Wynalazek dotyczy urzadzenia wiatra¬ kowego do wytwarzania energji elektrycz¬ nej, W znanych urzadzeniach, wyposazo¬ nych w kolo wiatrowe, napedzajace ge¬ nerator elektryczny, zuzywa sie wytwo- rizony prad glównie do ladowania akumu¬ latorów. Koniecznosc stosowania akumu¬ latorów powoduje znaczne zwiekszenie kosztów budowy urzadzenia, a zuzycie akumulatorów znaczne podrozenie energji elektrycznej, wytworzonej zapomoca wia¬ tru jako sily napedowej. Te niedogodnosci wraz z imnemi wadami takich urzadzen powoduja przeszkody do wyzyskiwania taniej sily wiatru.Wynalazek niniejszy ma na celu sprawne urzadzenie do wytwarzania ener¬ gji elektrycznej, wykonane przy najmniej- szem zapotrzebowaniu materjalów budoiw- lanych, bez akumulatorów wzglednie z malemi tylko bater jami, które dostarcza pradu do dowolnego celu, przyczem do na¬ pedu tego urzadzenia sluzy prawie wy¬ lacznie wiatr.Azeby osiagnac cel wyzej okreslony, urzadzenie wedlug niniejszego wynalazku musi byc zupelnie pewne, a jednak latwo obracac sie okolo pionowej osi, przyczem kolo wiatrowe musi byc osadzone na zna¬ nej wysokosci ponad drzewami, domami i t. d. i latwo poddawac sie dzialaniu du¬ zych a lekkich narzadów sterujacych ze znaczna masa rozruchowa, która zapobie¬ galaby zmianom szybkosci obrotów kola.Poza tem przenoszenie momentu obro¬ towego z kola wiatrowego na generator musi odbywac sie w sposób latwy, prtzy- czem wiatr ma za zadanie wlaczanie i wy-taczanie generatora oraz regulowanie do¬ cisku kól przekladni, wlaczanej miedzy generator i kolo wiatVowie odpwiadiiio do sily wiatru.Wreszcie urzadzenie to musi byc za¬ opatrzone w przyrzad, rozrzadzany zapo- moca wiatru, który przy niezupelinem wy¬ zyskaniu sprawnosci urzadzenia skierowy- wialby nadmiar pradu samoczynnie do miejsc, w których energja sie gromadzi; cale urzadzenie powin*w» bowiem byc zawisze pelno obciazone odpowiednio do kazdorazowej sily wiatru, azeby szybkosc obrotu kola wiatrowego utrzymywala sie zawisze w okreslonych granicach mimo róznych natezen wiatru.Urzadzenie wedlug wynalazku niniej¬ szego czyni zadosc wiszystkim tym wyma¬ ganiom,.Rysunek przedstawia dwa przyklady wykonania urzadzenia wedlug wynalazku, przyczem fig. 1 i 2 przedstawiaja jeden przyklad w widoku zprziodu wzglednie zboku; fig. 3 i 4 — podobnie drugi; fig. 5 — rozklad wiazan slupa wedlug fig. 1 i 2 w widoku zgóry; fig. 6 — dolne lozysko slupa w przekroju; fig. 7 i 8 — górne lo¬ zysko slupa w przekroju i w widoku zgóry; fig. 9—obrecz kola w przekroju poprzecz¬ nym; fig. 10 — górne lozysko slupa wedlug fig. 3 i 4 w .przekroju; fig. 11 — polacze¬ nie generatora z ruchomym sterem bocz¬ nym w widoku zgóry; fig. 12 — to samo w widoku zprzodu, a fig. 13 — w widoku zboku; fig. 14 :— komore generatora, ko¬ more przelacznikowa oraz czesc slupa z kontaktami slizgowemi w przekroju oraz uklad polaczen elektrycznych.Kolo wiatrowe i przyrzady pomocni¬ cze wedlug fig. 1 — 4 osadzone sa na pio¬ nowym slupie, obracajacym sie okolo osi pionowej i wystajacym ponad drzewa, do¬ my i t. d., w którego widelkach 2 (fig. 1 i 2) wzglednie szczelinie 3 (fig. 3 i 4) osa¬ dzone jest kolo wiatrowe 4. Do utrzymy¬ wania slupa 7 w polozeniu pionowem slu¬ zy oprócz dolnego lozyska 5 górne lozy¬ sko 7, uwidocznione na fig. 7, które ze wzgledu na statyczne natezenia ma w przykladzie wykonania wedlug fig. 1, 2 lozysko pierscieniowe blisko widelek 2, a wedlug fig. 3 i 4 lozysko kapturowe na górnym koncu slupa 1.Celem utrzymania lozyska 7 we wlasci- wem miejscu (fig. 7, 8 i 10) zaopatrzone jest urzadzenie w wystep 8, zabezpieczaja¬ cy lbzysko 6 przeciw przesuwom piono¬ wym, oraz druty 9 (fig. 1 — 5), zabezpie¬ czajace je przeciw przesuwom bocznym.Takie osadzenie lozyska 7 ma te zalete, ze przy malem zuzyciu materjalu osiaga sie slup dla kola wiatrowego, obracaja¬ cy sie latwo okolo pionowej osi.Obrecz 10 kola wiatrowego 4 jest po¬ laczona z piasta zapomoca szprych 11 i 14. Poza tern obrecz jest zaopatrzona w srodkowe szprychy 12, sluzace do zmiany kata nachylenia skrzydel 15, wykonanych z cienkiej blachy, napojonej tkaniny lub podobnego materjalu, odpowiednio do zmiany szybkosci obwodowej kola wiatro¬ wego w kierunku od obwodu ku srodkowi, oraz wypelnione zelazo - betonem 13 (fig. 9). Dzieki zastosowaniu srodkowych szprych 12, które moga byc zakladane bez wzgledu na utarte reguly napinania, moz¬ na nadawac skrzydlom 15 (fig. 2, 4 i 5), znajdujacym sie miedzy szprychami 11 i 14, ksztalt, odpowiadajacy celowi. Wypel¬ nienie dzwona zelazo - betonowego 13 na¬ daje lekkiemu kolu dzialanie kola rozru¬ chowego, dzieki czemu osiaga sie latwo jednostajnosc ruchu, unikajac szkodliwych wstrzasów. Uzbrojenie stanowi takze wzmocnienie obreczy kola.Sile wiatru przenosi sie z kola wia¬ trowego 4 (fig. 11 — 13) na generator 17, znajdujacy sie w komorze 16 slupa 1 (fig. 2, 3) w znany sposób zapomoca kola cier¬ nego 18, uruchomianego zapomoca obreczy 10 kola 4. Kolo 18 dla powiekszenia tarcia jest zaopatrzone w obrecz gumowa. Wla- — 2 —czarne i wylaczanie generatora 17 oraz re¬ gulowanie docisku kola 18 zalety od ko¬ lyski 19 generatora (fig. 11 — 13) oraz steru bocznego 23, obracajacego sie na czopie 20 i przesuwajacego sie miedzy zderzakami 21, 22, przyczem ster jest po¬ laczony poprzez tlumik wstrzasów 25 i li¬ ne z kolyska 19, odbywa sie zas na skutek nacisku wiatru, dzialaj acego w kierunku strzalki 26 na ster boczny 23 i przenosza¬ cego sie zapomoca linki 24 na kolyske 19, a dalej na kolo 18. Docisniecie kola 18 jest proporcjonalne do sily dzialania kola wiatrowego, zalezne) od kazdorazowej si¬ ly wiatru. Wylaczanie generatora 17 po¬ woduje przechylenie kolyski 19 przy kole 18, gdy nacisk wiatru dzialajacy na ster boczny zmaleje ponizej pewnej granicy.Ster boczny 23 ma poza tern jeszcze za za¬ danie zwracanie kola wiatrowego 4 zalez¬ nie od wiatru.Prad, wytworzony zapomoca generato¬ ra 17, prowadizi sie (fig. 14) kablem 27 do przestawianego zapomoca wiatru prze¬ lacznika 28, którego polozenie, uwidocz¬ nione linjami przerywanemi 29, zalezy od sily wiatru. Wycinkowa listwa kontaktowa 30 tworzy polaczenie z kontaktami 31 i po- laczonemi z nimi kablami, które przewo¬ dza prad elektryczny przez kontakty sli¬ zgowe 33 i uklad polaczen 34 do maszyn roboczych lub urzadzen, jak ogrzewacizie 35, zamieniajace energje elektryczna na cieplo, oddawane olejowi zasobnika cie¬ pla36. T"r Poniewaz kazdej szybkosci wiatru od¬ powiada .pewna sprawnosc urzadzenia i pewne polozenie przelacznika wiatrowego, wladzenie grzejników 35 nastepuje tylko o tyle, o ile prad jest wytwarzany yt nad¬ miarze, PL