PL21102B1 - Sposób wyrobu rur zapomoca odlewu odsrodkowego oraz forma, sluzaca do tego celu. - Google Patents

Description

/ Przy odlewaniu odsrodkowem doprowa¬ dza sie stopiony metal z rynny, zawieraja¬ cej ten metal, do obracajacej sie poziomej i cylindrycznej formy i wytwarza odlew, przeprowadzajac metal w limji srubowej, otrzymywanej w wyniku wzglednych ru¬ chów rynny i formy/Podczas tego dziala¬ ja na metal rozmaite sily. Sila, przesuwa¬ jaca metal wzdluz rynny, zostaje wyrów¬ nana wzigiednemi ruchami rynny i formy.

Rynna jest zwykle nieruchoma,, podbzas gdy forme przesuwa sie wzdluz rynny, ale nawet przy ruchomej rynnie wzgledny ruch niweczy wieksza czesc szybkosci stru¬ mienia metalu. Oprócz tego dziala na metal sila, wynikajaca z jego ruchu obrotowego, skottio zostal on pochwycony przez obraca¬ jaca sie forme, jako tez i sila odsrodkowa, ujawniajaca sie w metallu przy obrocie for¬ my i jej zaiwartosci.

/ W celu otrzymania odlewów, które po¬ siadaja scianki o równomiernej grubosci, nalezy mozliwie szybko zahamowac ruch metalu w kierunku podluznym, co zapobie¬ ga splywaniu metalu w formie. Osiaga sie to nietylko przez wzgledne ruchy formy i ryn¬ ny w kierunku podluznym, lecz takze przez dzialanie sily odsrodkowej, która powodu¬ je rozprzestrzenianie sie metalu po po¬ wierzchni formy i czesciowa zmiane kierun-ku [przeplywu, Dla umozlliwienia rozprze¬ strzeniania sie metalu szybkosc obracaja¬ cej sie formy musi byc bardzo duza*, -wsku¬ tek czego metal faluje i rozpryskuje sie; fa¬ lowanie to i (rozpryskiwanie wzmaga sie ponadto<, z tego powodu, ze metal wyplywa zryinny w* postacii tasmy, której rozmiar w kierunku pioziomyrii, a wiec prostopadle do osi formy, jest wiekszy, niz w kierunku po¬ dluznym tej losi Tasma ta, natrafiajac na scianki formy, nagle skreca sie i tworzy ru¬ re, której os. jest f*6wt$ol^la dp o$i formy, przyczem metal jest gwaltownie nadawany do formy, co wraz ze amiana kierunku po¬ woduje równiez falówiatóe i rozpryskiwa¬ nie metalu, co odbija sie szkodliwie na do¬ broci odlewuj Gpulbosc scianek rury jest nierówno¬ mierna, poniewaz podczas falowania me¬ tal moze krzepnac jeszcze przed równo- miernem rozdzieleniem go w formie.

Nastepstwiem wzglednego ruchu rynny i formy w kierunku podluznym jest to, ze metal osadza sie w rozmaitych odstepach czasu w podluznym kierunku formy. Z te¬ go powodu nastepstwem rozpryskiwania jest równiez nierównoczesne ochladzanie sie metalu na pewnej powierzchni. Tak np. krople, natrafiajace na powierzchnie, której strumien metalu jeszcze nie osiagnal, ochladzaja sie, nim strumien ten skrzepnie.

Krople te nie stapiaja sie z wytwarzania ru¬ ra i sa powodem tworzenia sie wad odle¬ wów.

Wynalazek niniejszy dazy do znacznego zmniejszenia falowania i rozpryskiwania metalu i umozliwia takie osadzanie sie me¬ talu w formie, ze ottrzymany odlew jest lepszy i rówtnomierniejszy.

Osiaga sie to w ten sposób, ze otwór odplywowy rynny umozliwia zwiezenie i poglebienie plynacego strumienia metalu, który, natrafiajac na forme, posiada w jej kierunku podluznym wiekszy rozmiar, niz w kierunku poprzecznym, wskutek czego dostaje sie do obracajacej sie formy latwo i szybko i jest w niej rozdzielony przy nie- znacznem falowaniu i rozpryskiwaniu.

, Na rysunku uwidoczniony jest przy¬ klad wykionania urzadzenia,, sluzacego do wykonywania sposobu wedlug wynalazku, przyiczem fig. 1 przedstawia schematycznie forme do wykonywania rur, rynne i przy¬ nalezne urzadzenia; fig. 2 — w przekroju podluznym forme, wzglednie w rzucie pio>- nowyim — otwór odplywowy rynny; fig. 3 jest przekrojem poprzecznym wizdluz linji 3 — 3 na fig. 2; fig. 4 n~- przekrojem podluz¬ nym wzdluz linji 4 — 4 na fig. 2; fig. 5 jest -przekrojem poprzecznym wzdluz linji 5 -T- 5 na fig. 4; fig. 6 — przekrojem,, od¬ powiadajacym fig. 4, lecz uwidoczniaja¬ cym metal przy odlewaniu i wytwarzanie odlewu w formie, a fig. 7 przedstawia widok czolowy rynny podczas odlewania.

Na fig. 1 oznacza 1 forme odlewnicza znanego wykonania, umieszczona na wóz¬ ku V, który przesuwa sie na koladi 3 wzdluz szyn 5, ulozonych pochylo wzgle¬ dem plaszczyzny poziomej 6. Przesuwanie wózka uskutecznia sie w spoisób dowolny, przyczem do obracania formy sluzy silnik 3 i urzadzenie napedowe 4.

Na podstawie 8 osadzony jest tygiel 7, z którego metal dostaje sie do rynny 11, polaczonej z rynna odlewnicza 9. Na po¬ czatku odlewania wózek V jest przesuwa¬ ny po szynach 5 tak dlugo, az przedni ko¬ niec rynny 9 dojdiziie do konca 12 formy, tworzacego kryze. Przy wytwarzaniu rur bez kryz koniec formy jest odpowiednio zakonczony. Skoro koniec 12 formy wy¬ pelniony ziostal w zupelnosci metalem, wó¬ zek przesuwa sie w prawo (na rysunku), przyczem metal wypelnia wnetrze formy warstwami wzdluz linji srubowej, przy¬ czem warstwy te podbzas odlewania lacza sie ze sdba.

Rynna 9 (fig. 2 i 5) sklada sie z oslony 13, która jest wykonana ze stali odweglo- nej lub z, innego materjalu ogniotrwalego i tworzy kanal, wylozony warstwa 14 z ze- — 2 -laza lanego lub innego ogniotrwalego ma- terjalu. Rozmiary kanalu sa dostatecznie wielkie, dzieki czemu oczyszczanie kanalu i usuwanie poizostailego metalu po odlewa- niu jest latwe. Kanal posiada taki ksztalt, iz jego powierzchnia, stykajaca sie ze sto¬ pionym metalem, jest znacznie zmniejszo¬ na, co wiraiz z szybkoscia, przeplywu* osia¬ gana dzieki skosnemu ulozeniu rynny, zapo¬ biega znacznym sfferaitom ciepla. Przekrój poprzeczny kanalu nie zmienia sie na ca¬ lej jego dlugosci.

W otwiorae odplywowym rynny 9 umie- stzczony jest szczelnie tustnik 15, wykoina- ny z zelaza lanego, stali o wysokim punk¬ cie topliwosci lub innego ogniotrwalego masterjallu (np. gliny). Jego tylny kotniec 16 lezy na wewnetrznej powierzchni oslo¬ ny 13. Dolna powierzchnia ustmika znajdu¬ je sie w jedinej plaszczyznie jz dolna po¬ wierzchnia oslony 13 (fig. 4), przyczem rozmiar kanalu 17 przy koncu 16 jest rów¬ ny rozmiarowi kanalu, utworzonego w warstwie 14. Poczawszy od miejsca, w któ- rem konczy isie oslona 13, dno kanalu jest nachylone az do wydrazenia 19, którego rozmiary zwliekszaja sie ku koncowi kana¬ lu, którego krawedzie jednak mqga byc równiez równolegle. Odleglosc scian kana¬ lu od siebie zmniejsza sie w czesci 21, a zwieksza sie w czesci koncowej 22, w przy¬ blizeniu w miejscu, w którem kanal posiada wydrazenie 19. Powstaje w ten sposób zlo¬ bek, który ogranicza po obu stronach ply¬ nacy metal i zapobiega jego rozszerzaniu sie przy dopllywie do formy.

Ustnik ogranicza szerokosc strumienia 25 metalu i zwieksza jego grubosc tak, ze powstaje plynaca tasma metalowa, któ¬ rej szerokosc (dno) jest mniejsza niz gru¬ bosc (fig. 6). Poziom strumienia odpowia¬ da w przyblizeniu jego poziomowi w ryn¬ nie 9, grubosc jego jednak zwieksza sie podtezas przeplywania przez czesc 18 ust- nika. Osiaga sie to dzieki pochyleniki dna i zmniejszeniu odleglosci pomiedzy scianka¬ mi kanalu, przyczem jednak wymiary kat> nalru sa talk dobrane, ze potziom nie zmie¬ niasie. ¦ ii: ¦ Po osiagnieciu konca odplywowego cze¬ sci 18, a wliec wydrazenia 19, stlruiimen metalu splywa do formy, przyczem jego grubosc powoduje opóznianie sie splywa¬ nia górnych warstw. Sciany 22 ogranicza¬ ja po obu stronach wydrazenie 19 i zapo¬ biegaja rozszerzaniu sie strumienia. Jeze¬ liby ustnik nie posiadal tego wydrazenia i tych scianek, wairstwa metalu, plynacego do formy* bylaby prostopadli db jej x*sa podluznej. Wedilug wynaHaaku niniejarego metal jednak splywa *w postaci tasmy, któ¬ rej os jest równolegla do osi podluznej formy, oo zapobiega faftowanitoi, powstaja¬ cemu w przeciwnym przypadku z powioidu obrotowego ruchu metalu, rdos*ajaiOego sie doiottimy. ¦¦'¦ >¦¦.¦ Na fig. 6 i 7 uwidoczniony jest ksiztalt strumienia metalu przy wyj^ciiM- te tistnika.

W chwili splywania przez irydrAzenie 19 szerokosc strumienia, skladajacego sie z po¬ jedynczych warstw 24, zmniejsza sie. Przy obrocie metalu warstwy te otrzymuja ksztalt rury 26, dizieki czemu daznosc fa¬ lowania i rozpryskiwania siie jest znacznie zmniejszona. Grubosc rury 26 zmniejsza sie w miejscach 27 poza wydrazeniem 19, zostaje jednak zwolna uzupelniona w mia¬ re przesuwania sie formy po szynach 5.

Odlana rura nie posiada wad, spowodowa¬ nych rozpryskiwaniem sie metalu lub skrzepnietemi falami.

Przy wykonywaniu wynalazku dopro¬ wadza sie metal do kanalu 14, z którego plynie on do ustnika 15. W ustniku stru¬ mien zostaje zwezony przez scianki 21, a poniewaz dno 18 jest nachylone, a siziero- kosc strumienia zmniejsza sie, grubosc je¬ go zwieksza sie. Zlobek 23 zmniejsza sze¬ rokosc do pozadanego stopnia. Szybkosc strumienia odjpowiada przytem szybkosci ruchu wózka V. Metal splywa z ustinika w postaci tasmy, posiada wi^c przy dqply- — 3 —wie do formy ksztalt, który umozliwia latwe wytwarzanie nury, przyczem metal nie twarzy fal i nie rozpryskuje sie, przez co wady dotychczas stosowanych sposo¬ bów zostaja usuniete.

Z as t r z eienia pa t e n t o w e. 1. Sposób wyrobu rur zapomoca odle¬ wu odsrodkowego w formach, umiieszcizo- nych w pnzytWizeniu poziomo, do których doprowadza sie plynny metal dzieki prze¬ suwaniu siie formy ii rynny wzgledem siebie w kierunku podluznym, znamienny tern, ze metal doplywa z rynny do formy w postaci tasmy, przyczem najwiekszy wymiar prze¬ kroju poprzecznego tej tasmy jest równo¬ legly do osi formy, 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tern, ze strumien metalu jest przed wyjsciem z rynny zwezany tak, iz otrzy¬ muje ksiztaflt plaskiej tasmy, której roz¬ miar w kierunku pionowym jest wiekszy, niz w kierunku poziomym. 3. Sposób wedlug zastrz. 1 — 2, zna¬ mienny tern, ze strumien metalu plynie po drodze, pochylonej ku przedniemu konco¬ wi, przyczem równoczesnie ograniczone jest rozszerzanie sie strumienia w kierun¬ ku poprzecznym. 4. Urzadzenie do wykonywania spo¬ sobu wedlug zastrz. 1 — 2, znamienne tern, ze rynna (9) jest zaopatrzona w kanal po¬ dluzny, zwezajacy strumien metalu i na¬ dajacy mu ksztalt plaskiej tasmy, której rozmiar w kierunku pionowym jest wiekszy, niz w kierunku poziomym. 5. Urzadzenie wedlug zastrz. 4, zna¬ mienne tern, ze szerokosc kanalu zmniej¬ sza sie ku jego koncowi odplywowemu. 6. Urzadzenie wedlug zastrz. 4 — 5, znamienne tern, ze dno czesci odplywowej kanalu jest pochylone 'ku jego przedniemu koncowi az do wewnetrznego konca wy¬ drazenia, wykonanego w tern dnie.

Ferric E n g i n e e r i n g C o m p a n y.

Zastepca: Inz. H. Sokal, rzecznik patentowy.Do opisu patentowego Nt 21102. / h* U-a- s^/czj: /W& Y'yy' tl &r bruk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa.