Wedlug patentu niemieckiego 119362 otrzymuje sie barwniki od fioletowego do szaroniebieskiego przez nagrzewanie amin aromatycznych z kwasem wielochlorowco- l-aminoantrachinono-6- wzglednie 7-sul- fonowym. Nieco inaczej otrzymuje sie produkty o barwie czysto niebieskiej we¬ dlug patentu niemieckiego 183395 z kwasu 2.4-dwuchlorowco-1 -aminoantrachinono- 5 wzglednie 8 sulfonowego i amin aromatycz¬ nych; jednak produkty te sa w wodzie prawie nierozpuszczalne i dopiero po sul¬ fonowaniu przechodza w barwniki roz¬ puszczalne w wodzie.Nieoczekiwanie okazalo sie, iz sposób patentów wzmiankowanych nie daje sie za¬ stosowac do kwasu l-amino-4-chlorowco- antrachinon-2-sulfonowego. Nagrzewaj ac np. do wrzenia 4-toluidyne z kwasem 1-a- mino-4-bromo-antrachinono-2-S!ulfonowyml który mozna otrzymac nagrzewaniem mocz¬ nika kwasu 6-bromo-3 amino-4-sulfo-2-ben- zoylo-benzoesowego ze stezonym lub dy¬ miacym kwasem siarkowym, stop dopiero po kilkugodzinnem gotowaniu przyjmuje bar¬ we brudnociemna. Po 15 godzinnem go¬ towaniu mozna wyosobnic produkt zapo- moca wygotowania w rozcienczonym kwa¬ sie solnym, który, bedac zupelnie nieroz¬ puszczalnym w wodzie, daje sie rozpuscic latwo w nitrobenzolu i innych rozpuszczal¬ nikach organicznych, barwiac roztwór na kolor brudny, fioletowo brunatny, wiec sul- fogrupa ulegla odszczepieniu.Zupelnie inaczej przebiega reakcja, jak to okazalo sie dalej, gdy kwas l-amino-4- chlorowcoantrachinono-2-sulfonowy trakto¬ wac amina aromatyczna w obecnosci wo¬ dy; przyczem mozna badz dodac miedzi lub zwiazku miedziowego, badz tez lepiej podniesc temperature ponad 100° C. W tych warunkach sulfogrupa zostaje utrzy¬ mana, podczas gdy chlorowiec zostaje la¬ two zastapiony reszta aryloaminowa. 0- trzymane barwniki, w przeciwienstwie do produktów, otrzymywanych wedlug paten¬ tów niemieckich 119362 i 183395, posiada¬ ja jasny kolor niebieski o odcieniu zielo¬ nym, sa jednoczesnie w wodzie latwo- rozpuszczalne, tak iz nie wymagaja dalsze¬ go sulfonowania.Dalej okazalo sie, iz w spcsobie powyz¬ szym kwas l-amino-4-chlorcwcoantrachi- nono-2-sulfonowy mozna z dobrym skut¬ kiem zastapic kwasem 1-aminochlorowco- antrachinono-6 wzglednie 7-sulfonowym.Otrzymuje sie barwniki wartosciowe, barwiace welne na niebiesko z odcieniem zielonym. Skutek ten byl niespodziewany, poniewaz przez nagrzewanie tych kwasów amino-chlorowco-antrachinono-sulfonowych z aminami aromatycznemi powstaja barw¬ niki fioletowe lub szaroniebieskie, co stoi w zwiazku z wymagana wysoka temperatu¬ ra reakcji. Nie mozna bylo wiec przewi¬ dziec, iz w obecnosci wody wystarczy w celu wywolania kondensacji temperatura znacznie nizsza.Przyklad I. 20 czesci kwasu 1-amino- 4-bromoantrachinono 2-sulfonowego, 12 cz. sody kalcynowanej, 1 cz. siarczanu miedzi, 60 cz. 4-toluidyny nagrzewa sie w 1000 cz. wody do 80—90° C w ciagu 30 minut. Juz po kilku minutach roztwór za¬ barwia sie na piekny kolor niebieski. Po ukonczonej reakcji nadmiar toluidyny wydmuchuje sie i roztwór barwnika za¬ kwasza. Barwnik krystalizuje w postaci czystej. Sklada sie z kwasu 4-p-toluyloa- mino 1 -aminoantrachinono-2-sulfonowego i tworzy niebieski proszek krystaliczny, który to kwas jak i jego sól sodowa roz¬ puszcza sie w wodzie, zabarwiajac ja na kolor zielono- niebieski. Silne kwasy z roztworów alkalicznych lub slabokwasnych wytracaja go w postaci soli odpowiednich, np. kwas solny wytraca chlorowodorek niebieskoczerwony, krystalizujacy sie w iglach.Barwi welne na jasne odcienie zielono- niebieskie, odznaczajace sie odpornoscia.Przyklad II. 10 cz. kwasu l-amino-4- bromoantrachinono-2-sulfonowego, gotuje sie z chlodnica zwrotna w ciagu 30 minut z 5 cz. wody, 30 cz. toluidyny i 1 cz. siar¬ czanu miedzi. Przeróbke barwnika prze¬ prowadza sie wedlug danych przykladu I.Przyklad. III. Mieszanine, skladajaca sie z 50 cz. kwasu l-amino-4-bromoantra- chinono-2-sulfonowego, 30 cz. sody, 50 cz. toluidyny i 500 cz. wody, nagrzewa sie w autoklawie w ciagu 2 godzin do 140—145° C. Produkt reakcji uwalnia sie od tolui¬ dyny zapomoca pary i zadaje sie nie¬ wielka iloscia chlorku potasowego, poczem saczy i przemywa rozcienczonym roztwo¬ rem chlorku potasowego. : Przyklad IV. 2 cz. kwasu l-amino-4- bromoantrachinono-2-sulfonowego, 1 cz. soli potasowej kwasu antranilowego i 20 cz. wody nagrzewa sie w autokla¬ wie w ciagu 3 godzin do 120—125° C.Kwas l-amino-4-o -karboksyfenyloamino - antrachinono-2-sulfonowy wytraca sie z za^ kwaszonego roztworu niebieskiego, doda¬ jac soli kuchennej. Tworzy on proszek nie¬ bieski, rozpuszczajacy sie w wodzie i alko¬ holu, barwiac je na niebiesko, w stezonym zas kwasie siarkowym na zielono. Przy na¬ grzewaniu roztworu, zakwaszonego kwa¬ sem siarkowym, zabarwienie to przechodzi w zielone do zóltoczerwonego.Przyklad V. 45 cz. bromowanego kwa¬ su 1-amino - antrachinono-6-sulfonowego gotuje sie wraz z 30 cz. p-toluidynyf 1 cz. krystalicznego siarczanu miedzi, 15 cz. 2bezwodnego weglanu sodowego i 1000 cz, wody z chlodnica zwrotna. Juz po kilku minutach roztwór zabarwia sie na kolor zielononiebieski. Gdy barwnik przestaje sie wytwarzac, wytraca sie go kwasem solnym w postaci czystej, po przekrystali- zowaniu z wody goracej tworzy igly ciem¬ ne, rozpuszczajace sie w wodzie goracej barwiac ja na kolor zielono-niebieski. PL PL