Wynalazek niniejszy dotyczy urzadzenia do pokrywania gietkich arkuszy, zwlaszcza z materialów celulozowych, uzywanych do opakowywaniia, cienka, przezroczysta i nie- przepuszczajaca wody blomka z wosku.W urzadzeniu wedlug niniejszego wy¬ nalazku wytwarza sie mgle, skladajaca sie z drobnych czastek srodka, wytwarzajacego nieprzepuiszczajaca wody powloke, które to czastki osadzaja sie na gietkich arkuszach, poczem zostaja na nich stopione, przez co wytwarza sie gietka, przezroczysta, nie¬ przepuiszczajaca wody i nadzwyczaj cien¬ ka powloka.Urzadzenie wedlug niniejszego wyna¬ lazku posiada narzady do wytwanzania mgly z drobnych czasteczek wosku, narza¬ dy do oddzielania czastek o okreslonej wiel¬ kosci, narzady do poruszania czasteczek wioisku w celu wetkniecia sie ich z gietkim arkuszem oraz narzady do topienia cizaste- Cziek woskowych, osadzonych na arkuszu.Urzadzenie wedlug wynalazku przed¬ stawiane jest schematycznie na rysunku.Fig. 1 przedstawia schematycznie piono¬ wy przekrój podluzny urzadzenia wedlug niniejsizeigo wynalazku do pokrywania giet¬ kich arkuszy.Fig. 2 przedstawia takiz przekrój od¬ miany urzadzenia wzdluz przerywanej linji 3—3 na fig. 3, widziany w kierunku strzal¬ ki, a fig. 3 przedstawia poziomy, czesciowy-widok wzdluz przerywanej linji 2—2 na fig. 2, -widziany w kierunku strzalek.Do wytwarzania nieprzepuszczajacych wtody blon stosuje sie albo wieloskladniko¬ wy lakier, zawierajacy wosk, albo tez ar¬ kusz woskuje sie z latwoscia przez bezpo¬ srednie spryskiwanie, zanurzanie lub wcie¬ ranie wosku. Ostatnio wymienione arkusze sa znane pod nazwa ,,papier woskowany" i skladaja sie z warstwy papy, miazgi, pa¬ pieru lub tym podobnych arkuszy, które sa pokryte stosunkowo gruba, nieprzepusizcza- jaca wody powloka, skladajaca sie z wo¬ sku. Powyzsze arkusze nie nadaja sie do pa¬ kowania, poniewaz sa one nieprzezroczyste, nie sa gieUkie wskutek nadmiernej grubosci i nie sa trwale wskutek tego, ze przepu¬ szczaja wilgoc szparami i szczelinami, które powstaja przy zginaniu arkuszy podctzias pa¬ kowania towarów. Stosowanie wosku w war¬ stwie o grubosci jednego mikrona przez bezposrednie spryskiwanie lub wcieranie przy stosowaniu nastepnie polerowania lub zesikrobywania jest juz znane.Jezeli jednak pokrywa sie woskiem ma- terjaly niewlóknisite, jednorodne, jak np. arkusze z regenerowanej celulozy, to po¬ wloka nie jest jednakowo przezroczysta, latwo sie zeskrobuje wskutek braku przy¬ czepnosci albo luszczy sie przy uzyciu wskutek braku gietkosci, Poza tern do wyrobu arkuszy pakunko¬ wych dawniiejszemi sposobami przez pokry¬ wanie ich lakierem, zawierajacym wosk, pochodne celulozy, srodki, nadajace giet¬ kosc, klej i t. d. potrzebne sa duze ilosci mieszaniny rozpuszczalników. Odparowy¬ wanie rozpuszczalników i ewentualne ich odzyskiwanie jest kosztowne i uciazliwe.Czesto równiez trzeba przywracac gietkosc powloki, zmniejszona przez wysuszenie. Po¬ mimo wsizystkich ostroznosci zdarza sie czesto, ze wosk, obecny w takich lakierach i powlokach, uniemozliwia usuniecie ostat¬ nich sladów rozpuszczalnika, przez co o- trzymuje sie produkt, posiadajacy zapach, co sprawia, iz jego uzycie jest wskutek tego ograniczone.Znane dotychczas arkusze do opakowy- wania, nieprzepuszczajace wody, prze¬ waznie nie daja sie kleic klejami, rozpu- szozalnemi w wodzie, nie mozna równiez odciskac na nich pieczatek. Adkusize, po¬ kryte blona, wytworzona wedlug niniejsze¬ go wynalazku, daja sie kleic zapomoca kle¬ jów, rozpuszczalnych w wodzie, jak tez mozna przyklejac do nich znaczki zapomo¬ ca tych klejów. Arkusz regenerowanej ce¬ lulozy lub innego materjalu celulozowego, np. papieru lansowanego, mozna pokry¬ wac blonka z ozokerytu lub innego odpo¬ wiedniego wosku (bez nastepnej obróbki tych arkuszy) zapomoca urzadzenia wedlug niniejszego wynalazku.Gietkie, przezroczyste arkusze z regene¬ rowanej celulozy zawieraja pewna ilosc wo¬ dy i zwykle male ilosci srodka higrosko- pijnego, np. gliceryny.Arkusze innych materjalów, np. arku¬ sze zelatyny, octanu celulozy i t. d., do któ¬ rych zle przylega warstwa wosku, powle¬ ka sie najpierw blona z odpowiedniego srod¬ ka, który niekoniecznie musi byc odporny na przenikanie wody. Jako taki srodek mo¬ ga sluzyc pochodne celulozy lub polimery¬ zowane zwiazki winylu, zmieszane ze srod¬ kami, nadajacemi gietkosc, np. z gumami, zywicami i t. d. Do takiej bteny warstwa wosku przylega dobrze.Podobne postepowanie stosuje sie rów¬ niez wtedy, gdy arkusz zbytnio wchlania wosk, co utrudnia wytwarzanie cienkiej blony.Taka powloke naklada sie na arkusz znanym sposobem przez przeprowadzanie arkusza przez roztwór lakieru i nastepne suszenie.Okazalo sie, ze przez pokrycie arkuszy z regenerowanej celulozy powlokami posred- niemi a nastepnie woskiem uzyskuje sie pro¬ dukt, nadajacy sie lepiej do pewnych celów, zwlaszcza gdy pozadana jest mieprzepu- — 2 —szcizalnosc wody i równoczesnie odpornosc na dzialanie wilgoci.Ostateczna odpornosc .gotowego mate- rjalu na dzialanie wilgoci nie zalezy zasad¬ niczo od grubosci powloki posredniej, dzieki czemu moze ona byc bardzo cienka. Bardizo dobre wyniki uzyskano z blona o grubosci tylko 0,00025 mm po kazdej stronie arku¬ sza.Do wytwarzania powloki .posredniej mozna uzyc np. mieszaniny, skladajacej sie z 74i5% nitrocelulozy, 25% ftalanu dwu- butylowego, 0,5 % dmuchanego oleju rzepa¬ kowego.Odpowiednia grulbosc powloki posred¬ niej uzyskuje sie, jesli 10 gr powyzszej mieszaniny rozpuscic w 300 cm3 mieszaniny rozpuszczalników, zawierajacej 40 czesci octanu etylowego i 60% benzenu. Po wy¬ schnieciu powloki pokrywa sie materjal po jednej lub obydwóch stronach parafina lub innym odpowiednim woskiem w urza¬ dzeniu, opisanem ponizej, w celu wytwo¬ rzenia bardzo odpornego na dzialanie wil¬ goci, przezroczystego, gietkiego i niebrudza- cego materjalu pakunkowego. Barwników, pigmentów lub wosków mozna dodawac do powloki posredniej dowolnie.Dhuzszemi próbami i badaniami stwier¬ dzono, ze warstwa wosku, zapewniajaca pozadana odpornosc na dzialanie wilgoci, pnzy powleczeniu obydwóch powierzchni ar¬ kusza z celulozy regenerowanej moze po¬ siadac gruibosc, nie wieksza niz 1/10 — 1/5 mikrona po kazdej stronie. Tego rodzaju blony o grubosci nawet tak malej, jak 1/100 mikrona, posiadaja bardzo dobre wlasnosci pod wzgledem odpornosci na dzialanie wil¬ goci Najlepiej jest stosowac grubosc 1/20 do 1/50 mikrona.Przez mierzenie srednicy i liczenie kule¬ czek wosku na powierzchni arkusza z rege¬ nerowanej celulozy przed ich stapianiem oraz przez odpowiednie obliczenie mozna okreslic grubosc blionki po zlaniu sie kule¬ czek. Stwierdzono równiez, ze rozpylanie Wosiku nalezy prowadzic tak, aby przed sita* pianiem na kazdym mcm2 powierzchni arku¬ sza 500 do 2500 kuleczek wosku posiadalo srednice nie wieksza niz 40, a najlepiej nie wieksza niz 20 mikronów, oraz alby 50 do 90% wszystkich kuleczek posiadalo sredni¬ ce mniejsza niz 5 mikronów przy równo- miemem nalozeniu ich na arkusz. Dalsze dane co do wielkosci i liczby czasteczek wosku sa podane nizej.Blony, wytworzone innemi sposobami, w których czasteczki wosku sa wieksze niz podano wyzej, nie sa równomiernie roz¬ dzielone na powierzchni arkusza, nie sa zu¬ pelnie przezroczyste, posiadaja tluste pla¬ my i scieraja sie przy uzyciu, wskutek cze¬ go sa duzo gorsze niz blony, wytworzone sposobem wedlug niniejszego wynalazku.Przy powlekaniu arkuszy sl^bo pochlania¬ jacych, np. pokrytego warstwa posrednia papieru glansowanego lub tez arkuszy pew¬ nych materjalów, powleczonych uprzednio, zwieksza sie czas powlekania.Wedlug niniejszego wynalazku talk nie¬ zwykle cienkie powloki wosku osiaga sie przez wytwarzanie delikatnej mgly z wosku w zamknietej komorze, ustawiajac powle¬ kany arkusz w komorze w takiej odleglosci od przyrzadu, wytwarzajacego mgle, iz wszelkie czasteczki o srednicy w przybli¬ zeniu wiekszej niz 30 mikronów spadaj a na dno komory i nie dochodza do arkusza. Po równomiernem pokryciu powierzchni dosta¬ tecznie droibnemi czasteczkami wosku ogrze¬ wa sie arkusz, przeprowadzajac go przez ogrzana przestrzen lub w inny odpowiedni sposób w celu zlania czasteczek wosku, po- czem arkusz chlodzi sie i uzyskuje jedno¬ lita i bardzo cienka blone woskowa na calej swej powierzchni. Powloka woskowa mozna pokrywac jedna lub obydwie strony ar¬ kusza. | Urzadzenie wedlug wynalazku jest przedstawione schematycznie na fig. 1 i po¬ siada postac zamknietej komory 10, posia¬ dajacej po jednej stronie przyrzad 11 do — 3 —rozpylania wosku. Na drugim koncu komo¬ ra posiada w przedziale 13 szpary 12, przez które przechodzi tasma powlekanego mate- tijalu z walu 14 na wial 15. Przyrzad do rozpylania 11 posiada naczynie 16 z para¬ fina 17, znajdujaca sie w stanie plynnym, to jest stopiona lub rozpuszczona w toluenie lub innym rozpuszczalniku. W parafianie po¬ grazony jest wolno obracajacy sie walec 18, który podczas obracania sie pokrywa sie na swym obwodzie 19 cienka warstewka para¬ finy. Ponad walcem 18 umieszczona jest stycznie do walca dmuchawa powietrzna 20, która wdmuchuje cieple powietrze na ,powierzchnie 19 walca, odrywajac cienka blone plynnego wosku i rozpylajac ja w komorze 10.Stwierdzono, iz przy uzyciu najlepszych przyrzadów do rozpylania otrzymuje sie mgle wosku, zawieraj aca czasteczki za duze, przyczem zawartosc czasteczek wiekszych, niz pozadane, jest tak duza, iz zachodzi ko¬ niecznosc usuwania tych wiekszych czaste¬ czek przez odgrodzenie powlekanego arku¬ sza od przyrzadu do rozpylania. W tym celu stosuje sie przegrody 23, dzieki którym wieksze czasteczki mgly oddzielaja sie i zbieraja na dnie komory w miejscach 21, skad usuwa sie je co pewien czas i ponow¬ nie zuzywa. Pozostala mgle, skladajaca sie z drobnych czasteczek wosku, unosi ze so¬ ba powietrze i osadza na materjale.Po opuszczeniu komory 10 tasma mate- rjalu przechodzi przez komore ogrzewajaca 22, w której osadzone czasteczki wiosku sta¬ piaja sie i wytwarzaja jednolita blone. Ko¬ mora 22 moze byc zaopatrzona w odpo¬ wiedni narzad, regulujacy sklad powietrza, w celu unikniecia zmniejszania sie gietkosci materjalu podczas stapiania czasteczek wo¬ sku. Powleczony materjal przechodzi na wal 15, który znajduje sie w takiej odleglo¬ sci od komory 22, aby warstewka wosku mogla ostygnac przed nawinieciem nan ta¬ smy. Mozna równiez umiescic miedzy komo¬ ra 22 a walem 15 odpowiednie przyrzady chlodzace. Powyzsze przyrzady chlodzace zaznaczono na rysunku w przerwie tasmy liczba 24.Jesli stosuje sie roztwór wosku w tolue¬ nie lub innym rozpuszczalniku, to w komo¬ rze 22 umieszcza sie przyrzady suszace (nieuwidocznione na rysunku) lub tez sto¬ suje sie dluga komore 22, aby móc w niej odpedzic rozpuszczalnik.Na fig. 2 13 przedstawiono odmiane u- rzadzenia, w której odpowiednie czesci oznaczono tak samo, jak na fig. 1. Zasad¬ nicza róznica pomiedzy tern urzadzeniem a poprzedniem polega na tern, iz mgla z cza¬ steczek wosku, unoszona przez powietrze, jest poruszana przy pomocy odpowiedniego narzadu, np. wentylatora 26. Wentylator mozna równiez zastosowac w urzadzeniu, przedstawionem na fig. 1. W urzadzeniu wedlug fig. 2 i 3, w celu ulatwienia oddzie¬ lania czasteczek wosku, komora rozpylaja¬ ca A jest wykonana jako komora, oddzie¬ lona od komory losadnikowej B, przyczem jeden .z wentylatorów 26 przeprowadza mgle z delikatnych czasteczek wosku do gór¬ nej czesci komory B w jednym jej koncu, a drugi wentylator 26 odciaga pozostala mgle w drugim koncu i doprowadza ja zpowro- tem do< komory A. Przy zastosowaniu kolo¬ wego obiegu mgly z czasteczek wosku moz¬ na osadzac czasteczki wosku na obydwóch stronach powlekanego materjalu odrazu; w tym celu tasma materj alu przechodzi dwukrotnie przez komore B nim wejdzie do komory 22. Przy prowadzeniu tasmy mate- rj alu powlekanego w kierunku, wskazanym zapomoca strzalek, osadzone czasteczki nie podlegaja uszkodizeniu wskutek dzialania dodatkowych walków 25 przed procesem stapiania, poniewaz czasteczki sa osadzone zasadniczo tylko na górnej cziesci tasmy podczas przechodzenia przez komore B.W ten sposób mozna szybko pokryc ta¬ sme materjalu np. z regenerowanej celulo¬ zy, osadzajac po kazdej stronie w przybli¬ zeniu 2000 czasteczek parafiny na mm2 w - 4 -ciagu 60 sekund i nastepnie stapiajac obie strony jednoczesnie, przez co uzyskuje sie przezroczysty, gietki, nieprzyczepiajacy sie, nietlusziczacy i wysoce odporny na dziala¬ nie wilgoci materjajl pakunkowy, pozbawio¬ ny zapachu. Stwierdzono na podstawie ba dan zapomoca mikroskopu, ze iz osadzonych czasteczek wosku 11% posiada wielkosc 0,5 mikrona, 31% — 1 mikron, 25% — 1,5 mi¬ krona, 13% — 2 mikrony, 9% — 3 mikrony, 3% — 4 mikrony, 2% —5 mikronów, a 6% — 5 do 20 mikronów.Stwierdzono, ze stosujac talk doskonale rozdrobnione czasteczki jak wymieniono, mozna osadzic 1500—5000 czasteczek wo¬ sku na jednym mm2 tasmy z regenerowa¬ nej celulozy. Oczywiscie, przy roznem sto¬ sowaniu urzadzenia mozna osiagnac rózne co do wielkosci zawartosci czasteczek w blonie. Teoretycznie;otrzymanoby w przy¬ padku, gdyby wszystkie czasteczki posia¬ daly jednakowa wielkosc, przyblizona licz¬ be czasteczek na 1 mm2 przy grubosci blo¬ ny 1/10 i 1/l00 -mikrona nastepujace dane.Srednica czasteczek w mikronach 1 2 4 6 8 10 12 14 16 20 25 30 35 40 Liczba czasteczek na 1 mm2 przy gru¬ bosci blony 1/10 mikrona 191,000 23,900 2,960 884 373 192 112 70 47 24 12,5 7,9 4,53 2,93 Liczba czasteczek na 1 mm2 przy gru¬ bosci blony 1/100 mikrona 19,100 2,390 296 88 37 19 11 7 4,7 2,4 1,25 0,709 0,453 0,293 Przy stosowaniu parafiny dobrze jest u- zywac parafiny o stosunkowo wysokim punkcie topnienia, np. 58 do 60°C. Dobre wyniki otrzymano równiez z mieszanina, skladajaca sie z 95% oczyszczonego wosku pszczelnego i stosowana do powlekania re¬ generowanej celulozy nispowleczonej war¬ stwa posrednia. Przy powlekaniu papieru glansowanego lepszy jest sam wosk pszczel¬ ny, lecz, jak wyzej zaznaczono, nalezy dzialac przez dluzszy okres czasu, wsku¬ tek slabszego pochlaniania stopionego wo¬ sku przez powierzchnie traktowanego ma- terjalu. W tym przypadku trzeba dzialac dwa razy dluzej, niz pnzy powlekaniu rege¬ nerowanej celulozy.Opisane urzadzenia nie ograniczaja za¬ kresu niniejszego wynalazku i podane sa tylko tytulem przykladu. Zarówno grubosc blony, jak i wielkosc osadzonych czasteczek moga sie zmieniac w zaleznosci od zmiany odleglosci arkusza od przyrzadu rozpylaja¬ cego lub czasu dzialania, albo wskutek za¬ stosowania innych narzadów rozpylaja¬ cych, co jednak nie zmienia istoty wyna¬ lazku.Zapomoca urzadzenia wedlug wyna¬ lazku mozna nalozyc na tasme z regenero¬ wanej celulozy cienka warstewke wosku o grubosci 0,024 mm. Tak powleczona ta¬ sma jest bardzo przezroczysta, gietka, nie lepi sie, nie plami i jest odporna na dzia¬ lanie wilgoci. Jezeli np. z jednej strony wystawi sie ja na dzialanie suchego powie¬ trza, a z drugiej sitrony na 'dzialanie powie¬ trza, nasyconego para wodna, to przechodzi mniej niz 60 gramów pary wodnej przez jeden metr kwadratowy tasmy w ciagu 24-ch godzin w temperaturze okolo 40°C.Pomimo tego, ze w opisie jest mowa tylko o materjalach do opakowywania o postaci arkuszy lub tasm, rozumie sie, ze urzadze¬ nie wedlug wynalazku nadaje sie równiez do pokrywania dowolnych materjalów. W powyzszy sposób mozna np. uodporniac na dzialanie wilgoci worki, torebki i t. d. z po¬ wloka posrednia lub bez niej. Rozumie sie, ze urzadzenie powyzsze mozna zmienic od¬ powiednio przy traktowaniu malych lub od- — 5 —dzielnych przedmiotów w ten sposób, ze u- mieszcza sie w urzadzeniu przenosnik pa¬ sowy.Urzadzenie nadaje sie równiez do za¬ bezpieczania przez powlekanie scietych krawedzi i izewnetrznych warstw powleczo¬ nych lub niepowleczonych materjalów hi- groskopijnych lub zwyklej albo odpornej na dzialanie wilgoci regenerowanej celulo¬ zy w celu zabezpieczenia jej przed zmiana zawartosci wilgoci, zwlaszcza na krawe¬ dziach, co powoduje pecznienie tasmy, albo przed wysychaniem jej podczas przechowy¬ wania. PL