayer R., Amikam D., Benziman M., Gelfand D. H., Meade J. H., Emerick A. W., Bruner R., Ben-Bassat A., Tal R. (1990) Genetic organization of the cellulose synthase operon in Acetobacter xylinum. Proceedings of the National Academy of Sciences USA 87, 8130-8134; Ben-Bassat A., Calhoon R. D., Fear A. L., Gelfand D. H., Mead J. H., Tal R., Wong H., Benziman M. (1993) Methods and nucleic acid sequences for expression of the cellulose synthase operon. US Patent 5 268 274; Saxena I. M., Lin F. C., Brown Jr R. M. (1991) Identification of a new gene in an operon for cellulose biosynthesis in Acetobacter xylinum. Plant Molecular Biology 16, 947-954; Schramm M. Hestrin S. (1954) Factors affecting production of cellulose at the airlliquid interface of a culture of Acetobacter xylinum Journal of General Microbiology 11, 123]. Jednakże następne badania wykazały, że pozycje dwóch pierwszych genów w operonie syntazy celulozowej są dokładnie przeciwne, niż zademonstrowano to w pracy z 1990 roku sugerując, że pierwszy z tych genów koduje podjednostkę katalityczną syntazy celulozowej.
PL 214 844 B1
Rola produktów ekspresji genów bcsC i bcsD nie została jak dotąd precyzyjnie wyjaśniona [Saxena I. M., Lin F. C., Brown Jr R. M. (1991) Identification of a new gene in an operon for cellulose biosynthesis in Acetobacter xylinum. Plant Molecular Biology 16, 947-954; Schramm M., Hestrin S. (1954) Factors affecting production of cellulose at the airlliquid interface of a culture of Acetobacter xylinum. Journal of General Microbiology 11, 123; Wong H. C., Fear A. L., Calhoon R. D., Eichinger G.
H., Mayer R., Amikam D., Benziman M., Gelfand D. H., Meade J. H., Emerick A. W., Bruner R., BenBassat A., Tal R. (1990) Genetic organization of the cellulose synthase operon in Acetobacter xylinum. Proceedings of the National Academy of Sciences USA 87, 8130-8134].
Produkcja BC na skalę przemysłową jest jeszcze niewielka, głównie ze względu na trudności związane z wyselekcjonowaniem wysokoaktywnych szczepów, zdolnych do biosyntezy celulozy w warunkach hodowli wgłębnej i pozbawionych możliwości metabolizowania glukozy do kwasów glukonowych, a także ze względu na dość wysokie koszty składników podłoża hodowlanego.
Proces biosyntezy BC może być prowadzony zarówno w warunkach hodowli stacjonarnej jak i hodowli wgłębnej, która zapewnia pełną jego kontrolę. Wybór metody hodowli zależy ściśle od dalszego przeznaczenia syntetyzowanego polimeru [Krystynowicz A., Czaja W., Pomorski L., Kołodziejczyk M., Bielecki S. (2000) The evaluation of usefulness of microbial cellulose as wound dressing material. 14th Forum for Applied Biotechnology, Gent, Belgium, Proceedings Part I, Mededelingen Van De Faculteit Landbouwwetenschappen, Rijksuniversiteit Gent 65(3a), 213-220], Kontrola procesu biosyntezy BC w hodowli stacjonarnej jest znacznie utrudniona ze względu na gromadzącą się na powierzchni pożywki błonę, która ogranicza dostęp do cieczy hodowlanej. Synteza BC w warunkach stacjonarnych może być prowadzona przy wykorzystaniu jednoetapowej (pożywka szczepiona 5-10% inokulum) lub dwuetapowej procedury [Bielecki S., Krystynowicz A., Turkiewicz M., Kalinowska Η. (2001) Bacterial cellulose. Biopolymers 7, Polysaccharides 1 (Steinbuchel, Ed.) Munster, Germany, 37-90]. Ta ostania obejmuje etap hodowli wgłębnej w celu namnożenia biomasy, a następnie kontynuację procesu w warunkach stacjonarnych [Ramana K. V., Tomar A., Singh L. (2000) Effect of various carbon and nitrogen sources on cellulose synthesis by Acetobacter xylinum. World Journal of Microbiology & Biotechnology 16, 245-248].
Wytwarzanie celulozy w dużej skali, w hodowlach z ciągłym mieszaniem, napotyka na szereg trudności, z których największą jest niestabilność kultury przejawiająca się tendencją do spontanicznej mutacji w kierunku szczepów nieaktywnych, tak zwanych Cell [Seto H., Tsuchida T., Yoshinaga F. (1997) Manufacture of bacterial cellulose by mixed culture of microorganisms. PN JP 97-21905]. Szczep niestabilny może być z powodzeniem stosowany w hodowlach stacjonarnych, w których wzrost bakterii i synteza celulozy przebiega na granicy faz pożywka-powietrze. W warunkach hodowli wstrząsanej, w której wzrost bakterii Cel+ jest ograniczony szybkością rozpuszczania się tlenu oraz agregacją komórek przez syntetyzowaną celulozę (co utrudnia dostęp tlenu), faworyzowane są komórki nieaktywne Cel-.
BC może być również produkowana w warunkach ciągłej hodowli stacjonarnej [Sattler K., Fiedler S. (1990) Production and application of bacterial cellulose. Zentralblatt fur Bakteriologie, Mikrobiologie, und Hygiene 145, 247-252], Acetobacter xylinum jest wówczas hodowany na tacach, na ciekłym podłożu Schramma-Hestrina (SH) i po 2-3 dniach procesu wytworzona na powierzchni podłoża błona celulozowa jest w sposób ciągły wprowadzana do kąpieli w roztworze sodowego siarczanu dodecylu (SDS) w celu inaktywacji komórek, a następnie nawijana na specjalny wałek. Proces taki prowadzony był przez kilka tygodni, przy prędkości nawijania 35 mm/h i przy okresowym uzupełnianiu podłoża (co 8-12 h), w celu utrzymania optymalnych warunków hodowli. Wykorzystując tę metodę uzyskano pas celulozowy o długości 5 m, co wskazuje na potencjalną możliwość jej wykorzystania na skalę przemysłową.
Innym, opisywanym sposobem syntezy celulozy jest hodowla bakterii Acetobacter w specjalnych bioreaktorach poziomych, wyposażonych w zestaw obracających się wałków, na których osadzał się wytwarzany polimer. W takich warunkach obserwowano przyspieszony wzrost komórek oraz prawie 2-krotny wzrost wydajności procesu biosyntezy celulozy w stosunku do hodowli kontrolnej, prowadzonej w warunkach stacjonarnych [Saxena I. M., Lin F. C., Brown Jr R. Μ. (1990) Cloning and sequencing of the cellulose synthase catalytic subunit gene of Acetobacter xylinum. Plant Molecular Biology 15, 673-683].
Z opisu patentowego PL 171952 i z opisu zgłoszenia patentowego P 317139 jest znany sposób wytwarzania BC w postaci błon na drodze hodowli powierzchniowej bakterii Acetobacter xylinum na podłożu opartym na glukozie. Stosowany w tym sposobie szczep bakterii Acetobacter xylinum P23
PL 214 844 B1 wykazuje optymalny wzrost w temperaturze 28-30°C przy pH 4,0-6,5. Na podłożach stałych zawierających glukozę, ekstrakt drożdżowy, pepton, agar tworzy galaretowate kolonie, zaś w hodowli na podłożach płynnych tworzy śluzowatą, zwartą błonkę. Szczep Acetobacter xylinum P23 inkubuje się na podłożu płynnym. Według wynalazku otrzymuje się błony celulozowe o zawartości α-celulozy 90-97%, które mogą służyć jako środek opatrunkowy w chirurgii i dermatologii.
Z opisów patentowych US 5975095, US 5962278 i US 6110712 jest znany sposób syntezy celulozy przez bakterie Acetobacter xylinum subsp. nonaacetoxidans, nie utleniających lub bardzo słabo utleniających octany i mleczany.
W opisach patentowych US 6429002, US 6329192, US 5144021, US 5079162 i US 4863565 przedstawiono sposób wytwarzania BC w warunkach wstrząsania, w których w czasie 70 h uzyskano przynajmniej 0,1 g/l w czasie 1 godziny. Wytworzona celuloza była silnie usieciowana i wykazywała dużą wytrzymałość.
Z opisu patentowego US 5955325 jest znane wytwarzanie celulozy mikrobiologicznej o wysokiej zawartości wody w fermentorze dyskowym.
Opis patentowy EP 0792935 przedstawia proces wytwarzania celulozy w fermentorze, przy częściowym ciśnieniu CO2 w fazie gazowej w zbiorniku fermentacyjnym (10,13 kPa lub mniejszym).
Znany jest sposób otrzymywania BC w formie błon, w drodze hodowli bakterii Acetobacter xylinum, polegający na zaszczepieniu podłoża hodowlanego o składzie w częściach wagowych: 20 części glukozy, 5 części substancji ekstraktu drożdżowego, 5 części peptonu, 2,5 części MgSO4x7H2O, 2,7 części Na2HPO4, 1,15 części kwasu cytrynowego, 10 części etanolu, do 1000 części wody destylowanej, zawiesiną bakterii przechowywanych na podłożu o takim samym składzie w czasie nie dłuższym niż 7 dni, o gęstości 5x107 jednostek tworzących kolonie w jednym mililitrze (jtk/ml), użytą w ilości 5% v/v i prowadzeniu hodowli wstępnej inokularnej w temperaturze 27-33°C, wymieszaniu podłoża z otrzymanym inokulum i zaszczepieniu otrzymaną w ten sposób zawiesiną bakterii, użytą w ilości 5% v/v, podłoża produkcyjnego o składzie określonym powyżej, prowadzeniu hodowli produkcyjnej w bioreaktorach, w wyniku której otrzymuje się błony celulozowe, które poddaje się oczyszczeniu polegającemu na płukaniu w wodzie, gotowaniu w 1%-owym NaOH w czasie 0,5-2 godzin, ponownym płukaniu w wodzie do całkowitego usunięcia NaOH, działaniu 1%-owym kwasem octowym, przemyciu wodą i w końcu wodą destylowaną, odwodnieniu i ewentualnie sterylizacji [Krystynowicz A., Czaja W., Pomorski L., Kołodziejczyk M., Bielecki S. (2000) The evaluation of usefulness of microbial cellulose as wound dressing material. 14th Forum for Applied Biotechnology, Gent, Belgium, Proceedings Part I, Mededelingen Van De Faculteit Landbouwwetenschappen, Rijksuniversiteit Gent 65(3a), 213-220].
W opisie patentowym EP 346507 A, ujawniono sposób wytwarzania modyfikowanej celulozy bakteryjnej, gdzie w skład pożywki hodowlanej wchodzi pochodna celulozy, którą jest karboksymetyloceluloza (CMC) użyta w ilości od 0,1% do około 5% wagowo/objętościowych, którą używa się do etapu produkcyjnego i prowadzi proces hodowli błon celulozowych. Wytworzone w obecności CMC błony celulozowe charakteryzują się większą masą i zwiększoną chłonnością wody w porównaniu do błon celulozowych syntetyzowanych bez dodatku CMC.
Pomimo opisanych powyżej sposobów otrzymywania celulozy bakteryjnej i jej zastosowania jako materiałów opatrunkowych, istnieje ciągła potrzeba doskonalenia procesów technologicznych, doskonalenia właściwości materiału finalnego, optymalizacji podłoża hodowlanego z uwzględnieniem aspektów ekonomicznych, co zwiększy możliwości jej zastosowania.
Celem niniejszego wynalazku jest dostarczenie środków, które mogłyby być wykorzystane do syntezy celulozy bakteryjnej, pozyskania jej do otrzymywania materiałów opatrunkowych o określonych właściwościach, zależnie od celu wykorzystania, w tym jako błony zmodyfikowane do immobilizowania białka.
Przedmiotem wynalazku jest sposób modyfikacji błon celulozowych przeznaczonych na matrycę wiążącą komórki odtwarzające strukturę skóry, otrzymywanych w drodze hodowli bakterii Acetobacter xylinum na podłożu hodowlanym ewentualnie wzbogaconym przez dodanie od 0,25% do 1% karboksymetylocelulozy (CMC) o masie cząsteczkowej 90.000 lub 250.000, charakteryzujący się tym, że błony celulozowe poddaje się utlenianiu w roztworze nadjodanu sodu (NaJO4), najkorzystniej o stężeniu 1%, w temperaturze 22°C w czasie 2 godzin, po czym odmywa wodą do całkowitego usunięcia nadjodanu sodu. W sposobie modyfikacji stosuje się błony celulozowe, otrzymane w drodze hodowli bakterii Acetobacter xylinum polegającej na zaszczepieniu podłoża hodowlanego o składzie w częściach wagowych: 20 części glukozy, 5 części ekstraktu drożdżowego, 5 części peptonu, 2,5 części
PL 214 844 B1
MgSO4x7H2O, 2,7 części Na2HPO4, 1,15 części kwasu cytrynowego, 10 części etanolu do 1000 części wody destylowanej, zawiesiną bakterii przechowywanych na podłożu o takim samym składzie w temperaturze 4°C czasie nie dłuższym niż 7 dni, o gęstości 5x107 jednostek tworzących kolonie w jednym mililitrze (jtk/ml), użytą w ilości 5% v/v i przeprowadzeniu hodowli inokulum w temperaturze 30°C w czasie 2 dni. Następnie po wymieszaniu podłoża z otrzymanym inokulum i zaszczepieniu otrzymaną w ten sposób zawiesiną bakterii, podłoża produkcyjnego o składzie analogicznym jak podłoże do hodowli inokulum, preinkubacji całej objętości 1 dobę w temperaturze 30°C, przelaniu do bioreaktorów w takich ilościach, aby stosunek powierzchni do objętości wynosił 0,7 cm-1 i prowadzeniu hodowli produkcyjnej w warunkach stacjonarnych w czasie 7 dni, otrzymuje się błony celulozowe, które poddaje się oczyszczeniu polegającemu na płukaniu w wodzie, traktowaniu 1%-owym NaOH w temperaturze
100°C w czasie 1 godziny, ponownym płukaniu w wodzie, następnie w 1%-owym kwasie octowym, przemyciu wodą i w końcu wodą destylowaną oraz odwodnieniu i ewentualnie sterylizacji.
W odmianie drugiej według wynalazku sposób modyfikacji błon celulozowych, przeznaczonych na matrycę wiążącą komórki odtwarzające strukturę skóry, otrzymywanych w drodze hodowli bakterii Acetobacter xylinum na podłożu hodowlanym ewentualnie wzbogaconym przez dodanie od 0,25% do 1% karboksymetylocelulozy (CMC) o masie cząsteczkowej 90.000 lub 250.000, charakteryzuje się tym, że błony celulozowe poddaje się utlenianiu w roztworze nadjodanu sodu (NaJO4), najkorzystniej o stężeniu 1%, w temperaturze 22°C w czasie 2 godzin, po czym odmywa wodą do całkowitego usunięcia nadjodanu sodu. W sposobie modyfikacji stosuje się błony celulozowe, otrzymane w drodze hodowli bakterii Acetobacter xylinum na modyfikowanym podłożu Schramma-Hestrina (SH) zawierającym dodatkowo 1% etanolu i 0,05% MgSO4x7H2O w czasie 7 dni w temperaturze 30°C. Wytworzone po tym czasie błony celulozowe poddaje się oczyszczeniu polegającemu na płukaniu w wodzie, traktowaniu 1%-owym NaOH w temperaturze 100°C w czasie 1 godziny, ponownym płukaniu w wodzie, następnie w 1%-owym kwasie octowym, przemyciu wodą i w końcu wodą destylowaną oraz odwodnieniu i ewentualnie sterylizacji.
Selektywne utlenianie celulozy bakteryjnej nadjodanem sodu (NaJO4), korzystnie może powodować aktywowanie powierzchni polimeru w wyniku uformowania dialdehydocelulozy, co korzystnie daje możliwość przedłużenia czasu hodowli do 2 tygodni, pozwalając na wytworzenie błony o jeszcze większej masie i uwodnieniu.
Sposób według wynalazku ilustrują poniższe przykłady:
P r z y k ł a d 1
Podłoże binokularne P1 o składzie w częściach wagowych: 20 części glukozy, 5 części ekstraktu drożdżowego, 5 części peptonu, 2,5 części MgSO4x7H2O, 2,7 części Na2HPO4, 1,15 części kwasu cytrynowego, 10 części etanolu, do 1000 części wody destylowanej, szczepiono 5% v/v zawiesiny bakterii Acetobacter (5x107 jtk/ml, gdzie jtk/ml - liczba jednostek tworzących kolonie w jednym mililitrze) przechowywanych na tymże podłożu nie dłużej niż 7 dni, w temperaturze 4°C i hodowano w czasie 2 dni w temperaturze 30°C, po czym po intensywnym mieszaniu zaszczepiono zawiesiną bakterii w ilości 5% objętości podłoża produkcyjnego o tym samym składzie i preinkubowano całą objętość jedną dobę w temperaturze 30°C, po czym przeniesiono je do bioreaktorów o wymaganej powierzchni, w takiej ilości aby stosunek S/V (powierzchnia/objętość) wynosił 0,7 cm-1. Wytworzenie błon w tych 3 warunkach wymagało przygotowania 14 dm3 podłoża hodowlanego, które po zaszczepieniu i preinkubacji rozlano do bioreaktorów i prowadzono proces biosyntezy błon celulozowych w czasie 7 dni. Uformowane błony o grubości około 5 mm oczyszczano stosując płukanie w wodzie wodociągowej, następnie traktowano je 1%-owym NaOH w temperaturze 100°C w czasie 1 h, po czym ponownie płukano wodzie wodociągowej, następnie w 1%-owym kwasie octowym, ponownie w wodzie i na końcu w wodzie destylowanej, a nadmiar wody (około 90%) usunięto stosując wyciskanie, po czym wilgotne błony pakowano do szczelnych woreczków foliowych i poddano sterylizacji radiacyjnej stosując dawkę promieniowania γ = 25 kGy.
3
Uzyskano około 3,5 g suchej, oczyszczonej masy celulozowej z 1 dm3 podłoża, w której zawartość białka nie przekraczała 3%.
P r z y k ł a d 2
Wpływ CMC na masę wytworzonych błon celulozowych
Hodowlę bakterii prowadzono w podłożu Schramma-Hestrina (SH) modyfikowanym, zawierającym dodatkowo 1% etanolu i 0,05% MgSO4x7H2O, w czasie 7 dni, w temperaturze 30°C, w kolbach Erlenmayera o objętościach 500 ml, zawierających 100 ml podłoża wzbogaconego o 0,25-1,0% CMC1 (90.000) lub CMC2 (250.000). Wytworzone po tym czasie błony, po oczyszczeniu, jak w przykładzie 1,
PL 214 844 B1 suszono na powietrzu do stałej, suchej masy, która w zależności od stężenia i stopnia polimeryzacji CMC wahała się w granicach 0,35-0,55 g. W obecności CMC1, przy wzrastającym stężeniu w zakresie 0,25-1%, masy wytwarzanych błon wynosiły odpowiednio 0,38-0,55 g, podczas gdy bez CMC 0,31 g lub z CMC2 odpowiednio 0,36-0,50 g.
P r z y k ł a d 3
Zdolność do zatrzymywania wody przez błony wytwarzane w obecności CMC poddane wirowaniu.
Błony otrzymane zgodnie z przykładem 2, po oczyszczeniu, poddano wirowaniu stosując szybkość 176 g, w czasie 15 minut. Stwierdzono, że błony poddane wirowaniu przy 176 g, wytworzone w obecności CMC1, w ilości 0,5% i 1% zatrzymują około 30% wody, a w obecności CMC2 o takim samym stężeniu - około 40% wody, podczas gdy bez CMC - tylko około 15% wody.
P r z y k ł a d 4
Zdolność zatrzymywania wody podczas suszenia w temperaturze 37°C przez błony modyfikowane CMC.
Błony celulozowe wytworzone zgodnie z przykładem 2 w obecności 0,5% CMC o m.cz. (masie cząsteczkowej) 90.000, po oczyszczeniu, poddano suszeniu w temperaturze 37°C. Po 3-godzinnym suszeniu błona wytworzona w obecności CMC traciła około 17% wody, podczas gdy bez CMC - 23%, a po 22 godzinach odpowiednio 92,5% i 99%.
P r z y k ł a d 5
Modyfikacja błon celulozowych metodą utleniania nadjodanem sodu (NaJO4) i ich wodochłonność.
Błony celulozowe wytworzone jak w przykładzie 2, bez dodatku CMC do podłoża hodowlanego, zanurzano w roztworze nadjodanu sodu, najkorzystniej o stężeniu 1%, w temperaturze 22°C na okres 2 godzin, po czym przemywano wodą destylowaną do całkowitego usunięcia nadjodanu. Otrzymany produkt zawierał 2,75 mmoli grup aldehydowych/g suchej substancji i wykazywał 2-krotnie większą wodochłonność w porównaniu z membranami niemodyfikowanymi.
P r z y k ł a d 6
Wykorzystanie błon utlenianych NaJO4 do immobilizacji lizozymu.
Zmodyfikowane błony celulozowe po utlenieniu jak w przykładzie 5 zanurzano w 0,02%-owym roztworze lizozymu o aktywności 16800 J/mg na okres 4 godzin, w temperaturze pokojowej, stosując wstrząsanie przy 100 rpm (revolutions per minute) po czym przemywano wodą destylowaną w celu usunięcia niezwiązanego białka. W porównaniu z celulozą niemodyfikowaną, celuloza utleniona wiąże 2-krotnie więcej białka, tj. około 60%.

Claims (2)

1. Sposób modyfikacji błon celulozowych otrzymywanych w drodze hodowli bakterii Acetobacter xylinum na podłożu hodowlanym ewentualnie wzbogaconym przez dodanie od 0,25% do 1% karboksymetylocelulozy (CMC) o masie cząsteczkowej 90.000 lub 250.000, znamienny tym, że błony celulozowe poddaje się utlenianiu w roztworze nadjodanu sodu (NaJO4), najkorzystniej o stężeniu 1%, w temperaturze 22°C w czasie 2 godzin, po czym odmywa wodą do całkowitego usunięcia nadjodanu sodu, przy czym modyfikacji poddaje się błony celulozowe, otrzymane w drodze hodowli bakterii Acetobacter xylinum polegającej na zaszczepieniu podłoża hodowlanego o składzie w częściach wagowych: 20 części glukozy, 5 części ekstraktu drożdżowego, 5 części peptonu, 2,5 części MgSO4 x7H2O, 2,7 części Na2HPO4, 1,15 części kwasu cytrynowego, 10 części etanolu do 1000 części wody destylowanej, zawiesiną bakterii przechowywanych na podłożu o takim samym składzie w temperaturze 4°C czasie nie dłuższym niż 7 dni, o gęstości 5x107 jednostek tworzących kolonie w jednym mililitrze (jtk/ml), użytą w ilości 5% v/v i przeprowadzeniu hodowli inokulum w temperaturze 30°C w czasie 2 dni, następnie wymieszaniu podłoża z otrzymanym inokulum i zaszczepieniu otrzymaną w ten sposób zawiesiną bakterii, podłoża produkcyjnego o składzie analogicznym jak podłoże do hodowli inokulum, preinkubacji całej objętości 1 dobę w temperaturze 30°C, przelaniu do bioreakto-1 rów w takich ilościach, aby stosunek powierzchni do objętości wynosił 0,7 cm-1 i prowadzeniu hodowli produkcyjnej w warunkach stacjonarnych w czasie 7 dni, w wyniku której otrzymuje się błony celulozowe, które poddaje się oczyszczeniu polegającemu na płukaniu w wodzie, traktowaniu 1%-owym
NaOH w temperaturze 100°C w czasie 1 godziny, ponownym płukaniu w wodzie, następnie w 1%-owym kwasie octowym, przemyciu wodą i w końcu wodą destylowaną oraz odwodnieniu i ewentualnie sterylizacji.
PL 214 844 B1
2. Sposób modyfikacji błon celulozowych, otrzymywanych w drodze hodowli bakterii Acetobacter xylinum na podłożu hodowlanym ewentualnie wzbogaconym przez dodanie od 0,25% do 1% karboksymetylocelulozy (CMC) o masie cząsteczkowej 90.000 lub 250.000, znamienny tym, że błony celulozowe poddaje się utlenianiu w roztworze nadjodanu sodu (NaJO4), najkorzystniej o stężeniu 1%, w temperaturze 22°C w czasie 2 godzin, po czym odmywa wodą do całkowitego usunięcia nadjodanu sodu, przy czym modyfikacji poddaje się błony celulozowe, otrzymane w drodze hodowli bakterii Acetobacter xylinum na modyfikowanym podłożu Schramma-Hestrina (SH), zawierającym dodatkowo 1% etanolu i 0,05% MgSO4x7H2O w czasie 7 dni w temperaturze 30°C, w wyniku której otrzymuje się błony celulozowe, które poddaje się oczyszczeniu polegającemu na płukaniu w wodzie, traktowaniu 1%-owym NaOH w temperaturze 100°C w czasie 1 godziny, ponownym płukaniu w wodzie, następnie w 1%-owym kwasie octowym, przemyciu wodą i w końcu wodą destylowaną oraz odwodnieniu i ewentualnie sterylizacji.
PL392480A 2003-07-03 2003-07-03 Sposób modyfikacji błon celulozowych PL214844B1 (pl)

Priority Applications (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL392480A PL214844B1 (pl) 2003-07-03 2003-07-03 Sposób modyfikacji błon celulozowych

Applications Claiming Priority (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL392480A PL214844B1 (pl) 2003-07-03 2003-07-03 Sposób modyfikacji błon celulozowych

Publications (2)

Publication Number Publication Date
PL392480A1 PL392480A1 (pl) 2010-11-22
PL214844B1 true PL214844B1 (pl) 2013-09-30

Family

ID=43503262

Family Applications (1)

Application Number Title Priority Date Filing Date
PL392480A PL214844B1 (pl) 2003-07-03 2003-07-03 Sposób modyfikacji błon celulozowych

Country Status (1)

Country Link
PL (1) PL214844B1 (pl)

Also Published As

Publication number Publication date
PL392480A1 (pl) 2010-11-22

Similar Documents

Publication Publication Date Title
PL212003B1 (pl) Sposób otrzymywania celulozy bakteryjnej
Lin et al. Biosynthesis, production and applications of bacterial cellulose
Ullah et al. Synthesis, structure, and properties of bacterial cellulose
van Zyl et al. Hierarchical structure of bacterial-derived cellulose and its impact on biomedical applications
JP5975221B2 (ja) バクテリア合成ナノセルロースに基づく多相生体材料とその製造方法
Peres et al. Microbial cellulose-biosynthesis mechanisms and medical applications
Mohammad et al. An overview of biocellulose production using Acetobacter xylinum culture
AU2016366783B2 (en) Methods of producing biosynthetic bacterial cellulose membranes
Ha et al. Bacterial cellulose production from a single sugar α-linked glucuronic acid-based oligosaccharide
Foresti et al. Bacterial nanocellulose: Synthesis, properties and applications
Sukara et al. Potential values of bacterial cellulose for industrial applications
Cherian et al. Bacterial nanocellulose for medical implants
Park et al. Bacterial cellulose
CN101914434A (zh) 动态制备异型空腔细菌纤维素材料的装置及方法
Sumini et al. Production of bacterial cellulose by Komagataeibacter xylinus: biochemistry, synthesis and applications
Jamsheera et al. Production of Bacterial Cellulose from Acetobacter Species and Its Applications-A Review.
Srivastava et al. Bacterial cellulose: a multipurpose biomaterial for manmade world
Tonouchi Cellulose and other capsular polysaccharides of acetic acid bacteria
Kulshrestha et al. Advances in biomedical applications of bacterial cellulose: from synthesis mechanisms to commercial innovations
Keshk et al. Natural bacterial biodegradable medical polymers: Bacterial cellulose
Mona et al. Microbial cellulose: production and application
Wahid et al. Production and applications of bacterial cellulose
Quintana-Quirino et al. Microbial cellulose: biosynthesis and textile applications
CN1850302A (zh) 一种人造皮肤用细菌纤维素湿膜的制备方法
Nasresfahani et al. Recent research on economic production and water absorption improvement of bacterial cellulose: a review