Proponowano juz otrzymywanie srod¬ ków do prania, czyszczenia, zwilzania i emulgowania przez sulfonowanie miesza¬ nin wysokoczasteczkowych alkoholi, które mozna otrzymac obok metanolu lub zamiast metanolu przez katalityczne uwodornianie tlenków wegla pod cisnieniem. W ten spo¬ sób zamierzano uzyskac produkty o znacz¬ nej zdolnosci zwilzajacej, zachowujace sie jak mydla, które mozna stosowac do pra¬ nia i czyszczenia, a w przeciwstawieniu do dawniej znanych podobnych srodków moz¬ na klarownie rozpuszczac w wodzie.Obecnie stwierdzono, iz mozna otrzy¬ mac produkty, które w przciwstawieniu do produktów wyzej opisanych nie calko¬ wicie rozpuszczaja sie w wodzie i nie wy¬ kazuja wlasciwosci podobnych do mydel, jednakze moga byc stosowane z duza ko¬ rzyscia do lugów merceryzacyjnych, jezeli traktuje sie srodkami sulfonujacemi mie¬ szaniny stosunkowo niskomolekularnych substancyj lub frakcje produktów, powsta¬ jacych w temperaturze 120 — 160° obok lub zamiast metanolu wskutek uwodorniania pod cisnieniem tlenków wegla i po zakon¬ czeniu sulfonowania zobojetnia sie je. Do niniejszego sposobu nadaja sie naprzyklad wymienione frakcje oleistych produktów, otrzymywane przez katalityczna redukcje tlenków wegla wedlug niemieckiego paten¬ tu 544665 albo przy zastosowaniu przy tymsposobie temperatur lezacych ponizej 450°C. Skladaja $ie one z mieszanin zawie¬ rajacych znideznfe ilosci "stósumcowo nisko- czasteczkowych produktów o lancuchu pro¬ stym lub rozgalezionym, jak alkohole, ke¬ tony, kwasy tluszczowe, nienasycone we¬ glowodory i tak dalej. Sulfonowanie prowa¬ dzi sie tylko do uzyskania produktów nie¬ rozpuszczalnych klarownie w wodzie zna¬ nym sposobem przy uzyciu stezonego kwa¬ su siarkowego, monohydratu, kwasu chlo- rosulfonowego lub srodków podobnych i moze sie odbywac w obecnosci srodków rozpuszczajacych lub rozcienczajacych lub innych dodatków ulatwiajacych reakcje.Otrzymany produkt sulfonowania zobo¬ jetnia sie wodnemi roztworami zasadowo dzialajacych srodków, np. lugu sodowego lub sody. W ten sposób uzyskuje isie oleisty produkt, który mozna dodac bezposrednio do lugu merceryzacyjnego. Produkt powyz¬ szy posiada wlasnosc znacznego zwieksza¬ nia aktywnosci lugu merceryzacyjnego, nie powodujac twonzenia sie piany, co zwykle wystepuje przy stosowaniu innych dodat¬ ków. Nawet przy kilkudniowem uzyciu za¬ chowuja one swa zdolnosc zwilzania oraz u- suwania piany. Chociaz przy rozcienczaniu woda daja mleczne emulsje, w stezonym lugu merceryzacyjnym rozpuszczaja sie z latwoscia i calkowicie tak, iz uzycie srod¬ ków ulatwiajacych rozpuszczanie jest zby¬ teczne. Opisane produkty sa prócz tego nietrujace i prawie bezwonne.Przyklad. 100 czesci frakcji wrzacej w temperaturze 120 — 160°C, otrzymanej z produktu oleistego uzyskanego obok me¬ tanolu przez katalityczna redukcje tlenku wegla wodorem, sulfonuje sie przy 5 — 20°C 95 czesciami kwasu chlorosulfonowe- go. Otrzymany chlorowodór usuwa sie przez wprowadzenie slabego strumienia powietrza. Po skonczonem sulfonowaniu zobojetnia sie produkt reakcji 110 czescia¬ mi 25% lugu sodowego i otrzymuje sie plyn oleisty.Do lugu merceryzacyjnego o 30°Be do¬ daje sie na 1 litr 5 g opisanego produktu sulfonowania. Tkanina bawelniana trakto¬ wana powyzsza kapiela wykazuje w ciagu 1 minuty skurczenie sie o 25%. PL PL