PL20860B1 - Papier do dwuazotypji i sposób jego wytwarzania. - Google Patents

Description

Jak wiadomo, tak zwana dwuazotypja polega na wytwarzaniu barwników azowych przez sprzeganie zwiazku dwuazonowego ze skladnikiem azowym.W patencie Nr 20123 opisano sposób o- trzymywania kontrastów bez sprzegania zwiazków dwuazonowych, oparty na wy¬ twarzaniu* barwnych produktów utlenienia rozlozonych dzialaniem swiatla zwiazków dwuazonowych zapomoca innych zwiaz¬ ków dwuazonorwych. W omawianym proce¬ sie stosuje sie podloze, zaopatrzone w ma- terjal swiatloczuly, zlozony z jednego lub kilku zwiazków dwuazonowych, z których co najmniej jeden, naswietlony w obecno¬ sci wody, tworzy fenol, podstawiony w rdzeniu benzenowym, który podlega utle¬ nieniu' zapomoca danego albo* innegoi zwiaz¬ ku dwuazonowego, równiez zawartego* w podlozu, na zwiazek barwny, przyczem do podloza nie dodaje sie zadnego skladnika azowego, a srodowisko jest takie? iz zwia¬ zek dwuazonowy znacznie szybciej, utlenia fenol, powstaly podczas naswietlenia, niz sprzega sie z nim na barwnik azowy. Do te¬ go celu nadaja sie zwiazki dwuazonowe, wytwarzajace po naswietleniu wielofenoie, które wogóle ze zwiazkami dwuazonowemi nie moga sie sprzegac. Jesli np. naswietlic papier, zaopatrzony w chlorek dwuazono¬ wy p-hydroksybenzenu, to tworzy sie z te¬ ga hydrochJbonj, azot i kwas solny.Jako odpowiedni zwiazek dwuazonowy wymieniono równiez kwas ./-hydroksy-2- dwuazo-4-benzenosulfonowy.Sposób otrzymywania odbitek swietl¬ nych na podlozu, za^patrzoinein w opisane swiatloczule zwitki dwuazonowe, polega na tern, ze podloze naswietla sie lokalnie swiatlem silnie aktynicznem wzgledem da¬ nego materj alu swiatloczulego, poczem pod¬ daje sie naswietlaniu slabo aktynicztnemu wzgledem materj alu swiatloczulego, dzie¬ ki czemu czesc zwiazku dwuazonowego przeksztalca sie na fenol, który utlenia sie na produkt barwny przez dzialanie jeszcze niezmienionego zwiazku dwuazonowego.Mozna przytem rekkcje utleniania przyspie¬ szyc, ogrzewajac umiarkowanie np. do 80°, a wytwarzanie kontrastów znacznie wzmoc¬ nic zapomoca soli miedzi, np. zapomoca azo¬ tanu miedzi. Kontrasty mozna otrzymywac, jesli np- papier, nasycony 0,25 % -wym alko¬ holowym roztworem kwasu /-hydroksy-2- dwuazo-4-benzenosulfonowego, do którego dodano 0,55% azotanu miedzi, i wysuszo- ny, naswietlac pod rysunkiem w ciagu 20 sekund lukowa lampa weglowa, a nastepnie rysunek usunac i ogrzewac papier przez pe¬ wien czas do 80°C; w ten sposób otrzymu¬ je sie pozytyw z pozytywu w ciemnym od¬ cieniu stalowo-szarym. Jak juz wyzej za¬ znaczono, opisany sposób polega na utle¬ niaj acem dzialaniu jeszcze niezmienionego zwiazku dwuazonowego na produkt, po¬ wstaly ze zwiazku dwuazonowego wskutek naswietlenia go.Wynalazek niniejszy dotyfczy ulepsze¬ nia poprzednio opisanego sposobu.Wykryto mianowicie, ze swiatloczulosc wyzej opisanego materjalu podczas prze¬ chowywania w ciemnosci maleje. Po uply¬ wie kilku miesiecy zmniejszenie to jest bar¬ dzo znaczne i swiatloczulosc zanika zupel¬ nie, o ile materjal dostatecznie dlugo lezal na powietrzu.Badanie wykazalo, ze te utrate swiatlo- czulosci nalezy przypisac diziailaniu -wody, majacej dostep z powietrza i pochlanianej przytem przez papier. Prawdopodobnie wskutek wymienionego dzialania wody gru¬ pa dwuazonowa zwiazku dwuazonowego zostaje zastapiona grupa wodorotlenowa.Okazalo sie równiez, ze w papierach, znaj¬ dujacych sie W srodowisku bardzo wilgot- nem, rozklad grupy dwuazonowej nastepu¬ je tak szybko, ze praktycznie nie moze tu zajsc utlenianie czesci, juz przeksztalconej zapomoca wody, za posrednictwem jesizcze niezmienionej czesci zwiazku dwuazonowe¬ go. Po calkowitem zaniknieciu w ten spo¬ sób swiatloczulosci papier byl praktycznie bialy.Podczas innych doswiadczen, przy któ¬ rych na swiatloczuly papier dzialano znacz¬ nie mniejsza iloscia wody albo pary wod¬ nej, swiatloczulosc utrzymywala sie dluzej.Przytem, gdy po dluzej trwajacem dziala¬ niu swiatloczulosc zanikla calkowicie, pa¬ pier okazal sie ciemno zabarwiony, co na¬ lezy przypisac utlenieniu fenolu, tworzace¬ go sie stopniowo w ciagu ostatnio wspo¬ mnianych doswiadczen pod dzialaniem zwiazku dwuazonowego, jeszcze nierozlo- zonego woda i znajdujacego sie w nadmia¬ rze.Obecnie wykryto, ze uczulone na swia¬ tlo papiery wyzej opisanego typu bardzo dlugo zachowuja swa swiatloczulosc, jesli przechowywac je w atmosferze odpowied¬ nio suchej, nawet w obecnosci tlenu. Jesli natomiast przechowywac taki swiatloczuly papier w przestrzeni, pozbawionej powie¬ trza, lecz zawierajacej nasycona pare wod¬ na, to swiatloiczulosc zanika przewaznie calkowicie w przeciagu kilku dni.Zgodnie z wynalazkiem, mozna rozklad zwiazku dwuazonowego powstrzymac, u- trzymujac zawartosc wilgoci papieru, za¬ wierajacego zwiazek dwuazonowy, ponizej 1 % i przechowujac papier w tym stanie.Zawartosc wilgoci w papierze okresla sie, mierzac procentowy ubytek na wadze, jaki wykazuje papier po ogrzewaniu go do — 2 —temperatury 25°G w ciagu 24 godzin w prze- strzeni, osuszanej swiezym pieciotlenkiem fosforu. Stwierdzono, iz suszenie w prze¬ strzeni, osuszanej pieciotlenkiem fosforu, daje wiekszy ubytek wilgotnosci papieru, niz zwykle sposoby suszenia, polegajace na ogrzewaniu papieru do wyzszych tempera¬ tur, w przyblizeniu od 105° do 110°C.Okalalo sie nip., ze papier, wysuszony na powietrzu, podczas dalszego suszenia w 110°C stracil na wadze 6,5%, natomiast ten sam papier po wysuszeniu w przestrzeni, osuszanej pieciotlenkiem fosforu, wykazal ubytek na wadze równy 7,9%.Zgodnie z jednym z przykladów wyko¬ nania wynalazku, podloze takie, jak pa¬ pier, uczulony na swiatlo zapomoca alkoho¬ lowego roztworu zwiazku dwuazomowego opisanego typu suszy sie w przestrzeni, po¬ zbawionej powietrza.Najbardziej odpowiedni sposób polega na tern, ze papier, zaopatrzony w warstwe swiatloczula, suszy sie w przestrzeni, w której utrzymywana jest atmosfera zupel¬ nie sucha; osiaga sie to np. zapomoca do¬ brego srodka osuszajacego, jak pieciotlenku fosforu. Mozna równiez suszyc w strumie¬ niu gazu, wolnym od wilgoci, jak np. w wolnym od wilgoci strumieniu azotu lub po¬ wietrza. Takiepozbawione wilgoci strumie¬ nie gazowe mozna otrzymywac przez su¬ szenie dobrym srodkiem osuszajacym, jak np. pieciotlenkiem fosforu; strumien gazu mozna równiez calkowicie pozbawiac wil¬ goci przez wymrazanie w bardzo niskiej temperaturze. Wreszcie mozna stosowac kombinacje wspomnianych procesów su¬ szenia. Bardzo dobrze nadaje sie strumien powietrza, wymrozony W temperaturze oko¬ lo —180*0.Proponowano juz suszenie papieru, za¬ wierajacego zwiazek dwuazonowy, lecz nie wiedziano, ze przy uzyciu opisanych po¬ przednio zwiazków dwuazonowych ko¬ rzystne bedzie opisane powyzej energiczne suszenie.Wynalazek daje te korzysc, ze przy po¬ mocy wspomnianego materjalu swiatloczu¬ lego mozna otrzymywac odbitki swietlne, których tlo po wykopjowaniu jest i pozo¬ staje równomiernie biale.Prócz tego proces kopiowania przebie¬ ga dwa do trzech razy predzej, niz w przy¬ padku papieru niewymuszonego. Zawartosc wilgoci, potrzebna do spowodowania reak- cyj, wymienionych na wstepie, jest tak ma¬ la, iz intensywnie wyduszony materjal na¬ daje, sie do uzytku natychmiast po wysta¬ wieniu na powietrze. Oprócz suszenia pa¬ pieru wynalazek obejmuje równiez utrzy¬ mywanie go w raz osiagnietym stanie wysu¬ szenia az do chwili zastosowania tego pa* pieru do otrzymywania odbitki swietlnej.W tym celu po wysuszeniu mozna materjal swiatloczuly zapakowac do naczyn szkla¬ nych, które sie zatapia lub lakuje, przy- czem nalezy dbac o to, by naczynia te nie zawieraly zupelnie wilgoci lub zawieraly jej mozliwie malo. Takwysuszony materjal swiatloczuly mozna równiez przechowywac w hermetycznie zamknietych puszkach me¬ talowych, z których wnetrza usunieto wil¬ goc. Ponadto mozna swiatloczuly papier pakowac w cienka folje metalowa, np. bla¬ che, której btfzegi spawa sie, zbija albo lu¬ tuje.Nalezy tu zaztnaczyc, ze zdatne do in¬ nych celów wodoszczelne materjaly na opa¬ kowania, jak np. papier parafinowy, nie na¬ daja sie do utrzymywania papieru w sta¬ nie wysuszenia, osiagnietym zapomoca ta¬ kich srodków, jak pieciotlenku fosforu, al¬ bo zupelnie suchych strumieni gazów.Jesli podczas przechowywania i pod¬ czas pakowania materjalu swiatloczulego przed zastososowaniem opakowania, wolne¬ go od wilgoci, ma sie materjal owijac je¬ szcze w zwykly papier, nalezy dbac o to, by papier, uzywany do zawijania, byl rów¬ nie dobrze wysuszony, jak materjal swia¬ tloczuly.Nalezy pamietac, ze zapomoca piecio- — 3 —tlenku fosforu mozna osiagnac znacznie lepsze wysuszenie, niz to jest mozliwe przez ogrzewanie do wyzszych temperatur. Po¬ nadto suszenie przez ogrzewanie do wyz¬ szych temperatur jest gorsze, poniewaz moze przy tern nastapic rozklad, a jedno¬ czesnie i utlenienie zwiazku dwuazomo- wego. PL

Claims (5)

1. Za strzezenia patentów e. 1. Papier do dwuazotypji, zaopatrzo¬ ny w warstwe swiatloczula, zawierajaca je¬ den lub kilka zwiazków dwuazonowych, z których co najmniej jeden podczais naswie¬ tlenia w obecnosci wiody tworzy fenol, pod¬ stawiony w rdzeniu, utleniajacy sie na zwiazek barwmy pod dzialaniem tego same¬ go lub innego zwiazku dwuazonowego, za¬ wartego równiez w podlozu, przyczem sro¬ dowisko podloza jest takie, iz zwiazek dwuazonowy znacznie szybciej utlenia fe¬ nol, wytworzony przez naswietlenie, niz sie z nim laczy na barwnik azowy, znamienny tern, ze papier, zastosowany jako podloze warstwy swiatloczulej, wykazuje zawar¬ tosc wilgoci ponizej 1 %.
2. 2. Sposób wytwarzania papieru wedlug zastrz. 1, znamienny tern, ze podloze, za¬ opatrzone w warstwe swiatloczula, suszy sie w przestrzeni, w której zapomoca piecio¬ tlenku fosforu utrzymywana jest atmosfera zupelnie sucha.
3. 3. Sposób wedlug zastrz. 2, znamien¬ ny tern, ze z przestrzeni, w której suszy sie papier, usuwa sie powietrze.
4. 4. Sposób wytwarzania papieru we¬ dlug zastrz. 1, znamienny tern, ze podloze, zaopatrzone w warstwe swiatloczula, suszy sie w strumieniu gazu, pozbawionym wil¬ goci.
5. 5. Sposób wedlug zastrz. 4, znamienny tern, ze strumien gazu pozbawia sie wilgo¬ ci przez wymrazanie w temperaturze oko¬ lo —180°C. N. V. Philips G1 o ei 1 a m p e n f a b r i e k e n. Zastepca: M. Skrzypkowski, rzecznik patentowy. Druk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa. PL