Przedmiotem niniejszego wynalazku jest kurek, zwlaszcza do przewodów spre¬ zonego powietrza hamulców kolejowych.Kurki, dotychczas stosowane do tego celu, posiadaja przewaznie stozkowe czopy me¬ talowe. Wady tego rodzaju kurków (nie¬ szczelnosc, duzy opór przy uruchomianiu, trudnosc jednoczesnego niekiedy obslugi¬ wania np. dwóch kurków, niezbednych w danem urzadzeniu) zmuszaja do szukania nowych i lepszych rozwiazan tego zagad¬ nienia z uwzglednieniem koniecznosci cal¬ kowitej szczelnosci i lekkiego uruchomia¬ nia w tej, zdawaloby sie podrzednej, jed¬ nak bardzo waznej czesci urzadzenia ha¬ mulcowego. Powstaly, wiec konstrukcje, w których zamiast uszczelnienia metalowego stosowano uszczelnienie miekkie (gumowe).Tego rodzaju konstrukcje posiadaly jednak rózne wady, miedzy innemi skladaly sie z wielu czesci i musialy byc wskutek tego za¬ rzucone. Wspólna wada tych wszystkich konstrukcyj jest to, ze uksztaltowany kuli¬ sto narzad zamykajacy oprócz ruchu obro¬ towego, niezbednego przy otwieraniu i za¬ mykaniu kurka, wykonywa ponadto ruchy wzdluz osi, które sluza do otwierania wzglednie zamykania otworu, odprowadza¬ jacego powietrze, a to w celu odprowadze¬ nia powietrza z weza gumowego, laczace¬ go dwa sasiednie wagony, i ulatwienia roz¬ laczenia obu odcinków tego weza po za-mknieciu obydwóch kurków dwóch sasied¬ nich wagonów/ * / Wspomniany wyzej ruch zlozony po¬ woduje szybkie niszczenie sie gumowego* u- szczelnienia kurka. To uszczelnienie po¬ siada wprawdzie pewna gietkosc, nie mo¬ ze byc jednak ze wzgledów praktycznych zbyt miekkie, a trwalosc uszczelnienia jest nalezyta tylko w takim razie, jezeli srodek kuli znajduje sie dokladnie na geometrycz¬ nej osi pierscienia uszczelniajacego kurka.Cecha ta nie jest zapewniona w zna¬ nych konstrukcjach wzglednie jest trudna do osiagniecia, poniewaz, niezaleznie od przesuwania sie wzdluz osi narzadu zamy¬ kajacego, zalezy przedewszystkiem od pre¬ cyzyjnego wykonania odpowiednich krzy¬ wych powierzchni oslony kurka, których dokladne wykonanie jest bardzo trudne albo polaczone z nadmiernemi kosztami.Przytem krzywe te powierzchnie oprócz na¬ turalnego zuzywania sie (tylko w miejscach styku) sa ponadto niszczone przez rdze i brud. A zatem w znanych konstrukcjach to niezbednie konieczne wzgledne polozenie srodka kuli wzgledem osi pierscienia u- szczelniajacego nie jest trwale zabezpie¬ czone. Wada ta jest bardziej widoczna, je¬ zeli przyjac pod uwage, ze praktycznie pierscien uszczelniajacy nie jest kolem, przylegajacem do kulistej czesci narzadu zamykajacego, lecz jest uksztaltowany w postaci waskiego pasa kulistego. Nalezyte polozenie tej powierzchni kulistej uszczel¬ nienia moze byc trwale zapewnione, oczy¬ wiscie, tylko przy zachowaniu wyzej poda¬ nych geometrycznych zaleznosci pomiedzy polozeniem srodka kuli narzadu zamykaja¬ cego i osia kulistego pasa czyli pierscienia uszczelniajacego.Nalezy ponadto zaznaczyc, ze w niektó¬ rych znanych konstrukcjach srodek po¬ wierzchni kulistej narzadu zamykaj acego nie znajduje sie na jego osi obrotu, co ma na celu oslabienie niekorzystnego wplywu przesuwów narzadu wzdluz osi na uszczel¬ nienie kurka. Pominawszy jednak to, ze cel ten daje sie osiagnac tylko czesciowo, na¬ lezy zaznaczyc trudnosci wykonania takie¬ go kurka.Wszystkie wyzej opisane wady zostaja calkowicie i w prosty sposób usuniete w ra¬ zie zastosowania wynalazku niniejszego.W tym celu narzadowi zamykajacemu udzielany jest wylacznie ruch obrotowy.Dokladnosc osiagania pozadanego poloze¬ nia narzadu zamykajacego wzgledem u- szczelnienia kurka zostaje trwale zapew¬ niona przez zastosowanie stosunkowo du¬ zej powierzchni, wykonanej na tokarce i calkowicie zabezpieczonej wewnatrz oslony kurka.Krzywe powierzchnie, znajdujace sie zewnatrz oslony kurka, rozrzadzaja jedy¬ nie ruch osobnego narzadu, zamykajacego wzglednie otwierajacego kanal, odprowa¬ dzajacy powietrze, przyczem ten narzad osobny jest calkowicie oddzielony od wla¬ sciwego narzadu zamykajacego.Na rysunku uwidoczniony jest przy¬ klad wykonania wynalazku. Fig. 1 przed¬ stawia w przekroju kurek wedlug wyna¬ lazku, a fig. 2 — wzmiankowana krzywa powierzchnie (w rozwinieciu), rozrzadza¬ jaca odprowadzanie powietrza.Kurek posiada oslone 1, która zapomo- ca przylaczki 2 jest mocno przylaczona do przewodu sprezonego powietrza pojazdu, podczas gdy nasadka 3 sluzy do przyla¬ czania weza gumowego, znajdujacego sie pomiedzy dwoma sasiedniemi pojazdami.W oslonie 1 umieszczony jest obrotowy czop kurka, zaopatrzony w kulista po¬ wierzchnie uszczelniajaca 4. Koniec 5 te¬ go czopa jest osadzony w cylindrycznem wydrazeniu 6 oslony. Czop kurka posiada przy koncu 5 pierscieniowa powierzchnie oporowa 7, która przylega do odpowiednio wykonanej powierzchni oslony i ogranicza w ten sposób wsuwanie sie czopa w wydra¬ zenie 6. Drugi koniec 8 czopa jest osadzo¬ ny w cylindrycznej tulei 9, która ze swej - 2 -strony jest umieszczona w oslonie / i wy¬ staje z niej nazeWnatrz oraz jest zaopa¬ trzona w czworokatna nasadke, na której zalozona jest raczka uruchomiajaca. W tu- lei 9 umieszczona jest sprezyna srubowa 11, która naciska czolowa powierzchnie konca 8 czopa. W ten sposób osiaga sie, ze obrotowy czop kurka, a tem samem po¬ wierzchnia uszczelniajaca, przyjmuje sta¬ le polozenie, okreslone przez powierzchnie oporowa 7 i wspóldzialajaca z nia po¬ wierzchnia oslony kurka. Srodek kulistej powierzchni uszczelniajacej 4 lezy na geo¬ metrycznej osi konców 5, 8 czopa. Gniazdo, wspóldzialajace z ta powierzchnia kulista, wzglednie jego warstwa; zewnetrzna jest celowo wykonana z gumy i umieszczona w ten sposób, ze jej os pokrywa sie z osia przylaczki 2 i przecina os konców 5, 8 czo¬ pa w srodku powierzchni kulistej 4. Czop ten posiada przy koncu 8 zlobek 12, w któ¬ ry wchodzi wystep 13, przymocowany sztywno do tulei 9. Tuleja 9 jest zaopa¬ trzona na swym górnym (wewnetrznym) koncu w kolnierz 14, który jest uksztalto¬ wany na podobienstwo grzybka zaworowego i posiada u spodu gumowy pierscien u- szczelniajacy 15. Na zewnetrznej po¬ wierzchni tulei 9, zwróconej ku nasadce 3, wykonany jest zlobek 16% który sie ciagnie wzdluz jej osi ku zewnetrznemu koncowi tulei i jest zakonczony zlobkiem pierscie¬ niowym 17, tworzacym swego rodzaju ko¬ more posrednia. Naprzeciwko tego zlobka 17 znajduje sie w sciance oslony 1 otwór 18, prowadzacy nazewnatrz. Czesci po¬ wyzsze sa rozmieszczone i wykonane tak, ze w zamknietym kurku tuleja 9 jest pod¬ niesiona, wskutek czego wnetrze oslony, polaczone z wezem gumowym, laczy sie z zewnetrznem powietrzem poprzez zlobek 16, zlobek pierscieniowy 17 i otwór 18.Do uruchomiania narzadu zamykajace¬ go i tulei 9 sluzy raczka 19, umieszczona na czworokatnej nasadce 10 i posiadajaca na jednym koncu zab 20, który zachodzi na kolnierz 21 oslony 1. Kolnierz 21 posia¬ da krzywa powierzchnie prowadnicza, po której prowadzony jest zab 20 raczki, wskutek czego rozrzadza on narzadem za¬ mykajacym oraz tuleja 9. Na fig. 2 krzywa ta powierzchnia prowadnicza jest przed¬ stawiona w rozwinieciu. Liczba 22 oznacza wyciecie w kolnierzu, które umozliwia wo- góle ustawienie zeba 20 powyzej kolnierza 21 i nasuniecie tego zeba na kolnierz. W tem polozeniu zeba 20 (fig. 2) kurek jest o- twarty i caly przewód wypelniony powie¬ trzem sprezonem. Tuleja 9 wzglednie jej kolnierz 14 wraz z pierscieniem uszczel¬ niajacym 15 znajduje sie w swem najniz- szem polozeniu, wskutek czego przewód, odprowadzajacy powietrze, jest zamknie¬ ty, poniewaz ujscie ze zlobka 16 jest za¬ mkniete pierscieniem 15, a zlobek pier¬ scieniowy 17 nie laczy sie z otworem 18.Podczas przekrecania raczki 79, zab 20 przesuwa sie po skosnej powierzchni 23 do góry. Wówczas tuleja 9, a zatem i kolnierz 14 z pierscieniem uszczelniajacym 15 pod¬ nosi sie wbrew dzialaniu sprezyny 11 i zlo¬ bek 16 wraz z pierscieniowym zlobkiem 17 lacza sie z wnetrzem oslony, polaczo- nem z wezem gumowym. Przewód, odpro¬ wadzajacy powietrze, jest jednak jeszcze zamkniety, poniewaz zlobek pierscieniowy 17 nie pokrywa sie jeszcze z otworem 18.Podczas dalszego obracania raczki 19 tuleja pozostaje w powyzszem polozeniu, jednak zapomoca wystepu 13 obrócony zostaje czop kurka w polozenie, w którem zamyka przylaczke 2. Jezeli zatem przewód spre¬ zonego powietrza jest zamkniety, a racz¬ ka 19 pokrecana w dalszym ciagu, to zab 20 wspina sie po dalszym skosnym stopniu 24 do góry, wskutek czego tuleja 9 zosta¬ je przesunieta wzdluz osi jeszcze dalej wbrew dzialaniu sprezyny 11 tak, ze otwór 18 pokrywa sie ze zlobkiem pierscienio¬ wym 17. Nasadka 3 laczy sie wówczas z powietrzem zewnetrznem poprzez zlobki 16 i 17 oraz otwór 18 i powietrze zostaje z — 3 —niej odprowadzone. Przy odwrotnem po¬ krecaniu raczki w polozenie poczatkowe jnastepuja te same czynnosci, lecz w od¬ wrotnym porzadku; najpierw zostaje za¬ mkniety przewód, odprowadzajacy powie- trzef potem otwarty przewód sprezonego powietrza, wkoncu tuleja wzglednie jej kolnierz zostaje calkowicie opuszczona i dopiero wtedy kurek jest juz otwarty cal¬ kowicie* PL