Przedmiotem wynalazku jest maszyna do rzniecia, strugania i wiercenia drzewa, a wiec uniwersalna obrabiarka do drzewa, wykonana przedewszystkiem dla napedu elektrycznego i majaca zastapic poszcze¬ gólne obrabiarki, uzywane dotad dla wspo¬ mnianych robót. Nowa maszyna zajmuje wiec mniej miejsca, niz poszczególne ma¬ szyny dotad uzywane, daje tez oszczed¬ nosc na czasie i wieksza produkcje.Glównym celem wynalazku jest danie odnosnym fabrykom takiej maszyny, któ¬ ra moze byc zaopatrzona w rózne rodzaje pil, strugów i wiertel. Narzedzia te sa wy¬ mienne i w tym samym czasie moze ich pracowac kilka tak, ze robotnik obslugu¬ jacy maszyne moze wykonywac na niej kilka robót naraz.Oprócz tego maszyna moze pracowac jako dlótownica i pila do drzewa. Moze tez pracowac pila krazkowa i wykonywac roboty uciosowe. Pile krazkowa mozna tez wysuwac lub cofac i ustawiac skosnie, a z dzwigarem krazka jest polaczone bez¬ posrednie zródlo sily, wzglednie silnik. 0- prócz tego maszyna jest tak urzadzona, ze pila i strug moga otrzymywac naped z tego samego walu, co pózniej bedzie objasnione na podstawie rysunków przedstawiajacych przyklady wykonania tej maszyny.Zalaczone rysunki uwidaczniaja przy¬ klady wykonania maszyny.Fig. 1 jest bocznym widokiem tej ma¬ szyny, przyczem uwidoczniono te strone, po której znajduje sie strug. Niektóre czesci sa oderwane, aby pokazac pionowy przekrój; fig. 2 jest bocznym widokiem maszyny;fig 3 jest widokiem zgóry, przyczem pila krazkowa jest tu nastawiona do cie¬ cia drzewa; fig 4 jest takze widokiem zgó¬ ry, jednak opuszczono tu górne czesci (fig. 2 u góry i na prawo); fig. 5 jest wi¬ dokiem przeciwnym na fig. 1, lecz z opu¬ szczeniem górnych czesci i fig. 6 przedsta¬ wia pionowy przekrój w plaszczyznie VI- VI na fig. 4, przyczem tu opuszczono górne czesci i niektóre dolne.Maszyna sklada sie z podstawy / z no¬ gami 2 i 3, nogi 2 sa wyzsze niz 3, a kazda para nóg jest u góry tak polaczona profi- lowem zelazem, ze powstaje krawedz dzwi¬ gowa wyzsza 4 i nizsza 5. Ta strona ma¬ szyny, po której znajduja sie te ostatnie krawedzie, sluzy do strugania. Krawedzie te sa polaczone lozem ramowem 6, które posiada powierzchnie slizgowe 7 zbiezne ku górze (fig. 1), po których mozna prze¬ suwac suwadla 8, których górne czesci two¬ rza razem stól strugowy 9, skladajacy sie zatem z dwóch czesci. Przeciwlegle konce czesci stolu pozostawiaja miedzy soba wol¬ na przestrzen, przez która wystaje gryz 10, który moze obrabiac przedmiot lezacy na stole strugowym.Gryz 10 jest osadzony na wale 11, któ¬ rego lozyska 12 sa umieszczone po bokach powierzchni slizgowych 7. Na wewnetrz¬ nym koncu tego walu jest osadzone male kolo pasowe 13 (fig. 6).Dwudzielny stól strugowy 8 mozna pod¬ nosic lub opuszczac na powierzchniach sli¬ zgowych 7 i w tym celu przewidziano po¬ chyle sruby 14, spoczywajace we wspor¬ nikach 15 i wchodzace swojemi gwintami w dolne, pionowe sciany kazdej czesci stolu.Na czesciach 14 i 15 moga byc wskazniki^ uwidoczniajace obroty srub tak, aby moz¬ na sruby o jednakowej wielkosci przesu¬ nac, a tern samem obie czesci stolu równo¬ miernie podniesc lub opuscic.Nogi bocznych podstaw lub ram 2, 3 dzwigaja nieruchome wsporniki 16, oraz wsporniki 17 przesuwalne i nastawialne w kierunku pionowym, które znajduja sie po¬ nad tamtemi i posiadaja sruby nastawni- cze 18. Kazdy wspornik 16 tworzy na swym wolnym koncu nasrubek 19, w który wchodzi wrzeciono srubowe 20. Wrzeciona maja lozyska w górnych wspornikach 17, z których kazdy posiada kolo stozkowe 21, a razem dzwigaja wal 22, na którym znaj¬ duja sia kola stozkowe 23 i kólka reczne 24, zapomoca którego mozna obracac wrze¬ ciona za posrednictwem par kól stozko¬ wych 23/21, przyczem wsporniki 17 pod¬ nosza sie lub opuszczaja, zaleznie od kie¬ runku obrotu kólka. W tym razie sruby 18 musza byc oczywiscie zluznione, a do¬ ciaga sie je znowu po ustawieniu wspor¬ ników, tak, ze te ostatnie sa wtedy mocno zlaczonej z nogami 2 wzglednie z rama dzwigowa 2, 3, co zapobiega wahaniu pod¬ trzymywanych przez nie czesci.Kazdy wspornik 17 tworzy u wolnego konca prawie kolowa tarcze 25 (fig. 5), któ¬ ra w 26 jest polaczona z podobna tarcza 27, bedaca dolnem zakonczeniem wspor¬ nikowej czesci 18, osadzonej na listwowej prowadnicy 29 stolu strugarskiego 30. Stól ten jest równolegly do jednego z podluz¬ nych boków maszyny. Kazda z tarcz 25 trzyma srube nastawnicza 31, która prze¬ chodzi przez kolowa szczeline 32 odnosnej tarczy 27, tak, ze obie tarcze mozna wzgle¬ dem siebie ustalic po nastawieniu tarczy 27 wzgledem tarczy 25. Jak widac mozna stól 30, spoczywajacy na prowadnicach 29, u- stawic z roznem nachyleniem tak, ze moz¬ na tez wykonywac uciosy.Stól dla pily sklada sie z równoleglych listew, pozostawiajacych miedzy soba szcze¬ liny, przez które moga spadac wióry, przy¬ czem przez kazda z nich, zaleznie od na¬ stawienia stolu, mozna przepuscic górna czesc pily tarczowej 34, przyjmujac, ze stól zajmuje poziome polozenie umocowa¬ nej w danym wypadku na wale 35. Wal 35 spoczywa w lozyskach 36 i 37, z któ- %rych pierwsze wisi na poziomej plycie 38, - 2 -rozciagajacej sie od górnego dzwigarka 4 jednej ramy podstawy do takiego dzwiga¬ ra drugiej ramy. Drugie lozysko 37 lezy odwrotnie do lozyska 36 na drugiej stronie plyty 38 i rozciaga sie pod stolem pilowym 30, tak jak widac na fig. 4 i 6. Na koncu walu 35, przeciwleglym do pily tarczowej 34, jest osadzone kolo pasowe 39, lezace w jednej plaszczyznie ze wspomnianem juz kolem pasowem. Stól dla pily 30 posiada po stronie zwróconej ku stolowi strugar- skiemu 9 stala listwe prowadnicza 40, a oprócz tego miedzy plyta 38 a pila tar¬ czowa 36 znajduje sie nastawialna listwa prowadnicza 41, przymocowana do listwy z szczelinami 42. Te ostatnie leza w zlob¬ kach 43 i moga byc ustalone po nastawie¬ niu zapomoca srub 44. Stól pilowy 30 mozna tez ustalic w polozeniu wzgledem jego listew prowadniczych 29 i w tym celu wystaja z niego dlugie sworznie 45 (fig. 2), które przechodza przez szczeliny 47a (fig. 4), i posiadaja zdolu nakretki skrzy¬ delkowe 46 (fig. 2). Stól dla pily mozna oczywiscie przesuwac na prowadnicach 29 tylko wtedy, gdy pile tarczowa 34 zdjeto z walu 35.Pila tarczowa 34 moze miec zeby jak¬ by zapadkowe, ewentualnie podciete, na- ogól jest jednak wykonana jak zwykle i w kazdym razie moze obrabiac materjal lezacy na stole 30. Poniewaz stól jest w poziomie ruchomy w opisany sposób, a znajdujaca sie na nim listwa prowadnicza 41 moze byc wzgledem niego ustawiona, a wiec przedmiot obrabiany moze byc na¬ stawiany odpowiednio do pily, a gdy po usunieciu pily 34 nada mu sie polozenie pochyle, to mozna wykonywac uciosy lub wogóle ciac powierzchnie skosne lub pod katem, przyczem do tego celu sluzy osobna pila tarczowa 70, o której jeszcze bedzie mowa. Wspomniana wyzej plyta 38 po¬ siada wpoblizu srodka wzniesiona nieco plyte dzwigowa 47, która ma wokolo po- dzialke i sluzy za lozysko dla obrotowego stolu 48, obracajacego sie na czopie 49.Plyta ta posiada pionowa srube nastawni- cza 50 z glowica wchodzaca w zlobek ja¬ skólczy 52 (fig. 6) plyty dzwigowej 47 i skrzydelkowa nakretke 51 zapomoca któ¬ rej ustala sie polozenie tych czesci po ich ustawieniu. Po bokach czopa 49 znajduja sie na plycie 48 dwa stojaki 53, które dzwi¬ gaja pozioma prowadnice 54, równolegla do plyty strugowej i wystajaca w obie stro¬ ny tak, jak na fig. 1, a na niej mozna prze¬ suwac suwadlo 55. Ruch jego w jedna lub druga strone ograniczaja zderzaki 56. Na suwadle 55 znajduje sie sruba zaciskowa 57. Na jednym koncu suwadla jest umoco¬ wany silnik elektryczny 58, którego wal 59 jest zaopatrzony w kolo pasowe 60.Gdy czesci opisane w poprzednim roz¬ dziale zajmuja polozenie jak na fig. 2t to kolo pasowe 60 lezy w plaszczyznie kól pasowych 13 i 38, tak, ze pas moze obej¬ mowac tylko kolo 60 i 39, albo moze takze przechodzic jeszcze pod kolo 13. Obydwa obiegi pasowe sa przedstawione na fig. 1, pierwszy pelna linja, a drugi lin ja prze¬ rywana, przyczem suwadlo 55 z silnikiem zajmuje w drugim wypadku inne poloze¬ nie.Gdy silnik stoi tak, ze pas przechodza¬ cy przez kola 39 jest napiety, to wal 35 obraca sie, a z nim pila tarczowa 34, jezeli jednak stoi tak, ze pas przechodzi takze przez kolo 13, to i wal gryzowy 11 obraca sie, a wiec i gryz 10 moze pracowac i w tym wypadku moga pracowac przy maszy¬ nie dwaj robotnicy, jeden przy stole dla pil, drugi przy stole strugarskim.Silnik elektryczny 58 (fig. 1) otrzymu¬ je prad przez przewodnik 62 i posiada wlacznik 63. Na drugim koncu suwadla 55 dzwigajacego silnik znajduja sie prze¬ ciwlegle sobie, pionowe sciany lub plyty 64 (fig. 1 i 2), utrzymujace miedzy soba tak zwane jarzmo 67, którego wystajace u- kosnie wdól konce sa uksztaltowane w lozy¬ ska 68 dla walu 69, zaopatrzonego na jed- — 3 -nym koncu we wspomniana juz pilke tar¬ czowa 70, a na drugim koncu w uchwyt 72 dla wiertla lub t. p. Oprócz tego na tym wale znajduje sie kolo pasowe 71, takf ze pas 73 (fig. 1), przechodzacy przez to kolo i przez kolo 60 silnika umozliwia prace jednem lub drugiem narzedziem (pilka lub wiertlo i t. d.).Na jarzmie znajduje sie czesc katowa 74, dzwigajaca wrzeciono srubowe 75 (fig. 1), którego dolny koniec podpiera su- wadlo 55 i zapomoca którego mozna jarz¬ mo z walem 69 podnosic i opuszczac wzglednie nastawiac. Gdy czesci te zajmuja polozenie jak na fig. 2, to pilke 70 mozna zgóry opuscic na przedmiot lezacy na stole 30, aby go naciac lub wyciac zlobek. Mozna pilke takze obracac w plaszczyznie pozio¬ mej, bo wszystkie czesci spoczywajace na stojakach 53 mozna wraz z temi ostatniemi obrócic na plycie 47, jak juz wyzej opisa¬ no. Wiec pilka 70 moze tez wycinac sko¬ sne szczeliny i t. p. Zamiast pilki mozna oczywiscie zalozyc inne narzedzie obroto¬ we, mozna tez uzyc dwóch a nawet wiecej narzedzi tnacych, np. nóz do wycinania karbów i nóz do zlobków, tak, ze przed¬ miot obrabia sie jednoczesnie w dwojaki sposób. Mozna ustalic polozenie suwadla— a w uchwycie 72 osadzic wiertlo lub t. p., tak, ze przedmiot umocowany na stole 30 moze tez byc wiercony lub inaczej obra¬ biany. W tym Wypadku plyta 48 jest o- czywiscie wraz z wszystkiemi na niej cze¬ sciami obrócona o 180° na plycie 47 i u- mocowana.Z opisu wynika, ze czesci trzymajace tak przedmiot jak i narzedzie, moga byc stosownie do potrzeby ustawione zboku, pionowo i pod katem, tak, ze na maszynie mozna wykonywac najrozmaitsze roboty.Na rysunku przedstawiono tylko jeden przyklad wykonania maszyny. W szczegó¬ lach sa mozliwe rózne zmiany, które wcho¬ dza o tyle w zakres wynalazku, o ile obej¬ muja je PL