PL209366B1 - Środek roztoczobójczy, zwłaszcza warroabójczy - Google Patents

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest środek roztoczobójczy, zwłaszcza warroabójczy.

Środek znajduje zastosowanie do zwalczania roztoczy upraw polowych, warzywnych, sadowniczych oraz do zwalczania owadów sanitarnych i ektopasożytów zwierząt.

Znany jest z opisów patentowych Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej nr 3781355 i 3864497 zwią zek N'-(2,4-dimetylofenylo)-N-[[(2,4-dimetylofenylo)imino]metylo]-N-metylometanoimidoamid o nazwie zwyczajowej amitraz, który od kilkunastu lat jest substancją aktywną kilku preparatów przeznaczonych do ochrony roślin przed niektórymi szkodnikami owadzimi i roztoczami oraz do ochrony pszczoły miodnej przed roztoczem Varroa destructor.

Znany jest z polskiego opisu patentowego nr 79 031 inny związek fosforan 2-bromo-1-(2,4-dichlorofenylo)winylo-dietylu o nazwie zwyczajowej bromfenwinfos, który w postaci preparatów użytkowych stosowany jest do ochrony roślin, głównie upraw ziemniaka i rzepaku przed stonką ziemniaczaną i słodyszkiem rzepakowym, jak również do ochrony pszczoły miodnej przed roztoczem Varroa destructor.

Nieoczekiwanie stwierdzono, że mieszanina amitrazu z bromfenwinfosem umożliwia stosowanie obu składników mieszaniny w znacznie mniejszych dawkach przy zachowaniu lub wzmożeniu wysokiej skuteczności szkodnikobójczej. Takie zachowanie się składników mieszaniny jest efektem synergizmu.

Przedmiotem wynalazku jest środek roztoczobójczy zwłaszcza warroabójczy, zawierający jako substancję biologicznie czynną mieszaninę N'-(2,4-dimetylofenylo)-N-[[(2,4-dimetylofenylo)imino]metylo]-N-metylometanoimidoamid z fosforanem 2-bromo-1-(2,4-dichlorofenylo)winylo-dietylu, w stosunku wagowym składników od 1:9 do 9:1.

Środek według wynalazku może być stosowany w różnych znanych, stałych i ciekłych formach użytkowych np. proszków do zawiesin wodnych i do opylania, granulatów, kształtek z tworzywa sztucznego o przedłużonym działaniu kontaktowym w postaci np. pasków inkorporowanych lub pasków pokrywanych mikrowarstwą zawierającą środek aktywny, mieszanin pirotechnicznych do fumigacji, roztworów do polewania, oprysku i zamgławiania, granul rozpuszczalnych w wodzie do skarmiania i innych znanych formach użytkowych środków szkodnikobójczych.

W skład środka według wynalazku wchodzą, poza substancjami czynnymi, nośniki lub rozpuszczalniki oraz ewentualnie substancje pomocnicze takie jak środki powierzchniowo czynne, środki przyczepne, zagęstniki, stabilizatory, wypełniacze, utleniacze, zmiękczacze syntetyczne i pochodzenia roślinnego, środki przeciwadhezyjne, barwniki i inne znane składniki form użytkowych środków szkodnikobójczych.

Środek według wynalazku może być stosowany do zwalczania roztoczy upraw polowych, warzywnych, sadowniczych oraz do zwalczania owadów sanitarnych i ektopasożytów zwierząt. Substancje aktywne środka według wynalazku należą do różnych grup chemicznych, a mianowice amitraz jest pochodną formamidynową, a bromfenwinfos jest enolofosforanem. Mechanizmy działania toksycznego amitrazu i enolofosforanów w organizmach stawonogów są różne, co utrudnia wytwarzanie się oporności u szkodników.

Środek według wynalazku jest szczególnie korzystnym dla ochrony pszczoły miodnej przed roztoczem Varroa destructor ze względu na bardzo wysoką skuteczność warrobójczą, bezpieczeństwo dla pszczół, niski poziom ewentualnego zanieczyszczenia środowiska naturalnego (miodu i wosku, poniżej 10 ppb) oraz utrudnienia wytwarzania się oporności roztoczy na działanie substancji aktywnych, co jest szczególnie istotne wobec kilkunastu pokoleń roztoczy narastających w ciągu roku.

Efektem synergizmu była wysoka skuteczność roztoczobójcza środka według wynalazku, z porównaniem skuteczności pojedynczych substancji aktywnych na teście Varroa destructor co przedstawia następujący przykład.

P r z y k ł a d: W trzech grupach rodzin pszczelich, poraż onych roztoczem Varroa destructor, oznaczonych literami A (7 rodzin), B (7 rodzin) i C (8 rodzin) i zawierających po 5 obsiadłych przez pszczoły plastrów w ulach styropianowych, o ramkach dadanowskich, wyposażonych w osiatkowane dennice z szufladkami umożliwiającymi obserwowanie i liczenie martwych pasożytów V. destructor.

Pobierano po 200 pszczół z każdej rodziny i liczono pasożyty.

Iloraz ilości roztoczy i ilości pszczół jako liczbowy wskaźnik stopnia porażenia rodzin pszczelich, obliczony w %, wyniósł średnio 16,3 dla grupy A, 13,7 dla grupy B i 14,4% dla grupy C.

PL 209 366 B1

Do środka gniazda każdej rodziny, na beleczkach międzyramkowych, podano po 2 oceniane paski lecznicze. Liczenie martwych roztoczy wykonano po 7, 14 i 21 dniach od założenia pasków.

Paski wykonano metodą nanoszenia mikrowarstwy i za pomocą HPLC oznaczano w nich zawartość składników aktywnych:

nr 1 - 52,1 mg amitrazu/pasek; nr 2 - 60 mg bromfenwinfosu/pasek (preparat Apifos, prod. Biowet-Puławy); nr 3 - 21,5 mg amitrazu + 22,1 mg bromfenwinfosu/pasek.

Do uli z pszczołami z rodzin A podano paski nr 1, do uli z rodzinami B - paski nr 2, zaś do rodzin z grupy C - paski nr 3.

Po zakończeniu obserwacji, każdą rodzinę odymiono 1 tabletką preparatu Apiwarol AS w celu zliczenia ewentualnie pozostałych roztoczy.

Za 100% przyjęto liczbę roztoczy w każdej rodzinie osypanych po obu zabiegach i w odniesieniu do tej liczby policzono wartość procentową osypanych pasożytów po zastosowaniu badanych pasków.

W grupie A skuteczność zabiegu wynosi ł a 90,1% (amitraz); w grupie B - 95,6% (bromfenwinfos); w grupie C (środek według wynalazku) - 99,6%.

Claims (1)

1. Zastrzeżenie patentowe

   Środek roztoczobójczy, zwłaszcza warroabójczy zawierający stały lub ciekły nośnik i/lub znane dodatki pomocnicze, znamienny tym, że jako substancję biologicznie czynną zawiera mieszaninę N'-(2,4-dimetylofenylo)-N-[[(2,4-dimetylofenylo)imino]metylo]-N-metylometanoimidoamidu z fosforanem 2-bromo-1-(2,4-dichloro-fenylo)winylo-dietylu, w stosunku wagowym składników od 1:9 do 9:1.