Przedmiotem niniejszego wynalazku jest urzadzenie do odprowadzania osadów ze zbiorników osadowych. Znane jest urza¬ dzenie tego rodzaju, zaopatrzone w grace, przesuwane wzdluz pochylego dna i umie¬ szczone prawie równolegle do niego oraz na prostej linji w jednym kierunku, a na¬ stepnie po podniesieniu — w kierunku prze¬ ciwnym na drodze lukowatej. W tym celu górna czesc grac polaczona jest przegubo¬ wo z korbowodem, a dolna czesc — z dzwi¬ gnia katowa, która zapomoca drazka dzia¬ la na jedno ramie korbowodu, a przy uru¬ chomieniu tego ostatniego otrzymuje ruchy wahliwe.W urzadzeniu wedlug wynalazku na korbowód nie dziala ciezar dolnej czesci grac, a naped ich czesci górnej jest nieza¬ lezny od napedu czesci dolnej.W tym celu dolna czesc grac otrzymuje ruchy w kierunku pionowym, które odpo¬ wiadaja w zupelnosci ruchom pionowym górnej czesci grac, uruchomianych nape¬ dem korbowym. Naped dolnej czesci nie posiada przytem kciuków.Przy unieruchomieniu urzadzenia sor¬ tujacego grace zostaja podnoszone wgóre, poczem moga byc one zpowrotem dopro¬ wadzane w polozenie czynne.Zespól grac w jednym koncu jest za¬ wieszony w ukladzie korbowym, podczas gdy drugi koniec zawieszenia grac otrzy-muje ruchy w kierunku pionowym, odpo¬ wiadajace ruchom pierwszego zawiesze¬ nia. Osiaga sie to zapomócsf drazka, nape¬ dzanego z walu, który sluzy jednoczesnie do uruchomiania korby, dzialajacej w pierwszym punkcie zawieszenia.Naped drazkowy moze byc dowolnie wykonany, przyczem jednak musi nada¬ wac drugiemu miejscu zawieszenia okreso¬ we ruchy w kierunku pionowym, podczas gdy dzieki odpowiedniemu polaczeniu na¬ pedu z zespolem grac miejsce to przy uru¬ chomianiu pierwszego miejsca zawieszenia ukladu korbowego przesuwa sie jednocze¬ snie na drodze lukowatej.Z obu tych ruchów powstaja przesuwy drugiego miejsca zawieszenia na drodze, która odpowiada drodze przesuwu pierw¬ szego miejsca zawieszenia, tak ze grace przesuwaja sie na pozadanej drodze.Do osiagniecia ruchów drugiego miej¬ sca zawieszenia na drodze lukowatej sluzy drazek, otrzymujacy ruchy wahliwe, pod¬ czas gdy ruchy w kierunku pionowym na¬ daje mu równiez drazek, otrzymujacy ru¬ chy wahliwe i polaczony z mimosrodem, który osadzony jest przytem na wale ukla¬ du korbowego.Na rysunku uwidoczniony jest przy¬ klad wykonania wynalazku. Fig. 1 przed¬ stawia urzadzenie oczyszczajace w widoku zboku, fig. 2 — w rzucie poziomym, fig. 3— szczegól.Urzadzenie sortujace sklada sie z pro¬ stokatnego zbiornika 10 z dnem 11 pochy¬ lem, do którego ciecz doplywa otworem 12. Zespól 14 sklada sie z grac 15, przy¬ mocowanych do ksztaltowników 16, roz¬ mieszczonych w kierunku podluznym zbior¬ nika i przymocowanych do plytek 17, 18.Ukosne wykonanie scianki 10 ku wewnatrz zapobiega gromadzeniu sie mulu na tym koncu zbiornika. Scianka ta jest skierowa¬ na ukosnie wgóre i wewnatrz zbiornika za¬ równo do plaszczyzny, prostopadlej do poziomu, jak tez do plaszczyzny, prosto¬ padlej do dna zbiornika. Przy wykonaniu, uwidocznionem na rysunku, scianka 10 jest ukosna wzgledem plaszczyzny, prostopa¬ dlej do poziomu cieczy, a to czesciowo ku wewnatrz, a czesciowo wgóre. Na scian¬ kach bocznych 19, 20 zbiornika osadzone sa przy jego górnym koncu belki 21, two¬ rzace z belkami 22 rame 23, 25 pod wala¬ mi 24 i 25a. Na wale 25a osadzone jest ko¬ lo pasowe 26 i kólko zebate 27, zazebiaja¬ ce sie z kolem zebatem 28 na wale 24. Ko lo 28 umieszczone jest w oslonie 29.Korbowód 30 polaczony jest zapomoca czopa 31 z korba 32, zaklinowana na wale 24, a przy pomocy czopa 33 — z waha¬ czem 34, którego dolny koniec waha sie na czopie 35 plytek 36, przymocowanych do belek 21. Ramie 37 korbowodu 30 posiada czop 38, prowadzony w wodzikach 39, wa¬ hajacych sie na czopach 40 plytek 17. Do regulowania oddalenia grac 15 od dna 11 sluza sruby 41, przylegajace do dolnych powierzchni wodzików 39.Zespól 14 otrzymuje pozadane ruchy w kierunku pionowym zapomoca napedu, u- mozliwiajacego przesuwanie dolnego miej¬ sca zawieszenia zespolu na drodze lukowa¬ tej, jak tez jednoczesnie w kierunku piono¬ wym tak, iz ruch zespolu wprzód sklada sie z ruchu na calkowitej dlugosci drogi lu¬ kowatej i polowy dlugosci drogi w kierun¬ ku pionowym a ruch zespolu wstecz — z calkowitej dlugosci drogi lukowatej i dru¬ giej polowy dlugosci drogi w kierunku pionowym.Do tego celu sluzy mimosród 42, osa¬ dzony na wale 24 i polaczony z zespolem 14 zapomoca pierscieni 43 i drazka 45.Drazek ten zaopatrzony jest w gwint 46 i polaczony zapomoca czopa 47 z dzwignia katowa 48, która waha sie na czopie 49.Na czop 50, zamocowany w plytce 18, na¬ sadzony jest koniec dzwigni 48 i drazka 51, którego górny koniec waha sie na czopie 52 plytki 18.Skoro urzadzenie sortujace zostaje za- — 2 —trzymane, grace nalezy wysunac z mulu, który osadza sie na dnie zbiornika i oczy¬ scic, poniewaz mul po pewnym czasie twardnieje, przeszkadzalby wiec ponowne¬ mu uruchomieniu grac. Podnoszenie grac wgóre jest równiez konieczne przy odna¬ wianiu uszkodzonych czesci.Do podnoszenia grac sluza ramiona 53, zaklinowane na wale 54, który osadzony jest we wspornikach 55 belki 56 i na któ¬ rym umocowany jest wygiety kablak 57, posiadajacy lozyska bebna 58.Na wale 61, osadzonym we wspornikach- 60 belki 56, zaklinowany jest beben 59.Wal 61 zostaje napedzany zapomoca reko¬ jesci 62 i kola zapadkowego. Beben 59 sklada sie z dwóch czesci 63, 64, z których czesc 64 posiada wieksza srednice niz czesc 63, podczas gdy srednica bebna 58 znajdu¬ je sie miedzy srednicami czesci 63, 64. Na bebny nawiniete sa liny 65, 66.Lina 65 przymocowana jest jednym koncem na górnej powierzchni bebna 58, a drugim koncem — na górnej powierzchni czesci 63, podczas gdy jeden koniec liny 66 przymocowany jest na dolnej powierzch¬ ni czesci 64, a jej drugi koniec — na dolnej powierzchni bebna 58. Po przysunieciu bebna 58 ku bebnowi 59 kablak 57 i ramie 53 obróca sie o pewien kat na wale 54, wal 49 zostaje wiec przesuniety wgóre i podnie¬ sie ramie 51 zapomoca dzwigni 48, a wiec i plytke 18 z gracami.Na fig. 1 i 2 zespól przedstawiony jest w polozeniu czynnem. W celu unierucho¬ mienia grac obraca sie je naokolo czopa plytek 17, podnosi sie wiec ich tylna czesc.W tym celu beben 59 obraca sie w kie¬ runku przeciwnym do obrotu wskazówki zegara, przyczem lina 66 nawija sie na cze¬ sci 64 szybciej, niz odwija sie ona z bebna 58, który zostanie przysuniety ku bebnowi 59 (fig. 3). W tern polozeniu bebnów 58, 59 lina 65 jest nawinieta na bebnie 59. Skoro potem beben 59 zostanie obrócony w kie¬ runku wskazówki zegara, ciezar lin powo¬ duje obrót bebna 58 w tym samym kierun¬ ku, a poniewaz jego srednica jest wieksza od srednicy czesci 63, lina odwija sie z bebna 58 szybciej, niz nawija sie ona na czesci 63. Beben 58 odsuwa sie wiec od bebna 59, a grace powracaja w polozenie czynne. Przy napietej linie 65 lina 66 nie dziala i naodwrót.Urzadzenie do przesuwania grac wgóre i wdól, nie przeszkadza dzialaniu ich na¬ pedu i moze byc uruchomiane wspólnie z nim lub oddzielnie od niego.Wymiary korbowodu 30 i czesci, lacza¬ cych korbowód z gracami, sa znane. Mimo- sród 42 musi byc osadzony na wale 24 po¬ za korba 32 i przestawiony wzgledem niej o kat 90°, zwiekszony lub zmniejszony o pewien dokladnie oznaczony kat. Kat ten otrzymuje sie, jezeli linje, laczaca srodek walu 24 ze, srodkiem czopa 47, kiedy dolne ramie dzwigni 48 jest równolegle do dna 11, przetnie sie linja, przeprowadzona przez srodek walu 24 i równolegla do dna 11. O- bie linje musza znajdowac sie w plaszczy¬ znie pionowej i prostopadlej do walu 24.Kat 90° zostaje zwiekszony wzglednie zmniejszony o kat, otrzymywany podanym sposobem, jezeli linja, laczaca punkt srod¬ kowy czopa 47 ze srodkiem walu 24, znaj¬ duje sie ponad linja, równolegla do dna 11, wzglednie ponizej tej linji. Kat pomiedz#y ramionami dzwigni katowej 48 musi odpo¬ wiadac katowi pomiedzy korba 32 a mimo- srodem 42, a drazek 45 powinien posiadac taka dlugosc, aby dolne ramie dzwigni 48, a wiec ramie miedzy czopami 49 a. 50 bylo równolegle do dna 11, jezeli korba jest równolegla do tego dna. Na rysunku ramio¬ na dzwigni 48 posiadaja jednakowe dlugo¬ sci, stosunek ich dlugosci mozna zmieniac jednoczesnie z dlugoscia skoku mimosrodu 42 tak dlugo, az ruch czopa 50 w kierunku pionowym odpowiada takiemu ruchowi ?czo¬ pa 38.Podczas próby osiagnieto najlepsze wy¬ niki, kiedy dlugosc ramienia 51 odpowia- — 3 —dala 2,5 dlugosciom skoku korby 32. Ra¬ miona 51 i 34 musza byc równolegle do siebie.Urzadzenie niniejsze nadaje sie nietyl- ko do zgarniania osadu, lecz takze do mie¬ szania i podobnych celów. Jako ruchy w kierunku pionowym nalezy rozumiec rów¬ niez ruchy, które odbywaja sie w przybli¬ zeniu w kierunku pionowym. PL