PL213841B1 - Przyrząd do pomiarów zarysów kołowości cylindrycznych powierzchni zewnętrznych - Google Patents

Abstract

Przyrząd posiada korpus (1) w kształcie rozwartych ramion, na których są zainstalowane suwaki (4, 5) przy czym każdy z suwaków (4, 5) jest wyposażony w parę elementów oporowych (8 oraz 10) oraz w parę czujników indukcyjnych (12, oraz 14) połączonych z elektronicznym urządzeniem rejestrującym sygnały pomiarowe. Czujniki indukcyjne (l2, 14) są umocowane w uchwytach suwaków (4, 5). Element oporowy (10) i czujnik (14) zainstalowane na suwaku (5) oraz element oporowy (8) i czujnik (12) zainstalowane na suwaku (4) znajdują się w jednej płaszczyźnie, natomiast drugi element oporowy i drugi czujnik zainstalowane na suwaku (5) oraz drugi element oporowy i drugi czujnik zainstalowane na suwaku (4) znajdują się w drugiej płaszczyźnie i płaszczyzny te są do siebie równoległe.

Description

Przedmiotem wynalazku jest przyrząd do pomiarów zarysów kołowości cylindrycznych powierzchni zewnętrznych przedmiotów, w szczególności dużych części maszyn, dokonywanych na obrabiarce, z zastosowaniem odniesieniowych metod pomiaru.

Z książki „Odniesieniowe metody pomiaru zarysów okrągłości części maszyn (Stanisław Adamczak, Politechnika Świętokrzyska, Kielce, 1998) znana jest głowica, która składa się z płaskiego, jednolitego korpusu w kształcie wydłużonej litery L. Na krótszym ramieniu jest zamocowana ukośnie kostka z płaską powierzchnią oporową, która stanowi stały bok pryzmy głowicy. Na dłuższym ramieniu zainstalowany jest przesuwnie suwak stanowiący przesuwny bok pryzmy. Na suwaku zainstalowany jest czujnik pomiarowy połączony z układem pomiarowym. Położenie suwaka na ramieniu ustala się tak, aby oś czujnika indukcyjnego była prostopadła do cylindrycznej powierzchni mierzonego przedmiotu.

W czasie pomiarów, gdy pryzma głowicy pod naciskiem ręki przylega do cylindrycznej powierzchni obracającego się przedmiotu, końcówka pomiarowa czujnika dotyka powierzchni przedmiotu i sygnały o mierzonym zarysie są przekazywane od czujnika do komputera.

Pomiary zarysu kołowości bezpośrednio na obrabiarce przy pomocy głowicy stwarzają możliwość bieżącej oceny procesu technologicznego i ewentualnie jego korekty. Jednak ocena ta dokonywana jest za pomocą jednego czujnika w jednym przekroju poprzecznym cylindrycznego przedmiotu.

Przyrząd do pomiaru zarysów kołowości cylindrycznych powierzchni zewnętrznych, zawierający ramię wyposażone w suwak, na którym jest zainstalowany czujnik połączony z elektronicznym urządzeniem rejestrującym sygnały pomiarowe, według wynalazku charakteryzuje się tym, że posiada korpus w kształcie rozwartych ramion, na których są zainstalowane suwaki, przy czym każdy z suwaków jest wyposażony w parę elementów oporowych oraz w parę czujników indukcyjnych połączonych z elektronicznym urządzeniem rejestrującym sygnały pomiarowe. Korzystnie, czujniki indukcyjne są umocowane w uchwytach suwaków. Jeden z elementów oporowych i jeden z czujników zainstalowany na suwaku pierwszego ramienia oraz jeden z elementów oporowych i jeden z czujników zainstalowany na suwaku drugiego ramienia znajdują się w jednej płaszczyźnie. Natomiast drugi z elementów oporowych i drugi czujnik zainstalowany na suwaku pierwszego ramienia oraz drugi z elementów oporowych i drugi czujnik zainstalowany na suwaku drugiego ramienia znajdują się w drugiej płaszczyźnie i płaszczyzny te są do siebie równoległe.

Za pośrednictwem tak usytuowanych i zamocowanych czujników w przyrządzie do pomiaru zarysów kołowości według wynalazku jest realizowany pomiar odchyłek kołowości w dwóch równoległych przekrojach poprzecznych przedmiotu tak zwaną niesymetryczną metodą trójpunktową odwróconą, która dla określonego kąta pryzmy i kątów ustawienia czujników względem pryzmy oraz obrabianego przedmiotu, cechuje się korzystnymi wartościami współczynników wykrywalności odchyłek kołowości.

Wprowadzenie w ruch obrotowy mierzonego przedmiotu na obrabiarce umożliwia przekazywanie analogowych sygnałów o mierzonych zarysach od czujników do komputera. Sygnały te pozwalają na wykonanie przez komputer numerycznej obróbki równocześnie kilku danych pomiarowych.

Regulowane względem siebie położenie boków pryzmy przyrządu, niewielki jego ciężar oraz możliwość równoczesnego uzyskania kilku danych pomiarowych, spełniają wymagania i oczekiwania warsztatowe w szerokim zakresie wymiarowym mierzonych przedmiotów.

Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykładzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok czołowy, fig. 2 - widok w kierunku „W zaznaczony na fig. 1, a fig. 3 - widok w kierunku „K zaznaczony na fig. 1.

Korpus 1 o dwóch smukłych ramionach 1, 2 ułożonych względem siebie pod kątem rozwartym, posiada w obu ramionach rowki teowe 2 i 3. Na ramionach korpusu są osadzone przesuwnie suwaki 4 i 5. Położenie suwaków 4 i 5 stabilizowane jest śrubami 6 i 7 współpracującymi z nakrętkami umieszczonymi w rowkach teowych 2 i 3. Suwaki 4 i 5 posiadają prostokątne przelotowe rowki, w których są osadzone bezluzowo elementy oporowe 8 i 9 oraz 10 i 11.

Tylna część suwaka 4 ma postać dwóch wsporników z uchwytami, w których są zamocowane czujniki 12 i 13, a w uchwytach suwaka 5, takich samych jak na suwaku 4, są zamocowane czujniki 14 i 15. Każdy uchwyt suwaków 4 i 5 posiada dwa przecięcia 16 prostopadłe do jego osi i znajdujące się między nimi przelotowe przecięcie wzdłużne 17. Do stabilizowania położenia czujników 12, 13, 14 i 15 w uchwytach służą śruby odpowiednio 18, 19, 20, 21, których dokręcenie powoduje sprężyste odkształcenie uchwytów w obszarach między przecięciami prostopadłymi do ich osi.

PL 213 841 B1

Konstrukcja suwaków 4 i 5 zapewnia, że element oporowy 10 i czujnik 14 zainstalowany na suwaku 5 oraz element oporowy 8 i czujnik 12 zainstalowany na suwaku 4 znajdują się w jednej płaszczyźnie, natomiast element oporowy 11 i czujnik 15 zainstalowany na suwaku 5 oraz element oporowy 9 i czujnik 13 zainstalowany na suwaku 4 znajdują się w drugiej płaszczyźnie i płaszczyzny te są do siebie równoległe.

Przesuwne mocowanie suwaków 4, 5 z elementami oporowymi 8, 9 i 10, 11 oraz czujnikami 12, 13 i 14, 15, umożliwia regulację ich położenia odpowiednio do średnicy mierzonego przedmiotu 22. Dla ułatwienia ustawiania położenia suwaków 4 i 5 służą podziałki liniowe 23 i 24 naniesione na zewnętrzne wąskie krawędzie korpusu 1.

W ścięte, zewnętrzne naroże korpusu 1 jest wkręcony uchwyt 25, który ułatwia trzymanie przyrządu w czasie wykonywania pomiarów lub w czasie jego przenoszenia.

Pomiary zarysów kołowości na obrabiarce przez kilka czujników jednocześnie umożliwiają bieżącą ocenę procesu technologicznego i jego ewentualną korektę, co ma szczególnie duże znaczenie praktyczne przy wykonywaniu kosztownych, dużych części.

Claims (3)

1. Przyrząd do pomiaru zarysów kołowości cylindrycznych powierzchni zewnętrznych zawierający ramię wyposażone w suwak na którym jest zainstalowany czujnik połączony z elektronicznym urządzeniem rejestrującym sygnały pomiarowe, znamienny tym, że posiada korpus (1) w kształcie rozwartych ramion na których są zainstalowane suwaki (4, 5) przy czym każdy z suwaków (4, 5) jest wyposażony w parę elementów oporowych (8, 9 oraz 10, 11), oraz w parę czujników indukcyjnych (12, 13 oraz 14, 15) połączonych z elektronicznym urządzeniem rejestrującym sygnały pomiarowe.

2. Przyrząd według zastrz. 1, znamienny tym, że czujniki indukcyjne (12, 13, 14, 15) są umocowane w uchwytach suwaków (4, 5).

3. Przyrząd według zastrz. 1, znamienny tym, że element oporowy (10) i czujnik (14) zainstalowane na suwaku (5) pierwszego ramienia oraz element oporowy (8) i czujnik (12) zainstalowane na suwaku (4) drugiego ramienia znajdują się w jednej płaszczyźnie, natomiast element oporowy (11) i czujnik (15) zainstalowane na suwaku (5) pierwszego ramienia oraz element oporowy (9) i czujnik (13) zainstalowane na suwaku (4) drugiego ramienia, znajdują się w drugiej płaszczyźnie i płaszczyzny te są do siebie