Wynalazek niniejszy dotyczy obroto- W tym celu tloki zaopatrzone sa w wy- wego silnika spalinowego, na tarczy wirni- drazenia, do których w chwili naglego u- kowej którego osadzone sa po dwa sprze- nieruchomienia tloka dostaje sie na po- gla, wlaczane naprzemian w przeciwnych czatku suwu sprezania czynnik chlodzacy, kierunkach. Podczas wzbuchu srodka na- pod dzialaniem sily bezwladnosci, poczem pedowego jedno sprzeglo zostaje wlaczone czynnik chlodzacy odplywa przez odpo- i umozliwia obrót walu silnika w kierunku wiednie przewody z silnika, zamykajac w roboczym, podczas gdy drugie sprzeglo za- ten sposób kolowy obieg czynnika chlodza- pobiega wstecznemu obrotowi powyzszej cego, tarczywirnikowej. Na rysunku uwidoczniony jest przyklad Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie wykonania wynalazku. Fig. 1 przedstawia do chlodzenia tego rodzaju silników. poprzeczny przekrój, prostopadly do osiwalu obrotowego silnika spalinowego, zao¬ patrzonego w.urzadzenie chlodzace, wyko¬ nane wedlug wynalazku, :Eig. 2 — podluz¬ ny przekrój przez ten silnik wzdluz osi wa¬ lu w wiekszej podzialce, a fig. 3 — podluz¬ ny przekrój tloka.W oslonie 2 cylindra, zaopatrzonej w plaszcz chlodzacy 1, przesuwaja sie zespo¬ ly tloków 60, 60a, wzglednie 89, 89a, osa¬ dzone na tarczy wirnikowej 33, wzglednie 7. Tloki te sa wydrazone i uszczelnione za- pomoca pierscieni uszczelniajacych.Zewnetrzny wieniec 28 jednego sprze¬ gla wykonany jest z jednego kawalka wraz z tarcza 33, wzglednie 7, podczas gdy we¬ wnetrzny wieniec 24 sprzegla polaczony jest zapomoca klina 25 na stale z napedza¬ nym walem 12 silnika. W wiencu 24 umie¬ szczone sa ruchome kliny 26.Podczas obrotu zewnetrznego wienca 28 w jednym kierunku wewnetrzny wieniec 24 jest zabierany przez kliny 26 i obraca wal 12, przy obrocie zas wienca 28 w dru¬ gim kierunku, sprzeglo wylacza sie samo¬ czynnie. Na wiencu 28 zamocowany jest zewnetrzny wieniec 23 drugiego sprzegla, na którym opiera sie wewnetrzna tuleja 16 tego sprzegla, które równiez jest zaopatrzo¬ ne w kliny 26. Tuleja 16 zaklinowana jest na oslonie 2 silnika, a pomiedzy ta tuleja a walem 12 umieszczone jest lozysko kul¬ kowe 8.Kierunek dzialania obu sprzegiel jednej tarczy wirnikowej jest taki, iz przy obrocie tarczy 33, wzglednie 7, w kierunku robo¬ czym wewnetrzne sprzeglo uruchomia wal 12, a sprzeglo zewnetrzne jest wówczas wy¬ laczone i obraca sie luzno, podczas gdy przy obrocie danej tarczy w kierunku prze¬ ciwnym wewnetrzne sprzeglo obraca sie luzno, a sprzeglo zewnetrzne zostaje sa¬ moczynnie wlaczane i uniemozliwia wstecz¬ ny obrót tej tarczy, której tloki spelniaja w tym przypadku zadanie tylnej scianki odporowej komory wzbuchowej.Na zewnetrznych wiencach 23 zaklino¬ wane sa plyty 138, które zaopatrzone sa w kciuki 141 o stosunkowo dlugiej powierzch¬ ni tocznej, umozliwiajacej hamowanie ru¬ chu tych plyt prawie bez uderzen. Plyta 138 poprzez krazek biegowy 139 wywiera nacisk na cylinder 137, który zkolei zosta¬ je przyciskany do kciuka 141 zapomoca sprezystej plyty 134 i tarczy 135. Cylindry 137 ustalaja w danem polozeniu te tloki, które tworza przednia scianke odporowa komory wzbuchowej podczas suwu spre¬ zania, tak ze sila hamowania okresla sto¬ pien sprezania.Na zewnetrznym wiencu 23 zamocowa¬ ne sa kciuki 20, 156 przeznaczone do roz¬ rzadu zaworów wlotowych i wylotowych oraz swiec zaplonowych.Czynnik chlodzacy, np. olej, doplywa do silnika przewodami 13, 113 i w dalszym ciagu przeplywa przez sprzegla i lozyska, a nastepnie dzieki dzialaniu sily odsrodko¬ wej przez otwór 160 do wnetrza tloków, napelnionych calkowicie lub prawie calko¬ wicie olejem. Kazdy tlok posiada lej 161, do którego olej zostaje wtloczony podczas naglego zatrzymania sie tloka dzieki sile bezwladnosci i odplywa nastepnie przez przewód 162 do rowka 177 (fig. 2), a stad przez kanal 178 do rurki odplywowej 179.Szerokosc leja 161 odpowiada w przy¬ blizeniu szerokosci wewnetrznej wydrazo¬ nej przestrzeni tloka, a otwór leja skiero¬ wany jest w strone przeciwna obrotowi tlo¬ ka. Przeplywowi oleju z przewodu 162 zpo- wrotem do tloka zapobiega zawór kulkowy 280. Równiez w przewodzie 160 zastosowa¬ no podobny zawór.Liczby 164, 165 oznaczaja pierscienie uszczelniajace na tloki.Do uruchomienia silnika sluzy tarcza 44, umieszczona pomiedzy tarczami 7, 33 i zaklinowana na wale 12. Wewnetrzna po¬ wierzchnia wienca tej tarczy zaopatrzona jest w dwie pary kciuków 51, 51', które wspólpracuja z kciukami 52, osadzonemi na tarczach wirnikowych 7, 33. — 2 -' Przez otwór w sciance tarczy 7 prze¬ prowadzony jest czop 53, który toczy sie w rowku prowadniczym 56 oslony 2. Ro¬ wek ten posiada taki ksztalt, iz kciuki 52 zostaja przesuniete wdól w jednem miej¬ scu lub w kilku miejscach, odpowiadaja¬ cych polozeniu tloków w chwili wzbuchu, tak ze tloki zostaja odryglowane.Liczby 172, 172a (fig. 1) oznaczaja krócce do umocowania zaworów wloto¬ wych, a liczby 173, 173a — krócce do umo¬ cowania zaworów wylotowych. Swiece za¬ plonowe oznaczone sa liczbami 63, 63a.Przedstawiony na rysunku silnik jest silnikiem czterosuwowym. Urzadzenie we¬ dlug wynalazku moze byc jednak równiez zastosowane w silnikach dwusuwowych.Urzadzenie powyzsze dziala w sposób na¬ stepujacy.W celu uruchomienia silnika obraca sie recznie lub mechanicznie wal 12, a z nim obraca sie równiez tarcza 44. Kciuki 51 za¬ zebiaja sie z kciukami 52 tarczy wirnikowej 7, wprawiajac te ostatnia w ruch obrotowy wraz z osadzonemi na tej tarczy tlokami.Skoro tloki przesunely sie poza miejsce, odpowiadajace polozeniu tloków w chwili zaplonu, nie powodujac zapalenia mie¬ szanki paliwowej, czop 53 wtacza sie na plaska czesc rowka 56, wskutek czego kciuk 52 przesuwa sie wdól i odryglowuje tlo¬ ki. W tej chwili jednak kciuk 51' zazebia sie z tarcza wirnikowa 33 i uruchomia ja.Po uplywie pewnego czasu równiez ta tar¬ cza zostaje odryglowana. Przebieg ten po¬ wtarza sie tak dlugo, az nastapi zaplon mie¬ szanki paliwowej, poczem tarcze wirnikowe obracaja sie naprzemian samoczynnie. Tar¬ cza 44 obraca sie w dalszym ciagu wraz z walem 12, a jej kciuki 51, 5V zazebiaja sie naprzemian z kciukami 52. Poniewaz jed¬ nak tarcza 44 nie przenosi zadnych sil, a cale urzadzenie obraca sie w smarze, wiec TAizytie jego wspólpracujacych czesci jest bardzo nieznaczne.Jezeli np. w przestrzeni pomiedzy tlo¬ kami 89 a 60 (fig. 1) znajduje sie sprezono mieszanka paliwowa, a zawór wlotowy 172 jest zamkniety, przestrzen pomiedzy tlokami 60 i 89a zawiera przy zamknietym zaworze wylotowym 173a mieszanke w sta¬ nie rozprezonym. Przy otwartym zaworze wlotowym 172a przestrzenie pomiedzy tlo¬ kami 89a i 60a, jak tez pomiedzy tlokami 60a i 89 nie zawieraja mieszanki, a ta ostat¬ nia przestrzen zostaje oprózniona, przy otwartym zaworze wylotowym 173. Skoro w czasie wzbuchu w przestrzeni pomiedzy tlokami 89 i 60 plyta 138, na której sa o- sadzone tloki 60 i 89a, oddzialywa na cy¬ linder 137, tloki 60, wzglednie 60a, przesu¬ niete przed tloki 89 wzglednie 89a, zostaja zatrzymane, wówczas nastepuje sprezanie w przestrzeni pomiedzy tlokami 60 i 89.Po osiagnieciu cisnienia sprezania wynosza¬ cego 5 do 8 atm., nastepuje zaplon, a po wzbuchu nacisk spalin na tloki 60 i 60a przesuwa je wraz z odnosna tarcza w kie¬ runku zaznaczonym na rysunku strzalka (fig. 1). W przestrzeni pomiedzy tlokami 60, 89a odbywa sie wówczas sprezanie za¬ ssanej uprzednio mieszanki paliwowej, a do przestrzeni pomiedzy tlokami 89a i 60a zo¬ staje zassana swieza mieszanka paliwowa, podczas gdy z przestrzeni pomiedzy tloka¬ mi 60a i 89 zostaja wytloczone spaliny, które odplywaja nazewnatrz silnika. Przy obrocie tarczy 7 obraca sie równiez wal 12, przyczem tloki 89 i 89a wraz z ich tarcza sa ustalone w danem polozeniu, poniewaz cisnienie spalin po wzbuchu dziala na nie w kierunku przeciwnym roboczemu kierunko¬ wi obrotu walu 12. PL