PL196806B1 - Przędza wieloskładnikowa z udziałem włókien bawełnianych, sposób wytwarzania przędzy wieloskładnikowej z udziałem włókien bawełnianych i urządzenie do wytwarzania przędzy wieloskładnikowej z udziałem włókien bawełnianych - Google Patents

Abstract

1. Przędza wieloskładnikowa z udziałem włókien bawełnianych, znamienna tym, że jest utworzona z przędz składowych, zawierających włókna bawełniane, w ilości od 54 do 70%, zmieszane z odklejonymi, skotonizowanymi włóknami łykowymi, o długości od 32­ 44 mm i masie liniowej 2,5-5,0 dtex, w ilości od 30-46%, połączonych korzystnie z włóknami elastomerowymi, w ilości od 0,5-2,0%. 5. Sposób wytwarzania przędzy wieloskładnikowej poprzez przygotowanie mieszanki włókien, trzepanie, zgrzeblenie, rozciąganie taśmy włókien, przędzenie pojedynczej przędzy składowej, dwojenie tej przędzy składowej i skręcanie, znamienny tym, że skotonizowane włókna łykowe o długości od 32-44 mm nawilża się substancjami bioaktywnymi i składuje w zamkniętych pomieszczeniach przez co najmniej 24 godziny, po czym włókna łykowe umieszcza się warstwami poziomymi na przemian z włóknami bawełny, w ilości od 30-46% skotonizowanych włókien łykowych i 54-70% włókien bawełny, po czym zarówno włókna łykowe jak i wł ókna bawełny zbiera się ze stogu pionowo i przekazuje do zasilarko-mieszarki oraz wilka-mieszaka i dalej prowadzi się proces zgodnie z bawełniarskim systemem przędzenia, a po uzyskaniu taśmy włókien formuje się pojedyncze przędze składowe.............. 6. Urządzenie do wytwarzania przędzy wieloskładnikowej z udziałem włókien bawełnianych na bawełniarskiej przędzarce obrączkowej, znamienne tym, że ma dwa odwijające wałki (1, 2), na których spoczywa nawój (3) elastomerowych włókien, wprawiane w ruch za pośrednictwem przekładni cięgnowej z możliwością rozciągania 2-4 razy, przy czym pomiędzy nawojem (3) elastomerowych włókien, a wydającym wałkiem (4) rozciągowego aparatu (5) znajduje się obrotowy przewał (6) oraz rolka (7

Description

(12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 196806 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 355401 ^{(51) Int.Cl.}

D02G 3/04 (2006.01) (22) Data zgłoszenia: 08.08.2002

Przędza wieloskładnikowa z udziałem włókien bawełnianych, sposób wytwarzania przędzy wieloskładnikowej z udziałem włókien bawełnianych i urządzenie do wytwarzania przędzy wieloskładnikowej z udziałem włókien bawełnianych

	(73) Uprawniony z patentu: ZAMATEX Sp. z o.o.,Łódź,PL Instytut Architektury Tekstyliów,Łódź,PL
(43) Zgłoszenie ogłoszono:
09.02.2004 BUP 03/04	(72) Twórca(y) wynalazku: Stanisław Zaręba,Łódź,PL Leszek Lewandowski,Tuszyn,PL Jerzy Szporek,Pabianice,PL
(45) O udzieleniu patentu ogłoszono:	Andrzej Kluka,Łódź,PL
29.02.2008 WUP 02/08	Jolanta Rudnik,Łódź,PL Zdzisław Sosiński,Łódź,PL Janusz Cogiel,Łódź,PL Elwira Zaręba,Łódź,PL

(57) 1. Przędza wieloskładnikowa z udziałem włókien bawełnianych, znamienna tym, że jest utworzona z przędz składowych, zawierających włókna bawełniane, w ilości od 54 do 70%, zmieszane z odklejonymi, skotonizowanymi włóknami łykowymi, o długości od 3244 mm i masie liniowej 2,5-5,0 dtex, w ilości od 30-46%, połączonych korzystnie z włóknami elastomerowymi, w ilości od 0,5-2,0%.

5. Sposób wytwarzania przędzy wieloskładnikowej poprzez przygotowanie mieszanki włókien, trzepanie, zgrzeblenie, rozciąganie taśmy włókien, przędzenie pojedynczej przędzy składowej, dwojenie tej przędzy składowej i skręcanie, znamienny tym, że skotonizowane włókna łykowe o długości od 32-44 mm nawilża się substancjami bioaktywnymi i składuje w zamkniętych pomieszczeniach przez co najmniej 24 godziny, po czym włókna łykowe umieszcza się warstwami poziomymi na przemian z włóknami bawełny, w ilości od 30-46% skotonizowanych włókien łykowych i 54-70% włókien bawe łny, po czym zarówno włókna łykowe jak i wł ókna bawe ł ny zbiera się ze stogu pionowo i przekazuje do zasilarko-mieszarki oraz wilka-mieszaka i dalej prowadzi się proces zgodnie z bawełniarskim systemem przędzenia, a po uzyskaniu taśmy włókien formuje się pojedyncze przędze składowe.............

6. Urządzenie do wytwarzania przędzy wieloskładnikowej z udziałem włókien bawełnianych na bawełniarskiej przędzarce obrączkowej, znamienne tym, że ma dwa odwijające wałki (1, 2), na których spoczywa nawój (3) elastomerowych włókien, wprawiane w ruch za pośrednictwem przekładni cięgnowej z możliwością rozciągania 2-4 razy, przy czym pomiędzy nawojem (3) elastomerowych włókien, a wydającym wałkiem (4) rozciągowego aparatu (5) znajduje się obrotowy przewał (6) oraz rolka (7),........................

PL 196 806 B1

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest przędza wieloskładnikowa z udziałem włókien bawełnianych, sposób wytwarzania przędzy wieloskładnikowej z udziałem włókien bawełnianych i urządzenie do wytwarzania przędzy wieloskładnikowej z udziałem włókien bawełnianych na bawełniarskiej przędzarce obrączkowej.

Z polskiego opisu patentowego numer PL 63517 znana jest prz ę dza wieloskł adnikowa z udziałem włókna lnianego, która zawiera włókno moherowe uszlachetnione w ilości 20-95% połączone z wł óknem lnianym odklejonym o ś redniej dł ugoś ci 40-150 mm i masie liniowej tex 0,6-2,0 w iloś ci 5-60% oraz korzystnie z włóknem syntetycznym w ilości 1-20%. Z tego samego opisu patentowego znany jest sposób wytwarzania przędzy wieloskładnikowej, w którym włókno lniane skraca się do długości 40-150 mm, odkleja się do uzyskania masy liniowej tex 0,6-2,0 i awiżuje, zaś na włókno moherowe nanosi się preparację antyelektrostatyczną i łączy się włókno lniane z włóknem moherowym w postaci runa albo taś my oraz przę dzie się znanym sposobem.

Z polskiego opisu patentowego numer PL 171053 znany jest sposób wytwarzania włókna bawełno i wełnopodobnego z surowca lnianego, w którym uformowaną taśmę lnianą tnie się na długość 38-150 mm, po czym tak uzyskane włókno rozluźnia się i oczyszcza, poddaje bieleniu lub barwieniu, następnie ponownemu rozluźnieniu oraz pocienieniu systemem bawełniarskim i zbelowaniu.

Celem wynalazku jest opracowanie przędzy wieloskładnikowej o odpowiedniej konstrukcji, korzystnym składzie surowcowym i odpowiedniej trwałej i stabilnej sprężystości, umożliwiającej projektowanie wyrobów włókienniczych zapewniających wysoki komfort użytkowania, chroniących przed niekorzystnymi wpływami klimatycznymi, takimi jak znaczna wilgotność, wysoka temperatura i duże nasłonecznienie.

Przędza wieloskładnikowa z udziałem włókien bawełnianych, według wynalazku, jest utworzona z przę dz składowych, zawierających włókna bawełny, w iloś ci od 54-70%, zmieszane z odklejonymi skotonizowanymi włóknami łykowymi, o długości od 32-44 mm i masie liniowej dtex 2,5-5,0, w ilości od 30-46%, połączonych korzystnie z włóknami elastomerowymi, w ilości od 0,5-2,0%. Przędza składowa zawiera od 30-46% skotonizowanych włókien lnianych, ma masę liniową tex 25-120, a metryczny współczynnik skrętu wynosi od 155-190. Przędza składowa zawiera od 40-46% skotonizowanych włókien konopnych, ma masę liniową tex 30-100, a metryczny współczynnik skrętu wynosi 155-190. Przędza wieloskładnikowa zawiera dwie przędze składowe skręcone z włóknami elastomerowymi.

Sposób wytwarzania przędzy wieloskładnikowej, polega na tym, że skotonizowane włókna łykowe, o długości od 32-44 mm, nawilża się substancjami bioaktywnymi i składuje w zamkniętych pomieszczeniach przez co najmniej 24 godziny. Następnie włókna łykowe umieszcza się warstwami poziomymi na przemian z włóknami bawełny, w ilości od 30-46% skotonizowanych włókien łykowych i 54-70% włókien bawełny, po czym zarówno włókna łykowe jak i włókna bawełny zbiera się ze stogu pionowo i przekazuje do zasilarko-mieszarki oraz wilka-mieszaka.

Dalej proces prowadzi się zgodnie z bawełniarskim systemem przędzenia, a po uzyskaniu taśmy włókien formuje się przędze składowe z udziałem od 30-46% włókien łykowych, bawełniano-lniane o masie liniowej tex 25-120 oraz bawełniano-konopne o masie liniowej tex 30-100, przy metrycznym współczynniku skrętu od 155-190.

Pojedyncze przędze składowe poddaje się procesowi dwojenia przy zastosowaniu łączniarki przędzy. Zdwojone przędze poddaje się procesowi skręcania na specjalnie zmodernizowanej przędzarce obrączkowej i korzystnie skręca się je z włóknami elastomerowymi, w ilości od 0,5-2,0%, stosując rozciąg włókien elastomerowych 2-4 razy. Tak otrzymaną przędzę wieloskładnikową poddaje się stabilizacji termicznej w temperaturze do 96°C w czasie do 35 minut.

Urządzenie do wytwarzania przędzy wieloskładnikowej z udziałem włókien bawełnianych na bawełniarskiej przędzarce obrączkowej, według wynalazku, ma dwa odwijające wałki, na których spoczywa nawój elastomerowych włókien, wprawiane w ruch za pośrednictwem przekładni cięgnowej z możliwością rozciągania 2-4 razy. Pomiędzy nawojem elastomerowych włókien, a wydającym wałkiem rozciągowego aparatu znajduje się obrotowy przewal oraz rolka. Nawój zdwojonej pojedynczej przędzy składowej usytuowany jest w uchwycie, w pobliżu którego znajduje się kierunkowy pręt, a przed rozciągowym aparatem usytuowany jest prowadzący lejek.

Zaletami wynalazku jest to, że skotonizowane włókna lniane po odpowiednim przygotowaniu mogą być przerabiane z innymi włóknami na parku maszynowym przystosowanym do przerobu bawełny w określonych warunkach ekologicznych. Szczególnie istotne znaczenie odgrywa przędzarka

PL 196 806 B1 rotorowa, która dodatkowo elementaryzuje włókna lniane i wydziela niepożądane zanieczyszczenia i tym samym zmniejsza zrywność w czasie przędzenia. Przerabianie włókien lnianych systemem klasycznym wydłuża znacznie proces przędzenia i podwyższa w istotny sposób koszt wytworzenia przędzy. Przygotowane zgodnie z wynalazkiem przędze bawełniano-lniane z udziałem włókien łykowych posiadają właściwe parametry fizyczne umożliwiające łączenie ich z włóknami elastomerowymi, a otrzymany produkt posiada cechy wyrobu elastycznego w zależ noś ci od potrzeb wynikają cych z procesu tkania i struktury wyrobu.

Wynalazek jest przedstawiony w przykładach stosowania oraz w przykładzie wykonania na rysunku, który przedstawia schemat urządzenia do wytwarzania przędzy wieloskładnikowej z udziałem włókien bawełnianych.

Przędza wieloskładnikowa z udziałem włókien bawełnianych jest utworzona z pojedynczych przędz składowych, zawierających włókna bawełny, w ilości od 54-70%, zmieszane z odklejonymi skotonizowanymi włóknami łykowymi, o długości od 32-44 mm i masie liniowej dtex 2,5-5,0, w ilości od 30-46%. Zdwojone mieszankowe pojedyncze przędze składowe mogą być połączone z włóknami elastomerowymi, w ilości od 0,5-2,0%.

Pojedyncza mieszankowa przędza składowa może zawierać od 30-46% skotonizowanych włókien lnianych, ma masę liniową tex 25-120 i metryczny współczynnik skrętu wynoszący od 155-190. Pojedyncza mieszankowa przędza składowa może zawierać od 40-46% skotonizowanych włókien konopnych, ma masę liniową tex 30-100 i metryczny współczynnik skrętu wynoszący 155-190. Przędza wieloskładnikowa zawiera co najmniej dwie pojedyncze mieszankowe przędze składowe skręcone z wł óknami elastomerowymi.

Sposób wytwarzania przędzy wieloskładnikowej z udziałem włókien bawełnianych, skotonizowanych włókien łykowych, takich jak len i konopie oraz włókien elastomerowych, takich jak Lycra, polega na przygotowaniu mieszanki włókien o odpowiedniej długości i odpowiednim składzie surowcowym, wytworzeniu pojedynczych mieszankowych przędz składowych, zdwojeniu tych przędz składowych i wzajemnym ich skręceniu, wspólnie z włóknem elastomerowym oraz poddanie procesowi stabilizacji termicznej, podczas której następuje relaksacja naprężeń w przędzy i zrównoważenie skrętu przędzy. Formowanie pojedynczej przędzy składowej z mieszanek bawełna-len i bawełna-konopie odbywa się przy odpowiednio wyższym współczynniku skrętu przędzy, aniżeli przy przerobię bawełny. Parametry fizyczne wytworzonych pojedynczych mieszankowych przędz składowych są porównywalne do otrzymywanych ze stuprocentowej bawełny. Cechą charakterystyczną przędz wieloskładnikowych z udziałem włókien elastomerowych jest ich znaczne wydłużenie użyteczne w momencie zrywu, sprężystość, trwałość i stabilność. Dużą rolę odgrywa również opór stawiany sile rozciągającej w skali dostosowanej dla potrzeb przerobu oraz siła rozciągająca, odpowiednia dla typu projektowanego wyrobu. Wymienione parametry mogą być zmienne i zależne od rodzaju stosowanego surowca oraz nastawień określonych punktów regulacyjnych przędzarki.

W początkowej fazie wytwarzania przędzy wieloskładnikowej włókna łykowe o ś redniej długości 38 mm składuje się w pomieszczeniach zamkniętych i nawilża się substancjami bioaktywnymi przez co najmniej 24 godziny. W wyniku „zagrzewania” się włókien łykowych następuje ich elementaryzacja. Przygotowane w ten sposób włókna umieszcza się warstwami poziomymi na przemian z włóknami bawełnianymi w odpowiednich proporcjach, takich jak włókna bawełny 54-70% oraz skotonizowane włókna łykowe 30-46%. Następnie włókna bawełny i włókna łykowe zbiera się pionowo ze stogu i przekazuje do zasilarko-mieszarki i wilka-mieszaka. Dalej prowadzi się proces zgodnie z bawełniarskim systemem przędzenia. W trzepalni bawełniarskiej następuje dalsze wymieszanie obu komponentów i formowane są zwoje.

Mieszankę klimatyzuje się i poddaje zgrzebleniu. Mieszanka zawiera od 54-70% włókien bawełnianych i od 30-46% włókien łykowych. Taśmę z mieszanki bawełny ze skotonizowanymi włóknami łykowymi poddaje się procesowi rozciągania przy zastosowaniu dwóch pasaży rozciągarek. Następnie formuje się pojedyncze przędze składowe z udziałem skotonizowanych włókien łykowych, bawełniano-lniane o masie liniowej tex 25-120 oraz bawełniano-konopne o masie liniowej tex 30-100, przy metrycznym współczynniku skrętu od 155-190.

Przed procesem formowania przędz wieloskładnikowych następuje dwojenie pojedynczych składowych przędz mieszankowych. Proces dwojenia odbywa się przy zastosowaniu łączniarki przędzy, w wyniku czego uzyskuje się nawoje, którymi zasilana jest przędzarka obrączkowa. Skręcanie zdwojonych przędz z użyciem elastomeru następuje na zrekonstruowanej przędzarce obrączkowej.

PL 196 806 B1

Urządzeniem do wytwarzania przędzy wieloskładnikowej z udziałem włókien bawełnianych, w przykładowym wykonaniu zgodnie z wynalazkiem, jest zrekonstruowana przędzarka obrączkowa. Urządzenie ma dwa odwijające wałki 1, 2, na których spoczywa nawój 3 elastomerowych włókien. Odwijające wałki 1, 2 są wprawiane w ruch za pośrednictwem łańcuchowej przekładni, umożliwiającej rozciąganie elastomerowych włókien 2-4 razy. Pomiędzy nawojem 3 elastomerowych włókien a wydającymi wałkami 4 rozciągowego aparatu 5 znajduje się obrotowy przewał 6 oraz rolka 7. Nawój 8 przędzy składowej usytuowany jest w uchwycie, w pobliżu którego znajduje się kierunkowy pręt 9. Przed rozciągowym aparatem 5 usytuowany jest prowadzący lejek 10.

Skręcanie zdwojonych pojedynczych mieszankowych przędz składowych z użyciem elastomeru polega na tym, że ciągłe włókno elastomerowe odwija się pod odpowiednim napięciem, a następnie przechodzi przez obrotowy przewał 6 i przez rolkę 7. Wałki 1, 2 odwijające elastomer wprawiane są w ruch za pośrednictwem przekładni łańcuchowej z moż liwością rozciągania w zakresie 2-4 razy. Jednocześnie z nawoju 8 odwijana jest zdwojona przędza mieszankowa, która przechodzi przez kierujący pręt 9, wywołujący odpowiednie jej napięcie, a następnie przez prowadzący lejek 10. Następnie doprowadzona jest do wydającego wałka 4 rozciągowego aparatu 5 i łączona z elastomerem przechodzącym przez rolkę 7. Po opuszczeniu wydających wałków 4 przędza jest skręcana przez układ skręcająco-nawijający i nawijana na nawój przędzarkowy.

P r z y k ł a d I

Włókna lniane o średniej długości 38 mm składuje się w pomieszczeniach zamkniętych i nawilża się substancjami bioaktywnymi przez co najmniej 24 godziny, po czym przygotowane w ten sposób włókna umieszcza się warstwami poziomymi na przemian z włóknami bawełnianymi w odpowiedniej proporcji bawełna 70%, len 30%. Następnie włókna bawełniane i skotonizowane włókna lniane zbiera się pionowo ze stogu i przekazuje do zasilarko-mieszarki i wilka-mieszaka. Dalej prowadzi się proces zgodnie z bawełniarskim systemem przędzenia (tabela 1). W trzepalni bawełniarskiej następuje dalsze wymieszanie obu komponentów i formowane są zwoje. Mieszankę klimatyzuje się i poddaje zgrzebleniu. Mieszanka zawiera 70% włókien bawełnianych i 30% skotonizowanych włókien lnianych. Taśmę z mieszanki bawełny ze skotonizowanymi włóknami lnianymi poddaje się procesowi rozciągania przy zastosowaniu dwóch pasaży rozciągarek. Następnie formuje się przędzę z udziałem 70% włókien bawełny oraz 30% skotonizowanych włókien lnianych o masie liniowej tex 40 przy metrycznym współczynniku skrętu 189.

T a b e l a 1

Plan przędzenia dla przędzy mieszankowej (bawełna-len) o masie liniowej lex 40

Lp.	Nazwa maszyny	Masa liniowa produktu zasilającego maszynę [tex]	Masa liniowa wydawanego produktu [tex]
1.	Trzeparka	-	454545
2.	Zgrzeblarka	454545	4000
3.	Rozciągarka I	4000	4600
4.	Rozciągarka II	4600	4600
5.	Przędzarka rotorowa	4600	40

P r z y k ł a d II

Skotonizowane włókna konopne o średniej długości 38 mm miesza się z włóknami bawełnianymi w odpowiedniej proporcji: bawełna 60% konopie 40%, w sposób jak podano w przykładzie I. Następnie mieszankę przekazuje się do trzepalni bawełniarskiej formując zwoje. Mieszankę następnie poddaje się procesowi zgrzeblenia. Taśmę zawierającą 60% włókien bawełnianych i 40% skotonizowanych włókien konopnych, poddaje się procesowi rozciągania przy zastosowaniu dwóch pasaży rozciągarek. Następnie formuje się przędzę z udziałem 60% włókien bawełny i 40% skotonizowanych włókien konopnych o masie liniowej tex 40 przy metrycznym współczynniku skrętu 189.

Plan przędzenia dla przędzy mieszankowej (bawełna-konopie) o masie liniowej tex 40 jest taki jak podano w przykładzie I.

P r z y k ł a d III

Włókno bawełniane miesza się ze skolonizowanym włóknem łykowym o średniej długości 38 mm, jak podano w przykładzie I i II. Mieszankę włókien klimatyzuje się i poddaje zgrzebleniu.

PL 196 806 B1

Po uformowaniu taśmy zgrzeblarkowej, a następnie pocienieniu prowadzi się proces wytwarzania przędzy analogicznie jak w przykładzie I i II. W wyniku procesu przędzenia na przędzarce rotorowej uzyskano pojedyncze składowe przędze mieszankowe. Przędza składowa zawierająca 60% włókien bawełny i 40% skotonizowanych włókien lnianych ma masę liniową tex 40, a metryczny współczynnik skrętu wynosi 189. Inna przędza składowa zawierająca 60% włókien bawełny i 40% skotonizowanych włókien lnianych ma masę liniową tex 40, a metryczny współczynnik skrętu wynosi 162. Przędza składowa zawierająca 60% włókien bawełny i 40% skotonizowanych włókien konopnych ma masę liniową tex 80, a metryczny współczynnik skrętu wynosi 159. Inna przędza składowa zawierająca 60% włókien bawełny i 40% skotonizowanych włókien konopnych ma masę liniową tex 100, a metryczny współczynnik skrętu 190.

Parametry fizyko-mechaniczne przędz składowych ilustruje tabela 2.

T a b e l a 2

Zestawienie wyników badań laboratoryjnych przędz składowych

Lp.	Wskaźnik	Jednostka	Tex 40 baw. 70% len 30%	Tex 40 baw. 60% len 40%	Tex 80 baw. 60% konopie 40%	tex 100% baw. 60% konopie 40%
1.	Siła zrywająca	cN	332,3	382,9	565,7	915,6
2.	Współczynnik zmienności siły zrywającej	%	13,30	12,40	15,80	7,95
3.	Wytrzymałość właściwa	cN/tex	8,2	9,1	7,5	8,3
4.	Wydłużenie	%	7,7	7,2	6,1	7,0
5.	Współczynnik zmienności wydłużenia	%	10,20	7,96	13,60	7,60
6.	Liczba skrętów	obr/m	935Z	791Z	580Z	573Z
7.	Współczynnik zmienności liczby skrętów	%	4,01	3,80	4,15	4,40
8.	Metryczny współczynnik skrętu	-	189	162	159	190
9.	Masa liniowa	tex	40,7	42,0	75,6	110,0
10.	Współczynnik zmienności masy liniowej	%	2,20	2,57	1,36	0,59
11.	Uster - nierówno mierność masy
	liniowej	%	24,1	18,8	27,3	21,0
	- ścienienia	szt/1000 m	1443	38	750	96
	- zgrubienia	szt/1000 m	1167	297	1962	673
	- nopy	szt/1000 m	1649	432	1555	684

P r z y k ł a d IV

Po dokładnym wymieszaniu włókien bawełnianych ze skotonizowanymi włóknami lnianymi w stosunku 70:30 wytwarza się taśmę z której na przędzarce rotorowej uzyskuje się przę dzę z mieszanki bawełna-len. Przędze bawełniano-lniane o masie liniowej tex 40 formuje się przy metrycznym współczynniku skrętu 189 i udziale włókien bawełny 70% oraz skotonizowanego lnu 30%. Następnie pojedyncze przędze mieszankowe (bawełna-len) poddaje się procesowi dwojenia. Proces ten odbywa się przy zastosowaniu łączniarki przędzy. Po tym zdwojone przędze z użyciem Lycry o masie liniowej 78 dtex w ilości 2% skręca się na zrekonstruowanej przędzarce obrączkowej stosując rozciąg Lycry 3,87 razy.

Formowanie przędzy wieloskładnikowej o masie liniowej tex 82 odbywa się według planu przędzenia zamieszczonego w tabeli 3. Tak otrzymaną przędzę wieloskładnikową poddano procesowi stabilizacji termicznej w parowniku w temperaturze 96°C w czasie 35 minut. W wyniku tego procesu następuje relaksacja naprężeń w przędzy. W tabeli 4 przedstawiono przykładowe wyniki badań fizyko-mechanicznych przędz wieloskładnikowych opisanych w przykładzie IV.

PL 196 806 B1

T a b e l a 3

Plan przędzenia dla przędzy wieloskładnikowej o masie liniowej tex 82

Lp.	Nazwa maszyny	Masa liniowa produktu zasilającego maszynę [texl	Liczba łączeń	Rozciąg całkowity	Rozciąg lycry	Skręt [obr./m]	Masa liniowa wydaw. produktu [tex]	Prędkość wyda- wania [m/min]	Uwagi
1.	Łączniarka przędzy	40x2	2	-	-	-	80	200	-
2.	Przędzarka obrączkowa	40x2+ 78dtex	2	-	3,87	482	82	16,6	-
3.	Przewijarka na nawoje miękkie	82	1	-	-	-	82	250	-
4.	Parownik	-	-	-	-	-	-	-	temp. parowania 96° czas parów. 35 min
5.	Przewijarka na nawoje twarde	82	1	-	-	-	82	250	-

T a b e l a 4

Wyniki badań przędz wieloskładnikowych

Lp	Wskaźniki	Jednostka	tex 40 x 2 bawełna 70%, len 30% rozciąg Lycry 3,87
1.	Siła zrywająca	cN	767,6
2.	Współczynnik zmienności siły zrywającej	%	9,79
3.	Wytrzymałość właściwa	cN/tex	11,5
4.	Wydłużenie przy zerwaniu	%	93,2
5.	Współczynnik zmienności wydłużenia	%	20,90
6.	Masa liniowa	tex	80,8
7.	Współczynnik zmienności masy liniowej	%	6,24
8.	Siła użyteczna	cN	43,0
9.	Wydłużenie użyteczne	%	114,7
10.	Współczynnik zmienności wydłużenia użytecznego	%	39,45
11.	Stopień sprężystości	%	94,1
12.	Liczba skrętów	obr/m	498S
13.	Współczynnik zmienności liczby skrętów	%	2,72
14.	Metryczny współczynnik skrętu	-	114

Zastrzeżenia patentowe

Claims (6)

1. Przędza wieloskładnikowa z udziałem włókien bawełnianych, znamienna tym, że jest utworzona z przędz składowych, zawierających włókna bawełniane, w ilości od 54 do 70%, zmieszane z odklejonymi, skotonizowanymi wł óknami ł ykowymi, o dł ugoś ci od 32-44 mm i masie liniowej

PL 196 806 B1

2. Przędza, według zastrz. 1, znamienna tym, że przędza składowa zawiera od 30-46% skotonizowanych włókien Imanych, ma masę liniową tex 25-100, a metryczny współczynnik skrętu wynosi od 155 do 190.

2,5-5,0 dtex, w ilości od 30-46%, połączonych korzystnie z włóknami elastomerowymi, w ilości od 0,5-2,0%.

3. Przędza, według zastrz. 1, znamienna tym, że przędza składowa zawiera od 40-46% skotonizowanych włókien konopnych, ma masę liniową tex 30-100, a metryczny współczynnik skrętu wynosi 155-190.

4. Przędza, według zastrz. 1, znamienna tym, że zawiera dwie przędze składowe skręcone z wł óknami elastomerowymi.

5. Sposób wytwarzania przędzy wieloskładnikowej poprzez przygotowanie mieszanki włókien, trzepanie, zgrzeblenie, rozciąganie taśmy włókien, przędzenie pojedynczej przędzy składowej, dwojenie tej przędzy składowej i skręcanie, znamienny tym, że skotonizowane włókna łykowe o długości od 32-44 mm nawilża się substancjami bioaktywnymi i składuje w zamkniętych pomieszczeniach przez co najmniej 24 godziny, po czym włókna łykowe umieszcza się warstwami poziomymi na przemian z włóknami bawełny, w ilości od 30-46% skotonizowanych włókien łykowych i 54-70% włókien bawełny, po czym zarówno włókna łykowe jak i włókna bawełny zbiera się ze stogu pionowo i przekazuje do zasilarko-mieszarki oraz wilka-mieszaka i dalej prowadzi się proces zgodnie z bawełniarskim systemem przędzenia, a po uzyskaniu taśmy włókien formuje się pojedyncze przędze składowe z udziałem od 30-46% włókien łykowych, bawełniano-lniane o masie liniowej tex 25-120 oraz bawełniano-konopne o masie liniowej tex 30-100, przy metrycznym współczynniku skrętu 155-190, a następnie pojedyncze przędze składowe poddaje się procesowi dwojenia, przy zastosowaniu łączniarki przędzy, a zdwojone przę dze poddaje się procesowi skrę cania na specjalnie zmodernizowanej przędzarce, korzystnie obrączkowej lub skręcarce i korzystnie skręca się je z włóknami elastomerowymi, w ilości od 0,5-2,0%, stosując rozciąg włókien elastomerowych 2-4 razy i tak otrzymaną przędzę wieloskładnikową poddaje się stabilizacji termicznej w temperaturze do 96°C w czasie do 35 minut.

6. Urządzenie do wytwarzania przędzy wieloskładnikowej z udziałem włókien bawełnianych na bawełniarskiej przędzarce obrączkowej, znamienne tym, że ma dwa odwijające wałki (1, 2), na których spoczywa nawój (3) elastomerowych włókien, wprawiane w ruch za pośrednictwem przekładni cięgnowej z możliwością rozciągania 2-4 razy, przy czym pomiędzy nawojem (3) elastomerowych włókien, a wydającym wałkiem (4) rozciągowego aparatu (5) znajduje się obrotowy przewał (6) oraz rolka (7), natomiast nawój (8) zdwojonej pojedynczej przędzy składowej usytuowany jest w uchwycie, w pobliżu którego znajduje się kierunkowy pręt (9), a przed aparatem rozciągowym (5) usytuowany jest prowadzący lejek (10).