Wynalazek dotyczy pewnych ulepszen kartoteki schodkowej, której karty sa zao¬ patrzone w odgiety dolny brzeg, zachodza¬ cy w zagiecie poprzedzajacej karty, przy- czem karty sa osadzone na podstawie, któ¬ rej zagiete przednie obrzeze zakrywa za¬ giety brzeg przedniej karty i której drugi koniec posiada rygiel, siegajacy w zagiecie ostatniej karty.Na rysunku przedstawiono kilka przy¬ kladów wykonania przedmiotu wyna¬ lazku.Fig. 1 jest perspektywicznym widokiem kartoteki schodkowej wedlug wynalazku, przyczem przedstawiono tylko jedna karte; fig. 2 przedstawia przekrój podluzny karto¬ teki wraz ze znajdujacemi sie w niej karta¬ mi; fig. 3 — widok zgóry na czesc kartote¬ ki z czlonem koncowym; fig. 4 uwidocznia przekrój podluzny tej samej czesci kartb1* teki; fig. 5 — podobny przekrój odmiany wykonania; fig. 6 jest przekrojem wzdluz linji IV — IV na fig. 3; fig. 7 jest podob¬ nym przekrojem odmiany wykonania; fig. 8 jest przekrojem wzdluz linji VI — VI na fig. 3; fig. 9 przedstawia odmiane szyny kartoteki; fig. 10 — specjalna karte karto¬ teki; fig. 11 — widok pochwy na karte; fig. 12 jest podluznym przekrojem odmiany kartoteki wedlug wynalazku; fig. 13 jest widokiem perspektywicznym kartoteki; fig. 14 przedstawia odmiane czlona koncowe¬ go w polozeniu otwartem; fig. 15 — prze¬ krój dolnej czesci kartoteki schodkowej,za^^tóWanej szyna z- czlonem koncowym ,w*odmienneip wykpnaniu; fig. 16 — dalsza ocfinfetie* kartotekift fig. 17 — widok zgóry czlona koncowego; fig. 18 —- rozpostarta karte wedlug wynalazku; fig. 19—perspek¬ tywiczny widok wzmocnionej karty, a fig. 20 przedstawia odmiane wzmocnionej kar- ty.Na podstawie 1, która moze byc wyko¬ nana np. z plaskiej tektury, osadzone sa karty, wzglednie trzymadla kart (lub po¬ chwy na karty) 2, które posiadaja na dol¬ nym koncu zagiety brzeg 3, przytrzymywa¬ ny zapomoca klamerek 4. W srodku zala¬ mania 5, jakie powstaje wskutek zagiecia, znajduje sie wykrój 6, przez który jest przesunieta szyna 7. Jeden z konców tej szyny jest zaopatrzony w czolowa szczeli¬ ne 8 na nit 9, zamocowany w podstawie 1, wobec czego szyna jest zabezpieczona w swem krancowem polozeniu przed boczne- mi przesunieciami. Drugi koniec szyny jest prowadzony zapomoca trzpieni wzglednie nitów 10, przesunietych przez szpare 11 szyny. Karty 2 sa umieszczone w ten spo¬ sób, ze ich zalamanie 5 wsuwa sie zawsze w zalamanie poprzedniej karty.Ponad zalamanie górnej karty zachodzi zagiete obrzeze 12 podstawy, polaczone za¬ pomoca nitów 13 z podstawa. Z tern zagie- tem obrzezem polaczona jest zawiasowo klapa 14, która sluzy do przykrywania przedniej karty. Na drugim koncu podsta¬ wy znajduje sie rygiel 15, który wsuwa sie w zalamanie ostatniej karty i w ten sposób dosuwa wszystkie karty do przodu, co za¬ pewnia zachodzenie na siebie zalaman wszystkich kart. Ten rygiel 15 mozna uzy¬ skac równiez wskutek zagiecia podstawy 1, ale mozna go równiez wykonac oddzielnie i polaczyc z podstawa przesuwnie tak, ze w razie wyjecia pewnej karty mozna go odpo¬ wiednio dosuwac do przodu kartoteki i w ten sposób zachowac wzajemny zwiazek po¬ miedzy pozostalemi kartami. Wystajacy z podstawy koniec szyny 7 posiada zagiecie 16, stanowiace uchwyt do wyciagania szy¬ ny. Sprezyna 17 zabezpiecza szyne w jej polozeniu krancowem.W tej postaci wykonania wynalazku mozna karty umiescic na podstawie 1 jedna za druga, a nastepnie ostroznie przesunac szyne 7 przez wykroje 6, co zabezpiecza polozenie kart w kartotece.Taka kartoteka posiada te zaleta, ze po¬ mimo zabezpieczenia kart na podstawie 1 wykonanie kartoteki jest bardzo tanie i u- mozliwia jej wygodne uzywanie, poniewaz zastosowanie osobnych futeralów i tym po¬ dobnych czesci dodatkowych jest zbytecz¬ ne.W celu bocznego prowadzenia kart moz¬ na po bokach podstawy umiescic listwy 18, które wspóldzialaja z bocznemi wyciecia¬ mi zagietego brzegu 3 i ograniczaja w ten sposób mozliwosc bocznego przesuwania sie kart 2. Listwy te zaznaczono na fig. 1 linja- mi przerywanemi.Podstawa / kartoteki wedlug fig. 3 — 11 jest umieszczona w ramie 19 o zagietych brzegach 20, które sluza do prowadzenia kart 2. W prowadnicach tych wodzony jest rygiel 15, który sluzy do zsuwania kart.Ten rygiel posiada na jednym ze swych konców boczne wystepy 21, któremi siega w boczne prowadnice 20. Wolna czesc tego rygla mozna zagiac sprezyscie do góry, co zapewnia latwe wyjmowanie kart 2. Przez wykrój 6 zalamania 5 kart przesunieta jest szyna 7, która w ten sposób zabezpiecza po¬ lozenie kart wzgledem podstawy. Ta szyna 7 jest prowadzona wedlug fig. 3 zapomoca trzpienia 10, przechodzacego przez szczeli¬ ne 11 szyny. Szyna posiada równiez otwory 22 na trzpien 23, przymocowany do rygla 15. Otwory 22 znajduja sie od siebie w od¬ leglosciach, odpowiadajacych odstepowi pomiedzy poszczególnemi kartami. Jezeli zachodzi potrzeba wyjecia karty, to po nie- znacznem podniesieniu szyny 7 nalezy po¬ sunac rygiel 15 tak daleko do przodu, az nastepny otwór 22 znajdzie sie ponadtrzpieniem 23. Nastepnie nalezy docisnac szyne 7 znów ku dolowi, co ustala poloze¬ nie rygla 15. Do latwiejszego przesuwania rygla sluza wykonane w nim otwory uchwy¬ towe 24 na palce.Szyna 7 jest ustalana w dolnem poloze¬ niu, w którem otwór 22 zachodzi na trzpien 23, zapomoca zastawki 25, która zapobiega podnoszeniu sie szyny, a tern samem zwol¬ nieniu trzpienia 23.Aby uniknac zbytniego nadwyrezenia zastawki 25 oraz przesuwania sie szyny 7 wraz z ryglem 15, zaopatruje sie koniec szyny w otwór 26, w który wchodzi trzpien 27, polaczony z podstawa 1 kart. Dzieki te¬ mu szyna 7 jest ustalana wzgledem podsta¬ wy.Do przedniej krawedzi rygla 15 przy¬ mocowana jest klapa 28, która sluzy jako gladkie podloze do pisania. Azeby szyna w razie wystawania ponad ryglem 15 nie przeszkadzala pisaniu, rygiel ten jest pod¬ wyzszony po bokach, wskutek czego w je¬ go srodku powstaje pomiedzy wypukloscia¬ mi 35 zaglebienie 29 na szyne 7. Wyrówna¬ nia poziomów mozna równiez uzyskac za¬ pomoca umieszczenia na ryglu obok szyny osobnych nakladek 30.W postaci wykonania, przedstawionej na fig. 5, ustalenie rygla 15 zapewnia trzpien 31, umocowany na szynie 7. Ten trzpien 31 wchodzi w odpowiedni otwór 32 rygla. Korzystne jest wzmocnienie krawe¬ dzi otworów 32 zapomoca okalajacych bla¬ szek. Ustalenia szyny wzgledem podstawy dokonywa sie zapomoca suwaka 33, osa¬ dzonego przesuwnie na zagietym brzegu 20 ramy 19. Ten suwak 33 posiada wystep 34, który wspóldziala z karbem szyny 7 i tym sposobem ustala ja.Fig. 10 przedstawia widok boczny ostat¬ niego trzymadla na karty. Trzymadlo to posiada na swojej dolnej stronie karte 36, która stanowi calkowicie gladki podklad dla nastepnych kart.Okazalo sie, ze w kartotekach schodko¬ wych tego rodzaju trzymadla lub pochwy kart zuzywaja sie szybko. Wobec tego w mysl wynalazku karty, wzglednie trzyma¬ dla 2, posiadaja zaokraglone dolne rogi 37 (fig. U).Zagiecie 3 jest wezsze od kart 2 i odpo¬ wiada brzegom 19 podstawy 1, wskutek czego zagiecia 3 otrzymuja boczne prowa¬ dzenie. Prowadnice te ulepsza jeszcze to, ze brzegi 19, 20 sa zagiete ku dolowi, wsku¬ tek czego, jak widac z fig. 8, powstaje do- suwka 38. Ta dosuwka siega (fig. 3) tylko do miejsca 39, tak ze nie utrudnia przesu¬ wania rygla 15.Poniewaz wyciagnieta szyna zajmuje wiele miejsca, wiec moze ona byc podzie¬ lona zapomoca zawiasy 40 (fig. 9) tak, ze daje sie czesciowo skladac. Zawiasa nie po¬ winna siegac w obreb kart.Wedlug fig. 12 — 16 nity 10 sa umoco¬ wane na wypustce 44 rygla 15, wskutek czego szyne 7 mozna latwo uniesc nieco wgóre, co ulatwia wyciaganie tej szyny.Jednoczesnie rygiel 15 jest utrzymywany w swem dolnem polozeniu, tak ze karty 2 nie moga wysuwac sie wgóre, poniewaz ry¬ giel siega swoim wolnym koncem w zagie¬ cie karty.Do ustalania rygla 15 i szyny 7 sluzy klapa 45, osadzona zawiasowo na ryglu.Klape te mozna wykonac zapomoca proste¬ go odgiecia czesci rygla 15, albo tez mozna ja przytwierdzic zapomoca klamerek w pewnej odleglosci od konca rygla, wcho¬ dzacego w zagiecie kart. Drugi koniec 46 klapy przykrywajacej 45 jest wsuniety pod zagiete obrzeze 20 wykonanej np. z blachy ramy 19, w celu zaryglowania szyny 7, jak przedstawia fig. 12.Azeby po dogieciu klapy 45 do rygla 15 czesc klapy, wsuwana w zagiecie karty, nie byla zbyt gruba i nie powodowala niewla¬ sciwego ulozenia sie kart, klape 45 zaopa¬ truje sie w tej postaci wykonania (jak uwi¬ doczniono na fig. 13) we wciecia 53, wobec czego po odgieciu pozostaja jezyki 54, któ- — 3 —re wystaja ponad ryglem, powodujac wsu¬ niecie sie rygla w zagiecie karty.Azeby przy wyjmowaniu kart polozenie pozostalych kart bylo zawsze zabezpieczo¬ ne, w postaci wykonania, przedstawionej na fig. 14 i 15, jezyki 54 sa osadzone prze¬ suwnie. Jeden koniec jezyka przechodzi przez szczeline w zalamaniu klapy 46 i przez szczeline w ryglu 15, a drugi koniec jest zaopatrzony w guzik zaciskowy 47, który wspóldziala z czopikiem 48, osadzo¬ nym na ryglu 15. Na ryglu umieszczony jest szereg czopików 48 w odleglosciach, które odpowiadaja przerwie, powstajacej po wy¬ jeciu jednej karty. Dzieki temu mozna po wyjeciu pewnej karty guzik zaciskowy 47 nalozyc na odpowiedni czopik 48 i w ten sposób utrzymywac pozostale karty w sku¬ pieniu. Ruchomosc jezyków 54 mozna za¬ pewnic w rozmaity sposób.Odmienna postac wykonania jest przed¬ stawiona na fig. 16. Pomiedzy klapa 46 a ryglem 15 umieszczona jest plytka 49, za¬ opatrzona w jezyki 54. Koniec 50 tej plytki wchodzi w ukosne szczeliny 51, umieszczo¬ ne w ryglu 15 w pewnych odstepach od siebie, odpowiadajacych luce, jaka powsta¬ je w razie usuniecia jednej karty; dzieki temu mozliwe jest równiez w tej odmianie dosuwanie jezyków 54 w razie wyjmowa¬ nia kart. Zamiast szczelin ukosnych mozna stosowac równiez szczeliny poprzeczne, w które w takim razie wchodza jezyki, umie¬ szczone na plytce 49.Szyna 7 wedlug fig. 16 posiada taka dlugosc, azeby jej koniec 52 mógl byc wsu¬ wany pod zagiety brzeg 20 ramy 19 i ryglo¬ wany. Szczelina 8 (na figurze tej pominie¬ ta) szyny musi byc nieco dluzsza, by przy wysuwaniu szyny 7 mogla ona swemi brze¬ gami byc prowadzona po nicie 9 (fig. 1).W celu ulatwienia wyjmowania szyny korzystne jest wykonanie jej z materjalu e- lastycznego tak, zeby koniec jej mozna by¬ lo wyginac nieco ku górze, poza tern zas szyna jest zaopatrzona w otwór 55:, w który mozna przy wyciaganiu wzglednie przy przesuwaniu szyny wlozyc palec.Szyne mozna zaopatrzyc w podzialke 56, w celu ulatwiania rozpoznania ilosci wyjetych kart.Poza tern w dolnej zagietej czesci kart mozna wykonac otwory, w celu uwidocz¬ nienia szyny, co pozwoli na latwe rozpozna¬ wanie ilosci kart, zwolnionych przez szyne.Wedlug fig. 17 — 20 zagiecie 3 jest z karta 2 polaczone zapomoca klamerek 4.Okazalo sie, ze nastepuje stopniowo ob- luznienie sie klamerek 4, poniewaz dziala na nie caly nacisk rygla 15. Wskutek tego klamerki 4 zostaja latwo wyrwane, co wy¬ twarza koniecznosc naprawy lub wymiany kart. Wedlug wynalazku usuwa sie te nie¬ dogodnosc w ten sposób, ze rygiel 15 zosta¬ je zaopatrzony w czolowe wykroje 61, wskutek czego powstaja wystepy 62, które naciskaja karte obok klamerek 4, które nie sa wogóle obciazone.Poza tern przekonano siev ze krawedzie 64 wykrojów 6 w kartach z biegiem czasu byly rozdzierane przez szyne, tak ze karta stawala sie wkrótce niezdatna do uzytku.W celu unikniecia tej niedogodnosci wy¬ krojowi nadawany jest ksztalt prostokatny, co znacznie zmniejsza mozliwosc rozdarcia wykroju. Poza tern platy 65, powstajace przy wykrawaniu wykrojów, sa zaginane w ten sposób, azeby wzmocnily krawedzie 64.Wzmocnienie krawedzi 64 mozna usku¬ tecznic równiez w ten sposób, ze zastoso- wuje sie klamerki 66 (fig. 19). Klamerki te moga byc wykonane z celuloidu, blachy lub t. p. materjalu, a takze z folji metalowej, która nakleja sie na karte.Fig. 20 przedstawia nastepna postac wykonania, w której klamerki wzmacniaja¬ ce 67 zachodza za tylny brzeg karty i w ten sposób zapewniaja nalezyta jego ochrone. PL