Przedmiot niniejszego wynalazku sta¬ nowi luzno osadzona piasta z bebnowym hamulcem zwrotnym, wyposazona w beben hamulcowy, dzialajacy pod wplywem prze¬ suwajacych sie wewnatrz piasty narzadów przez suw wsteczny w zwiazku z narzada¬ mi sprzegajacemi piaste z napedem, wzglednie zwalniajacemi ja. Piasta ta na¬ daje sie specjalnie do napedu tylnego kola rowerów lub innych pojazdów, moze tez znalezc inne zastosowanie.Rysunki przedstawiaja przyklad wyko¬ nania wynalazku w zastosowaniu do nape¬ du tylnego kola roweru. Fig. 1 przedstawia iaka piaste w dolnej czesci w widoku, w górnej w przekroju; fig. 2 — piaste od strony bebna równiez w dolnej czesci w wi¬ doku, w górnej w przekroju; fig. 3 — me¬ chanizm do zamykania hamulca, w stanie otwartym, czesciowo w przekroju, czescio¬ wo w widoku; fig. 4 — to samo urzadze¬ nie w stanie zamknietym; fig. 5 — podatny narzad piasty w przekroju wzdluz linji V — V, oznaczonej na fig. 1; fig. 6 — me¬ chanizm zabierajacy hamulec w przekroju wzdluz linji VI— VI, oznaczonej na fig. 1; fig. 7 — szczególy mechanizmu napedowe¬ go hamulca w ujeciu perspektywicznym.Korpus piasty / oraz beben hamulca 2 sa polaczone sztywno i obracaja sie swo¬ bodnie i luzno na kulkowych lozyskach 3 i 3', utworzonych z jednej strony przez sa¬ ma piaste, z drugiej przez stozkowe czesci 7 i 5, wsparte na osi 8.Tarcza lancuchowa 4 z nawinietym lancfichem obraca sie na osi 8 równocze¬ snie z pochwa 5, * na* której spoczywaja walki 6. Stozki 7 i 9 oraz lozyska kulkowe 3 i 3' sa sztywno osadzone na osi 8 wraz z pokrywa 10 bebna hamukowego, umocowa¬ na na tej osi nakretka 25.Wewnetrzna pochwa (nasada) 11 dzwi¬ ga walki 12. Moze sie ona swobodnie obra¬ cac na" osi 8, ulegajac jednoczesnie prze¬ suwowi wzdluz tejze osi tak w jednym, jak i w drugim kierunku.Czesci 13 i 13* sa narzadami nacisko- wemi, na jednym koncu skosno scietemi i wspartemi z tej strony o równiez skosne narzady naciskowe 14 i 14', co umozliwia wypychanie tych ostatnich ku obwodowi hamulca. Wspomniane narzady 14 i 14* wsuwaja sie swoja od zewnetrznej strony umieszczona stozkowa glowica 16 pomie¬ dzy szczeki hamulca 15 i 15', rozsuwajac je w ten sposób, ze pod dzialaniem narza¬ dów naciskowych 13 i 13* ulegaja one przy¬ cisnieciu do bebna hamulcowego. Same szczeki hamulca wspieraja sie swemi wy¬ cieciami 17 i 17' na czopach 18 i 18', osa¬ dzonych sztywno w plytce pokrywy 10, podtrzymywanej przez rame pojazdu za posrednictwem ramienia 19. Sprezyny 20 utrzymuja szczeki hamulcowe 15 i 15' w zacisku na glowicach 16 narzadów 14 i 14'.Pierscien 24 sluzy do ochrony od kurzu.Plytka 21 przegradza narzady 13 i 13' od pochwy 11. Wspomniane czesci 13 i 13' oraz plytka 21 moga równiez tak, jak to pokazano na prawej stronie fig. 7, tworzyc jedna calosc, co bedzie jeszcze ponizej wy¬ jasnione dokladniej.Stozek 7 kulkowego lozyska 3 przedlu¬ zony jest od strony wewnetrznej w prawo i zaopatrzony w wydrazenie z zebrami, wzgledem sidbie i osi 8 równoleglemi. W wydrazenie to wchodzi glowa pochwy 11 z luzem, zaleznym od srednicy walków 12 (przekrój, uwidoczniony na fig. 6). Ta for¬ ma piasty umozliwia, zaleznie od kierunku obrotu tarczy lancuchowej 4, na dokladne zespolenie piasty 11 ze stozkiem 7, jak to bedzie opisane ponizej. Glowica pochwy 11 jest z jednej strony zaopatrzona w zazebie¬ nia klowe, dopasowane do klów pochwy 5, sztywno zlaczonej z tarcza lancuchowa 4.Piasta tej pochwy 5 posiada przekrój, uwi¬ doczniony na fig. 5. Za posrednictwem pie¬ ciu walków 6 mozna ja sprzegac scisle w zaleznosci od kierunku obrotu tarczy lan¬ cuchowej z piasta 1. Ukosne kly pochw 11 i 5 pozwalaja na przesuw w kierunku osi ruchomej pochwy 11 pod naciskiem stalej pochwy 5 w chwili nadania jej tarcza lan¬ cuchowa 4 ruchu wstecz, co powoduje na¬ pór na osadzony sztywno na osi 8 stozek 9. Ruch ten powoduje na skutek wspól¬ dzialania wkladki 21 i czlonów nacisko¬ wych 13 i 13', przechodzacych przez stozek 7 lozyska kulkowego, uruchomienie hamul¬ ca. Czlony te przenosza ruch, powodujacy dzialanie hamulca, od strony napedu na przeciwna strone pojazdu.Obydwa ruchome czlony hamulca 15 i 15', podtrzymywane pokrywa 10 oraz ra¬ mieniem 19, okryte sa na obwodzie mate- rjalem niepalnym o znacznej wytrzymalo¬ sci na scieranie, który nie niszczac sie na¬ wet w wypadkach dlugotrwalego hamowa¬ nia, przyczynia sie do zwiekszenia odpor¬ nosci.Opisana piasta dziala w sposób naste¬ pujacy. Podczas obrotu tarczy lancuchowej 4 przy jezdzie naprzód przyciskaja sie walki 6 dzieki róznemu polozeniu swoich lozysk (fig. 5) do wewnetrznej powierzchni piasty 1 i zabieraja ja ze soba w kierunku ruchu.Z chwila zatrzymania sie tarczy lancu¬ chowej 4 walki 6 opadaja w lozyska o mniejszej srednicy (fig. 5), co pociaga za soba zwolnienie piasty, wzglednie kola, ob¬ racajacego sie swobodnie na lozyskach 3 i 3*. Polozenie to odpowiada wolnemu bie¬ gowi.O ile tarcza lancuchowa 4 zostanie ób- - 2 -rócona w przeciwnym kierunku, walki 6 nie zmieniaja swego polozenia, pozostaja jednak wolne, a pochwa 5 przesuwa dzieki skosnym zazebieniom klowym 22 pochwe 11 na osi 8, poniewaz walki 12 (fig. 6) sa zacisniete na cylindrycznej czesci stozka 7 i nie pozwalaja pochwie 11 na obrót wsteczny.Pochwa 11, przesuwajac sie wzdluz osi, napiera na plytke wkladkowa 21 i czlony naciskowe 13 i 13', które wypychaja narza¬ dy 14 i 14' nazewnatrz, co powoduje na¬ pór szczek hamulcowych 15 i 15* na be¬ ben 2 i zahamowanie piasty, wzglednie ko¬ la pojazdu/ Z chwila ustania nacisku wstecznego powracaja poszczególne czlony hamulca do pierwotnego polozenia pod dzialaniem sprezyn odciagajacych 20, a czynnosc hamulca natychmiast ustaje.Narzady naciskowe 13 i 13* osadzone sa w stozku 7 lozyska kulkowego 3. Kon¬ strukcja ta wykazuje szereg wad. W celu ich unikniecia moze sie stozek 7 skladac z dwóch czesci, z których jedna posiada wyzlobienia, przedstawione na lewej stro¬ nie fig. 7. Narzady naciskowe 13 i 13' za¬ stapione sa lacznikiem, który jednoczesnie zastepuje wkladke 21 i wyposazony jest w uzebrowane zaglebienia. To jest o tyle ko¬ rzystne, ze jedna czesc nie ulega w czasie rozmontowania tak latwo zagubieniu, jak to moze miec miejsce przy zastosowaniu trzech czesci. Stozek 7 przybiera w tym wypadku postac, przedstawiona z prawej strony fig. 7. Organem przenosnym, sluza¬ cym do napedu piasty moze byc lancuch, wal kolankowy, para trybów stozkowych, gietka lina lub jakikolwiek inny dowolny srodek. W przytoczonym przykladzie jest nim zebate kolo lancuchowe, napedzane lancuchem. Kolo lancuchowe moze sie z pochwa sprzeglowa 5, wyposazona we wspomniane mimosrodowe wyciecia, obra¬ cac swobodnie wewnatrz piasty na osi 8.Przy obrocie tarczy lancuchowej za po¬ srednictwem pedalów w czasie jazdy na¬ przód, zaciskaja sie walki pomiedzy po¬ chwa i piasta, a kolo obraca sie wraz z tar¬ cza. Z chwila przerwania napedu zapomo- ca pedalów, tylne kolo lancuchowe za¬ trzymuje Sie, zanika sila zaciskajaca walki, które opadaja po zwolnieniu w mimosro¬ dowe wyciecia, zwalniajac równoczesnie kolo pojazdu, obracajace sie dalej w kie¬ runku dzialajacego nan momentu bezwlad¬ nosci.Przy obrocie pedalów wstecz kolo nie podlega sprzezeniu z watkami, a kly po¬ chwy 5, na której osadzona jest tarcza lan¬ cuchowa, pociagaja za soba przeciwlegla pochwe 11. Dzieki temu przesuwa sie ta o- statnia równolegle do osi, przyciskajac za posrednictwem wyzej wyszczególnionych narzadów naciskowych ruchome szczeki hamulca do bebna hamulcowego i powodu¬ jac tern samem dzialanie hamulca.Beben hamulca 2 umocowany jest zbo- ku piasty / poza lozyskami kulkowemi. U- rzadzenie tego rodzaju pozwala na wypro- mieniowanie ciepla, wywolanego tarciem hamulca, zanim dosiegnie ono lozysk kul¬ kowych piasty. Sila, potrzebna do za¬ mkniecia hamulca, dziala odsrodkowo od srodka piasty, dzieki czemu jest ona w zu¬ pelnosci zneutralizowana na osi piasty.Zewnetrznie przedmiot wynalazku ma po¬ stac zwyklej piasty z hamulcem bebno¬ wym. Piasta ta jest prosta w konstrukcji, nie moze byc blednie nastawiana i wyróz¬ nia sie korzystnie zapotrzebowaniem nie¬ wielkiej sily przy hamowaniu. Dalsza ko¬ rzyscia jest niescieranie sie nawet w czasie dlugotrwalego hamowania oraz, dzieki znacznej srednicy hamulca, nierozgrzewa- nie sie nadmierne.Opisana piasta wraz z jej narzedziami nadaje sie równiez do przekladni zmiano¬ wych, nie zmieniajac w niczem istoty wy¬ nalazku. Same narzady hamujace moga byc zarówno dobrze typu hamulców plytko¬ wych jak i o tarczach stozkowych zamiast szczek. — 3 - PL