PL209807B1 - Środek roztoczobójczy, zwłaszcza warroabójczy - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest środek roztoczobójczy, zwłaszcza warroabójczy.

Znany jest z opisu patentowego Stanów Zjednoczonych Ameryki Płn. nr 2748146 i niemieckiego opisu patentowego nr 881194 tiofosforan 0-(3-chloro-4-metylo-2-okso-2H-1-benzopiran-7-ylo)-0,0-dietylu o nazwie zwyczajowej kumafos, który od kilkunastu lat jest substancją aktywną kilku preparatów przeznaczonych do ochrony roślin przed niektórymi szkodnikami owadzimi i roztoczami oraz do ochrony pszczoły miodnej przed roztoczem Varroa destructor.

Znany jest również z polskiego opisu patentowego nr 79 031 fosforan 2-bromo-1-(2,4-dichlorofenylo)winylo-dietylu o nazwie zwyczajowej bromfenwinfos, który w postaci preparatów użytkowych stosowany jest do ochrony roślin, głównie upraw ziemniaka i rzepaku przed stonką ziemniaczaną i słodyszkiem rzepakowym, jak również do ochrony pszczoły miodnej przed roztoczem Varroa destructor.

Nieoczekiwanie stwierdzono, że mieszanina kumafosu z bromfenwinfosem umożliwia stosowanie obu składników mieszaniny w znacznie mniejszych dawkach przy zachowaniu lub wzmożeniu wysokiej skuteczności szkodnikobójczej. Takie zachowanie się składników mieszaniny jest efektem synergizmu.

Przedmiotem wynalazku jest środek roztoczobójczy, zwłaszcza warroabójczy, zawierający jako substancję biologicznie czynną mieszaninę tiofosforanu 0-(3-chloro-4-metylo-2-okso-2H-1-benzopiran-7-ylo)-0,0-dietylu z fosforanem 2-bromo-1-(2,4-dichlorofenylo)winylo-dietylu, w stosunku wagowym składników od 1:9 do 9:1.

W skład środka według wynalazku wchodzą, poza substancjami czynnymi, nośniki lub rozpuszczalniki oraz ewentualnie substancje pomocnicze takie jak środki powierzchniowo czynne, środki przyczepne, zagęstniki, stabilizatory, wypełniacze, utleniacze, zmiękczacze syntetyczne i pochodzenia roślinnego, środki przeciwadhezyjne, barwniki i inne znane składniki form użytkowych środków szkodnikobójczych.

Środek według wynalazku może być stosowany w różnych znanych, stałych i ciekłych, formach użytkowych np. w postaci proszków do zawiesin wodnych i do opylania, granulatów, kształtek z tworzywa sztucznego o przedłużonym działaniu kontaktowym, takich jak paski inkorporowane lub paski pokrywane mikrowarstwą zawierającą środek aktywny, mieszaniny pirotechniczne do fumigacji, roztwory do polewania, oprysku i zamgławiania, granule rozpuszczalne w wodzie do skarmiania i innych znanych formach użytkowych środków szkodnikobójczych.

Środek według wynalazku może być stosowany do zwalczania roztoczy upraw polowych, warzywnych, sadowniczych oraz do zwalczania owadów sanitarnych i ektopasożytów zwierząt.

Środek według wynalazku jest szczególnie korzystny dla ochrony pszczoły miodnej przed roztoczem Varroa destructor ze względu na bardzo wysoką skuteczność warroabójczą, bezpieczeństwo dla pszczół, niski poziom ewentualnego zanieczyszczenia środowiska naturalnego (miodu i wosku, poniżej 10 ppb) oraz utrudnienia wytwarzania się oporności roztoczy na działanie substancji aktywnych, co jest szczególnie istotne wobec kilkunastu pokoleń roztoczy narastających w ciągu roku.

Efektem synergizmu jest wysoka skuteczność roztoczobójcza środka według wynalazku, w porównaniu do skuteczności pojedynczych substancji aktywnych w teście Varroa destruktor, co przedstawia następujący przykład.

P r z y k ł a d .

Z trzech grup rodzin pszczelich, poraż onych roztoczem Varroa destructor, oznaczonych literami A (10 rodzin), B (10 rodzin) i C (10 rodzin) i zawierają cych po 5 obsiadł ych przez pszczoł y plastrów w ulach styropianowych, o ramkach dadanowskich, wyposaż onych w osiatkowane dennice z szufladkami umożliwiającymi obserwowanie i liczenie martwych pasożytów V. destruktor, pobiera się po 200 pszczół z każdej rodziny i liczy pasożyty.

Iloraz ilości roztoczy i ilości pszczół jako liczbowy wskaźnik stopnia porażenia rodzin pszczelich, obliczony w %, wyniósł średnio 17,1 dla grupy A, 14,3 dla grupy B i 14,0 % dla grupy C.

Do środka gniazda każdej rodziny, na beleczkach międzyramkowych, podano po 2 oceniane paski lecznicze. Liczenie martwych roztoczy wykonano po 7, 14 i 21 dniach od założenia pasków.

Paski wykonano metodą nanoszenia mikrowarstwy i za pomocą HPLC oznaczano w nich zawartość składników aktywnych:

nr 1 - 1052,1 mg kumafosu/pasek; nr 2 - 63,4 mg bromfenwinfosu/pasek (preparat Apifos, prod. Biowet-Puławy); nr 3 - 28,9 mg kumafosu + 25,1 mg bromfenwinfosu/pasek.

PL 209 807 B1

Do uli z pszczołami z rodzin A podano paski nr 1, do uli z rodzinami B - paski nr 2, zaś do rodzin z grupy C - paski nr 3.

Po zakończeniu obserwacji, każdą rodzinę odymiono 1 tabletką preparatu Apiwarol AS w celu zliczenia ewentualnie pozostałych roztoczy.

Za 100% przyjęto liczbę roztoczy w każdej rodzinie osypanych po obu zabiegach i w odniesieniu do tej liczby policzono wartość procentową osypanych pasożytów po zastosowaniu badanych pasków.

W grupie A skuteczność zabiegu wynosiła 75,1% (kumafos); w grupie B - 91,2% (bromfenwinfos); w grupie C (środek według wynalazku) - 99,75%.

Claims (1)

1. Środek roztoczobójczy, zwłaszcza warroabójczy zawierający substancję biologicznie czynną i stały lub ciekły nośnik i/lub znane dodatki pomocnicze, znamienny tym, ż e jako substancję biologicznie czynną zawiera mieszaninę tiofosforanu 0-(3-chloro-4-metylo-2-okso-2H-1-benzopiran-7-ylo)-0,0-dietylu (kumafosu) z fosforanem 2-bromo-1-(2,4-dichlorofenylo)winylo-dietylu, w stosunku wagowym składników od 1:9 do 9:1.