PL212850B1 - Sposób wytwarzania seleninu sodu oraz układ urządzeń do wytwarzania seleninu sodu - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania seleninu sodu oraz układ urządzeń do wytwarzania seleninu sodu, szczególnie dla produkcji premiksów paszowych i środków farmaceutycznych.

Seleniny - sole kwasu selenawego otrzymuje się przez zobojętnienie kwasu selenawego - zasadami.

Dotychczas otrzymywany selenin sodu charakteryzowała niejednorodność kryształów, grubokrystaliczość i nieodpowiednia czystość dla potrzeb środków farmaceutycznych i paszowych.

Celem wynalazku i wynikającym z tego zadaniem jest opracowanie sposobu otrzymywania drobnokrystalicznego seleninu sodu o stabilnym składzie, łatwego do wymieszania w premiksach i kompozycjach paszowych oraz w środkach farmaceutycznych i opracowanie układu urządzeń do wytwarzania seleninu sodu.

Wytyczone zagadnienie techniczne rozwiązuje sposób wytwarzania seleninu sodu z selenu metalicznego i związku sodu, charakteryzujący się tym, że w jednoetapowym procesie najpierw do ogrzanego do temperatury 60-75°C, korzystnie 70°C, wodnego roztworu wodorotlenku sodu dozuje się selen metaliczny, a następnie prowadzi się proces utleniania selenu nadtlenkiem wodoru, aż do rozpuszczenia selenu, po czym roztwór seleninu sodu miesza się i poddaje filtracji, zatężeniu, ewentualnemu oddzieleniu kryształów i ewentualnemu suszeniu. Proces utleniania selenu zostaje zakończony, gdy uzyska się gęstość roztworu w wysokości korzystnie 1,25 g Se/l. Po procesie utleniania selenu roztwór miesza się co najmniej pół godziny. Roztwór seleninu sodu po filtracji suszy się rozpyłowo. Roztwór seleninu sodu po filtracji zatęża się do około 50% objętości, po czym suszy się rozpyłowo. Roztwór seleninu sodu zatęża się do wypadnięcia około 80% kryształu, a następnie odwirowuje. Odwirowany krystaliczny selenin sodu poddaje się suszeniu, przykładowo przeponowemu, aż do całkowitego odwodnienia. Ługi powirówkowe zawraca się do następnego procesu zatężenia po uprzednim filtrowaniu.

Wytyczone zagadnienie techniczne rozwiązuje również układ urządzeń do wytwarzania seleninu sodu, zawierający reaktor ciśnieniowy z mieszadłem i płaszczem parowym, który wyróżnia się tym, że reaktor ciśnieniowy wstępny ma dopływ z paleto-pojemnika poprzez spust oraz doprowadzenie połączone z dozownikiem selenu oraz dopływ z paleto-pojemnika nadtlenku wodoru poprzez spust, a od dołu reaktor ciśnieniowy wstępny ma odprowadzenie w postaci spustu połączonego przewodem poprzez nuczę, z której odprowadzenie poprzez zawór i pompę ślimakową połączone jest z dopływem do reaktora ciśnieniowego podstawowego mającego przewód kominowy, który od dołu poprzez płaszcz parowy zaopatrzony jest w odprowadzenie w postaci spustu połączonego przewodem z sedymentacyjną wirówką sprzężoną z zasypem przenośnika z którego wysyp połączony jest z cienkowarstwową suszarką. Odprowadzenie z reaktora podstawowego połączone jest z pompą dozującą połączoną przewodem, którego wypływ zainstalowany jest nad głowicą obrotową wirującą w wieży suszarniczej suszarki rozpyłowej. Reaktor ciśnieniowy jest połączony z przewodem parowym z zaworem, a od dołu z przewodem kondensatu z zaworem.

Sposób jednoetapowy i układ urządzeń według wynalazku, daje możliwość uzyskania seleninu sodu o stabilnym składzie, o granulacji do 0,5 m/m wskutek zastosowania odpowiednich operacji, parametrów prowadzenia procesu i korzystnego - suszenia rozpyłowego.

Otrzymany selenin sodu, drobnokrystaliczny, spełnia zakładane warunki jakości, przez co nie dochodzi do zatruć pokarmowych u ludzi i zwierząt.

Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykładzie wykonania na rysunku na którym fig. 1 przedstawia schematycznie układ urządzeń do wytwarzania seleninu sodu z suszarką przeponową, a fig. 2 - układ urządzeń do wytwarzania seleninu sodu zaopatrzony w suszarkę rozpyłową.

Układ urządzeń do wytwarzania seleninu sodu składa się z reaktora ciśnieniowego wstępnego 1 o pojemności V = 800 l typu Lampart z mieszadłem i płaszczem parowym. Z jednej strony dopływ do reaktora ciśnieniowego 1 połączony jest z paleto-pojemnikiem 2 wodorotlenku sodu zaopatrzonym w spust 3, następnie połączony jest z dozownikiem 4 selenu, a z drugiej strony reaktor ciśnieniowy wstępny 1 połączony jest z dopływem z paleto-pojemnika 5 nadtlenku wodoru zaopatrzonym w spust 6, przy czym w miejscu dopływu reaktor ciśnieniowy 1 zaopatrzony jest w zawór 7 do regulacji dopływu z paleto-pojemnika 5.

Płaszcz parowy reaktora ciśnieniowego 1 połączony jest z przewodem 8 pary z zaworem V-13, a od dołu z przewodem 9 kondensatu z zaworem.

PL 212 850 B1

Reaktor ciśnieniowy 1 od dołu poprzez płaszcz parowy zaopatrzony jest w odprowadzenie w postaci spustu 10 połączonego z nuczą filtracyjną 11, której odprowadzenie poprzez zawór 12 połączone jest z pompą ślimakową 13. Odprowadzenie pompy ślimakowej 13 połączone jest z dopływem do reaktora ciśnieniowego podstawowego 14 o pojemności V = 2000 l z mieszadłem i płaszczem parowym mającego przewód kominowy. Płaszcz parowy zaopatrzony jest w przewód 15 pary z zaworem V-12 oraz przewód 16 kondensatu z zaworem.

Reaktor podstawowy 14 od dołu poprzez płaszcz parowy zaopatrzony jest w odprowadzenie w postaci spustu dolnego 17 połączonego przewodem z wirówką sedymentacyjną 18 sprzężoną z zasypem przenośnika 19, z którego wysyp połączony jest z cienkowarstwową suszarką 20.

Układ urządzeń do otrzymywania seleninu sodu przedstawiony na fig. 2 ma odprowadzenie z reaktora podstawowego 14 połączone z pompą dozującą 21 połączoną przewodem, którego wypływ zainstalowany jest nad głowicą obrotową wirującą w wieży suszarniczej suszarki rozpyłowej 22.

Przedmiot wynalazku w zakresie sposobu wytwarzania seleninu sodu w powiązaniu z działaniem układu urządzeń do wytwarzania seleninu jest bliżej wyjaśniony w przykładach wykonania.

P r z y k ł a d I

Do reaktora ciśnieniowego wstępnego 1 o pojemności V = 800 l typu Lampart z mieszadłem i płaszczem parowym wlewa się z przewodu 600 dm wody, a następnie dodaje się poprzez spust 3 z paleto-pojemnika 2 152 kg NaOH. Zawartość reaktora 1 podgrzewa się do 70°C, po czym dozuje się do niego z dozownika 4 150 kg selenu. Z reaktorem 1 posiadającym spust 10 jest połączony przewód pary 8 z zaworem V-13, przewód 9 kondensatu z zaworem. Po zakończeniu dozowania, które trwa ~ 1 godziny zamyka się reaktor 1 i prowadzi proces utleniania selenu za pomocą dodawanego poprzez spust 6 z paleto-pojemnika 5 500 kg 30% H₂O₂.

Reakcję według wzoru Se + 2NaOH + 2H₂O₂ Na₂SeO + 3H₂O prowadzi się przez okres około 3 godzin utrzymując zadaną temperaturę, czyli 110°C poprzez odpowiednie ustawienie zaworu 7. Po rozpuszczeniu selenu i uzyskaniu gęstości 1,25 g/l roztwór seleninu sodu miesza się przez około 30 minut. Zakończenie reakcji sprawdza się analizując próbkę pobraną ze spustu 10.

Następnie, roztwór poprzez wymieniony spust 10 wprowadza się do nuczy 11, gdzie przeprowadza się filtrację - pozostałość nie przereagowanego selenu z nuczy 11 zawraca się do następnego nastawienia. Filtrat podaje się poprzez zawór 12 za pomocą pompy ślimakowej 13 do reaktora podstawowego 14 o pojemności V = 2000 l, analogicznego jak reaktor 1, również z płaszczem parowym i spustem dolnym 17, posiadającym ponadto przewód kominowy. Z reaktorem 14 jest połączony przewód pary 15 z zaworem V-12 i przewód 16 kondensatu z zaworem. W reaktorze 14 zatęża się roztwór do uzyskania zawiesiny z zawartością 80% kryształu, po czym gęstwę wyprowadza się poprzez spust 17 i kieruje do wirówki sedymentacyjnej 18. Po odwirowaniu otrzymuje się 250 kg kryształu seleninu sodu o zawartości wilgoci około 2%, który za pomocą przenośnika 19 podaje się do suszarki cienkowarstwowej 20 dla całkowitego odwodnienia. Natomiast ługi powirówkowe w ilości około 194 l i zawartości 180g Se/l zawraca się po przefiltrowaniu w nuczy 11 do następnego procesu zatężenia. Możliwe jest też zagospodarowanie seleninu sodu krystalicznego bezpośrednio z wirówki 18.

P r z y k ł a d II

Przefiltrowany roztwór seleninu sodu otrzymany tak jak w przykładzie I zatęża się w reaktorze podstawowym 14 do około 50% objętości. Następnie, zawiesinę kieruje się poprzez spust 17 za pomocą pompy dozującej 21 typu Netzsch do suszarki rozpyłowej 22 mającej na wlocie temperaturę około 400°C, a na wylocie temperaturę około 90°C. Po wysuszeniu uzyskano 330 kg seleninu sodu o składzie (w % wagowych): Se - 49,7%, Pb - 0,002%, Cd - 0,0012%.

Wykaz oznaczeń części składowych układu urządzeń

- reaktor wstępny

- paleto-pojemnik NaOH

- spust

- dozownik Se

- paleto-pojemnik H2O2

- spust

- zawór na reaktorze

- przewód pary z zaworem V-13

- przewód kondensatu z zaworem

- spust

- nucza

PL 212 850 B1

- zawór

- pompa ślimakowa

- reaktor podstawowy

- przewód pary z zaworem V-12

- przewód kondensatu z zaworem 17 - spust dolny 18 - wirówka sedymentacyjna 19 - przenośnik

- suszarka cienkowarstwowa

- pompa dozująca

- suszarka rozpyłowa

Claims (12)

1. Sposób wytwarzania seleninu sodu z selenu metalicznego i związku sodu, znamienny tym, że w jednoetapowym procesie najpierw do ogrzanego do temperatury 60-75°C, korzystnie 70°C wodnego roztworu wodorotlenku sodu dozuje się selen metaliczny, a następnie prowadzi się proces utleniania selenu nadtlenkiem wodoru, aż do rozpuszczenia selenu, po czym roztwór seleninu sodu miesza się i poddaje filtracji, zatężeniu, ewentualnemu oddzieleniu kryształów i ewentualnemu suszeniu.

2. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że proces utleniania selenu zostaje zakończony, gdy uzyska się gęstość roztworu w wysokości korzystnie 1,25 g Se/l.

3. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że po procesie utleniania selenu roztwór miesza się co najmniej pół godziny.

4. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że roztwór seleninu sodu po filtracji suszy się rozpyłowo.

5. Sposób według zastrz. 1 lub 4, znamienny tym, że roztwór seleninu sodu po filtracji zatęża się do około 50% objętości, po czym suszy się rozpyłowo.

6. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że roztwór seleninu sodu zatęża się do wypadnięcia około 80% kryształu, a następnie odwirowuje.

7. Sposób według zastrz. 6, znamienny tym, że odwirowany krystaliczny selenin sodu poddaje się suszeniu, przykładowo przeponowemu, aż do całkowitego odwodnienia.

8. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że ługi powirówkowe zawraca się do następnego procesu zatężenia po uprzednim filtrowaniu.

9. Układ urządzeń do wytwarzania seleninu sodu, zawierający reaktor ciśnieniowy z mieszadłem i płaszczem parowym, znamienny tym, że reaktor ciśnieniowy wstępny (1) ma dopływ z paleto-pojemnika (2) poprzez spust (3) oraz doprowadzenie połączone z dozownikiem (4) selenu oraz dopływ z paleto-pojemnika (5) nadtlenku wodoru poprzez spust (6), a od dołu reaktor ciśnieniowy wstępny (1) ma odprowadzenie w postaci spustu (10) połączonego przewodem poprzez nuczę (11), z której odprowadzenie poprzez zawór (12) i pompę ślimakową (13) połączone jest z dopływem do reaktora ciśnieniowego podstawowego (14) mającego przewód kominowy, który od dołu poprzez płaszcz parowy zaopatrzony jest w odprowadzenie w postaci spustu dolnego (17).

10. Układ urządzeń według zastrz. 9, znamienny tym, że ze spustem dolnym (17) jest połączona przewodem sedymentacyjna wirówka (18) sprzężona z zasypem (19), z którego wysyp połączony jest z cienkowarstwową suszarką (20).

11. Układ urządzeń według zastrz. 9, znamienny tym, że ze spustem dolnym (17) jest połączona przewodem pompa dozująca (21), z której przewód posiada wypływ zainstalowany nad głowicą obrotową wirującą w wieży suszarniczej suszarki rozpyłowej (22).

12. Układ urządzeń według zastrz. 9, znamienny tym, że reaktor ciśnieniowy (1 lub 14) jest połączony z przewodem parowym (8 lub 15) z zaworem, a od dołu z przewodem (9 lub 16) kondensatu z zaworem.