PL20963B1 - Busola topograficzna. - Google Patents

Description

Budowa busoli topograficznej wedlug wynalazku umozliwia nanoszenie zaobser¬ wowanych kierunków dzialania sil magne¬ tycznych na plan z uwzglednieniem dekli¬ nacji magnetycznej.

Budowa busoli znanych dotychczas, iak np. busoli Bezard'a, nie pozwala na doklad¬ ne przylozenie kierunku W—O (wschód— zachód) skali kompasu do tegoz kierunku na planie.

Puszka busoli topograficznej obraca sie wewnatrz pierscienia z zalozonym na nim celownikiem. U spodu puszki, wedlug wy¬ nalazku, jest umieszczona tarcza nastawna z wysuwana linijka, uzgodniona z kierun¬ kiem W — O skali, co umozliwia przesu¬ niecia puszki o deklinacje. Sprzegniecie igly nastepuje samoczynnie przy zsunieciu linijki.

Fig. 1 przedstawia busole w rzucie akro- nometrycznym, fig. 2 — przekrój pionowy busoli wzdluz linijki, fig. 3 — przekrój pionowy busoli wpoprzek linijki i fig. 4 — busole z wysunieta linijka, widziana od spodu.

Celownik 1, zaopatrzony w otwory 2 jest zlaczony z pierscieniem 3 busoli w ten sposób, ze obraca sie na oskach 4, zamyka¬ jac busole lub tworzac z nia w czasie celo¬ wania kat prosty.

Lusterko 5 obraca sie na osi 6 wystepu pierscienia 3. Puszka 7 busoli, w której jestumieszczona igla magnetyczna 8 z podno¬ snikiem, obraca sie wewnatrz pierscienia i jest przykryta u góry szkielkiem lub kraz¬ kiem celuloidowym 9, na którym jest ozna¬ czona podzialka stopniowa oraz znaki N, O, W, S. Szkielko 9 zamocowuje sie na sta¬ le takf aby kierunek W — O odpowiadal oznaczonemu punktowi O skali, umieszczo¬ nej na denku busoli. Do denka puszki jest przymocowany trzema srubkami 11 krazek 12, w którego wyzlobieniach slizga sie linij¬ ka wysuwana 'i-5* Krazek 12 mozna prze¬ krecic po zwolnieniu srub 11 o kat, odpo¬ wiadajacy dlugosci okienek 13 ^krazkjt.

Przy uzyciu przyfzaifu celownik 1 jest nastawiany na punkt, który nalezy naniesc nal plan. Jednoczesnie, wysuwajac linijke 15, puszke 7 busoli obraca sie tak dlugo, az pól¬ nocny koniec igly 8 uzgodni sie z kierunkiem jATS skali, zaznaczonym na szkielku 9 puszki 7. Do ulatwienia obserwacji skali i i|ly 8 sluzy lusterko 5. Po uzyskaniu tego busole naklada sie na plan w ten sposób, by linij¬ ka 15 byla uzgodniona z równoleznikami, dolny zas brzeg 19 celownika 1 stykal sie z punktem, okreslajacym stanowisko obser¬ watora. Brzeg 19 celownika 1 daje wtedy kierunek do punktu szukanego. Po wsunie¬ ciu linijki w krazek 12 i ustawieniu jej w polozenie nieczynne wystep 16 linijki 15 pod¬ nosi trzpien 17 i za jego pomoca sprezyne 18, która przyciska igle 8 do nakrywki szklanej 9 (fig. 4) i nie dopuszcza w cza¬ sie przewozu do uszkodzenia lozyska igly 8 i jej ostrej osi obrotu. Po wysunieciu li¬ nijki 15 w dowolna strone, trzpien 17 opa¬ da, zwalniajac sprezyne 18 i jednoczesnie igle 8 (fig. 2).

W celu uwzglednienia deklinacji, kra¬ zek 12 jest umieszczony wspólsrodkowo z puszka 7, przyczem wzgledem tejze puszki mozna go pokrecac po zwolnieniu srubek 11. Wielkosc skretu, zalezna od wielkosci deklinacji, mierzy sie na skali katowej 10, umieszczonej na dnie pusizki 7 i widocznej w okienku 14 (fig. 4); kreska indeksowa znajduje sie na ukosnej sciance okienka 14* £ a s t rze zenia patentowe. 1. Busola topograficzna z celownikiem obrotowym, znamienna tern, ze puszka (7), zaopatrzona w skale katowa, jest polaczona z krazkiem (12), dajacym sie nastawiac w stosunku do puszki o kat deklinacji, przy- ozem w krazku tym jest osadzona linijka przesuwna (15). 2. Busola wedlug zastrz. 1, znamien¬ na tern, ze krazek (12), polaczony z puszka (7), jest zaopatrzony w okienko (14), przez które widac skale (10), znafdujaca sie na dnie puszki (7) i umozliwiajaca obracanie krazka o kat deklinacji. 3. Busola wedlug zastrz. 1, znamien¬ na tern, ze linijka (15) jest zaopatrzona w wystep (16) z ukosnemu plaszczyznami, który zapomoca trzpienia (17) i sprezyny (18) przyciska igle magnetyczna do przy¬ krywki.

Olgierd Jakubowski.Do opisu patentowego Nr 20963. ft 7 16 15 11 12 « 15 16 17 "V -4 3 15 Druk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa.