Wiadoma, ze wysokowrzace frakcje smoly weglowej (olej ciezki, olej antrace¬ nowy, destylaty koksowania smoly i t. d.) i odpowiednie frakcje smoly wegla brunat¬ nego, smoly bitumicznej i smoly pierwot¬ nej (niskotemperaturowej), j ak równiez i smoly oraz oleje, jakie otrzymuje sie w generatorach lub w piecach obrotowych z wegla kamiennego, wegla brunatnego, lup¬ ków bitumicznych i t. p. materjalów, jak i resztki, pozostajace przy ich destylacji, dalej wysokowrzace oleje mineralne lub resztki olejów mineralnych, moga byc zage¬ szczone i w wiekszym lub mniejszym stop¬ niu przeprowadzone w zywice smolowe lub asfaltowe, przez dzialanie tlenu lub gazów, zawierajacych tlen, przy zastosowaniu lub bez cisnienia, lub tez przez siarko¬ wanie. Równiez przez dluzsze ogrzewa¬ nie smól i olei pod chlodnica zwrotna lub w autoklawie daje sie osiagnac podobne zgeszczenie. Otrzymane w jeden z powyz¬ szych sposobów zywice nie byly dotych¬ czas wytwarzane na wieksza skale, ze wzgledu na brak ; zastosowania technicz¬ nego.Okazalo sie, ze produkty, jakie otrzy¬ muje sie przez wskazane operacje z wy¬ mienionych smól i olejów, wzglednie ich po¬ zostalosci destylacyjnych, nadaja sie do¬ skonale do wytwarzania czarnych farb dru¬ karskich. Zgeszczone oleje moga byc we¬ dlug przedlozonego wynalazku zastosowa¬ ne bezposrednio do wytworzenia czarnych farb do drukowania. Mozna jednak rów¬ niez poddac zgeszczone oleje destylacji i nastepnie stala pozostalosc doprowadzacdo pozadanej konsystencji przez dodanie jakiegos oleju, np. oleju smolowego.Wytwarzanie zywic przez dzialanie tle¬ nu, gazów zawierajacych tlen, siarkowanie, ogrzewanie pod cisnieniem lub bez cisnie¬ nia albo przez kombinacje tych operacyj mcze sie odbywac z powodzeniem w obec¬ nosci katalizatorów. W tym wypadku po- - wsttya^^zywice*, predzej i z lepsza wydaj - X% nosc^a. i Jako\^at|tlikatory moga byc za¬ stosowane miedzy innemi metale, np. glin, zelazo, miedz, cynk, cyna, tleiki metalicz¬ ne, np. tlenki przytoczonych metali, tlenek wanadu, tlenek wolframu, tlenek molibde¬ nu, tlenek ceru, sole metaliczne, np. sole przytoczonych metali i tlenków metalicz¬ nych, lub ciala przenoszace siarke, np. chlorek siarki. Szczególnie korzystnem jest zastosowanie takich katalizatorów, które z pewnemi zwiazkami, znajdujacemi sie w smolach lub olejach, daja produkty cie- mnozabarwione i w ten sposób powoduja zwiekszenie mocy farby. W ten sposób dzialaja np. sole zelaza lub miedzi.Ten sam rezultat, mianowicie przyspie¬ szenie utleniania, powiekszenie wydajno¬ sci zywic i podwyzszenie sily barwy daje sie równiez osiagnac przez to, ze utlenia¬ nie przeprowadza sie przy pomocy ozoni- zowanego powietrza.Przyklad I. 100 kg oleju antraceno¬ wego ogrzewa sie tak dlugo pod chlodni¬ ca zwrotna przy przedmuchiwaniu powie¬ trza i przy stopniowem podwyzszaniu tem¬ peratury do mniej wiecej 200° — 300° C, az zamieni sie on na cfcw.aa gesta mase.Nastepnie, jezeli potrzeba, oddestylowuje sie olej jeszcze tak dlugo, az pozostanie re¬ szta o pozadanej konsystencji. W celu wy¬ tworzenia czarnych farb do druku, miesza sie np. 85 czesci otrzymanego pokostu z 15 czesciami sadzy, w zwykly sposób i rozciera na farbe. Do farby, wytworzonej w ten sposób, mozna w razie potrzeby domieszac dodatków uzywanych w przemysle farb drukarskich, jak np. barwników, natural¬ nych zywic, zywic sztucznych i t. p. mate- rjalów. v Przyklad II. Ogrzewa sie pod chlodnica zwrotna do 250° — 300° C 100 kg oleju antracenowego, z dodatkiem 0,1% chlorku zelazowego, przy przepuszczaniu powie¬ trza w ciagu 10 godzin. Nastepnie odde¬ stylowuje sie do otrzymania pozostalosci o pozadanej konsystencji. Wydajnosc wy¬ nosi okolo 80% uzytego oleju.Jezeli przeprowadzic te sama reakcje w tych samych warunkach, lecz bez do¬ dania chlorku zelazowego, wtedy wynosi wydajnosc tylko okolo 60%.Przyklad III. Ogrzewa sie 100 kg wy- sokowrzacego oleju mineralnego do 250*— 300° C przy przepuszczaniu szybkiego pra¬ du tlenu, az zamieni sie on na ciagnaca lub stala, czarna mase. Produkt reakcji do¬ prowadza sie do konsystencji pokostu przez dodanie oleju mineralnego. Otrzymany po¬ kost przerabia sie na farbe do druku przez roztarcie w znany sposób z sadza.Farby, wtworzone wedlug przedlozo¬ nych sposobów, moga byc równiez stoso¬ wane w mieszaninie z innemi czarnemi far¬ bami drukarskiemi. Mozna równiez poko¬ sty, otrzymane przez zgeszczenie smól lub olejów, stosowac do wytwarzania czarnych farb drukarskich w mieszaninie z innemi surowcami. PL