Przedmiotem niniejszego wynalazku jest maszyna do pisania o prostej konstrukcji, umozliwiajacej bardzo szybkie i ciche pisa¬ nie oraz posiadajacej znacznie wieksza trwalosc, niz znane maszyny tego rodzaju.W dotychczas uzywanych cicho pisza¬ cych maszynach dzwignie czcionkowe sa podtrzymywane zapomoca dwóch laczni¬ ków, czcionki zas w chwili uderzenia zosta¬ ja odlaczane od klawiszy i uderzaja dzieki sile bezwladnosci. W takich maszynach do pisania na kazdej dzwigni czcionkowej jest umieszczona pewna liczba zespolów czcio¬ nek, np. dwa zespoly po dwie czcionki, wo¬ bec czego kazdej dzwigni czcionkowej od¬ powiada kilka klawiszów, w podanym przy¬ kladzie — dwa klawisze. Przy nacisnieciu jednego z klawiszów, które poruszaja dana dzwignie czcionkowa, zostaje uruchomione urzadzenie, zapomoca którego dzwignia jest wychylana z polozenia wyjsciowego po in¬ nym torze, anizeli przy uderzeniu innego klawisza. W tym celu potrzebne sa narza¬ dy przelaczajace, które w chwili uderzenia róznych klawiszów, nalezacych do jednej dzwigni czcionkowej, oddzialywaja przy¬ najmniej na jeden z laczników, podtrzymu¬ jacych dzwignie czcionkowe, przyczem czop obrotowy drugiego lacznika odchyla sie.Opisane urzadzenie posiada bardzoskomplikowane i kosztowna narzady nape¬ dowe i posrednie pomiedzy klawiszami i dzwigniami czciorikowemi. Zuzycie licz¬ nych drobnych i slabych czesci oraz ich lo¬ zysk jest tak znaczne, ze maszyny te sa nietrwale i trudne do naprawiania.Wad tych nie posiada maszyna do pisa¬ nia wedlug wynalazku, w której kazda dzwignia czcionkowa jest podtrzymywana przez dwa laczniki i w 'której czcionki nie podlegaja dzialaniu klawisza w chwili ude¬ rzenia, lecz uderzaja dzidki sile bezwladno¬ sci. Dzwignie czcionkowe, zaopatrzone tylko w dwie czcionki, sa uruchomiam przez kla¬ wisze zapomoca odpowiednich narzadów napedowych i posrednich, czcionki zas sa rozmieszczone w prawie poziomej plaszczy¬ znie, lezacej przed osia walka do papieru, wzdluz luku, wynoszacego okolo 90°, i znaj¬ duja sie od walca w odleglosci, zaleznej od wielu czynników, a mianowicie od liczby dzwigni czcionkowych, równej polowie licz¬ by czcionek, od szerokosci czcionek oraz od najmniejszej dopuszczalnej wzajemnej odle¬ glosci pomiedzy czcionkami. Dzwignie posu¬ waja sie ku miejscu uderzenia prawie pro¬ stolinijnie dzieki prowadzeniu zapomoca od¬ powiednich laczników.Celem innej odmiany wykonania wyna¬ lazku jest lepsze wykorzystanie miejsca, po¬ trzebnego na odchylanie sie dzwigni czcion¬ kowych i ich laczników, dzieki czemu mozna zmniejszyc rozmiary maszyny. Poza tern czcionka, uderzajaca walek, posiada do¬ kladnie kierunek promienia tegoz, wskutek dogodnego prowadzenia, uniemozliwiajace¬ go odchylanie sie dzwigni czcionkowych podczas uderzenia.Zalety te osiaga Sie w mysl wynalazku dzidki takiemu rozmieszczeniu przegubów obydwóch laczników, ze srodkowa i tylna czesci dzwigni czcionkowej posuwaja sie podczas ruchu po torze krzywym, nato¬ miast czcionki posuwaja sie po torze w przyblizeniu prostolinijnym.W maszynie do pisania wedlug wyna¬ lazku mechanizm napedowy jest prosty i zajmuje malo miejsca. Dzieki temu jest mozliwy latwy wyrób, latwe skladanie na¬ rzadów napedowych i posrednich, latwe wyregulowanie maszyny oraz niezawodnie dokladne dzialanie, nawet po dluzszem u- zyciu. Poza tern maszyna pozwala na bar¬ dzo szybkie pisanie, przyczem caly mecha¬ nizm czcionkowy pracuje zupelnie cicho, pismo maszyny jest wyrazne, odbicia czcio¬ nek sa czyste, dzieki czemu mozna otrzy¬ mac wieksza liczbe wyraznych odbitek.Na rysunku przedstawiono trzy przy¬ klady wykonania maszyny do pisania we¬ dlug wynalazku, przyczem fig. 1 przedsta¬ wia czesci maszyny do pisania w polozeniu wyjsciowem, fig. 2 — te same czesci w po¬ lozeniu, w którem dzwignia czcionkowa od¬ lacza sie od klawisza i porusza sie dalej wskutek sily bezwladnosci, fig. 3 — poloze¬ nie czesci w chwili uderzenia czcionki o wa¬ lek, fig. 4, 5 i 6 przedstawiaja takie same polozenia czesci w odmianie wynalazku, a fig. 7 i 8 — trzecia odmiane wynalazku z czesciami w polozeniu wyjsciowem i w chwili uderzenia czcionki o papier.W dwóch pierwszych przykladach wy¬ konania wynalazku kazda dzwignia czcion¬ kowa 1 jest podtrzymywana zapomoca dwóch laczników 3 i 5. Przedni lacznik 3 jesit osadzony w lozysku 4 na kadlubie ma¬ szyny, a tylny lacznik 5 jest osadzony w lo¬ zysku 6 obsady lozyskowej 7. Obydwa lacz¬ niki 3 i 5 sa polaczone przegubowo w dzwi¬ gnie czcionkowa /. Dzwignie czcionkowe 1, uruchomiane zapomoca klawiszów 14a, sa zaopatrzone tylko w dwie czcionki 2. W chwili uderzenia klawisza 14a dzwignia kla¬ wiszowa 14, odchylajaca sie wbrew dziala¬ niu sprezyny odciagajacej 20, uruchomia drazkiem przegubowym 13 narzad posredni 12 (fig. 1 — 3) lub 23 (fig. 4 — 6), który porusza dzVignie przekladniowa 11. Z dzwignia przekladniowa 11 jest polaczony przegubem 10 drazek posredni 9, zaopatrzo¬ ny w ciezarek 8. W dwóch pierwszych od- — 2 —mianach wynalazku drazek posredni 9 jest polaczony przegubowo z tylnym lacznikiem 5 dzwigni czcionkowej 1.Obydwie czcioaki 2, nalezace do klawi¬ sza 14a, sa osadzone na wspólnej obsadzie czcionkowe} 2a. Dzwignie czcionkowe 1 sa rozmieszczone tak, iz w polozeniu wyjscio- wem (fig. 1 i 4) wszystkie obsady czcionko¬ we 2a znajduja sie w prawie poziomej pla¬ szczyznie przed osia watka 42, wzdluz lu¬ ku, wynoszacego okolo 90°. Miejsce odbija¬ nia czcionek odpowiada w przyblizeniu srodkowi tego luku. Srednica kola, odpowia¬ dajacego lukowi, jest okreslona zarówno przez polowe liczby czcionek 2, szerokosc obsad czcionkowych 2a, jak i ich najmniej¬ sza dopuszczalna wzajemna odleglosc.Kazda dzwignia czcionkowa 1 tworzy ze swemi lacznikami 3 i 5 czworobok prze¬ gubowy, przyczem w razie nacisniecia kla¬ wisza 14a dzwignia ta jest tak prowadzona zapomoca laczników 3 i 5, ze czcionki 2 po¬ suwaja sie po torze w przyblizeniu prostoli¬ nijnym.W ten sposób poszczególna czcionka 2 podczas ruchu z polozenia wyjsciowego do miejsca odbicia przebiega najkrótsza droge, dzieki czemu jej szybkosc moze byc nie¬ widka, co zmniejsza znacznie odglos ude¬ rzenia. Narzady do uruchomiania sa umie¬ szczone pod dzwigniami czcionkowemi 1 w celu lepszego wyzyskania miejsca.Nieruchomy zderzak, ograniczajacy ruch klawisza 14a i narzadu posredniego 12, sta¬ nowi w pierwszej odmianie wynalazku (fig. 1 — 3) trzpieniek zderzakowy 30, umocowa¬ ny w obsadzie lozyskowej 7 i przechodzacy przez otwór 27"iw narzadzie 12, przyczem w skrajnych polozeniach narzadów 12, 13, 14 (fig. 1, 2 i 3) trzpieniek ten opiera sie o jedna z przeciwleglych krawedzi otworu 27.Narzad posredni 12 ma w tej odmianie ksztalt ramienia o krzywej powierzchni, która w razie naciskania klawisza 14a to¬ czy sie po wypuklej powiefzchni przedluze¬ nia 17 dzwigni przekladniowej 11, odchy¬ lajac te dzwignie w prawo. Ruch klawisza 14a i narzadóW 12, 13, 14 konczy sie z chwi¬ la oparcia sie jednej z krawedzi otworu 27 o nieruchomy trzpieniek 30. Narzad posred¬ ni 12 jest wówczas wychylony w polozenie dolne (fig. 2) i pozostaje w tern polozeniu, natomiast dzwignia przekladniowa 11. wraz z dzwignia czcionkowa 1 i narzadami 3, 5, 9 posuwa sie dalej bez wspóldzialania kla¬ wisza 14a, a tylko pod dzialaniem sil bez¬ wladnosci, zwiekszonej dzialaniem ciezarka 8, az do uderzenia czcionki 2 o walek 42.Aby poszczególne narzady mechanizmu ipo uderzeniu czcionki nie wysuwaly za da¬ leko i nie powodowaly zgiecia sie lacznika 5 luib dzwigni /, dzwignia przekladniowa 11 posiada wystep 21, na który oddzialywa ko¬ niec 18 narzadu posredniego) 12. Uderzenie wystepu 21 o koniec 18 zapobiega fMrzesunie- ciu sie narzadów 5, 9, 11 poza. polozenie, odpowiadajace odbijaniu czcionki 2, a na¬ stepnie ulatwia i przyspiesza cofniecie sie tych narzadów pod dzialaniem sprezyny od¬ ciagajacej 19, przyczepionej do wystepu 22 dzwigni 11.Przy powrocie narzadów w polozenie wyjsciowe (fig. 1) koniec 18 narzadu po¬ sredniego 12 opiera sie o koniec wystepu 22, w^kutdt czego unika sie znowu przeskaki¬ wania i drgania czesci mechanizmu. Cofanie sie dzwigni czcionkowej 1 jest ograniczone zderzakami 15, znajdujacemi sie na dzwigni czcionkowej 1 i opierajacemi sie o nierucho¬ ma Elastyczna podpórke 16 w polozeniu wyjsciowem (fig. 1).W odmianie wykonania wedlug fig. 4 — 6 narzadem posrednim jest krzywik 23, po¬ siadajacy haczykowate zagiecie 24. O odpo¬ wiednio uksztaltowane wyciecie 25 krzywi¬ ka 23 opiera sie trzpieniek lub krazek 26 dzwigni przekladniowej U.Podczas wychylania krzywika 23 w pra¬ wo zapomoca klawisza 14a i za posrednic¬ twem dzwigni klawiszowej 14 oraz lacznika 13, dzwignia przekladniowa 11 zostaje rów¬ niez wychylona w prawo za posrednictwerti — 3 —krazka 26, toczacego sie po krzywiznie wy¬ ciecia 25. Dzieki temu w najnizszem poloze¬ niu klawisza 14a narzady zajmuja poloze¬ nie wedlug fig. 5, odpowiadajace polozeniu wedlug fig. 2.Krzywik 23 posiada wyciecie 27a, któ¬ re tworzy dwie powierzchnie oporowe 28 i 29. W polozeniu wyjsciowem (fig. 4) po¬ wierzchnia 28 opiera sie o trzpieniek opo¬ rowy 3Qa, przymocowany do obsady lozy¬ skowej 7, a w polozeniu posredniem (fig. 5) o ten sam trzpieniek opiera sie powierzchnia 29. Rudi klawisza 14a ku dolowi i odpo¬ wiednie ruchy narzadów 13, 14, 23 zostaja wstrzymane z chwila uderzenia powierzchni 29 o nieruchomy trzpieniek oporowy 30a.Narzady 3, 5, 9 i 11 wraz z dzwignia czcion¬ kowa 1 przesuwaja sie nadal pod dzialaniem sily bezwladnosci, zwiekszonej dzialaniem ciezarka 8, w polozenie wedlug fig. 6, w którem czcionka 2 uderza o walek 42.Przesunieciu sie narzadów 5, 9, 11 poza skrajne polozenie (odpowiadajace uderze¬ niu czcionki 2), zacieciu sie mechanizmu lub zgieciu sie narzadów zapobiega zatrzyma* nie sie trzpienka lub krazka 26 dzwigni przekladniowej 11 o haczykowate zagiecie 24 krzywika 23.W polozeniu wyjsciowem mechanizmu (fig. 4) krazek 26 dzwigni przekladniowej // znajduje sie pomiedzy nasada 25a i kon¬ cem haczykowatego zagiecia 24 krzywika 23. Dzieki wspóldzialaniu oporów 25a i 26, podobnie jak dzieki wspóldzialaniu narza¬ dów 18 i 22 w odmianie wedlug fig. 1 — 3, przy cofaniu sie narzadów w polozenie wyj¬ sciowe (fig. 4) po uderzeniu czcionki, nie moga one wysunac sie poza to polozenie lub drgac. j Równiez w odmianie wykonania wedlug fig. 7 i 8 dzwignie czcionkowe / sa tak roz¬ mieszczone, iz obsady czcionkowe 2a w po¬ lozeniu wyjsciowem (fig. 7) znajduja sie w plaszczyznie w przyblizeniu poziomej, zaj¬ mujac przed osia walka 42 luk o dlugosci okolo 90°, Odleglosc czcionek 2 od miejsca uderzenia 41 okreslona jest przez polowe liczby Czcionek 2, szerokosc obsad czcion¬ kowych 2a i ich najmniejszy dopuszczalny odstep wzajemny. Dzwignie czcionkowe 1 sa podtrzymywane z&pomoca dWóch laczni¬ ków 3 i 5a. Lacznik 3 jest osadzony na czo¬ pie 37 kadluba maszyny, a koncem 38 jest polaczony przegubowo z dzwignia czcionko¬ wa 1; drugi lacznik 5a jest osadzony obro¬ towo na czopie 35 kadluba maszyny, a kon' cem 36 jest polaczony przegubowo z dzwi¬ gnia czcionkowa 1. Dzwignie czcionkowe sa nachylone w polozeniu wyjsciowem, przy- czem ich srodkowe i tylne czesci znajduja sie ponizej poziomej plaszczyzny, przecho¬ dzacej przez os walka.Przeguby 35, 36, 37 i 38 obydwóch lacz¬ ników 5a i 3'oraz dzwigni czcionkowej i sa tak rozmieszczone, ze podczas ruchu srod¬ kowa i tylna czesc dzwigni czcionkowej 1 odchylaja sie po torze krzywym z poloze¬ nia wyjsciowego (fig. 7) w polozenie odbi¬ jania czcionki (fig. 8), natomiast przednia czesc dzwigni z czcionkami 2 porusza sie po torze w przyblizeniu prostolinijnym do miej¬ sca 41, w którem nastepuje uderzenie czcionki o watek 42.Dzieki takiemu ukladowi mozna klawi¬ sze przysunac blizej do walca 42 oraz zmniejszyc przestrzen, potrzebna do umie¬ szczenia narzadów mechanizmu. Poniewaz wychylenie srodkowej i tylnej czesci dzwi¬ gni czcionkowej 1 odbywa sie po torze krzy¬ wym, wiec dzwignie czcionkowa mozna pro¬ wadzic podczas ruchu, wskutek czego unika sie jej odchylen. Wedlug wynalazku srodko¬ we i tylne czesci dzwigni czcionkowych / sa prowadzone pomiedzy zebami grzebieniastej prowadnicy 44, dostosowanej do krzywego toru, jaki przebiegaja te czesci. Dzieki takie¬ mu prowadzeniu podczas calego ruchu dzwi¬ gni czcionkowej / osiaga sie pewniejsze ude¬ rzenie, mniejsze zuzycie przegubów oraz oszczednosc na materjale, poniewaz dzwi¬ gnie czcionkowe / oraz ich laczniki 3 i 5a moga byc ciensze. — 4 —Uruchomienie kazdej dzwigni czcionko¬ wej przy uderzeniu odpowiedniego klawisza 14a i uruchomieniu dzwigni klawiszowej 14 odbywa sie za posrednictwem drazka prze¬ gubowego 13 i krzywika 23. Ruch klawisza 14a zostaje przeniesiony zapomoca krzywi¬ ka 23 na narzady 11, 9 i 56, które w ostatnim okresie ruchu odlaczaja sie i zostaja prze¬ niesione w polozenie uderzenia czcionki (fig. 8) sila bezwladnosci, zwiekszona dziala¬ niem ciezarka8. ; Tylny lacznik 5b mechanizmu przeklad¬ niowego nie laczy sie bezposrednio z dzwi¬ gnia czcionkowa /, jak w pierwszych dwóch odmianach wykonania, lecz stanowi dzwi¬ gnie kolankowa, polaczona z osobnym draz¬ kiem 45, który dopiero laczy sie z dzwignia czcionkowa /. Dzieki takiemu ukladowi otrzymuje sie korzystne przenoszenie sily,. która dziala dokladnie w kierunku przesu¬ wu i uderzenia czcionki 2. Zastosowanie drazka 45 oraz prowadzenie dzwigni czcion¬ kowej / w prowadnicy grzebieniastej 44 po¬ zwalaja osiagnac dokladna prostolinijnosc ruchu czcionek 2, a kierunek ten zostaje utrzymany nawet w chwili uderzenia czcion¬ ki 2 o walek 42.Przeguby 35, 36, 37 i 38 laczników 5a i 3 sa tak rozmieszczone, ze w polozeniu ude¬ rzenia czcionki (fig. 8) punkt przeciecia sie prostej 39, laczacej przeguby 35 — 36 lacz¬ nika 5a, z prosta 40, laczaca przeguby 37, 38 lacznika 3, lezy na plaszczyznie 43, stycznej do walka 42 w miejscu 41 uderza¬ nia czcionek, co daje moznosc uderzania czcionek 2 o walek 42 dokladnie w kierunku, prostopadlym do jego osi, dzieki czemu mozna uniknac slizgania sie czcionek po pa¬ pierze i ^wskutek tego otrzymac zawsze jednakowo ostre odbicie czcionek bez zama¬ zania, nawet przy sporzadzaniu wiekszej liczby odbitek. PL