Przy wyrobie cegiel porowatych, szcze¬ gólnie z zuzla wielkopiecowego, trzeba przystepowac do tloczenia z wyjatkowa ostroznoscia.Nie mozna poddawac cegiel zbyt wiel¬ kiemu cisnieniu, w przeciwnym razie prze¬ pada ich wysoce porowata wlasciwosc.Aby zatem osiagnac dobre wytloczenia katów i krawedzi, postepuje sie, wedlug niniejszego wynalazku, w nastepujacy spo¬ sób. Poczatkowo tloczy sie cegle w jej skrzynce formierskiej na wsporze, a mia¬ nowicie pod cisnieniem, które wystarcza do prawidlowego wytloczenia wierzchnich krawedzi i narozników cegly. Nastepnie wytlacza sie dolna czesc cegly, a mianowi¬ cie, podnoszac sam spód skrzynki formier¬ skiej.Podzial lacznych zabiegów tloczenia na dwie czesci umozliwia wytloczenie ca¬ lej cegly na ostro, nie poddajac jej tak sil¬ nemu tloczeniu, azeby uszkodzic jej budo¬ we zmiazdzeniem skladowych czesci.Azeby swieze ksztaltki móc wygodnie wyjac z prasy, potrzebnej do wykonania sposobu, i ustawic w stosy bez potrzeby ujmowania reka, uzywa sie specjalnych deseczek do podkladania pod cegly. Pra¬ sa, do wykonania sposobu, pracuje w ten sposób, ze poczatkowo cala cegla wraz ze skrzynka formierska wtlacza sie do wspo- ry, umieszczonej w górze. Wtedy zaczyna¬ ja dzialac dwa stemple, które podnosza spody i wytlaczaja dolna czesc cegly.Wreszcie dwa inne stemple podnosza cala skrzynke formierska z gotowej cegly, le¬ zacej na podkladce, wobec czego cegle mozna razem z ta podkladka wyjac z pra-sy. Wtedy skrzynke formierska zaopatru¬ je sie w nowa deszczulke, wklada sie sa¬ moczynnie do maszyny pod lej, doprowa¬ dzajacy materjal i tam sie napelnia, po- czem skrzynka znowu dochodzi do miejsca tloczenia* Zalaczony rysunek pokazuje na przy¬ kladzie jeden rodzaj wykonania takiej pra¬ sy, a mianowicie fig. 1 przedstawia prze¬ krój podluzny, fig. 2 widok zprzodu, cze¬ sciowo w przekroju i fig/3 przedstawia obrazowo deszczulke do podkladania.Zboku podstawy 1 maszyny lezy wal 2, polaczony, za posrednictwem kól stozko¬ wych 3 walu 4, z glównym napedem. Na wale 2 jest osadzone piec krazków z wy¬ cinkami lukowemi 5, 6, 7, 8 i 9, na których slizgaja sie odpowiednie krazki 10, 11, 12, 13 i 14, polaczone ze stemplami 16, 17, 18, 19 i 20, umieszczonemi na poprzecznej bel¬ ce 15. Dzieki lukowym krazkom 5—9 pod¬ nosza sie i opuszczaja stemple 16—20 w sposób okreslony.Nad temi stemplami lezy skrzynka for¬ mierska 21, w której jednoczesnie wytlacza sie obok siebie piec cegiel rozdzielonych wstawionemi zelaznemi tarczami 22L Ce¬ gly wykonuja sie jako puste. W tym celu umieszczono zboku piec trzpieni na wspól¬ nej ramce, która podczas napelniania i tlo¬ czenia cegiel przesuwa sie w ten sposób, ze kazdy trzpien ulega wtloczeniu w kor¬ pus odnosnej cegly i pózniej wysunieciu z niego.Krata z trzpieni jest polaczona zapo- moca drazka 24 z napedem, który ja po¬ rusza ruchem zwrotnym. Spód skrzynki formierskiej 21 tworzy plyta 25, która spo¬ czywa na srodkowym stemplu 16. Spód ten posiada dwie boczne listwy 26, które moga posuwac sie na odpowiednich wo- dzidlach 27.W ten sposób w celu napelnienia, moz- jia caly spód 25, wraz ze stojaca na nim skrzynka formierska, przesunac nabok pod napelniajacy lej 28. Ruch ten wywo¬ luje drazek 29, zazebiony na koncu 30, po¬ ruszany odpowiednim napedem. Na ramie skrzynki formierskiej jest umieszczony hak 31, który zahacza o zasuwe napelnia¬ jaca leja, i, przy bocznym ruchu ramy for¬ mierskiej pociaga ja ze soba, wobec czego zasuwa jest otwarta, gdy skrzynka formier¬ ska stoi pod lejem 28 i zamknieta — kiedy znafduje sie w miejscu tloczenia, stosow¬ nie do fig. 1.Na plycie 25 lezy ruchomy spód 33, po¬ laczony z obydwoma stemplami 17 i 18.Na tym spodzie ustawia sie podkladke 34, na której tlocza sie cegly. Ta podkladka zaopatrzona jest, stosownie do fig. 3, w dwie male boczne deseczki 35, z wykrojem 36 do wygodnego brania poszczególnych podkladek. Pod spodem podkladki, na kazdym koncu, umieszczony jest katownik 37, opierajacy sie o boczna deske 35 pod- kladKi, znajdujacej sie pod nim, gdy pod¬ kladki ustawione sa jedna na drugiej, w jakim to celu boczne deski sa sciete na we¬ wnetrznej powierzchni przy 38. Górne ra¬ mie katownika jest na kazdym koncu za¬ giete do góry i przysrubowane w sposób wiadomy do bocznej deski.Podkladki, postawione jedna na dru¬ giej, sluza jednoczesnie jako rusztowanie do spietrzania, przyczem pod spodem u- mocowane katowniki zapobiegaja boczne¬ mu przesunieciu.Rama 21 formy posiada jeszcze dwie nasadki 39, o które opieraja sie stemple 19 i 20, w czasie zdejmowania formy z goto¬ wych juz cegiel. Nad stemplem i rama u- mieszczona jest wspora 40, podzielona na piec czesci, stosownie do jednoczesnego wyrobu pieciu cegiel.Sposób pracy maszyny jest nastepu¬ jacy: Z poczatku drazek 29 chwyta spód 25 przesuwa go na wodzidlach 27 pod napel¬ niajacy lej 28, przyczem zapomoca haka 31, otwiera sie jego zasuwa i nastepuje na¬ pelnianie ramy formierskiej 21, zaopatrzo- — 2 —ne j w podkladki 34. Wtedy ramka 23 z trzpieniami przesuwa sie w ten sposób, ze trzpienie zaglebiaja sie w mase formierska, i posuwa sie równoczesnie wraz z cala ra¬ ma formierska, która pod wplywem draz¬ ka 29 przechodzi w polozenie nad stempla¬ mi 16—20. Równoczesnie zamyka sie za¬ suwa. Teraz nastepuje tloczenie, a mia¬ nowicie w ten sposób, ze poczatkowo stem¬ pel 16, pod wplywem lukowego krazka z wycinkami lukowemi 5, podnosi plyte 25 i przyciska cala cegle do wspory 40.Dzieki temu poczatkowo tloczy sie gór¬ na czesc cegly. Nastepnie odbywa sie wy¬ tlaczanie dolnej czesci zapomoca krazków 11 i 12, podnoszacych stemple 17 i 18, a wraz z niemi spodnia plyte 33. Po odby¬ tem tloczeniu zaczynaja dzialac krazki z wycinkami lukowemi 8 i 9, naciskaja, za¬ pomoca stempli 19 i 20, na wystepy 39 skrzynki formierskiej 21 i podnosza cala rame z wytloczonej i wykonczonej cegly.Nastepnie podkladki 34, wraz z goto- wemi ceglami wyjmuja sie z prasy i usta¬ wiaja w stosy, a do prasy zakladaja sie no¬ we podkladki, i robota odbywa sie od po¬ czatku. Urzadzenia do poruszania sa po¬ laczone z napedem glównym w ten sposób, ze robota odbywa sie bez przerwy.Zachowujac pewne odstepy miedzy stemplami 16, 17 i 18 i plyta 25 wzglednie spodem 33, mozna urzadzic tak, ze tlocze¬ nie odbywac sie bedzie w rodzaju pchniec lub uderzen.Prasa moze równiez sluzyc do wyrobu pelnych cegiel; wtedy potrzeba tylko wy¬ laczyc krate trzpieniowa i zalozyc inna skrzynke formierska, której scianki podluz¬ ne nie sa zaopatrzone w otwory.Równiez mozna zuzytkowac prase do wyrobu duzych plyt budowlanych lub tar¬ cic, przyczem stosuje sie odpowiednia skrzynka formierska, która sklada sie z jednej wielkiej, otwartej przestrzeni for¬ mierskiej bez przegród blaszanych 22.Wtedy oczywiscie wspora 40 musi skladac sie z jednej wielkiej plyty tlocznej, która zapelnia scisle przestrzen wewnetrzna skrzynki formierskiej.Zamiast prasy do wyrobu pieciu cegiel, mozna ja urzadzic do jednoczesnego tlo¬ czenia szesciu lub wiecej cegiel. Zasuwe 32 leja do napelniania mozna równiez o- twierac zamiast zapomoca haka — specjal¬ nie reczna dzwignia. PL