Podczas gromadzenia energji w zasob¬ nikach ukladów cieplnych zapomoca pomp i silników parowych, wlaczonych pomiedzy dwa zasobniki ciepla, nalezy ze wzgledów ekonomicznych utrzymywac miedzy temi zasobnikami jak najwieksza róznice tempe¬ ratur, aby koszty urzadzen oplacaly sie.To powoduje, ze róznica temperatur w cza¬ sie ladowania i wyladowywania zasobni¬ ków podlega znacznym zmianom — wsku¬ tek zas tych zmian, w celu utrzymania sta¬ lej sprawnosci ukladu, potrzebne sa znowu bardzo zmienne ilosci pary, co wplywa nie¬ korzystnie na wymiary maszyn. W tych warunkach zmiany w objetosciach pary, które stanowia o wymiarach maszyn, sa bardziej niekorzystne od ilosci pary, po¬ niewaz ze zmiana temperatury zasobnika ulega zmianie zarówno cisnienie, jak i objetosc pary.Istota niniejszego wynalazku polega na tern, ze przez odpowiedni dobór przebie¬ gów temperatury, wzglednie przez dobór odpowiedniego sposobu napelniania i opróz¬ niania zasobników lacznie z odpowiednia zmiana naturalnej charakterystyki pracy maszyn, usuwa sie, wzglednie zmniejsza, wymienione niedogodnosci. Wynalazek do¬ tyczy nastepnie ulepszen zwiekszajacych oplacalnosc i sprawnosc urzadzen.Na rysunku przedstawiono kitka od¬ mian wykonania urzadzen do przeprowa¬ dzenia sposobu wedlug wynalazku, Przy¬ czem fig. 1 — 4 przedstawiaja schema¬ tycznie odnosne uklady tych urzadzen, a fig. 5a, 5b — wykresy stanu pary w zalez¬ nosci od cisnienia i temperatury.Na fig. 1 przedstawiono urzadzenie do przeprowadzenia sposobu wedlug wynalaz¬ ku, umozliwiajace prace przy niezmiennym spadku ciepla i stalym stosunku objetosci pary. Na tejj figurze, jak równiez na pozo¬ stalych, oznaczono podwójna strzalka <¦<-- — kierunek przeplywu* przy napelnianiu, po¬ jedyncza zas strzalka^—^kierunek przeply¬ wu przy opróznianiu. Zarówno górny za¬ sobnik OS, jak i dolny zasobnik US napel¬ nia sie i opróznia przez przetlaczanie ich zawartosci przez parowniki V3, V4 i Vr, V2 za posrednictwem pomp Po i Pu. Zasobniki pracuja na zasadzie wyporu. Wskutek tego w ciagu calego okresu trwania napelniania i oprózniania zasobników, cisnienia w po¬ szczególnych parownikach pozostaja nie¬ zmienne, przyczem zarówno sprezarka C, napedzana przez elektryczny silnik MG, jak i turbina T, która napedza maszyne elek¬ tryczna MG, stanowiaca wówczas pradni¬ ce, pracuja w podany sposób. Urzadzenie to, idealne z teoretycznego punktu widze¬ nia, posiada jednak liczne wady, dotyczace zwlaszcza sprawnosci pracy pompy Po t niezbednej przy duzych róznicach cisnien w górnym zbiorniku. W zaleznosci od wa¬ runków pozadane sa zatem odmienne roz¬ wiazania tego zagadnienia.Jezeli górny zasobnik dziala jako za¬ sobnik opadowy, a jednoczesnie dolny za¬ sobnik pracuje przez opróznianie z prze¬ tlaczaniem zawartosci na zasadzie wyporu, to wówczas turbinowa sprezarka C zasy¬ sa z parowników V± i V2 stale jednakowa ilosc pary, przyczem stale pobiera wiecej energji, poniewaz cisnienie w górnym za¬ sobniku stale wzrasta podczas napelniania.Mozna temu przeciwdzialac przez przetla¬ czanie zawartosci dolnego zasobnika pod¬ czas procesu napelniania nie jednokrotnie, lecz dwu- lub wielokrotnie. Wskutek tego cisnienie s&awcze sprezarki stopniowo ma¬ leje. Poniewaz zas cisnienie to przetlacza stala objetosc, wiec równiez maleje stop¬ niowo ilosc przetlaczanej pary. Zwieksza¬ niu spadku przeciwdziala wiec zmniejsze¬ nie przetlaczanej ilosci. Prawidlowe sto¬ sunki objetosciowe w dolnej czesci spre¬ zarki utrzymuje sie przymusowo, odpo¬ wiednio do wzrostu spadku, natomiast, aby utrzymac wlasciwa charakterystyke spre¬ zarki w odniesieniu da cisnienia i objetosci, a wiec aby nie przekroczyc górnej granicy sprawnosci sprezarki, wzglednie nie osiag¬ nac granicy wydatku, dodaje sie górne stopnie, przez co nastepuje skompensowa¬ nie wahajacego sie cisnienia w górnym za¬ sobniku. Podczas oprózniania otrzymuje turbina kilka zasilen odpowiednio do wa¬ han cisnienia w górnym zasobniku, podczas gdy dla zawartpsci dolnego zasobnika wy¬ starcza jedno tylko przetloczenie. Przez wielokrotne przetlaczanie mozna odpo¬ wiednio zmniejszyc liczbe parowników do dwóch parowników V1 i V2, wlaczonych w uklad szeregowo, nie zwiekszajac straty spadku. Takie urzadzenie przedstawione jest na fig. 2.Regulacje, zwlaszcza sprawnosci spre¬ zarki, mozna uskutecznic w urzadzeniu przedistawionem na fig. 2 równiez w ten sposób, ze zawartosc dolnego zasobnika przetlacza sie podczas napelniania tylko raz, przyczem podczas procesu napelniania polaczenia sprezarki z dolnym i górnym zasobnikiem przesuwa sie na górnym i dol¬ nym koncu ku górnemu koncowi sprezarki, przyczem ilosc wylotów na górnym koncu zostaje zwiekszana o ilosc, spowodowana zmiana cisnienia w górnym zasobniku.Wskutek tego przesuniecia w sprezarce wraz ze wzrostem spadku ciepla maleje ilosc zasysanej pary.W ukladzie urzadzenia wedlug fig. 2 — 2 —mozliwa fest jeszcze inna kombinacja gór¬ nego Opadowego zasobnika oraz dolnego obiegowego zasobnika, która polega na tein, ze przy jfcdnorazowem przetloczeniu dol¬ nego zasobnika i przy napelnieniu oraz opróznieniu przez jeden lub kilka wlaczo¬ nych szeregowo parowników, -nastepuje przesuniecie granicznej temperatury dolne¬ go zasobnika tak, iz zawartosc dolnego za¬ sobnika na poczatku napelniania ochladza sie w granicach temperatur od 80 do 55°C, a pod koniec napelniania w granicach tem¬ peratur od 75 do S0°G (przyczem liczby te dobrano, biorac pod uwage wahania w górnym zasobniku i pozadany przebieg sprawnosci). Zasysana ilosc pary maleje wraz ze wzrostem spadku. Podczas opróz¬ niania nastepuje proces odwrotny. Turbina otrzymuje znów kilka zasilen; ilosc pary, wzrastajaca przy malejacem cisnieniu w górnym zasobniku, pracuje w koncu wyloto¬ wym przy prawie niezmiennych warunkach objetosciowych i szybkosci. Pierwsze na¬ stawienie tego przebiegu temperatury usku¬ tecznia *ie przez regulacje doplywu wody zasilajacej do parownika. Ten przebieg temperatury pozostaje niezmieniony przy termostatycznej regulacji róznicy tempera¬ tur podczas obiegu przetlaczania; Powyzej opisany sposób regulacji umo¬ zliwia coprawda dokladne wyrównanie przypadajacej na obieg sprawnosci sprezar¬ ki, jednakze nie mozna stale pracowac *w najlepszych warunkach w ^odniesieniu do spm&masci poszczególnych wirników spre¬ zarki. Jasnem jest, ze skoro np. sprezarka przy rozpoczeciu napelniania ochladza wo¬ de w dolnym zasobniku w granicach tem¬ peratur *d fB do 45°C, a pod koniec w gra¬ nicach temperatur od 75 do 35°C, to znaczy panuje stala róznica temperatur, wiec wów^ czas stosunki objetosciowe zostaja przesu¬ niete; Podczas gdy temperaturze 85°C od¬ powiada objetosc wlasciwa pary wodnej nasyconej równa 2,83 m3, a temperaturze 45°C objetosc wlasciwa równa 15,28 m3, cryli 5,4-krotna objetosc, to przy tempera¬ turze 75°C wynosi ta objetosc 444 m3, a przy 35*C — 25,25 m3, czyli dolna ©bje* tosc jest 6,2-krotnie wieksza od górnej. Je¬ zeli sprezarka posiada stosunki objetoscio¬ we, odpowiadajace pewnej temperaturze, co jednak nie odpowiada innym temperatu¬ rom, to wówczas wirniki sprezarki pracuja przy niewlasciwych ilosciach, a wiec z gor¬ sza sprawnoscia, co zostaje spotegowane na przestrzeni pracy sprezarki.Te wade usuwa sie w ten sposób, ze obiegu nie prowadzi sie przy stalej róznicy temperatur i spadku sredniego poziomu dolnego zasobnika, lecz w ten sposób, ze wraz ze spadkiem poziomu zmienia sie je¬ dnoczesnie róznice temperatur. Przez od' powiedni dobór spadku poziomu i zmiany róznicy temperatur (w poprzednim przy¬ kladzie przez obnizenie temperatury do 45°C) mozna znacznie wplywac na przebieg sprawnosci sprezarki, a pomimo to uzyskac praktycznie dla wszystkich wirników spre¬ zarki najlepsza sprawnosc.Opróznianie dolnego zasobnika jest miarkowane nie przez regulacje róznicy temperatur wody doplywajacej i wyplywa¬ jacej z parownika, lecz w tensposób, ze re¬ guluje sie recznie lub samoczynnie okre¬ slony przebieg temperatury wody doplywa¬ jacej i wyplywajacej z parownika. Przebieg temperatury wody doplywajacej uskutecz¬ nia sie w ten sposób, ze podczas oprózniania górnego zasobnika, to jest podczas pracy silnika, miarkuje sie w ten sposób ilosc znajdujacej sie w obiegu, a sluzacej do skraplania wody dolnego zasobnika, ze na¬ stepuje zadany przebieg temperatury, pod*- czas zas dzialania sprezarki w ten sposób miarkuje sie ilosc wody krazacej, ze u wy¬ lotu parowników panuje zadana temperatu¬ ra. W ien sposób mozna dogodnie ustalic kazdy przebieg. Samoczynne nastawienie odbywa sie w zaleznosci od stanu napelnie^ nia górnego zasobnika i dolnego zasobnika, to jest np/ od stanu poziomu wody. — 3 —W kombinacji z powyzszym sposobem, lub tez oddzielnie, mozna wplywac na re¬ gulacje sprawnosci sprezarki przy wzrasta- jacem przeciwcisnieniu górnego zasobnika w ten sposób, ze rozmaite stopnie cisnienia sprezarki oblicza sie dla rozmaitych cieza¬ rów pary, a mianowicie w ten sposób, ze górne wirniki oblicza sie dla mniejszych cie¬ zarów pary niz dolne. Wskutek tego pod¬ czas sprezania przy wlaczeniu górnych stopni zmniejsza sie sredni ciezar zasysa¬ nej pary. Jezeli zostanie zachowany wa¬ runek, aby dolne wirniki, pracujace przy zmiennych warunkach napelniania, poru¬ szaly sie w jednakowy sposób w odniesie¬ niu do obu stron najwyzszego punktu wy¬ kresu paraboli sprawnosci, to wówczas mozna dopuscic powstawanie znacznych wahan zasysanej objetosci dolnych wirni¬ ków bez wyraznej straty sprawnosci. W ten sposób mozna dalej wplywac na pobie¬ rana przez sprezarke moc, a przez wspól¬ dzialanie rozmaitych czynników uzyskuje sie rózne krzywe pobieranej mocy, jako funkcje stanu napelnienia górnego zasobni¬ ka, które to krzywe sa dostosowane do zwyklego wykresu szczytowych obciazen omawianej sieci.Przy uruchomieniu obydwóch zasobni¬ ków, jako zasobników ppadowych, mozna zmniejszyc wzglednie wyrównac wahania sprawnosci podczas napelniania w ten spo¬ sób, ze spadek temperatur obydwóch za¬ sobników zostaje tak dostosowany wzgle¬ dem siebie, aby zmiany zasysanych ilosci i zmiany spadków byly prawie wyrównane, przyczem w tym przypadku po stronie cisnieniowej sprezarki nalezy dolaczyc je¬ szcze kilka stopni cisnienia.W celu przesuniecia granicy temperatur dolnego zasobnika w okresie napelniania i oprózniania oraz w celu uzyskania jedna¬ kowych prawie sprawnosci sprezarki/moz¬ na spowodowac dowolny zadany przebieg sprawnosci sprezarki, dostosowany do wy¬ kresu obciazen w ten sposób, ze obieg prze¬ prowadza sie nie pr^y stalej róznicy tern* peratur w dolnym zasobniku, lecz zmienia sie róznice temperatur przez zmiane ilosci przetlaczanej wody, aby w ten sposób móc dowolnie zmienic ilosc wody, zasysanej przez sprezarke. Skoro zmniejsza sie ilosc krazacej wody, wówczas woda ulega dal¬ szemu ochladzaniu i dolne stopnie parowni¬ ka pobieraja odpowiednio mniejsze ilosci.Sposób wedlug wynalazku prowadzi do wa¬ hajacych sie w okreslonych granicach tem¬ peratur zawartosci dolnego zasobnika, np. zawartosc dolnego zasobnika ochladza sie od temperatury 80°C do temperatur, waha¬ jacych sie w granicach temperatur od 50 do 60°C, przyczem woda o rozmaitych tempe¬ raturach ulega zmieszaniu, poniewaz na¬ stepuje wzajemny przeplyw cieplejszych i zimniejszych warstw wody. Zasada wypo¬ ru, wedlug której ma pracowac zasobnik, nie zostanie osiagnieta, jezeli wahania dol¬ nych temperatur zasobnika nie staja sie zbyt duze w stosunku do calkowitej róznicy temperatur. Odnosny przebieg napelniania zachodzi przy takiej regulacji stanu kraze¬ nia wody dolnego zasobnika, ze uzyskuje sie przepisana temperature koncowa, wyno¬ szaca 80°C wedlug danego przykladu* Oprócz wyzej opisanego sposobu dosto* sowania przebiegu do szczególnych wa¬ runków pracy, mozna nietylko obnizyc temperature wody wyplywajacej z parow¬ ników przez zmniejszenie ilosci wody kras¬ zacej, lecz równiez obnizyc temperature wody krazacej, doplywajacej do parowni¬ ków, przyczem czesc ochlodzonej wody skierowywa sie zpowrotem do parowników, W ten sposób mozna uzyskiwac dowolna temperature doplywajacej i odplywajacej wody, np. 75°C i 32°C, lub 72°C i 35°C przy temperaturze wody w dolnym zasob¬ niku wynoszacej 80°C, która spada zwykle do 40°C. Wskutek obnizenia temperatur wody zasysanej zmniejsza sie równiez za¬ sysana ilosc wody, a tern samem jej ciezar oraz sprawnosc sprezarki. — 4 —Jasne jest, ze powyzszy sposób zmniej¬ szania sprawnosci sprezarki mozna równiez odwrócic i zastosowac do zwiekszania sprawnosci sprezarki w ten sposób, ze albo zmniejsza sie róznice temperatur wody w dolnym zasobniku, lub tez podwyzsza tem¬ perature wody doplywajacej do parowni¬ ków przez zmieszanie jej z goraca woda, jezeli w obrebie obiegu lub poza nim rozpo¬ rzadza sie odpowiedniem zródlem ciepla.Wymienione urzadzenia regulacyjne moga byc uzupelnione w dowolny sposób, np. przez dlawienie na ssaniu w jednym lub w kilku sztuccach ssawczych, jak równiez przez regulacje dyfuzyjna.Jezeli górny zasobnik pracuje jako za¬ sobnik opadowy, a dolny zasobnik pracuje jako zasobnik cisnieniowy na zasadzie wy¬ poru, to mozna przeprowadzic opisane po¬ wyzej odmiany regulacji, przy zachowa¬ niu jednakze pewnej zaleznosci, polegajacej na tem, ze proces ochladzania i ogrzewania dolnego zasobnika musi sie odbywac w spo¬ sób podobny do odbijania obrazu w lustrze.Skoro zatem, w celu utrzymania stalej sprawnosci sprezarki, przyjmuje sie wyz¬ sza temperature dolnego zasobnika na po¬ czatku, a nizsza pod koniec okresu spreza¬ nia, to wówczas podczas dzialania silnika uzyskuje sie na poczatku wyzsza próznie, a pod koniec nizsza. Zaleznosc ta prowadzi wprawdzie do korzystnych stosunków obje¬ tosciowych i sprawnosci w niskopreznej czesci turbiny, wymaga jednak, aby rozpo- rzadzalny spadek ciepla byl ograniczony z dwóch stron podczas oprózniania górnego zasobnika, to znaczy albo zmniejsza sie sprawnosc turbiny, lub koniecznem sie sta¬ je zwiekszenie narzadów wlotowych, co po¬ ciaga za soba znaczne koszty.Ta niedogodnosc, wystepujaca w niektó¬ rych przypadkach, daje sie usunac w ten sposób, ze dolny zasobnik, wprawdzie tak samo jak przedtem, napelnia sie i opróznia przez przetlaczanie jego zawartosci, lecz juz nie wedlug prostej zasady wyporu, ale w ten sposób, ze zawartosc zasobnika dzieli sie na kilka przedzialów, które nastepnie wlacza sie niezaleznie od siebie w dowol¬ nej kolejnosci w obwód krazacej wody dol¬ nego zasobnika.Wlaczajac dowolnie poszczególne prze¬ dzialy o nieco odmiennej temperaturze, mozna uzyskac w okresie wiekszego zapo¬ trzebowania mocy najwyzsza próznie dla turbiny, a w czasie mniejszego zapotrzebo¬ wania — mniejsza próznie. Stosujac jedna¬ kowa kolejnosc wlaczania poszczególnych przedzialów podczas pracy sprezarki i pod¬ czas pracy turbiny, uzyskuje sie pod ko¬ niec okresu pracy tej ostatniej najwyzsza próznie, co wplywa korzystnie na wymiary turbiny.Sprawnosc sprezarki mozna zmieniac wedlug tejze zasady dowolnego wlaczania i wylaczania poszczególnych przedzialów dolnego zasobnika, przyczem korzystnie jest, gdy poszczególny przedzial dolnego zasobnika dziala wedlug zasady wyporu z zastosowaniem liib bez zastosowania prze¬ gród.Szczególnie korzystnie przedstawia sie urzadzenie dolnego zasobnika z pószczegól- nemi przedzialami 6 bardzo plaskiej posta¬ ci, zaopatrzonej w poszczególne przegrody.Ten rodzaj dolnego zasobnika mozna umiescic pod maszynami i górnym zasobni¬ kiem, przez co zaoszczedza sie znacznie na powierzchni maszynowni oraz na pracy przetlaczania zawartosci dolnego zasobni¬ ka, poniewaz zarówno w chlodnicy, jak i w parownikach panuje próznia. Poniewaz dolny zasobnik znajduje sie w najnizszem miejscu urzadzenia, wiec wskutek panuja¬ cej w tym zasobniku prózni ten ostatni, za- pomoca lub bez pomocy pompy, zasysa mniejsza ilosc wody, która moze byc przy¬ najmniej czesciowo usunieta przez barome- tryczna rure opadowa. W ten sposób unika sie strat mocy, powstajacych przy wyzszem polozeniu dolnego zasobnika oraz uzyciu chlodnic i parowników natryskowych. — 5 —Fakt, ze przy omawianym sposobie gro¬ madzenia ciepla straty pozostaja wewnatrz obiegu, prowadzi do tego, ze nalezy usuwac nazewnatrz pewna ilosc ciepla. Odbywa sie to w ten sposób, ze czesc pary rozpreza sie ponizej poziomu temperatury dolnego zbior¬ nika, a mianowicie do temperatury otocze¬ nia, oraz tjsuwa sie cieplo uzyskane w chlodnicy. To urzadzenie sluzy równiez do regulacji mocy, przypadajacej na opróz¬ nianie, a tern samem stanów pary przez to, ze odpowiednia czesc turbiny wlacza sie tylko w okresie mniejszego spadku ciepla, dzieki czemu odciaza sie turbine przez zmniejszenie ilosci pary. To dolaczenie mo¬ ze równiez sluzyc do powiekszenia szczy¬ towych mocy, przez co mozna odpowiednio zmniejszyc stosowana turbine. Wylaczenie uskutecznia sie w prosty sposób przez zamkniecie doplywu wody chlodzacej, do¬ plywajacej do specjalnej chlodnicy prze¬ znaczonej do ciepla odpadkowego.Urzadzenie do przeprowadzania powyz¬ szego sposobu przedstawiono na fig. 3a.Usuwanie ciepla moze byc uskutecznione w dowoluem innem miejscu obiegu kolowe¬ go dolnego zasobnika, jak to przedstawiono w urzadzeniach wedlug fig. 3b i 3c, w któ¬ rych to urzadzeniach zastosowano wymien¬ nik ciepla WA, do którego odprowadza sie cieplo odpadkowe podczas napelniania lub oprózniania. Dzialanie tego urzadzenia pod wzgledem wykorzystania strat polega w obydwóch przypadkach na tern, ze spadek temperatury pomiedzy górnym i dolnym zasobnikiem jest wiekszy podczas opróz¬ niania, niz podczas napelniania.Sprawnosc gromadzenia energji oraz wielkosc zbiornika mozna polepszyc przez gromadzenie czynnika przegrzanego, przy- czem do przegrzewania stosuje sie cieplo albo z pobocznego zródla, albo z obiegu sprezania. Polepszenie sprawnosci jest uwarunkowane przez okolicznosc, ze przy odzyskiwaniu ciepla sprezania rozporzadza sie wiekszym zasiegiem temperatury bez potrzeby zwiekszenia w odpowiedniej mie¬ rze poprzedniej pracy sprezania oraz ze termodynamiczna sprawnosc silników ciepl¬ nych jest wieksza przy stosowaniu pary przegrzanej.Cieplo przegrzania gromadzi sie w ten sposób, ze w cieczy wrzacej przy wysokiej temperaturze zawiesza sie wezownice, przez które przeplywa para, która przy napelnia¬ niu i opróznianiu plynie w odwrotnych kie¬ runkach oraz, ze te ciecz przepompowuje sie przy napelnianiu i opróznianiu w przeciw¬ nym kierunku przez odpowiedni uklad wy- miennicy cieplnej.Na fig. 4 przedstawiono ostatnia odmia¬ ne urzadzenia, w której zawartosc zasobni¬ ka ITS czynnika przegrzanego przepompo¬ wuje sie za posrednictwem pompy Pu1 do przegrzewacza Ufl z zewnatrz wezownicy tego przegrzewacza. Sposób regulacji pole¬ ga na tern, ze w okresie napelniania spre¬ zarke napedza sie przy zmiennem chlodze¬ niu (przez wtryskiwanie lub chlodzenie po¬ wierzchniowe), tak iz zyskuje sie okreslony przebieg przegrzania najodpowiedniejszy w okresie oprózniania. Przebieg taki jest ko¬ rzystny np. wówczas, gdy w czesci okresu oprózniania stosuje sie wiekszy spadek, podwyzszajac o tyle temperature, jak na to pozwala sprezarka, podczas gdy w konco¬ wym okresie oprózniania stosuje sie tylko takie przegrzanie, aby nie nastapilo nad¬ mierne przegrzanie pary przed jej doply¬ wem do dolnego zasobnika US. Ten rodzaj regulacji mozna stosowac we wszystkich wyzej wymienionych odmianach urzadzenia z glównemi zasobnikami, a nietylko w od¬ mianie urzadzenia przedstawionej na fig. 4.W odmianie urzadzenia wedlug fig. 4 przedstawiono w dolnej czesci dodatkowe urzadzenie do regulacji przez wykorzysta¬ nie ciepla odpadkowego. Zawieszona czesc a turbiny stanowi wraz ze skraplaczem K i wieza chlodnicza KT wylaczalna czesc tur¬ biny. — 6 -Regulacja z zastosowaniem przebiegu przegrzewania moze byc uzupelniona w, ten sposób, ze zasobnik-przegrzewaez, oprócz napelniania -wskutek przegrzania pod wply¬ wem sprezania, napelnia sie bezposrednio zapomoca elektrycznych oporników o- grzewczych, przyczem te oporniki ogrzew¬ cze sluza do regulacji calkowicie pobranej mocy.Inny znany sposób regulacji sprawnosci sprezarki polega na zmniejszaniu zasysa¬ nia, które mozna stosowac lacznie ze wszystkiejni wyzej wymienionemi sposoba¬ mi regulacji. Stosowanie zmniejszania zasy¬ sania nastrecza jednak przy sprezarkach wielostopniowych pewne trudnosci, ponie¬ waz charakterystyka cisnienia i objetosci sprezarek wielostopniowych przebiega bardzo stromo, wskutek czego zmniejszanie zasysania wplywa stosunkowo nieznacznie na pobieranie sily. Skutek, spowodowany zmniejszeniem zasysania, mozna zwiekszyc przez to, ze stosuje sie wielostopniowa spre¬ zarke o mniej stromej charakterystyce, wla¬ czajac pomiedzy poszczególne cylindry zbiornik wody, w którym skrapla sie, wzglednie wywiazuje para, przez co zmniej¬ sza sie scisla zaleznosc ilosci czynnika w szeregowo polaczonych cylindrach, a cha¬ rakterystyka tych sprezarek wielostopnio¬ wych zbliza sie do charakterystyki spreza¬ rek o mniejszej liczbie stopni.W razie gromadzenia energji, gdy spre¬ zarka zasysa pare wodna, pewna role od¬ grywa równiez objetosc zasysanej pary, przyczem wplywa ona nietylko na przebieg regulacji, ale równiez na wymiary sprezar¬ ki. Skoro nie bierze sie pod uwage tej oko¬ licznosci, to wówczas ze wzgledów czysto gospodarczych jest sie zmuszonym do moz¬ liwie znacznego obnizenia sredniej tempe¬ ratury dolnegoi zasobnika, to jest do mozli¬ wie znacznego obnizenia zarówno dolnej temperatury, jak i róznicy temperatur w dolnym zasobniku; ta róznica temperatur posiada równiez znaczenie, poniewaz wply¬ wa ona pa straty spadku róznicy tempera¬ tur pomiedzy napelnianiem i -'opróznia¬ niem.Jezeli np. woda z dolnego zasobnika toa byc ochlodzona w parownikach w giratu- cach temperatur od 60° do 40*C, to Wtedy sprezarka o dwóch ssawczych wlotach za¬ sysa pare o temperaturze 50° i 40°C, spre¬ zajac ja do cisnienia, panujacego w górnem zasobniku. Poniewaz w okresie oprózriiania dolnego zasobnika ma nastapic równiez dwustopniowe, ogrzanie do temperatury 60°C, wiec do tego celu niezbedna jest pa¬ ra o temperaturach 5Q? i 60°C, jezeli ma sie uniknac skoku temperatury pomiedzy para i najcieplejsza woda w skraplaczu. Naw*t w maszynach pracujacych bez strat odzy¬ skiwana praca przy rozprezaniu czynnika, znajdujacego sie pod cisnieniem panujaoem w glównym zasobniku, do sredniej tempe¬ ratury 55°C jest mniejsza od pracy napel¬ niania, niezbednej do sprezania takiej sa¬ mej ilosci pary od sredniej temperatury 45°C do cisnienia, panujacego w górnym za¬ sobniku. Ta róznica miedzy praca opróz¬ niania i napelniania jest tern wieksza, im wieksza przyjmuje sie róznice temperatur w dolnym zasobniku, a z drugiej strony jest tern mniejsza, im wiecej przedzialów o jed¬ nakowej róznicy temperatur laczy sie ko¬ lejno w szereg.Korzystnem jest zatem, w celu zwiek¬ szenia sprawnosci obiegu, aby temperatury dolnego zasobnika nie róznily sie znacznie od siebie oraz aby dane cisnienie bylo roz¬ lozone stopniowo na mozliwie duza liczbe przedzialów.Podczas gdy ostatnia czynnosc daje sie uskutecznic tylko do pewnych granic, to pierwsza daje sie zastosowac w jaknaj- szerszych granicach, nawet uwzgledniajac koszty budowy. Coprawda ze spadkiem róznicy temperatur dolnego zasobnika ob¬ jetosc tego ostatniego musi byc wieksza, aby oddawal te sama ilosc ciepla, lecz z drugiej strony przez polepszenie spraw- — 7 —nosci obiegu odpowiednio zmniejszaja sie koszty budowy górnego zasobnika, tak iz ogólny koszt, przy cisnieniu w granicach 10 — 12 at, panujacem w górnym zasobni¬ ku^ i róznicy temperatur okolo 15°C w dol¬ nym zasobniku, jest prawie ten sam, co przy róznicach temperatur w tym zasob¬ niku, wynoszacym 20°, 30°, 40° lub na¬ wet 50°C.Wychodzac z tego zalozenia powyz¬ sze urzadzenie nalezy projektowac w ten sposób, aby róznica temperatur w dolnym zasobniku byla niewielka i wynosila mniej niz 20°C, gdyz zwieksza to sprawnosc, a nie wymaga wiekszych kosztów. Zmniej¬ szenie róznicy w granicach temperatur od 20° do 10°C przy czterostopniowem zasy¬ saniu daje jeszcze 2,5% zwiekszenia sprawnosci przy mozliwych w praktyce cisnieniach w górnym zasobniku, a przy dwustopniowem zasysaniu nawet 5%.Przy odpowiedniem urzadzeniu barome- trycznem skraplaczy zysk ten nie zostaje zuzyty przez zwiekszona prace przy prze¬ tlaczaniu wody dolnego zasobnika.Skoro jednak bierze sie przy tern pod uwage wymiary sprezarki, wówczas do¬ chodzi sie do nastepujacych wyników: na¬ lezy mianowicie zauwazyc, ze przy danej objetosci, jaka zasysa kazdy wirnik spre¬ zarki, co ma decydujacy wplyw na cene i rozmiary sprezarki, zwieksza sie zasysane ilosci, zwiekszajac róznice temperatur doi* nego zasobnika. Na fig. 5a i 5b przedsta¬ wiono w prostokatnym ukladzie wspól¬ rzednych ilosci, jakie moze zasysac spre¬ zarka przy rozmaitych srednich tem¬ peraturach zasysanej pary, w zaleznosci od róznicy temperatur (os odcietych) w dolnym zasobniku, przyczem na fig. 5a przedstawiono przypadek zasysania dwu¬ stopniowego, a na fig. 5b czterostopniowe¬ go. Przy rozpatrywaniu krzywych na tych wykresach nalezy wziac pod uwage, oo nastepuje: 1) najwyzsza przesylana objetosc jed¬ nego wirnika wynosi 1 m3 na jednostke czasu; 2) calkowita róznica temperatur w dol¬ nym zasobniku jest podzielona równo¬ miernie na poszczególne stopnie odparo¬ wania.Jezeli róznica temperatur nie jest rów¬ nomiernie podzielona na stopnie odparo¬ wania, to wówczas mozna uzyskac jeszcze okolo 15% zwiekszenia zasysanej ogólnej ilosci pary, co mozna dowiesc rachunkowo.Przy takim podziale sprezarka posiada wieksza sprawnosc napelniania, niz przy równomiernym podziale róznicy tempera¬ tur w dolnym zasobniku.Poniewaz koszt sprezarki stanowi znaczna czesc ogólnego kosztu instalacji zasobnika, wiec, biorac pod uwage koszty budowy, korzystniej jest z punktu widze¬ nia gospodarczego utrzymywac róznice temperatur w dolnym zasobniku powyzej 20°C. PL