PL208608B1 - Sposób wytwarzania N-alkilo-3-(N'-1-dezoksy-D-glucitylo-N'- -metylo)aminopropionamidów - Google Patents
Sposób wytwarzania N-alkilo-3-(N'-1-dezoksy-D-glucitylo-N'- -metylo)aminopropionamidówInfo
- Publication number
- PL208608B1 PL208608B1 PL382533A PL38253307A PL208608B1 PL 208608 B1 PL208608 B1 PL 208608B1 PL 382533 A PL382533 A PL 382533A PL 38253307 A PL38253307 A PL 38253307A PL 208608 B1 PL208608 B1 PL 208608B1
- Authority
- PL
- Poland
- Prior art keywords
- deoxy
- methyl
- amino
- glucitol
- alkyl
- Prior art date
Links
- 238000004519 manufacturing process Methods 0.000 title description 9
- KFZMGEQAYNKOFK-UHFFFAOYSA-N Isopropanol Chemical compound CC(C)O KFZMGEQAYNKOFK-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims description 33
- 238000000034 method Methods 0.000 claims description 24
- 238000002360 preparation method Methods 0.000 claims description 20
- -1 aliphatic amines Chemical class 0.000 claims description 15
- HQMLIDZJXVVKCW-UHFFFAOYSA-N 2-aminopropanamide Chemical class CC(N)C(N)=O HQMLIDZJXVVKCW-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims description 14
- 239000002904 solvent Substances 0.000 claims description 9
- 125000001495 ethyl group Chemical group [H]C([H])([H])C([H])([H])* 0.000 claims description 8
- 125000004453 alkoxycarbonyl group Chemical group 0.000 claims description 7
- 230000008569 process Effects 0.000 claims description 7
- 238000007112 amidation reaction Methods 0.000 claims description 5
- WBQTXTBONIWRGK-UHFFFAOYSA-N sodium;propan-2-olate Chemical compound [Na+].CC(C)[O-] WBQTXTBONIWRGK-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims description 4
- 101100037762 Caenorhabditis elegans rnh-2 gene Proteins 0.000 claims description 3
- 239000003054 catalyst Substances 0.000 claims description 3
- 230000009435 amidation Effects 0.000 claims 3
- 125000001183 hydrocarbyl group Chemical group 0.000 claims 2
- 239000000376 reactant Substances 0.000 claims 1
- MBBZMMPHUWSWHV-BDVNFPICSA-N N-methylglucamine Chemical compound CNC[C@H](O)[C@@H](O)[C@H](O)[C@H](O)CO MBBZMMPHUWSWHV-BDVNFPICSA-N 0.000 description 23
- CBOIHMRHGLHBPB-UHFFFAOYSA-N hydroxymethyl Chemical compound O[CH2] CBOIHMRHGLHBPB-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 23
- BAPJBEWLBFYGME-UHFFFAOYSA-N Methyl acrylate Chemical compound COC(=O)C=C BAPJBEWLBFYGME-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 20
- 238000006243 chemical reaction Methods 0.000 description 17
- 239000004094 surface-active agent Substances 0.000 description 15
- 239000007787 solid Substances 0.000 description 13
- 239000000243 solution Substances 0.000 description 13
- OKKJLVBELUTLKV-UHFFFAOYSA-N Methanol Chemical compound OC OKKJLVBELUTLKV-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 12
- VLKZOEOYAKHREP-UHFFFAOYSA-N n-Hexane Chemical compound CCCCCC VLKZOEOYAKHREP-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 12
- XLYOFNOQVPJJNP-UHFFFAOYSA-N water Substances O XLYOFNOQVPJJNP-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 10
- SDOFMBGMRVAJNF-SLPGGIOYSA-N (2r,3r,4r,5s)-6-aminohexane-1,2,3,4,5-pentol Chemical compound NC[C@H](O)[C@@H](O)[C@H](O)[C@H](O)CO SDOFMBGMRVAJNF-SLPGGIOYSA-N 0.000 description 8
- 150000001875 compounds Chemical class 0.000 description 8
- 239000000203 mixture Substances 0.000 description 8
- 239000000047 product Substances 0.000 description 8
- QTBSBXVTEAMEQO-UHFFFAOYSA-N Acetic acid Chemical compound CC(O)=O QTBSBXVTEAMEQO-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 6
- 238000002425 crystallisation Methods 0.000 description 6
- 230000008025 crystallization Effects 0.000 description 6
- FJOPKPUOXXKYSG-SCVMZPAESA-N methyl 3-[methyl-[(2S,3R,4R,5R)-2,3,4,5,6-pentahydroxyhexyl]amino]propanoate Chemical compound COC(=O)CCN(C[C@H](O)[C@@H](O)[C@H](O)[C@H](O)CO)C FJOPKPUOXXKYSG-SCVMZPAESA-N 0.000 description 6
- 239000011541 reaction mixture Substances 0.000 description 6
- 230000002829 reductive effect Effects 0.000 description 6
- 239000000725 suspension Substances 0.000 description 6
- 239000002253 acid Substances 0.000 description 5
- CSCPPACGZOOCGX-UHFFFAOYSA-N Acetone Chemical compound CC(C)=O CSCPPACGZOOCGX-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 4
- WQZGKKKJIJFFOK-GASJEMHNSA-N Glucose Natural products OC[C@H]1OC(O)[C@H](O)[C@@H](O)[C@@H]1O WQZGKKKJIJFFOK-GASJEMHNSA-N 0.000 description 4
- DNIAPMSPPWPWGF-UHFFFAOYSA-N Propylene glycol Chemical compound CC(O)CO DNIAPMSPPWPWGF-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 4
- 239000007864 aqueous solution Substances 0.000 description 4
- 150000002430 hydrocarbons Chemical group 0.000 description 4
- BWHMMNNQKKPAPP-UHFFFAOYSA-L potassium carbonate Chemical compound [K+].[K+].[O-]C([O-])=O BWHMMNNQKKPAPP-UHFFFAOYSA-L 0.000 description 4
- 238000000425 proton nuclear magnetic resonance spectrum Methods 0.000 description 4
- CZDYPVPMEAXLPK-UHFFFAOYSA-N tetramethylsilane Chemical compound C[Si](C)(C)C CZDYPVPMEAXLPK-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 4
- OBCUVDZSNDPSHI-BSDSXHPESA-N (2r,3r,4r,5s)-6-(dodecylamino)hexane-1,2,3,4,5-pentol Chemical compound CCCCCCCCCCCCNC[C@H](O)[C@@H](O)[C@H](O)[C@H](O)CO OBCUVDZSNDPSHI-BSDSXHPESA-N 0.000 description 3
- DGAQECJNVWCQMB-PUAWFVPOSA-M Ilexoside XXIX Chemical compound C[C@@H]1CC[C@@]2(CC[C@@]3(C(=CC[C@H]4[C@]3(CC[C@@H]5[C@@]4(CC[C@@H](C5(C)C)OS(=O)(=O)[O-])C)C)[C@@H]2[C@]1(C)O)C)C(=O)O[C@H]6[C@@H]([C@H]([C@@H]([C@H](O6)CO)O)O)O.[Na+] DGAQECJNVWCQMB-PUAWFVPOSA-M 0.000 description 3
- 230000010933 acylation Effects 0.000 description 3
- 238000005917 acylation reaction Methods 0.000 description 3
- 150000001408 amides Chemical class 0.000 description 3
- 239000003795 chemical substances by application Substances 0.000 description 3
- 150000001805 chlorine compounds Chemical class 0.000 description 3
- 239000003599 detergent Substances 0.000 description 3
- 235000014113 dietary fatty acids Nutrition 0.000 description 3
- JRBPAEWTRLWTQC-UHFFFAOYSA-N dodecylamine Chemical group CCCCCCCCCCCCN JRBPAEWTRLWTQC-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 3
- 230000000694 effects Effects 0.000 description 3
- 239000000194 fatty acid Substances 0.000 description 3
- 229930195729 fatty acid Natural products 0.000 description 3
- 239000004615 ingredient Substances 0.000 description 3
- 239000000463 material Substances 0.000 description 3
- 238000000746 purification Methods 0.000 description 3
- 239000012429 reaction media Substances 0.000 description 3
- 239000011734 sodium Substances 0.000 description 3
- 229910052708 sodium Inorganic materials 0.000 description 3
- 238000003756 stirring Methods 0.000 description 3
- SKCKOFZKJLZSFA-SLPGGIOYSA-N (2r,3r,4r,5s)-hexane-1,2,3,4,5-pentol Chemical compound C[C@H](O)[C@@H](O)[C@H](O)[C@H](O)CO SKCKOFZKJLZSFA-SLPGGIOYSA-N 0.000 description 2
- MYRTYDVEIRVNKP-UHFFFAOYSA-N 1,2-Divinylbenzene Chemical class C=CC1=CC=CC=C1C=C MYRTYDVEIRVNKP-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 2
- IAZDPXIOMUYVGZ-WFGJKAKNSA-N Dimethyl sulfoxide Chemical compound [2H]C([2H])([2H])S(=O)C([2H])([2H])[2H] IAZDPXIOMUYVGZ-WFGJKAKNSA-N 0.000 description 2
- BAVYZALUXZFZLV-UHFFFAOYSA-N Methylamine Chemical compound NC BAVYZALUXZFZLV-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 2
- 150000007513 acids Chemical class 0.000 description 2
- 125000002252 acyl group Chemical group 0.000 description 2
- 125000000217 alkyl group Chemical group 0.000 description 2
- 239000007795 chemical reaction product Substances 0.000 description 2
- 239000002537 cosmetic Substances 0.000 description 2
- ZBCBWPMODOFKDW-UHFFFAOYSA-N diethanolamine Chemical compound OCCNCCO ZBCBWPMODOFKDW-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 2
- 238000004851 dishwashing Methods 0.000 description 2
- 229940079593 drug Drugs 0.000 description 2
- 239000003814 drug Substances 0.000 description 2
- 235000019387 fatty acid methyl ester Nutrition 0.000 description 2
- 150000004665 fatty acids Chemical class 0.000 description 2
- 238000010438 heat treatment Methods 0.000 description 2
- 125000002768 hydroxyalkyl group Chemical group 0.000 description 2
- 238000002329 infrared spectrum Methods 0.000 description 2
- 229910000027 potassium carbonate Inorganic materials 0.000 description 2
- 150000005599 propionic acid derivatives Chemical class 0.000 description 2
- 235000013772 propylene glycol Nutrition 0.000 description 2
- 238000006268 reductive amination reaction Methods 0.000 description 2
- 150000003839 salts Chemical group 0.000 description 2
- 239000011877 solvent mixture Substances 0.000 description 2
- 239000000126 substance Substances 0.000 description 2
- 235000000346 sugar Nutrition 0.000 description 2
- AKEJUJNQAAGONA-UHFFFAOYSA-N sulfur trioxide Chemical compound O=S(=O)=O AKEJUJNQAAGONA-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 2
- 125000004178 (C1-C4) alkyl group Chemical group 0.000 description 1
- DNIAPMSPPWPWGF-GSVOUGTGSA-N (R)-(-)-Propylene glycol Chemical compound C[C@@H](O)CO DNIAPMSPPWPWGF-GSVOUGTGSA-N 0.000 description 1
- VYMPLPIFKRHAAC-UHFFFAOYSA-N 1,2-ethanedithiol Chemical compound SCCS VYMPLPIFKRHAAC-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- KEQGZUUPPQEDPF-UHFFFAOYSA-N 1,3-dichloro-5,5-dimethylimidazolidine-2,4-dione Chemical compound CC1(C)N(Cl)C(=O)N(Cl)C1=O KEQGZUUPPQEDPF-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- FJLUATLTXUNBOT-UHFFFAOYSA-N 1-Hexadecylamine Chemical compound CCCCCCCCCCCCCCCCN FJLUATLTXUNBOT-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- BMVXCPBXGZKUPN-UHFFFAOYSA-N 1-hexanamine Chemical compound CCCCCCN BMVXCPBXGZKUPN-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- NYAJEBBVDOYAKC-UHFFFAOYSA-N 1-n',1-n'-dimethylpropane-1,1,3-triamine Chemical compound CN(C)C(N)CCN NYAJEBBVDOYAKC-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- IOHJQSFEAYDZGF-UHFFFAOYSA-N 2-dodecyloxirane Chemical compound CCCCCCCCCCCCC1CO1 IOHJQSFEAYDZGF-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- YAXXOCZAXKLLCV-UHFFFAOYSA-N 3-dodecyloxolane-2,5-dione Chemical compound CCCCCCCCCCCCC1CC(=O)OC1=O YAXXOCZAXKLLCV-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- LICWDODMDFJCCC-UHFFFAOYSA-N 9-(oxiran-2-yl)nonanoic acid Chemical class OC(=O)CCCCCCCCC1CO1 LICWDODMDFJCCC-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- 239000004215 Carbon black (E152) Substances 0.000 description 1
- FBPFZTCFMRRESA-JGWLITMVSA-N D-glucitol Chemical class OC[C@H](O)[C@@H](O)[C@H](O)[C@H](O)CO FBPFZTCFMRRESA-JGWLITMVSA-N 0.000 description 1
- MHZGKXUYDGKKIU-UHFFFAOYSA-N Decylamine Chemical compound CCCCCCCCCCN MHZGKXUYDGKKIU-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- IAYPIBMASNFSPL-UHFFFAOYSA-N Ethylene oxide Chemical compound C1CO1 IAYPIBMASNFSPL-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- OAKJQQAXSVQMHS-UHFFFAOYSA-N Hydrazine Chemical compound NN OAKJQQAXSVQMHS-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- SKCKOFZKJLZSFA-UHFFFAOYSA-N L-Gulomethylit Natural products CC(O)C(O)C(O)C(O)CO SKCKOFZKJLZSFA-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- VVQNEPGJFQJSBK-UHFFFAOYSA-N Methyl methacrylate Chemical class COC(=O)C(C)=C VVQNEPGJFQJSBK-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- 238000006845 Michael addition reaction Methods 0.000 description 1
- DBMJMQXJHONAFJ-UHFFFAOYSA-M Sodium laurylsulphate Chemical compound [Na+].CCCCCCCCCCCCOS([O-])(=O)=O DBMJMQXJHONAFJ-UHFFFAOYSA-M 0.000 description 1
- PLZVEHJLHYMBBY-UHFFFAOYSA-N Tetradecylamine Chemical compound CCCCCCCCCCCCCCN PLZVEHJLHYMBBY-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- OKJPEAGHQZHRQV-UHFFFAOYSA-N Triiodomethane Natural products IC(I)I OKJPEAGHQZHRQV-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- 230000009471 action Effects 0.000 description 1
- 239000004480 active ingredient Substances 0.000 description 1
- 239000002671 adjuvant Substances 0.000 description 1
- 239000003905 agrochemical Substances 0.000 description 1
- 150000001338 aliphatic hydrocarbons Chemical group 0.000 description 1
- 150000003973 alkyl amines Chemical class 0.000 description 1
- 125000004457 alkyl amino carbonyl group Chemical group 0.000 description 1
- 125000003368 amide group Chemical group 0.000 description 1
- 238000005576 amination reaction Methods 0.000 description 1
- 239000002280 amphoteric surfactant Substances 0.000 description 1
- 150000008064 anhydrides Chemical class 0.000 description 1
- 125000000129 anionic group Chemical group 0.000 description 1
- 239000003945 anionic surfactant Substances 0.000 description 1
- 229940111131 antiinflammatory and antirheumatic product propionic acid derivative Drugs 0.000 description 1
- 150000001639 boron compounds Chemical class 0.000 description 1
- 150000001642 boronic acid derivatives Chemical class 0.000 description 1
- 150000001732 carboxylic acid derivatives Chemical class 0.000 description 1
- 230000003197 catalytic effect Effects 0.000 description 1
- XTHPWXDJESJLNJ-UHFFFAOYSA-N chlorosulfonic acid Substances OS(Cl)(=O)=O XTHPWXDJESJLNJ-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- 239000008139 complexing agent Substances 0.000 description 1
- 238000001816 cooling Methods 0.000 description 1
- 229920001577 copolymer Polymers 0.000 description 1
- 150000005690 diesters Chemical class 0.000 description 1
- GYZLOYUZLJXAJU-UHFFFAOYSA-N diglycidyl ether Chemical class C1OC1COCC1CO1 GYZLOYUZLJXAJU-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- 239000002270 dispersing agent Substances 0.000 description 1
- 239000003995 emulsifying agent Substances 0.000 description 1
- 239000003822 epoxy resin Substances 0.000 description 1
- 125000004185 ester group Chemical group 0.000 description 1
- 150000002148 esters Chemical class 0.000 description 1
- 125000000816 ethylene group Chemical group [H]C([H])([*:1])C([H])([H])[*:2] 0.000 description 1
- NBVXSUQYWXRMNV-UHFFFAOYSA-N fluoromethane Chemical compound FC NBVXSUQYWXRMNV-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- 238000005187 foaming Methods 0.000 description 1
- 239000007789 gas Substances 0.000 description 1
- 150000004676 glycans Chemical class 0.000 description 1
- VOZRXNHHFUQHIL-UHFFFAOYSA-N glycidyl methacrylate Chemical class CC(=C)C(=O)OCC1CO1 VOZRXNHHFUQHIL-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- 125000005843 halogen group Chemical group 0.000 description 1
- LNEPOXFFQSENCJ-UHFFFAOYSA-N haloperidol Chemical compound C1CC(O)(C=2C=CC(Cl)=CC=2)CCN1CCCC(=O)C1=CC=C(F)C=C1 LNEPOXFFQSENCJ-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- 125000005842 heteroatom Chemical group 0.000 description 1
- 239000003845 household chemical Substances 0.000 description 1
- 229930195733 hydrocarbon Natural products 0.000 description 1
- 230000003301 hydrolyzing effect Effects 0.000 description 1
- 229920001480 hydrophilic copolymer Polymers 0.000 description 1
- 229920001477 hydrophilic polymer Polymers 0.000 description 1
- 230000002209 hydrophobic effect Effects 0.000 description 1
- 125000002887 hydroxy group Chemical group [H]O* 0.000 description 1
- 150000002460 imidazoles Chemical class 0.000 description 1
- 208000015181 infectious disease Diseases 0.000 description 1
- 239000000543 intermediate Substances 0.000 description 1
- INQOMBQAUSQDDS-UHFFFAOYSA-N iodomethane Chemical compound IC INQOMBQAUSQDDS-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- 150000002500 ions Chemical class 0.000 description 1
- 239000003621 irrigation water Substances 0.000 description 1
- 238000002955 isolation Methods 0.000 description 1
- 150000002632 lipids Chemical class 0.000 description 1
- 210000004185 liver Anatomy 0.000 description 1
- 150000004668 long chain fatty acids Chemical class 0.000 description 1
- 239000011159 matrix material Substances 0.000 description 1
- 238000002483 medication Methods 0.000 description 1
- 150000004702 methyl esters Chemical class 0.000 description 1
- 125000002496 methyl group Chemical group [H]C([H])([H])* 0.000 description 1
- 239000000693 micelle Substances 0.000 description 1
- OGUKJRCPWCNIQL-QFHJOOASSA-N n-methyl-n-[(2s,3r,4r,5r)-2,3,4,5,6-pentahydroxyhexyl]dodecanamide Chemical compound CCCCCCCCCCCC(=O)N(C)C[C@H](O)[C@@H](O)[C@H](O)[C@H](O)CO OGUKJRCPWCNIQL-QFHJOOASSA-N 0.000 description 1
- RUCNBXAQZMCIRP-MVHNUAHISA-N n-methyl-n-[(2s,3r,4r,5r)-2,3,4,5,6-pentahydroxyhexyl]prop-2-enamide Chemical compound C=CC(=O)N(C)C[C@H](O)[C@@H](O)[C@H](O)[C@H](O)CO RUCNBXAQZMCIRP-MVHNUAHISA-N 0.000 description 1
- 239000002736 nonionic surfactant Substances 0.000 description 1
- IOQPZZOEVPZRBK-UHFFFAOYSA-N octan-1-amine Chemical compound CCCCCCCCN IOQPZZOEVPZRBK-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- 229920000647 polyepoxide Polymers 0.000 description 1
- 229920000728 polyester Polymers 0.000 description 1
- 229920000642 polymer Polymers 0.000 description 1
- 229920001282 polysaccharide Polymers 0.000 description 1
- 239000005017 polysaccharide Substances 0.000 description 1
- 235000015320 potassium carbonate Nutrition 0.000 description 1
- 235000011181 potassium carbonates Nutrition 0.000 description 1
- 238000005956 quaternization reaction Methods 0.000 description 1
- 239000002994 raw material Substances 0.000 description 1
- 230000009467 reduction Effects 0.000 description 1
- 238000006722 reduction reaction Methods 0.000 description 1
- 229920005989 resin Polymers 0.000 description 1
- 239000011347 resin Substances 0.000 description 1
- 238000012552 review Methods 0.000 description 1
- 125000001424 substituent group Chemical group 0.000 description 1
- 150000008163 sugars Chemical class 0.000 description 1
- 230000001180 sulfating effect Effects 0.000 description 1
- UDYFLDICVHJSOY-UHFFFAOYSA-N sulfur trioxide-pyridine complex Substances O=S(=O)=O.C1=CC=NC=C1 UDYFLDICVHJSOY-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- 239000002562 thickening agent Substances 0.000 description 1
- 231100000331 toxic Toxicity 0.000 description 1
- 230000002588 toxic effect Effects 0.000 description 1
- 238000005809 transesterification reaction Methods 0.000 description 1
- 150000004670 unsaturated fatty acids Chemical class 0.000 description 1
- 235000021122 unsaturated fatty acids Nutrition 0.000 description 1
- 230000003612 virological effect Effects 0.000 description 1
Landscapes
- Organic Low-Molecular-Weight Compounds And Preparation Thereof (AREA)
Description
Opis wynalazku
Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania N-alkilo-3-(N'-1-dezoksy-D-glucitylo-N'-metylo)aminopropionamidów, które wykazują aktywność na granicach międzyfazowych i mogą być wykorzystane jako aktywne składniki przy wytwarzaniu wyrobów chemii gospodarczej, wyrobów kosmetycznych i innych lub mogą być wykorzystane jako pół produkty do wytwarzania innych zwi ązków wykazują cych aktywność na granicach międzyfazowych.
Wykorzystanie 1-amino-1-dezoksy-D-glucitolu H2NCH2(CHOH)4CH2OH i jego alkilowych pochodnych a zwłaszcza N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolu CH3NHCH2(CHOH)4CH2OH - zwyczajowo określanych w literaturze mianem, odpowiednio, glukaminy i N-alkiloglukamin - do wytwarzania substancji wykazujących aktywność na granicach międzyfazowych jest przedmiotem znacznej liczby patentów i publikacji naukowych. To zainteresowanie jest spowodowane dostępnością surowców do ich wytwarzania jak i koniecznością zastąpienia grupy niejonowych związków powierzchniowo czynnych, otrzymywanych z wykorzystaniem toksycznego i niebezpiecznego w użyciu oksiranu lub jego pochodnych, produktami o wysokich parametrach użytkowych i łatwo biodegradowalnych w środowisku naturalnym. Dlatego wykorzystanie cukrów: mono-, di- i wielocukrów, jako półproduktów hydrofilowych do wytwarzania związków powierzchniowo czynnych, stało się obiektem tak szerokiego zainteresowania w ostatnim 20-leciu, co przedstawiono wyczerpująco w opracowaniu B. Burczyk. Novel Saccharide-Based Surfactants. w Novel Surfactants: Preparation, Applications, and Biodegradability, Second Edition, Revised and Expanded (K. Holmberg, Ed.), Marcel Dekker. Surfactant science series, tom 114, New York, 2004, str. 129-192.
Podstawową grupą powierzchniowo aktywnych pochodnych otrzymywaną głównie z N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolu są pochodne acylowe. Sposoby otrzymywania N-alkanoilo-N-alkilo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitoli RCON(R')CH2(CHOH)4CH2OH, w dwuetapowych procesach: redukującego aminowania D-glukozy aminami alifatycznymi R'NH2 a najczęściej metyloaminą, w której R' = CH2, i acylowania tak uzyskanych N-alkilo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitoli kwasami tłuszczowymi RCOOH lub ich pochodnymi, wybranymi z grupy obejmującej estry małocząsteczkowych alkoholi alifatycznych, bezwodniki lub chlorki kwasowe, są przedmiotem wielu opisów patentowych, np., US Nr 1985424, US Nr 2016962, US Nr 2703798, GB Nr 809060, US Nr 2965576. US Nr 2993887. WO Nr 92/06070, WO Nr 92/06072, WO Nr 92/06984. WO Nr 92/08687, WO Nr 93/03004, US Nr 5194639, US Nr 5338487, US Nr 5380891, US Nr 5571934, US Nr 5625098, US Nr 5646318, US Nr 5723673. US Nr 5770749, US Nr 5777165, DE Nr 199 34 836, EP Nr 1 110 944 A2 lub US Nr 6165972. W publikacjach T. Maugard. M. Remaud-Simeon, D. Petre P. Mosan, Tetrahedron, 53. 5185-5194, 7629-7634 oraz 7587-7594 (1997), opisano wyniki katalizowanej lipazą reakcji transestryfikacji N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolu estrami metylowymi kwasów tłuszczowych, w kierunku głównie N-alkanoilo-N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitoli. Właściwości N-alkanoilo-N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitoli opisano obszernie w opracowaniach przeglądowych R.G. Laughlin. Y.-C. Fu, F.C. Wireko, J.J. Scheibel, R.L. Munyon. The Physical Science of N-Dodecanoyl-N-methyl-glucamine, w Novel Surfactants: Preparation, Applications, and Biodegradability, (K. Holmberg, Ed.), Marcel Dekker, Surfactant science series, tom 74. New York, 1998, str. 1-30; R.G. Laughlin, Y.-C. Fu, F.C. Wireko, J.J. Scheibel. R.L. Munyon, N-Alkanoyl-N-Alkyl-1-Glycamines, w Novel Surfactants: Preparation, Applications, and Biodegradability, Second Edition, Revised and Expanded (K. Holmberg, Ed.). Marcel Dekker, Surfactant science series, tom 114, New York, 2004; B. Burczyk. Novel Saccharide-Based Surfactants, w Novel Surfactants: Preparation, Applications, and Biodegradability, Second Edition, Revised and Expanded (K. Holmberg, Ed.), Marcel Dekker, Surfactant science series, tom 114, New York, 2004, str. 129-192; S.B. Sulthana, P.V.C. Rao, S.G.T. Bhat, T.Y. Nakano, G. Sugihara, A.K. Rakshit, Langmuir, 16, 980-987 (2000). W opisie EP Nr 1078978 A1 wykazano, że mieszaniny N-alkanoilo-N-alkilo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitoli pochodnych długołańcuchowych kwasów tłuszczowych C7-C21 i N-alkilo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitoli C1-C8, z oksyetylenowanymi amidami kwasów tłuszczowych C7-C21, są efektywnymi składnikami środków do mycia naczyń i środków piorących. W opisie WO Nr 99/21825 oraz publikacji H.B. Frykman, T. Isbell, S.C. Cermak, J. Surfact. Deterg., 3, 179-183 (2000), opisano sposób wytwarzania z wydajnością 52-97% N-(5-hydroksyalkanoilo)-N-alkilo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitoli, w reakcji deltalaktonów kwasów tłuszczowych uzyskanych z nienasyconych kwasów tłuszczowych, z N-alkilo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolami, mogących znaleźć zastosowanie jako łatwo biodegradowalne składniki detergentów. W opisie WO Nr 95/07330 opisano wykorzystanie N-alkanoilo-N-(3-metoksypropylo)-1-amino-1-dezoksy-D-glucitoli jako efektywnych środków w kompozycjach do automatycznego mycia naczyń.
PL 208 608 B1
W opisie US Nr 6515028 B1 przedstawiono N-alkanoilo-N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitole z ugrupowaniem acylowym RCO-, w którym R stanowił alifatyczny łańcuch węglowodorowy, podstawnik alkiloaromatyczny, fluorowęglowy lub alkilowy zawierający heteroatomy, jako środki lecznicze w wirusowych zakażeniach wątroby. W opisie US Nr 6010707 opisano sposób wytwarzania N-alkiloaminokarbonylo-N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitoli w reakcji N.N'-karbonylodiimidazolu z długołańcuchowymi aminami alifatycznymi do 1-N-(alkiloaminokarbonylo)imidazoli, które poddawano reakcji z N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolem, uzyskując finalne związki z wydajnością ok. 80%, jako efektywne składniki preparacji kosmetycznych. W opisie US Nr 6180591 B1 wykazano, że N-alkanoilo-N-(3-dimetyloamino)propylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitoIe są przydatne jako czynniki zagęszczające wodne roztwory surfaktantów. Otrzymano je w reakcji acylowania N-(3-dimetyloamino)-propylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolu - wytworzonego w reakcji redukującego aminowania D-glukozy 3-(dimetyloamino)propanodiaminą-1,3 według sposobu przedstawionego w opisie US Nr 4021539 - estrami metylowymi kwasów tłuszczowych według sposobu przedstawionego w opisie DE Nr 195 12 299 A1. Znane są również jonowe pochodne monofunkcyjnych amidów 1-amino-1-dezoksy-D-glucitolu. W opisach US Nr 2717894, WO Nr 94/12472 i US Nr 6057464, przedstawiono sposoby wytwarzania siarczanów N-alkanoilo-N-(3-dimetyloamino)-propylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitoli w reakcji tych ostatnich z typowymi czynnikami siarczanującymi: oleum, gazowym tritlenkiem siarki, kwasem chloro-sulfonowym, kompleksem tritlenku siarki z pirydyną, itp., jako amfoterycznych lub anionowych związków powierzchniowo czynnych o doskonałych właściwościach pianotwórczych. Z opisu EP Nr 0 895 979 znany jest sposób otrzymywania kationoaktywnych pochodnych 1-amino-1-dezoksy-D-glucitoli o strukturze HOCH2(CHOH)4CH2N(COR)(CH2)nN+R1R2R3 X, w której -COR stanowi resztę długołańcuchowego kwasu karboksylowego, n = 1 - 4. R1, R2 i R3 stanowią podstawniki alkilowe C1-C4 lub hydroksyalkilowe a X stanowi atom chlorowca lub CH3OSO3. Związki te otrzymano w reakcjach: redukującego aminowania D-glukozy N,N-dialkiloaminoalkilodiaminami H2N(CH2)nNR1R2, następnie acylowania podstawionych 1-amino-1-dezoksy-D-glucitoli chlorkami kwasowymi i ostatecznie czwartorzędowania. np. jodometanem. Sposób otrzymywania i właściwości niejonowych pochodnych N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolu typu dicephalic. zawierających dwa polarne ugrupowania cukrowe, RCH[CON(CH3)CH2(CHOH)4CH2OH]2, nazywane przez autorów 2-alkilomalono-N-metylo-glukamidami. przedstawiono w opisie patentowym US Nr 5298191 i w publikacji P.C. Griffiths, J.A. Roe, R.L. Jenkins, J. Reeve, A.Y. Cheung, D.G. Hall, A.R. Pitt, A.M. Howe, Langmuir, 16, 9983 - 9990 (2000). Uzyskano je w reakcji diestrów metylowych kwasu 2-alkilomalonowego RCH(COOCH3)2 z N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolem. W publikacji B.L. Bales, R. Ranganathan, P.C. Griffiths, J. Phys. Chem. B, 105, 7465-7473 (2001), badano mieszane micele tych związków z solą sodową siarczanu dodecylu jako medium reakcyjnym. W opisie CN Nr 1169714 opisano sposób wytwarzania innej grupy związków dicephalic. Bezwodnik kwasu 2-dodecylobursztynowego przekształcano w diester metylowy poddawany następnie reakcji z dwiema cząsteczkami N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolu, co prowadziło do uzyskania powierzchniowo czynnego diamidu. W opisie US Nr 5863886 przedstawiono sposób otrzymywania powierzchniowo aktywnych amidowych pochodnych N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolu typu gemini. W reakcji: chlorków długołańcuchowych kwasów alfabromokarboksylowych z N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolem uzyskano N-(alfa-bromoalkanoilo)-N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitole, poddawane następnie reakcji z 1,2-dimerkaptoetanem, co prowadziło do 1,2-etylenoditio-bis(N-alkanoilo-N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitoli).
Znany jest również sposób otrzymywania wielu powierzchniowo aktywnych pochodnych 1-amino-1-dezoksy-D-glucitolu zawierających hydrofobowe podstawniki alkilowe. Sposoby wytwarzania N-alkilo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitoli w reakcji D-glukozy z aminami alkilowymi i redukcji produktów addycji, są przedmiotem opisów: US Nr 2016962, WO Nr 92/06073, WO Nr 92/08687, WO Nr 93/03004 i US Nr 6365778 B1. W opisie zgłoszeniowym US Nr 2002/0168417 A1 przedstawiono N-(hydroksyalkilo)-N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitole jako emulgatory, dyspergatory i adiuwanty w kompozycjach agrochemicznych. Otrzymywano je w reakcjach 1,2-epoksyalkanów lub eterów glicydowych z N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolem w roztworze glikolu propylenowego. Jako aminocukier stosowano również 1-amino-bis(1-dezoksy-D-glucitol), tzw. bissorbityloaminę. W publikacji S. Warwel, K.M. Ruesch, H. Schier, F. Bruse, B. Wiege, European Journal of Lipid Science and Technology, 103, 645-654 (2001) przedstawiono, iż w reakcji estrów metylowych kwasów: 9,10-epoksydekanowego, 10,11-epoksyundekanowego i 13,14-epoksytetradekanowego z N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolem lub 1-amino-1-dezoksy-D-glucitolem, uzyskano pochodne o strukturze liniowej lub rozgałęzionej typu Y. Ugrupowania estrowe zmydlano następnie ługiem sodowym do postaci soli uzyskując związki
PL 208 608 B1 anionowe lub hydrolizowano enzymatycznie do wolnych kwasów, uzyskując związki amfoteryczne. Szereg z nich obniżało napięcie powierzchniowe wody do wartości 26-40 mN/m. W publikacji S. Warwel, K.M. Ruesch, H. Schier, F. Bruse, B. Wiege, Tenside, Surfactants, Detergents, 38, 7-14 (2001) wykazano, że w reakcji alfa-epoksyalkanów C4-C18 z N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolem, N-dodecylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolem lub 1-amino-1-dezoksy-D-glucitolem w roztworze metanolu lub mieszaniny metanolu z wodą uzyskano, odpowiednio, N-(2-hydroksyalkilo)-N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitole, N-(2-hydroksyalkilo)-N-dodecylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitole lub N,N-bis(2-hydroksyalkilo)-1-amino-1-dezoksy-D-glucitole z wydajnością 70-100% i o czystości > 95%. W zależności od struktury użytej pochodnej glucitolu uzyskano pochodne liniowe lub rozgałęzione typu Y. Pochodne wykazywały wartości krytycznego stężenia micelizacji (CMC) w zakresie 2-500 mg/dm3. W publikacji S. Warwel, F. Bruese, H. Schier, J. Surfact. Deterg., 7, 181-186 (2004), opisano sposób otrzymywania nowych surfaktantów gemini w reakcji alfa,omega-diepoksydów z N-alkilo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolem. Stosowano N-oktylo-. N-decylo- i N-dodecylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitol oraz diepoksydy zsyntezowane z alfa,omega-diolefin o długości łańcucha alkilowego C8, C9, C10 lub C14. Związki efektywnie obniżały napięcie powierzchniowe do wartości 29-33 mN/m i posiadały wartości CMC w zakresie 3-150 mg/dm3. W publikacji S. Warwel i F. Bruese. J. Surfact. Deterg., 7, 187-193 (2004), opisano kolejną grupę nowych surfaktantów gemini otrzymaną w reakcjach N-oktylo-, N-decylo- i N-dodecylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolu z różnymi żywicami epoksydowymi, zwykle technicznymi dieterami glicydowymi dioli. Obniżały one napięcie powierzchniowe wody do 30-34 mN/m i miały bardzo niskie wartości CMC na poziomie 2-35 mg/dm3. Znane są również sposoby wytwarzania materiałów polimerowych podstawionych resztami 1-amino-1-dezoksy-D-glucitolu lub jego pochodnymi, związanymi z matrycą polimerową poprzez wiązanie amidowe lub C-N. Substancje te są stosowane jako czynniki kompleksujące do selektywnego usuwania jonów z rozcieńczonych roztworów wodnych lub rozpuszczalne w wodzie hydrofilowe polimery. Np. w publikacji T. Qi, A. Sonoda, Y. Makita, H. Kanoh, K. Ooi, T. Hirotsu, Ind. Eng. Chem. Res., 41, 133-138 (2002), opisano żywice do ekstrakcji boranów z wody zawierające funkcję N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolu. W publikacji N. Bicak, N. Bulutcu, B. Filiz enkal, M. Gazi, React. Funct. Polym., 47, 175-184 (2001), opisano sposób otrzymywania kopolimerów metakrylanu glicydylu, metakrylanu metylu oraz diwinylobenzenu, modyfikowanych N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolem, jako materiału do usuwania związków boru z wód irygacyjnych. W opisie WO Nr 99/11692 opisano wykorzystanie między innymi N-acryloilo-N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolu do wytwarzania hydrofilowych kopolimerów. W publikacji C. Gao, Y. Xu, D. Yan, W. Chen, Biomacromolecules, 4, 704-712 (2003) opisano sposób otrzymywania poliestrów o budowie drzewiastej, w reakcji akrylanu metylu z dietanoloaminą lub N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolem jako rozpuszczalnych w wodzie polimerowych materiałów do transportu leków.
W opisie zgł oszenia patentowego WO 03/068377 opisano reakcję pomię dzy akrylanem metylu i N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolem prowadzoną w temperaturze pokojowej w roztworze wodnym, której produkt - bez udokumentowania struktury - poddawano, bez zmiany środowiska reakcji, działaniu amin alifatycznych w obecności katalitycznych ilości węglanu potasu K2CO3, co miało prowadzić do uzyskania N-alkilo-3-(N'-1-dezoksy-D-glucitylo-N'-metylo)aminopropionamidów. Sposób ten wydaje się być niedogodnym z powodu wysokiej niestabilności w roztworach wodnych, a zwłaszcza w środowisku zasadowym, produktu reakcji addycji Michaela N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolu do akrylanu metylu, łatwo hydrolizującego do pochodnej kwasu propionowego. Dalsza jego reakcja z aminami alifatycznymi prowadzona w temperaturze pokojowej i w roztworze wodnym może prowadzić do produktu znacznie zanieczyszczonego solami amin alifatycznych i podstawionych pochodnych kwasu propionowego. W powyższym opisie został również przedstawiony sposób otrzymywania N-alkilo-3-(N'-1-dezoksy-D-glucitylo-N'-metylo)aminopropionamidów w reakcji akrylanu metylu z N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolem a następnie z dodecylo- lub oktyloaminą w roztworze propanodiolu-1,2 charakteryzując produkt reakcji - bez jego wydzielania ze środowiska reakcji - jako brązowo zabarwione ciało stałe wykazujące w widmie IR obecność ugrupowania amidowego.
Nie jest znany sposób wytwarzania N-alkilo-3-(N'-1-dezoksy-D-glucitylo-N'-metylo)aminopropionamidów, będący przedmiotem wynalazku.
Sposób wytwarzania N-alkilo-3-(N'-1-dezoksy-D-glucitylo-N'-metylo)aminopropionamidów o wzorze ogólnym 1, w którym R oznacza prosty lub rozgałęziony łańcuch węglowodorowy CnH2n+1, a n zawiera się w granicach od 6 do 18, według wynalazku polega na reakcji amidowania N-[2-(alkoksykarbonylo)etylo]-N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitoli o ogólnym wzorze 2, w którym R stanowi krótki łańcuch węglowodorowy CmH2m+1, a m zawiera się w granicach od 1 do 4, w roztworze rozpuszPL 208 608 B1 czalnika, korzystnie propanolu-2, ewentualnie w obecności katalizatora, w temperaturze w zakresie od temperatury pokojowej do 85°C, aminami alifatycznymi RNH2, w których R i n mają podane wyżej znaczenia, a po zakończonej reakcji usuwa się rozpuszczalnik i pozostałość oczyszcza się znanymi sposobami.
Korzystnie reakcję amidowania prowadzi się w roztworze propanolu-2, w temperaturze w zakresie od temperatury pokojowej do 80°C, w obecności izopropanolanu sodu jako katalizatora.
Korzystnie jest również. gdy stosunek molowy N-[2-(alkoksykarbonylo)etylo]-N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolu o wzorze ogólnym 2, w którym R stanowi krótki łańcuch węglowodorowy CmH2m+1, a m zawiera się w granicach od 1 do 4, do aminy alifatycznej RNH2, w której R oznacza prosty lub rozgałęziony łańcuch węglowodorowy CnH2n+1, a n zawiera się w granicach od 6 do 18, wynosi 1:1.
Zasadnicze korzyści wynikające z wynalazku polegają na wytwarzaniu N-alkilo-3-(N'-1-dezoksy-D-glucitylo-N'-metylo)aminopropionamidów z wysoką wydajnością, prostocie realizacji procesu wytwarzania, wysokiej selektywności oraz łatwości wydzielania i oczyszczania produktów reakcji.
Sposób według wynalazku jest objaśniony w przykładach wytwarzania N-alkilo-3-(N'-1-dezoksy-D-glucitylo-N'-metylo)aminopropionamidów oraz na schemacie przedstawiającym reakcję N-[2-(alkoksykarbonylo)etylo]-N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitoli z aminami alifatycznymi.
P r z y k ł a d 1
Zawiesinę 29,9 g (0,15 mola) N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolu o czystości 98% i 12,9 g (0,15 mola) estru metylowego kwasu akrylowego w 90 ml propanolu-2 miesza się i utrzymuje w temperaturze 65°C do uzyskania homogeniczności mieszaniny reakcyjnej (około 2,5 godz.) i dodatkowo przez 1 godz. Do tak uzyskanego N-[2-(metoksykarbonylo)etylo]-N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolu wprowadza się 33,70 g (0,15 mola) tetradecyloaminy o czystości 95%, miesza się i ogrzewa w temperaturze 85°C przez około 20 godzin. Po zakończonej reakcji odparowuje się rozpuszczalnik pod obniżonym ciśnieniem a pozostałość, stanowiącą nieznacznie zabarwione ciało stałe, poddaje się oczyszczaniu przez krystalizację z propanolu-2, uzyskuje się 55,6 g (80,1% wag.) bardzo trudno rozpuszczalnego w wodzie czystego N-tetradecylo-3-(N'-1-dezoksy-D-glucitylo-N'-metylo)aminopropionamidu w postaci całkowicie bezbarwnego krystalicznego ciała stałego o temperaturze topnienia 119-122°C. Widmo 1H NMR (roztwór w DMSO-d6), δ [ppm] (wartości przesunięcia względem standardu tetrametylosilanu): 0,85 (t, 3H, J = 6,5 [Hz], CH3(CH2)11CH2CH2), 1,23-1,36 (m, 22H, CH3CH2)11CH2CH2), 1,35-1,43 (m, 2H, CH3(CH2)11CH2CH2), 3,01 (m, 2H, CH3(CH2)11CH2CH2), 2,18 (s, 3H, CH3N), 2,32-3,70 (mm, 12H, C(=O)CH2CH2N(CH3)CH2(CHOH)4CH2OH), 4,2-4,3 (bs, 5H, OH), 7,96 (t, 1H, J = 5,5 [Hz], NH). Widmo IR v[cm-1] (KBr): 1634 (C=0).
P r z y k ł a d II
Zawiesinę 23,9 g (0,12 mola) N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolu o czystości 98% i 10,4 g (0,12 mola) estru metylowego kwasu akrylowego w 80 ml propanolu-2 miesza się i utrzymuje w temperaturze 65°C do uzyskania homogeniczności mieszaniny reakcyjnej (około 2,5 godz.) i dodatkowo przez 1 godz. Do tak uzyskanego N-[2-(metoksykarbonylo)etyio]-N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolu wprowadza się 32,20 g (0,15 mola) heksadecyloaminy, a następnie miesza się i ogrzewa w temperaturze 85°C przez około 24 godziny. Po zakończonej reakcji odparowuje się rozpuszczalnik pod obniżonym ciśnieniem a pozostałość stanowiącą nieznacznie zabarwione ciało stałe poddaje się oczyszczaniu przez krystalizację z propanolu-2, uzyskuje się 48,3 g (82,0% wag.) bardzo trudno rozpuszczalnego w wodzie czystego N-heksadecylo-3-(N'-1-dezoksy-D-glucitylo-N'-metylo)aminopropionamidu w postaci całkowicie bezbarwnego krystalicznego ciała stałego o temperaturze topnienia 122-125°C. Widmo 1H NMR (roztwór w DMSO-d6), δ [ppm] (wartości przesunięcia względem standardu tetrametylosilanu): 0,84 (t, 3H, J = 6,5 [Hz], CH3(CH2)13CH2CH2), 1,20-1,30 (m, 26H, CH3 CH2)13CH2-CH2), 1,35-1,40 (m, 2H, CH3(CH2)13CH2CH2), 2,97 (m, 2H, CH3(CH2)13CH2CH2), 2,18 (s, 3H, CH3N), 2,25-3,65 (mm, 12H, C(=O)CH2CH2N(CH3)CH2(CHOH)4CH2OH), 4,2-4,3 (bs, 5H, OH), 7,92 (t, 1H, J = 5,5 [Hz], NH).
P r z y k ł a d III
Zawiesinę 39,8 g (0,20 mola) N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolu o czystości 98% i 17,2 g (0,20 mola) estru metylowego kwasu akrylowego w 100 ml propanolu-2 miesza się i utrzymuje w temperaturze 65°C do uzyskania homogeniczności mieszaniny reakcyjnej (około 2,5 godz.) i dodatkowo przez 1 godzinę. Do tak uzyskanego N-[2-(metoksykarbonylo)etyio]-N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolu wprowadza się 31,5 g (0,20 mola) decyloaminy oraz miesza się i ogrzewa w temperaturze 85°C przez około 20 godzin. Po zakończonej reakcji odparowuje się rozpuszczalnik pod obniżonym ciśnieniem a pozostałość stanowiącą nieznacznie zabarwione ciało stałe ekstrahuje się kilkoma porcjami po
PL 208 608 B1 ml heksanu. Pozostałość poddaje się dodatkowemu oczyszczaniu przez krystalizację z mieszaniny rozpuszczalników aceton/metanol uzyskując 52,8 g (65,0% wag.) trudno rozpuszczalnego w wodzie czystego N-decyIo-3-(N'-1-dezoksy-D-glucitylo-N'-metylo)aminopropionamidu w postaci całkowicie bezbarwnego krystalicznego ciała stałego o temperaturze topnienia 125-127°C. Widmo 1H NMR (roztwór w DMSO-d6), δ [ppm] (wartości przesunięcia względem standardu tetrametylosilanu): 0,86 (t, 3H, J = 6,5 [Hz], CH3(CH2)7CH2CH2). 1,22-1,35 (m, 14H, CH3(CH2)7CH2CH2), 1,35-1,43 (m, 2H, CH3(CH2)7CH2CH2), 3,00 (m, 2H, CH3(CH2)7CH2CH2), 2,18 (s, 3H, CH3N), 2,30-3,70 (mm, 12H, C(=O)CH2CH2N(CH3)CH2(CHOH)4CH2OH), 4,3-4,4 (bs, 5H, OH), 7,94 (t, 1H, J = 5,5 [Hz], NH).
P r z y k ł a d IV
Zawiesinę 29,9 g (0,15 mola) N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolu o czystości 98% i 12,9 g (0,15 mola) estru metylowego kwasu akrylowego w 100 ml propanolu-2 miesza się i utrzymuje w temperaturze 65'C do uzyskania homogeniczności mieszaniny reakcyjnej (około 2,5 godz.) i dodatkowo przez 1 godzinę. Do tak uzyskanego N-[2-(metoksykarbonylo)etylo]-N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolu wprowadza się 15,2 g (0,15 mola) heksyloaminy oraz miesza się i ogrzewa w temperaturze 85°C przez około 20 godzin. Po zakończonej reakcji odparowuje się rozpuszczalnik pod obniżonym ciśnieniem a pozostałość stanowiącą nieznacznie zabarwione ciało stałe ekstrahuje się kilkoma porcjami heksanu i poddaje się dodatkowemu oczyszczaniu przez krystalizację z mieszaniny rozpuszczalników aceton/metanol uzyskując 34,8 g (66,3% wag.) dobrze rozpuszczalnego w wodzie czystego N-heksylo-3-(N'-1-dezoksy-D-glucitylo-N'-metylo)aminopropionamidu w postaci całkowicie bezbarwnego krystalicznego ciała stałego o temperaturze topnienia 105-109°C. Widmo 1H NMR (roztwór w D2O), δ [ppm] (wartoś ci przesunię cia wzglę dem standardu tetrametylosilanu): 0,73 (t, 3H, J = 6,5 [Hz]. CH3(CH2)3CH2CH2), 1,12-1,23 (m, 6H. CH3(CH2)3CH2CH2), 1,30-1,42 (m, 2H, CH3(CH2)3CH2CH2), 3,02 (t, 2H, J = 7 [Hz], CH3(CH2)3,CH2CH2), 2,16 (s, 3H, CH3N), 2,30 (t, 2H, J = 7 [Hz], C(=O)CH2CH2N(CH3)), 2,40-3,80 (mm, 10H, C(=O)CH2CH2N(CH3)CH2(CH2OH)4CH2OH), sygnały protonów grup hydroksylowych i protonu grupy amidowej nie są obserwowane. Napięcia powierzchniowe roztworów o stężeniu 0,01 i 0,1% wag., w temperaturze 22°C wynoszą, odpowiednio, 61,0 i 54,5 mN/m.
P r z y k ł ad V
Zawiesinę 29,9 g (0,15 mola) N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolu o czystości 98% i 12,9 g (0,15 mola) estru metylowego kwasu akrylowego w 60 ml propanolu-2 miesza się i utrzymuje w temperaturze 65°C do uzyskania homogeniczności mieszaniny reakcyjnej (około 2,5 godz.) i dodatkowo przez 1 godzinę. Do tak uzyskanego N-[2-(metoksykarbonylo)etylo]-N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolu, po ochłodzeniu do temperatury pokojowej, wprowadza się roztwór 0,038 mola izopropanolanu sodu (uzyskanego przez rozpuszczenie 0,9 g metalicznego sodu w 40 ml propanolu-2) i 27,8 g (0,15 mola) dodecyloaminy i mieszanie kontynuuje się w tej temperaturze przez około 5 godzin a następnie pozostawia mieszaninę na ok. 70 godzin. Po zakończonej reakcji produkt zobojętnia się kwasem octowym, odparowuje się rozpuszczalnik pod obniżonym ciśnieniem a pozostałość stanowiącą zabarwione ciało stałe ekstrahuje się kilkoma porcjami po 50 ml heksanu i poddaje oczyszczaniu przez krystalizację z propanolu-2, uzyskując 39,7 g (60,9% wag.) trudno rozpuszczalnego w wodzie czystego N-dodecylo-3-(N'-1-dezoksy-D-glucitylo-N'-metylo)amino-propionamidu w postaci całkowicie bezbarwnego krystalicznego ciała stałego o temperaturze topnienia 128-130°C.
P r z y k ł a d VI
Zawiesinę 29,9 g (0 15 mola) N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolu o czystości 98% i 12,9 g (0,15 mola) estru metylowego kwasu akrylowego w 50 ml propanolu-2 miesza się i utrzymuje w temperaturze 65°C do uzyskania homogeniczności mieszaniny reakcyjnej (około 2,5 godz.) i dodatkowo przez 1 godzinę. Do tak uzyskanego N-[2-(metoksykarbonylo)etylo]-N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitolu, wprowadza się roztwór 0,038 mola izopropanolanu sodu (uzyskanego przez rozpuszczenie 0,9 g metalicznego sodu w 4 ml propanolu-2) i 27,8 g (0,15 mola) dodecyloaminy i mieszanie oraz ogrzewanie w temperaturze 50°C kontynuuje się przez około 10 godzin. Po zakończonej reakcji produkt zobojętnia się kwasem octowym, odparowuje się rozpuszczalnik pod obniżonym ciśnieniem a pozostałość stanowiącą zabarwione ciał o stałe ekstrahuje się kilkoma porcjami po 50 ml heksanu i poddaje się oczyszczaniu przez krystalizację z propanolu-2, uzyskując 40,1 g (61,% wag.) trudno rozpuszczalnego w wodzie czystego N-dodecylo-3-(N'-1-dezoksy-D-glucitylo-N'-metylo)aminopropionamidu w postaci całkowicie bezbarwnego krystalicznego ciała stałego o właściwościach fizykochemicznych jak w przykładzie V.
Claims (4)
- Zastrzeżenia patentowe1. Sposób wytwarzania N-alkilo-3-(N'-1-dezoksy-D-glucitylo-N'-metylo)aminopropionamidów o wzorze ogólnym 1, w którym R oznacza prosty lub rozgałęziony łańcuch węglowodorowy CnH2n+1, a n zawiera się w granicach od 6 do 18, znamienny tym, że N-[2-(alkoksykarbonylo)etylo]-N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitole o ogólnym wzorze 2, w którym R stanowi krótki łańcuch węglowodorowy CmH2m+1, a m zawiera się w granicach od 1 do 4, poddaje się reakcji z aminami alifatycznymi RNH2, w których R i n mają podane wyżej znaczenia, w roztworze rozpuszczalnika.
- 2. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że reakcję amidowania N-[2-(alkoksykarbonylo)etylo]-N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitoli z użyciem amin alifatycznych prowadzi się przy równomolowym stosunku reagentów.
- 3. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że reakcję amidowania N-[2-(alkoksykarbonylo)etylo]-N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitoli aminami alifatycznymi prowadzi się w roztworze propanolu-2, w temperaturze w zakresie od temperatury pokojowej do 85°C.
- 4. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że reakcję amidowania N-[2-(alkoksykarbonylo)etylo]-N-metylo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitoli aminami alifatycznymi prowadzi się w obecności izopropanolanu sodu jako katalizatora.
Priority Applications (1)
| Application Number | Priority Date | Filing Date | Title |
|---|---|---|---|
| PL382533A PL208608B1 (pl) | 2007-05-29 | 2007-05-29 | Sposób wytwarzania N-alkilo-3-(N'-1-dezoksy-D-glucitylo-N'- -metylo)aminopropionamidów |
Applications Claiming Priority (1)
| Application Number | Priority Date | Filing Date | Title |
|---|---|---|---|
| PL382533A PL208608B1 (pl) | 2007-05-29 | 2007-05-29 | Sposób wytwarzania N-alkilo-3-(N'-1-dezoksy-D-glucitylo-N'- -metylo)aminopropionamidów |
Publications (2)
| Publication Number | Publication Date |
|---|---|
| PL382533A1 PL382533A1 (pl) | 2008-12-08 |
| PL208608B1 true PL208608B1 (pl) | 2011-05-31 |
Family
ID=43036716
Family Applications (1)
| Application Number | Title | Priority Date | Filing Date |
|---|---|---|---|
| PL382533A PL208608B1 (pl) | 2007-05-29 | 2007-05-29 | Sposób wytwarzania N-alkilo-3-(N'-1-dezoksy-D-glucitylo-N'- -metylo)aminopropionamidów |
Country Status (1)
| Country | Link |
|---|---|
| PL (1) | PL208608B1 (pl) |
-
2007
- 2007-05-29 PL PL382533A patent/PL208608B1/pl not_active IP Right Cessation
Also Published As
| Publication number | Publication date |
|---|---|
| PL382533A1 (pl) | 2008-12-08 |
Similar Documents
| Publication | Publication Date | Title |
|---|---|---|
| US5773595A (en) | Cationic sugar surfactants | |
| US5863886A (en) | Nonionic gemini surfactants having multiple hydrophobic and hydrophilic sugar groups | |
| US7297675B2 (en) | Process for the preparation of highly concentrated flowable aqueous solutions of betaines | |
| Jesus et al. | Mini-review: Synthetic methods for the production of cationic sugar-based surfactants | |
| US6004923A (en) | Fatty acid derivatives and their use as surfactants in detergents and cleaners | |
| EP2872480B1 (de) | Lipase stabiler verdicker | |
| US5580850A (en) | Foaming detergent mixtures | |
| US10329518B2 (en) | Anionic surfactants | |
| RU2606113C2 (ru) | Смеси о-ацил-изетионатов и пав на основе n-ацил-аминокислот | |
| CN101098851A (zh) | β-烷氧基丙酰胺类、溶剂、洗涤剂和液态药物组合物以及β-烷氧基丙酰胺类的制备方法 | |
| JP2001514166A (ja) | 脂肪酸ポリグリコールエステルスルフェートの製造方法 | |
| CN107670583B (zh) | 一种葡萄糖基双子非离子表面活性剂、两性表面活性剂及其合成方法 | |
| CN113286780A (zh) | 制备氨基酸酯的有机硫酸盐的方法 | |
| CN112707851A (zh) | 作为溶剂的含硫化合物 | |
| CN103752210A (zh) | 官能化氨基的琥珀酸单酯氨基酸表面活性剂及其制备方法 | |
| US5811384A (en) | Nonionic gemini surfactants | |
| JP5565677B2 (ja) | 新規ジカルボン酸型化合物 | |
| WO1995022522A1 (en) | Taurine derivatives for use in cleanser compositions | |
| PL208608B1 (pl) | Sposób wytwarzania N-alkilo-3-(N'-1-dezoksy-D-glucitylo-N'- -metylo)aminopropionamidów | |
| PL207345B1 (pl) | Nowe N-[2-(alkoksykarbonylo)etylo]-N-alkilo-1-amino-1-dezoksy-D-glucitole i sposób ich wytwarzania | |
| CN101554569B (zh) | 一种阴离子型Gemini表面活性剂的合成方法 | |
| CN106582435B (zh) | 一种双酰胺型甘氨酸表面活性剂的合成工艺 | |
| PL207346B1 (pl) | Nowe czwartorzędowe bromki amoniowe i sposób ich wytwarzania | |
| KR100579717B1 (ko) | 양이온성 당류계 계면활성제 및 그의 제조 방법 | |
| CN110642898B (zh) | 一种n-脂肪酰基氨基酸酰胺糖胺及其制备工艺 |
Legal Events
| Date | Code | Title | Description |
|---|---|---|---|
| LAPS | Decisions on the lapse of the protection rights |
Effective date: 20100529 |