Czestokroc substancje stopione nalezy wprowadzac w reakcje z gazami w tempe¬ raturach podwyzszonych. Reakcje, zacho¬ dzace przy traktowaniu cieczy w tempera¬ turach zwyklych lub tylko nieco podwyz¬ szonych, zwykle przyspiesza i ulatwia sie przez powiekszenie powierzchni reakcyjnej, naprzyklad w wiezach do zraszania lub u- rzadzeniach podobnych. Przy uzyciu stopów cieklych trzeba jednak zadowolic sie naogól doprowadzaniem gazów, bioracych udzial w reakcji, do stopów cieklych.Zasade powiekszenia powierzchni próbo¬ wano stosowac równiez do substancyj, cie¬ klych dopiero w temperaturach wyzszych.Przy reakcjach, przebiegajacych endoter- micznie lub tylko slabo egzotermicznie, po¬ wstaje potrzeba doprowadzenia ciepla, wy¬ maganego do podtrzymywania reakcji. Gdy granice temperatury, pomyslne do przepro¬ wadzenia reakcji, sa ograniczone do zakre¬ su stosunkowo waskiego, wówczas trzeba re¬ gulowac starannie ilosci ciepla doprowadza¬ nego, co wytwarza duze trudnosci. Dopro¬ wadzenie ciepla iz zewnatrz jest czesto nie¬ mozliwe, poniewaz substancje reagujace dzialaja w wiekszosci przypadków bardzo silnie na czesci metalowe naczyn, natomiast uzycie materjalów ceramicznych do prze¬ wodzenia ciepla w praktyce nie wchodzi wcale w rachube. Wchodzi tu wiec w gre tyl¬ ko ogrzewanie od wewnatrz. Ogrzewanie ta¬ kie umozliwia dobieranie na naczynia takich materjalów, na które nie dzialaja skladoweczesci substancyj reagujacych, przyczem o- grzewanie takie jest w danych stosunkach równomierne i najekonomiczniejsze; f i * Przy takich reakcjach propondwano do¬ prowadzac wymagane ilosci ciepla przez e- lektryczne ogrzewanie oporowe, przeprowa¬ dzajac w tym cdu prad elektryczny przez ciala, wypelniajace warstwe zraszana, np. koks lub materjal podobny. Okazalo sie rze¬ cza korzystna nietylko ogrzewanie warstwy zraszanej w sposób jednostajny i latwy do regulowania, lefcz i wpfokadzanie w stanie stalym materjalu, przeznaczonego do reago¬ wania w stanie cieklym. Materjal wprowa¬ dza sie do pieca powyzej warstwy zraszanej, przyczem nietylko cieplo, niezbedne do pod¬ grzewania materjalu ladowanego az do tem¬ peratury topnienia, lecz takze i cieplo, po¬ trzebne do topienia materjalu, doprowadza sie w jednym i tym samym piecu powyzej warstwy zraszanej, a niezaleznie od tego o- grzewa sie warstwe zraszana w sposób naj¬ korzystniejszy do przeprowadzenia reakcji.W wiekszosci przypadków, w celu podgrze¬ wania i topienia materjalu reakcyjnego, do czesci górnej pieca nalezy doprowadzac e- nergje wieksza, anizeli do wnetrza warstwy zraszanej, poniewaz tam nalezy zwykle wy¬ równywac w pierwszym rzedzie tylko stra¬ ty ciepla, powodowane przez odbijanie sie promieni. W przypadkach, w których ma sie do czynienia z latwo topliwym materja¬ lem reakcyjnym, materjal wprowadza sie do reakcji z wznoszacemi sie gazami we¬ wnatrz warstwy zraszanej w temperaturach, lezacych znacznie wyzej temperatury top¬ nienia. W tym przypadku rozprowadzanie ciepla doprowadzanego odbywa sie w kie¬ runku odwrotnym. Temu dwojakiemu zada¬ niu nie daje sie jednak uczynic zadosc za- pomoca znanych dotychczas prostych urza¬ dzen, stosowanych do tego celu.Przez odpowiednie umieszczenie elek¬ trod w piecu, wypelnionym w jego czesci dolnej cialami zraszanemi, wedlug niniej¬ szego wynalazku, rozdzielenie doprowadza¬ nej energji elektrycznej mozna dostosowy¬ wac kazdorazowo do danych warunków.Osiaga,*sie to w ten sposób, ze w piecu roz¬ mieszcza ;sie kilka elektrod, przyczem ge¬ stosc pradu dostosowuje sie kazdorazowo *do danych warunków przez odpowiednie rozmieszczenie elektrod i przez dobranie odleglosci miedzy niemi.Na rysunku przedstawiono przyklad wykonania unzadzenia wedlug wynalazku w przekroju. W szybie s, zaopatrzonym w scianki dgniótrwale, znajduje sie warstwa izraszana r, skladajaca sie z materjalu opo¬ rowego (wegla, koksu i materjalów podob¬ nych) . Do tej warstwy r doprowadza sie prad elektrodami a, b19 b2 i c zapomoca przetwornika trójfazowego. Elektrody b19 b2 sa przylaczone do jednej i tej samej.fazy, podczas gdy elektrody a i c sa kazdorazowo zasilane przez jedna z obu faz pozostalych.Elektrody b19 b2 sa umieszczone w ten spo¬ sób, ze droga przeplywu pradu w kierunku do elektrody c jest krótsza, anizeli w kie¬ runku do elektrodycl , Czesc górna pieca sluzy do wprowadza¬ nia i podgrzewania materjalu ladowanego g; e oznacza wylot do odprowadzania ga¬ zów, powstalych podczas reakcji; / oznacza otwór do ladowania; h — rure, doprowadza¬ jaca gazowe skladniki reakcyjne, które wznosza sie przez warstwe zraszana r na¬ przeciw stopionej, skladowej czesci reakcyj¬ nej, podczas gdy / oznacza otwór do spu¬ szczania produktu cieklego reakcji.Przez takie umieszczenie elektrod moz¬ na dostosowac rozdzielenie doprowadzanej energji elektrycznej do danych warunków.Jezdi np. w górnej czesci pieca do podgrze¬ wania i topienia materjalu reakcyjnego po¬ trzebna jest wieksza ilosc energji, anizeli we¬ wnatrz warstwy zraszanej, wówczas przez wlaczenie oporu elektrycznego w faze, przy¬ laczona do elektrody a, rozdzielenie pradu wewnatrz pieca mozna nastawiac scisle od¬ powiednio do temperatur wymaganych. Gdy ma sie do czynienia z latwo topliwym pro- — 2 —duktem reakcji, który wprowadza sie w re¬ akcje z gazami, wznoszacymi sie wewnatrz warstwy zraszanej, w temperaturach, leza¬ cych znacznie wyzej temperatury topnienia, wtedy -elektrode b± lub 62 umieszcza sie nie¬ co nizej, a przez wlaczenie oporu elektrycz¬ nego w faze, przylaczona do elektrody c, osiaga sie to, ze najwieksza ilosc energji jest doprowadzana do przestrzeni miedzy elek¬ trodami aib1 lub 62.Naturalnie, rozmieszczenie elektrod moz¬ na przeprowadzic i w inny sposób, odpowia¬ dajacy celowi. Zasadniczo, urzadzenie we¬ dlug wynalazku niniejszego umozliwia re¬ akcje miedzy gazami i stopami cieklem! p bardzo powiekszonej powierzchni bez izolo¬ wania materjalu reakcyjnego od ogniw o*- grzewczych. Z drugiej strony, urzadzenie wedlug wynalazku rózni sie od innych zwy¬ kle stosowanych pieców elektrycznych do topienia tern, ze nie sam materjal stopiony, lecz ciala zraszane, nie biorace udzialu w reakcji, sluza, jako przenosniki pradu. Za- Wytworzony siarczyn sodowy topi sie bardzo latwo, miesza sie z nieprzemienio- nym siarczanem sodowym oraz weglem i splywa wdól przez ciala zraszane. Przez jezeli temperature cial zraszanych utrzymu¬ je sie na 800 — 900°C.Obie reakcje przebiegaja silnie endo- termicznie. W celu dokonania reakcji (1) na¬ lezy oprócz tego doprowadzic cieplo do to¬ pienia w ilosci 6 — 7 kal/czasteczka.Mimo to reakcja (2) przebiega silnie en- dotermicznie, przeto w celu jej szybkiego przeprowadzenia, nalezy doprowadzic wiek¬ sza ilosc ciepla. Uskutecznia sie to zapomo- ca urzadzenia wedlug wynalazku w ten spo¬ sób, ze przez wlaczenie oporu przed elek¬ troda (c) przeprowadza sie wieksza czesc stosowanie wskazanych warunków równo¬ czesnie z ogrzewaniem umozliwia powiek¬ szenie powierzchni reakcyjnej.Urzadzenie wedlug wynalazku niniej¬ szego mozna stosowac do licznych reakcyj chemicznych miedzy substancjami stopione- mi i gazami, np. do redukcji soli sodowej kwasu cyjanowego na cyjanek sodu zapo- moca tlenku wegla, do znanego przeprowa¬ dzania tlenków metali w odpowiednie sto¬ pione chlorki bezwodne zapomoca chloru w obecnosci srodków redukujacych, do wy¬ twarzania bezwodnego siarczku sodu z siar¬ czanu sodowego. l Przyklad. Jako materjal reakcyjny sluzy mieszanina, skladajaca sie z 90 cze¬ sci siarczanu sodowego i 10 czesci koksu lub wegla drzewnego. Materjal ten wsypuje sie na warstwe zraszana r. W miejscu zetknie¬ cia, wskutek nastepujacego ogrzewania pra¬ dem lozyska weglowego, sluzacego jako podloze, zachodzi reakcja nastepujaca: nasade rurowa (h) do pieca wprowadza sie stezony tlenek wegla. Wewnatrz warstwy zraszanej zachodzi wtedy bardzo szybko przemiana nastepujaca: pradu do przestrzeni miedzy elektroda a i e- lektrodami b19 b2. PL