Przedmiotem niniejszego wynalazku jest bardziej celowe uksztaltowanie ukladu na¬ rzadów sterujacych w urzadzeniu do regulo¬ wania odstepów klocków hamulcowych od kól, opisane w patencie Nr 21247, w celu u- proszczenia calosci oraz usprawnienia jego dzialania.Na zalaczonym rysunku przedstawiono przedmiot wynalazku tytulem przykladu.Fig. 1 przedstawia podluzny osiowy przekrój przyrzadu w polozeniu hamulca zluzowanego, fig. 2 — widok zgóry w tern samem polozeniu hamulca, fig. 3 — równiez przekrój osiowy, ale z odmiennem umie¬ szczeniem zapadki, fig. 4 — przekrój we¬ dlug linji a — a na fig. 1, a fig. 5 — prze¬ krój w wiekszej skali gwintu walka o spe¬ cjalnym profilu.Czesci przyrzadu /, 3, 5, 11 i 14, przeno¬ szace calkowity naciag hamujacy, oraz za¬ sadnicze wspóldzialanie tych czesci sa te sa¬ me, co i w patencie glównym. Na rysunku sa wiec one oznaczone temi samemi liczbami.Czesci 18, 54 i 59 sa równiez te same i wy-woluja w okreslonym momencie nacisk na¬ kretki 3 w kierunku sciskania ciegla na zwo¬ je niesamohamownego gwintu na w specjalnym profilu, powodujacy obrót (wkrecanie sie) walka 5. Ten nagwintowany walek 5 (fig. 1) posiada tarcze 6 z cierna powierzchnia oporowa 9 i kolnierz 7 z po¬ wierzchnia oporowa 8.Profil gwintu niesamohamownego na walku 5 umozliwia wywolanie okreslonego momentu obrotowego podczas luzowania ha¬ mulca srla osiowa znacznie mniejsza od sily, potrzebnej dla wywolania równego momen¬ tu obrotowego i dzialajacej w kierunku od¬ wrotnym podczas hamowania. W tym celu krawedz {40 (fig. 5) gwintu na walku 5, prze¬ noszaca calkowity naciag hamujacy w kie¬ runku strzalki 45, pochylona jest pod katem fi w stosunku do promienia, podczas gdy przeciwlegla krawedz 41 posiada pochyle¬ nie bardzo male lub nawet, jak pokazano na rysunku, jest równolegla do promienia.RóWniez promien tarcia krawedzi 40, której srodek odlegly jest od osi walka 5 o polowe sumy promieni 42 i 43A jest wiekszy od pro¬ mienia tarcia krawedzi 41, której srodek od¬ legly jest od osi o polowe sumy promieni 42 i 44. Zrozumiale wiec jest, ze profil gwintu, posiadajacy z jednej strony wiekszy pro¬ mien tarcia i wiekszy kat pochylenia krawe* dzi, niz ze strony przeciwnej, umozliwia wy¬ wolanie okreslonego momentu obrotowego walka 5 podczas nacisku nakretki 3 na kra¬ wedz 41 sila osiowa odpowiednio mniejsza od sily osiowej, potrzebnej do wywolania równego momentu obrotowego podczas naci¬ sku nakretki 3 na krawedz 40.Miedzy kolnierzem 7 i tarcza 6 walka 5 osadzony jest obrotowo pierscien zapadkowy 15, zaopatrzony w zeby 24 i opierajacy sie z jednej strony powierzchnia oporowa 21 o po¬ wierzchnie oporowa 9 tarczy 6, z drugiej zas strony powierzchnia oporowa 22 za po¬ srednictwem lozyska kulkowego 10 o pier¬ scieniowy wystep 13 tulei sterujacej 25.Tuleja sterujaca 25, zaopatrzona w czo¬ pek 29, prowadzona jest srubowo zapomoca swojego zewnetrznego gwintu niesamoha¬ mownegó 216 w odpowiednim gwincie we¬ wnetrznym 12 tulei prowadniczej 11, przy- czem wskutek odpowiedniego luzu 28 mie¬ dzy zwojami gwintów 26 i 12 tuleja steruja¬ ca 25 posiada moznosc scisle okreslonego przesuwu osiowego w stosunku do tulei 11.Na druga strone pierscieniowego wystepu 13 naciska z okreslona sila sprezyna 30, o- pierajaca sie za posrednictwem lozyska kul¬ kowego 27 na powierzchni oporowej 8 kol¬ nierza 7.Zlaczona na stale z glowica 14 tuleja prowadnicza 11, zaopatrzona w powierzchnie oporowa 16, wspóldzialajaca z powierzchnia oporowa 8 kolnierza 7, posiada dwa prze¬ ciwlegle wykroje 17 dla umozliwienia ru¬ chów czopka 29 oraz na drugim koncu wkre¬ cony w nia sworzen 31 z zapadka 32, wspól¬ dzialajaca z zebami 24 kólka pierscienia za¬ padkowego 15.Zewnetrzna tuleja 18, osadzona tylko przesuwnie, a nie obrotowo, zapomoca klina lub innej znanej czesci na tulei prowadni¬ czej 11, posiada wewnatrz na pewnej dlu¬ gosci cierpna powierzchnie 19 i dwie prze¬ ciwlegle szczeliny okreslonego ksztaltu 20 (fig. 2), prowadzace czopki 29. Tuleja 18 jest zaopatrzona na jednym koncu w po¬ krywke 53, a na drugim w czopek 23, który w sposób na rysunku nie wskazany, lecz zna¬ ny z patentu glównego, polaczony jest sztywno z rstfolriym koncem drugiej dzwigni przycylindrowej.Czesci przyrzadu, oznaczone liczbami od 54 do 62, sa dokladnie opisane w patencie glównym, w którym maja one be sama nume¬ racje, i Na fig. 3 rysunku przedstawiono odmien¬ ne osadzenie zapadki i odpowiednie do tego uksztaltowanie pierscienia 15. Promieniowe lozysko kulkowe 33, osadzone na pierscieniu 15 i unieruchomione na nim zapomoca od- sadki 34 z nacieciem zebatem 35, dziala tu¬ taj jako lozysko oporowe. Pierscien 15, jak i - 2 —w pierwszym wypadku, opiera sie z jednej strony o tarcze 6, a z drugiej strony za po¬ srednictwem lozyska kulkowego 33 na po¬ wierzchni oporowej 36 tulei sterujacej 25.Sworzen 37 z zapadka 38, dzialajaca na ze¬ by 35 odsadki 34, polaczonej na stale z pier¬ scieniem 15, jest osadzony w pierscieniowym wystepie 13 tulei sterujacej 25, wskutek cze¬ go w odróznieniu od wykonania powyzej opi¬ sanego unika sie przesuwu osiowego zapad¬ ki 38 wzgledem zebów 35 odsadki 34.Przyrzad dziala w sposób nastepujacy, W okresie hamowania, w wypadku, gdy luz miedzy klockiem a kolem jest wiekszy od normalnego (pozadanego), wstepny na¬ ciag ciegla przesuwa walek 5 razem z cze¬ sciami 10, 15, 25, 27 i 30, znajdujacemi sie miedzy tarcza 6 i kolnierzem 7, w lewo w stosunku do glowicy 14 z tuleja U na odle¬ glosc luzu 28 miedzy zwojami niesamoha- mownego gwintu sterujacego 12 i gwintu 26.Naciag ten wywoluje moment obrotowy tu¬ lei 25 z czopkami 29, prowadzonemi w szczelinie 20 tulei 18.Tuleja 18, sztywno sprzegnieta w sposób, podany w patencie glównym, z wolnym kon¬ cem drugiej dzwigni przycylindrowej, prze¬ suwa sie równiez w lewo i w miare nasuwa¬ nia sie skosnej czesci szczeliny 20 na czo¬ pek 29 umozliwia obrót srubowy tulei 25.Podczas tego obrotu walek 5 z pierscieniem zebatym 15 przesuwa sie az do oparcia po¬ wierzchni 8 kolnierza 7 o powierzchnie 16 tu¬ lei 11, jednak bez zadnego ruchu obrotowe¬ go, poniewaz momentowi obrotowemu walka 5 przeciwstawia sie zapadka 32.W chwili oparcia sie kolnierza 7 walka 5 o powierzchnie 16 tulei 11 czopek 29 wycho¬ dzi z czesci skosnej szczeliny 20 i zostaje u- nieruchomiony razem z tuleja 25, poniewaz znajduje sie on podczas dalszego przesuwu tulei 18 w czesci szczeliny 20, równoleglej do osi przyrzadu.Znana tulejka sprezysta 59 przesuwa sie razem z tuleja 18 na dlugosc luzu 57 az do oparcia sie powierzchnia 58 o powierzchnie 56 pierscienia 54. Gdy jednak w wypadku wiekszego luzu miedzy klockiem a kolem tu¬ leja 18 przesuwa sie dalej, wówczas naste¬ puje wzgledny jej przesuw w stosunku do u- nieruchomionej w ten sposób tulejki sprezy¬ stej 59. Wielkosc tego przesuwu odpo¬ wiada nadwyzce luzu miedzy klockiem a kolem.Podczas odhamowania cieglo regulatora przenosi pod dzialaniem sprezyny powrotnej pewna sile sciskajaca, wskutek czego walek 5 razem z czesciami 10, 15, 25, 27 i 30, znaj¬ dujacemi sie miedzy tarcza 6 i kolnierzem 7, przesuwa sie w prawo wzgledem tulei 11 na odleglosc luzu 28. W ten sposób nastepuje natychmiastowe i calkowite odblokowanie walka 5 wskutek odsuniecia powierzchni 16 tulei 11 od kolnierza 7 zupelnie niezaleznie od polozenia czopków 29 w szczelinie 20.Stozkowa powienzchnia 61 ramion 60 tulejki sprezystej 59 opiera sie, po przesunieciu sie w prawo razem z tuleja 18 na odleglosc lu¬ zu 57, o stozkowa powierzchnie 4 nakretki 3, wskutek czego zwieksza sie nacisk ciernych powierzchni cylindrycznych 62 na cierna po¬ wierzchnie cylindryczna 19 i wzrasta opór przesuwu tulejki sprezystej 59 wzgledem tu¬ lei 18. Od tej chwili nakretka 3 podczas dal¬ szego przesuwu tulei 18 naciska z sila zwiek¬ szonego oporu tarcia tulejki 59 na zwoje nie- samohamownego gwintu walka 5, powodujac jego obrót (wkrecanie sie) razem z pierscie¬ niem 15, poniewaz zapadka 32 nie przeciw¬ dziala temu obrotowi. Obracanie sie walka 5 trwa az do czasu przesuniecia sie tulei 18 do swego pierwotnego polozenia, a uzyskane w ten sposób skrócenie ciegla pokrywa cal¬ kowicie nadwyzke normalnego luzu, nawet w tym przypadku, gdy nadwyzka ta kilka¬ krotnie przekracza luz normalny. Przesuw skosnej czesci szczeliny 20 tulei 18 na czop¬ ku 29 umozliwia jednoczesnie obrót srubowy tulei sterujacej 25 do pierwotnego polozenia; obrót ten nie ma jednak juz zadnego wply¬ wu na skracanie ciegla.Lin ja punktowana 39 na fig. 2 oznacza - 3 —charakterystyczna droge dowolnego punktii czopka 29 lub tulei sterujacej 25, mianowi¬ cie podczas hamowania i odhamowania naj¬ pierw ma miejsce przesuw osiowy tej tulei na wielkosc luzu 28, nastepnie obrót srubo¬ wy na gwincie niesamohamownym 12, okre¬ slony szczelina 20.W wypadku, gdy luz miedzy klockiem a fcólfcm odpowiada luzowi normalnemu, kolej¬ nosc i dzialanie narzadów 11, 25, 15, 10, 27 i 30, sterujacych zablokowanie walka 5, sa te same, lecz zmniejszony przesuw tulei 18 podczas hamowania nie wywoluje przesunie¬ cia sie wzglednego tulejki sprezystej 59, wskutek czego podczas odhamowania na¬ kretka 3 nie naciska na zwoje niesamoha- mownego gwintu walka 5 i nie wywoluje je¬ go obrotu regulacyjnego.W wypadku, gdy luz miedzy klockiem a kolem jest mniejszy od normalnego, zwiek¬ szony naciag ciegla pokonywa podczas ha¬ mowania, po zetknieciu sie klocków z kola¬ mi, sile sprezyny 30 i rozlacza cierne po¬ wierzchnie tarczy 6 i pierscienia zapadkowe¬ go 15 przed osiagnieciem przez tuleje 18 przesuwu, dostatecznego dla umozliwienia obrotu srubowego tulei 25 z czopkami 29, podczas którego nastepuje oparcie sie kol¬ nierza 7 o powierzchnie oporowa 16. Wsku¬ tek tego rozluznienia nacisk nakretki 3 na zwoje niesamohamownego gwintu walka 5 wywoluje jego obrót, t. j. wykrecanie sie z na¬ kretki 3. Trwa ono no chwili, gdy powieksze¬ nie sie luzu az do osiagniecia jego normalnej wielkosci spowoduje przesuniecie tulei 18 do polozenia, w którem obrót srubowy tulei 25 jest wystarczajacy dla oparcia sie kolnie¬ rza 7 o powierzchnie 16 i zablokowania w ten sposób obrotu walka 5.Zgodnie z zastrzezeniem 7 patentu glów¬ nego powyzej opisane sterowanie umozliwia równiez, zapomoca skrócenia lub wydluze¬ nia sztywnego drazka napedowego, uzy¬ skanie opóznienia lub przyspieszenia chwili zablokowania walka 5, stanowiacej o wiel¬ kosc! granicy wydluzania.Dzialanie wedlug ukladu, przedstawien nego na fig. 3, jest zasadniczo identyczne z- dzialaniem ukladu wedlug fig. 1. Zapadka 38, umocowana na obracalnej o pewien kat tulei sterujacej 25, zezwala, jednak na taki sam obrót walka 5 z pierscieniem 15 pod¬ czas hamowania w kierunku wydluzania ciegla, a podczas odhamowywania obraca ona walek 5 z pierscieniem 15 o te sama wiel¬ kosc w kierunku odwrotnym. PL