PL18399B1 - ta. ai bra- Panewka z bronzu, zeliwa lub innego metalu lub stopu, docierajaca sie samoczynnie do walu lub osi. - Google Patents

Description

Od wiciu lat próbuje sie zastapic panewki z metali miekkich panewka¬ mi z bronzu, wytrzymalem! na sciera¬ nie. Udalo sie to czesciowo przeprowa¬ dzic w lozyskach o malem obciazeniu na jednostke powierzchni, natomiast w znacz¬ nie obciazonych lozyskach natrafiono na wielkie trudnosci, poniewaz panewka bron- zowa, wskutek wiekszej twardosci i mniej¬ szego scierania sie bronzu (w porównaniu z miekkiemi metalami i stopami lozyskowe- mi), trudno sie dopasowuje do walu. Wsku¬ tek tego powstaja bardzo znaczne obciaze¬ nia na jednostke powierzchni w niektórych miejscach lozyska, powodujace bardzo szybko zagrzewanie sie tegoz. Gdy zastoso¬ wanie zwyklego bronzu (spizu) w znacznie obciazonych lozyskach okazalo sie niemoz- liwem, próbowano zastosowac bronz, zawie¬ rajacy olów. Lecz zastosowanie bronzu te¬ go rodzaju nie dalo pozadanego wyniku, poniewaz zawsze byla potrzebna dosc trud¬ na obróbka, majaca na celu ulatwienie do¬ cierania 6ie panewki bronzowej. Ta obrób¬ ka polega zwykle na dopasowywaniu pa¬ newki do osi lub walu przez spilowywanie i t. d. Jednak nawet w razie zastosowania wysokowartosciowego bronzu specjalnego(przewaznie bronzu, zawierajacego olów i inne rózne dodatki) 'osiagano wynik watpli¬ wy mimo starannej obróbki panewki przed jej zalozeniem. Przyczyne powyzszego sta¬ nowi ta okolicznosc, ze wskutek przeginania sie obracajacego sie obciazonego walu i lo¬ zyska panewka przylega do walu inaczej niz bezposrednio po jej zalozeniu. W razie zastosowania niektórych bardzo wartoscio¬ wych gatunków bronzu docieranie sie pa¬ newki mocno obciazonego lozyska moze byc wprawdzie mozliwe przy starannem u- przedniem dopasowaniu jej do walu i ma¬ lym luzie. Przy obecnym stanie techniki jest wlasnie bardzo pozadany wiekszy luz pomiedzy walem i panewka. Dzieki przy¬ stosowaniu tych czesci do zamiany zmniej¬ sza sie znacznie liczba odmian wykonania panewek, wskutek czego mozna je wykony¬ wac w jednym glównym zakladzie i nie po¬ trzeba magazynowac odmian róznorakich, przyczem zmniejszaja sie takze koszty za¬ kladania ich w lozyska. W lozyskach pojazdów kolejowych wymiana panewek bez zastosowania pewnego dopuszczalnego odpowiednio wielkiego luzu jest niemozli¬ wa ze wzgledu na wielka rozmaitosc sred¬ nic czopów osiowych, np. od 115 — 108 mm w normalnym wagonie 20-tonowym. Do¬ swiadczenia wykazaly, ze wieksze róz¬ nice srednic panewki i czopa osi mo¬ ga byc w razie uzycia bronzu i po¬ dobnych stopów przezwyciezone wedlug wynalazku tak samo, jak i w razie uzy¬ cia plastycznych metali lozyskowych, przyczem panewki nie musza byc w wie¬ lu miejscach wytaczane lub dopasowywa¬ ne do srednicy czopa. Postep, osiagniety w ten sposób, jest tern wiekszy, ze mozna, po¬ dobnie jak dotychczas przy stosowaniu miekkich metali lozyskowych, oddawac do uzytku wagony towarowe bez specjalnych jazd próbnych, zgóry jednak zapobiegajac niezawodnie zagrzewaniu sie lozysk. Wsku¬ tek wzmiankowanych juz trudnosci (docie¬ ranie sie panewki jest bardzo utrudnione w razie uzycia panewek z wiekszym luizem i spowodowanego przez to wiekszego obcia¬ zenia na jednostke powierzchni) nie mozna bylo okreslic wlasciwego wspólczynnika tarcia bronzu, wskutek czego mozna bylo stosowac tylko drogi bronz i to w ograni¬ czonych ilosciach. Ód niedawna znane sa takze sposoby, wedlug których próbowano inna droga u- niknac trudnosci przy docieraniu sie pane¬ wek branzowych, np. przez zastosowanie wkladek z metalu lub stopu lozyskowego o ksztalcie listw, umieszczonych w gladzi bronzowej. Pomijajac wieksza mozliwosc przegiecia sie panewki (wskutek czego o- parcie panewki na wale stawalo sie nie- pewnem), raptowne stykanie sie okresowe czopa osi z niestartemi nalezycie listwami bronzowemi moze podwyzszyc temperature lozyska tak znacznie, ze listwy z metalu lekkiego zostaja wytopione, a pozostala czesc powierzchni nosnej nie jest juz wy¬ starczajaca do zapewnienia nalezytej pra¬ cy lozyska.Równiez bronz olowiowy, z którego w celu ulatwienia docierania sie panewki od¬ parowuje sie olów wedlug pewnych zna¬ nych sposobów, nie nadaje sie zupelnie do tego celu.Wynalazek niniejszy ulatwia docieranie sie panewek z bronzu lub zeliwa; przed¬ miot zas wynalazku stanowi panewka, np. z bronzu lub innego wspomnianego metalu, zaopatrzona w cienka powloke metalowa o grubosci najwyzej kilka setnych milimetra, umozliwiajaca stopniowe dopasowywanie sie wlasciwej panewki bronzowej do walu lub czopa osi w miare scierania sie powlo¬ ki metalowej. Warstwa metalu lozyskowe¬ go jest bardzo cienka, wskutek czego juz po kilku godzinach biegu walu zetrze sie zupelnie w strefie najwiekszego nacisku w lozysku, poczem czescia nosna jest juz tyl¬ ko wlasciwe tworzywo wylozenia panewki lub samej panewki (bronz, zeliwo i t. d.). Ta bardzo cienka powloka jest w prosty spo- — 2 —sób laczona z powierzchnia robocza panew¬ ki bez uzycia lutu jako spoiwa. Jeden z wie¬ lu mozliwych sposobów nakladania tej po¬ wloki odpowiada np. znanemu cynowaniu.Wytworzona warstwa nie jest grubsza od warstw, otrzymywanych galwanicznie, wo¬ bec czego sposób ten moze byc takze zasto¬ sowany do nakladania powloki przy uzy¬ ciu odpowiednich materjalów.W ten sposób zostaje takze umozliwione uzycie zwyklego bronzu jako metalu lozy¬ skowego do bardzo obciazonych lozysk, wo¬ bec czego stosowanie drogiego bronzu spe¬ cjalnego nie jest konieczne. Zbedna staje sie takze wszelka specjalna obróbka pa¬ newki przed jej zalozeniem, jak np. szlifo¬ wanie, toczenie, spilowywanie i t. d. Mozli¬ we jest takze zastosowanie wiekszego luzu, dzieki czemu ulatwiona zostaje wymiana panewek. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe. Panewka z bronzu, zeliwa lub innego metalu lub stopu, docierajaca sie samoczyn¬ nie do walu lub osi, znamienna tern, ze po¬ wierzchnia robocza czyli cierna panewki jest zaopatrzona w powloke z odpowied¬ niego metalu lub stopu lozyskowego, najle¬ piej o grubosci najwyzej kilka setnych mi¬ limetra, która sciera sie po krótkim okre¬ sie czasu obracania sie walu lub osi, poczem powierzchnia samej panewki lub jej wylo¬ zenia staje sie powierzchnia cierna panew¬ ki. Eisen- und Stahlwerk Walter Peyinghaus. Albert Nagel. Zastepca: Dr. inz. M. Kryzan, rzecznik patentowy. Druk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa. PL