PL195381B1 - Sposób udostępniania złóż minerałów użytecznych - Google Patents

Abstract

) 1. Sposób udostępniania złóż minerałów użytecznych nieregularnie okruszcowanych, polegający na drążeniu kilku równoległych wyrobisk, połączonych przecinkami, znamienny tym, że roboty udostępniające prowadzi się zwiększoną ilością wyrobisk (1), po czym w określonej odległości od frontu robót udostępniających i w miarę postępu tego frontu wybiera się filary podporowe (3) w części lub całości od strony projektowanych pól eksploatacyjnych, a następnie w tak uzyskanych przestrzeniach formuje się ze skały płonnej zastępcze filary podporowe (4), tworząc między nimi wolne przestrzenie w kształcie wyrobisk (5).

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest sposób udostępniania złóż minerałów użytecznych nieregularnie okruszcowanych, korzystnie do selektywnej eksploatacji systemem komorowo-filarowym pokładów poziomych lub lekko nachylonych o małej i średniej miąższości z zastosowaniem techniki strzelniczej do urabiania skał, obudowy kotwiowej dla zabezpieczania stropu wyrobisk i lokowaniem skały płonnej w udostępnionej wyrobiskami strefie likwidowanej.

Znane dotychczas sposoby udostępniania złóż do eksploatacji polegają na wykonywaniu kilku równoległych wyrobisk i łączeniu ich przecinkami, które tworzą filary między nimi z równoczesnym pozostawieniem szerokich filarów oporowych wzdłuż głównych wyrobisk udostępniających. W przypadku prowadzenia robót udostępniających w złożu o zmiennym okruszcowaniu, uzyskana przy wykonywaniu wyrobisk skała płonna, lokowana jest w części wykonanych już wyrobisk.

Sposób udostępniania złoża, przedstawiony w opisie patentowym polskim nr P 318728 zakłada również wykonywanie kilku równoległych wyrobisk udostępniających i rozpoczynanie eksploatacji złoża systemem komorowo-filarowym bezpośrednio z wiązki tych wyrobisk.

W sposobach tych znaczna część złoża uwięziona jest w pozostawianych filarach oporowych chroniących te wyrobiska, których eksploatacja przewidziana jest w ostatniej fazie likwidacji rejonu eksploatacyjnego lub kopalni. Nie rozwiązuje tego problemu rozcinanie filara oporowego wyrobiskami i wypełnianie ich skałą płonną uzyskiwaną przy drążeniu wiązki wyrobisk udostępniających, gdyż pozostawione między tymi wyrobiskami złoże tylko w części może być odzyskane.

Sposób udostępniania złóż minerałów według wynalazku polega na tym, że roboty udostępniające w złożu o zmiennym okruszcowaniu prowadzi się zwiększoną ilością równoległych wyrobisk po czym w określonej odległości od frontu robót udostępniających i w miarę postępu tego frontu, wybiera się filary podporowe w części lub całości od strony projektowanych pól eksploatacyjnych. W uzyskanych w ten sposób przestrzeniach formuje się ze skały płonnej zastępcze filary podporowe, tworząc między nimi wolne przestrzenie w kształcie wyrobisk. Zastępcze filary podporowe formuje się, korzystnie w jednakowych odstępach wzdłuż wiązki wyrobisk, korzystnie w jednakowych odstępach w grupach zastępczych filarów podporowych wzdłuż tej wiązki.

Sposób według wynalazku zapewnia większe wykorzystanie złoża, dzięki możliwości wybierania całości lub części filarów podporowych, przy jednoczesnym ograniczeniu ilości wyrobisk przygotowawczych dla udostępnienia i okonturowania projektowanych pól eksploatacyjnych. System ten umożliwia udostępnienie pól eksploatacyjnych bez konieczności tworzenia filarów oporowych wokół wyrobisk udostępniających oraz zapewnia całkowite ulokowanie skały płonnej w rejonie prowadzonych robót udostępniających. System ten eliminuje lub ogranicza w znaczącym stopniu zagrożenie tąpaniami.

Sposób udostępniania złóż według wynalazku objaśniony jest bliżej na przykładach zastosowania przy udostępnianiu złoża rud miedzi o miąższości około 3,5 m o zmiennym okruszcowaniu, przewidzianego do selektywnej eksploatacji oraz na rysunkach, na którym fig. 1 - przedstawia wiązkę siedmiu wyrobisk udostępniających z filarami zastępczymi podporowymi, usytuowanymi po jednej stronie wiązki wyrobisk, fig. 2 - przekrój poprzeczny przez wiązkę siedmiu wyrobisk udostępniających i uformowane zastępcze filary podporowe, fig. 3 - wiązkę dziesięciu wyrobisk udostępniających z uformowanymi zastępczymi filarami podporowymi usytuowanymi po obydwu stronach wiązki wyrobisk, fig. 4 - przekrój poprzeczny przez wiązkę dziesięciu wyrobisk udostępniających i uformowane zastępcze filary podporowe usytuowane po obydwu stronach wiązki wyrobisk oraz fig. 5 - przedstawiająca wiązkę siedmiu wyrobisk udostępniających z dwoma grupami filarów podporowych zastępczych usytuowanych po jednej stronie wzdłuż wiązki wyrobisk udostępniających, z uwidocznionymi dwoma polami eksploatacyjnymi.

Złoże o zmiennym okruszcowaniu udostępnia się zwiększoną ilością równoległych wyrobisk połączonych przecinkami. Wykonywanie tych wyrobisk odbywa się znanym sposobem z zastosowaniem techniki strzelniczej do urabiania skał i obudowy kotwiowej dla zabezpieczenia stropu wyrobisk. W przedstawionym przykładzie na fig. 1i 2 złoże udostępnia się wiązką siedmiu wyrobisk (1) o wysokości około 3,5 m i szerokości około 6 m, które łączy się przecinkami (2) w odległościach co około 16m, tworząc w ten sposób filary podporowe (3). W miarę postępu frontu robót udostępniających wybiera się te filary w części lub całości od strony projektowanych pól eksploatacyjnych, po czym wtak uzyskanej przestrzeni, w ustalonej odległości od frontu robót udostępniających formuje się ze skały płonnej zastępcze filary podporowe (4), tworząc między nimi wolne przestrzenie w kształcie

PL 195 381B1 wyrobisk (5). Skałę płonną uzyskuje się w wyniku selektywnego urabiania skał w przodkach wiązki wyrobisk lub dowozi się ją z innych miejsc. W zależności od ilości projektowanych pól eksploatacyjnych zastępcze filary podporowe (4) formuje się po jednej lub obydwu stronach wzdłuż wiązki wyrobisk udostępniających (1), przy czym korzystne jest, aby filary te uformowane były w jednakowych odstępach. Gdy ilość uzyskiwanej skały płonnej jest niewystarczająca, zastępcze filary podporowe (4) formuje się w grupach, w których odległość między nimi jest również korzystnie jednakowa, natomiast odległość między grupami zastępczych filarów podporowych (4) zależna jest od warunków geologiczno-górniczych. W przedstawionym na fig. 5 przykładzie, odległość ta odpowiada długości dwóch filarów podporowych (3) i szerokości znajdujących się między nimi przecinek (2). Wymiary zastępczych filarów podporowych (4) formowanych ze skały płonnej określa się w oparciu o analizę warunków geologiczno-górniczych dla spełnienia warunku, aby rozkład naprężeń w stropie i spągu przy tak utworzonych zastępczych filarach podporowych był korzystnie równomierny i odpowiadający naprężeniom jakie występują w systemie komorowo-filarowym w strefie filarów eksploatacyjnych znajdujących się w stanie pokrytycznym.

Rozpoczęcie robót eksploatacyjnych w polach eksploatacyjnych (6) odbywa się bezpośrednio z wyrobisk (5) uformowanych między zastępczymi filarami podporowymi (4) w wiązce wyrobisk udostępniających, w wyniku czego pola te przylegają do skrajnego wyrobiska z jednej strony, lub z obydwu stron wiązki wyrobisk udostępniających (1), jak również przylegają do siebie skrzydłami. Selektywną eksploatację złoża w polach eksploatacyjnych (6) prowadzi się znanym systemem komorowo-filarowym, wykorzystując uformowane między zastępczymi filarami podporowymi (4) wyrobiska (5) do celów transportowych, wentylacyjnych lub innych.

Claims (2)

1. Sposób udostępniania złóż minerałów użytecznych nieregularnie okruszcowanych, polegający na drążeniu kilku równoległych wyrobisk, połączonych przecinkami, znamienny tym, że roboty udostępniające prowadzi się zwiększoną ilością wyrobisk (1), po czym w określonej odległości od frontu robót udostępniających i w miarę postępu tego frontu wybiera się filary podporowe (3) w części lub całości od strony projektowanych pól eksploatacyjnych, a następnie w tak uzyskanych przestrzeniach formuje się ze skały płonnej zastępcze filary podporowe (4), tworząc między nimi wolne przestrzenie w kształcie wyrobisk (5).

2. Sposób według zastrz. 2, znamienny tym, że zastępcze filary podporowe (4) formuje się korzystnie w jednakowych odstępach wzdłuż wiązki wyrobisk (1) lub korzystnie w jednakowych odstępach w grupach zastępczych filarów podporowych (4).