KI. 47 e jb.Wynalazek dotyczy urzadzen do cen¬ tralnego smarowania, które po kazdorazo- wem uruchomieniu doprowadzaja do miejsc smarowania pewne okreslone ilosci smaru zapomoca jednego albo kilku tloczków, które sa dobrze dopasowane do odpowied¬ nich cylindrów i podczas suwu tloczacego przesuwaja sie poza otwory wlotowe, przez które smar ze zbiornika moze doplywac do pompy, a nastepnie podczas dalszego prze¬ biegu tego suwu przetlaczaja smar, zawar¬ ty w roboczych przestrzeniach cylindrów, przez zawór wsteczny do przewodów, doprowadzajacych smar do miejsc sma¬ rowanych. W takich urzadzeniach pod¬ czas ich postoju tloczek moze równiez spajdowac sie w polozeniu takiem, ze kanal ssawny jest otwarty, a przewód tloczny jest polaczony poprzez przestrzen robocza cylindra ze zbiornikiem smaru, przyczem polaczenie to jest zamkniete tyl¬ ko zaworem wstecznym. Jak wykazaly do¬ swiadczenia, zawory wsteczne stosowane¬ go przytem rodzaju nie sa tak szczelne, a- by zapewnialy niezawodne zamkniecie przewodu przez czas dluzszy. Wskutek te¬ go podczas postoju urzadzenia, gdy tlo¬ czek jest ustawiony w polozenie posrednie, smar wyplywa z przewodu tlocznego i od¬ plywa ku miejscu smarowanemu, jezeli w miejscu tern niema przeciwcisnienia, lub tez przeplywa pod dzialaniem cisnienia w miejscu smarowanem z przewodu tlocznego poprzez przestrzen robocza cylindra i ka-lial"ssiwny zpówrotem do zbiornika. Óby- • dwa przypadki stanowia zródlo znacznych s niedogodnosci* ' Urzadzenie, stanowiace przedmiot wy¬ nalazki^ usuwa niedogodnosci powyzsze w ten sposób, ze podczas postoju urzadzenia smarujacego tloczki zostaja zatrzymane za- pomoca specjalnych narzadów w tern polo¬ zeniu ftiartwem, od którego rozpoczyna sie suw ssacy, wskutek czego kazdy tloczek stale zamyka odpowiedni otwór ssawny.Wskutek tego odplyw smaru z przewodu tlocznego do zbiornika poprzez pompe nie moze nastapic.Poza tern wedlug wynalazku kanal tloczny pompy podczas postoju urzadzenia do smarowania moze byc zamkniety przez przesuniecie tloczka poza ten kanal, wsku¬ tek czego pewnosc, ze smar nie moze od¬ plywac z miejsca smarowanego, znajduja¬ cego sie pod cisnieniem, zostaje znacznie zwiekszona.Nastepnie wedlug wynalazku pompa do smaru jest wykonana tak, ze w cylindrze, przestawianym przez obracanie go wokolo jego osi, wykonano kilka kanalów ssaw¬ nych w róznych odstepach w kierunku o- siowym od wspomnianego martwego polo¬ zenia tloczka, wskutek czego osiaga sie moznosc regulowania ilosci smaru, przetla¬ czanej zapomoca tloczka.Rysunek przedstawia kilka przykladów wykonania wynalazku.Fig. 1 przedstawia urzadzenie do sma¬ rowania z napedem recznym, ustawione w polozenie nieczynne; fig. 2 przedstawia te¬ goz rodzaju urzadzenie do smarowania, napedzane powietrzem sprezonem i usta¬ wione równiez w polozenie nieczynne, przyczem przewidziana jest w urzadzeniu tern moznosc regulacji ilosci smaru prze¬ tlaczanego; fig- 3 i 4 przedstawiaja wielo- cylindrowe urzadzenie do smarowania, fig. 5 uwidocznia urzadzenie do smarowania z napedem zapomoca powietrza sprezonego, przyczem w urzadzeniu tern przytrzymy¬ wanie tloczków w polozeniu martwetii przed poczatkiem suwu ssacego podczas postoju urzadzenia uskutecznia powietrze sprezone, a fig. 6 i 7 przedstawiaja widok zgóry i przekrój poprzeczny przestawnego cylindra urzadzenia wedlug fig. 5.W przykladzie wykonania wedlug fig. 1 na górnej czesci zbiornika 1 umieszczona jest pompa do smaru." Pompa ta posiada cylinder 2, w którym pracuje tloczek 3, poruszany recznie. Jezeli np. dzwignie 4 przesuwa sie na lewo w kierunku strzalki, to tloczek 3 wykonywa suw ssacy i gdy ka¬ nal ssawny 5 zostanie odsloniety, prze¬ strzen robocza cylindra napelnia sie sma¬ rem z rury 6 i zbiornika /. Podczas suwu tlocznego, który odbywa sie pod dziala¬ niem sprezyny 10, tloczek 3 najpierw prze¬ suwa sie ponad otworem ssawnym; smar, znajdujacy sie w cylindrze poza tym otwo¬ rem, podczas dalszego ruchu tloczka zo¬ staje przetloczony przez kanal tloczny 7 i zawór wsteczny 8 do przewodu tlocznego 9. Sprezyna 10 sprawia to, ze podczas po¬ stoju urzadzenia odplyw smaru wskutek nieszczelnosci zaworu wstecznego 8 do ka¬ nalu ssawnego 5 i zbiornika 1 nie moze na¬ stapic. Sprezyna utrzymuje podczas posto¬ ju urzadzenia tloczek 3 stale w jego lewem (fig. 1) polozeniu martwem, tak ze kanal ssawny jest zasloniety tloczkiem. Poza tern w temze polozeniu martwem tloczek moze zamykac równiez kanal tloczny 7 swa po¬ wierzchnia czolowa, wskutek czego otrzy¬ muje sie podwójne zabezpieczenie przeciw odplywowi smaru z przewodu tlocznego 9 do zbiornika 1.Fig. 2 przedstawia takiegoz rodzaju u- rzadzenie do smarowania, w którem jednak reczny naped dzwigniowy jest zastapiony napedem zapomoca czynnika, znajdujace¬ go sie pod cisnieniem, np. zapomoca powie¬ trza sprezonego. Urzadzenie napedowe za¬ wiera cylinder 11, przymocowany do zbior¬ nika 1, z tlokiem 12, pod który wpuszczany jest przez przewód 13 czynnik, znajdujacy - 2 -sie pod cisnieniem, np, powietrze sprezone.Pod dzialaniem czynnika sprezonego pod¬ nosi sie tlok 12. Trzon 14, przymocowany do tloka, przesuwa dzwignie 15 wgóre wbrew dzialaniu sprezyny 16; dzwignia ta, której ramie 17 wchodzi w widelki 18 tlocz¬ ka 3, podnoszac sie, powoduje suw ssacy tloczka. Gdy tloczek 3 odsloni kanal ssaw¬ ny 5, przestrzen robocza cylindra 2 napel¬ nia sie smarem ze zbiornika 1 poprzez ka¬ nal 6. Gdy cisnienie pod tlokiem 12 cylin¬ dra 11 zmniejszy sie odpowiednio, sprezy¬ na 16 powoduje powrotny ruch tloczka 3 i zmusza go do wykonania suwu tlocznego.Podczas tego suwu tlocznego najpierw za¬ sloniety zostaje kanal ssawny 5 i smar, znajdujacy sie w cylindrze przed tlocz¬ kiem, zostaje przetloczony przez kanal 7 i zawór wsteczny 8 do przewodu tlocznego 9. Podczas postoju urzadzenia, a wiec gdy czynnik sprezony nie jest doprowadzany przez przewód 13 pod tlok 12, sprezyna 16 za posrednictwem dzwigni 15 stale utrzy¬ muje tloczek 3w polozeniu, przedstawio- nem na rysunku, przyczem kanal ssawny 5 jest zamkniety. Jednoczesnie zostaje za¬ mkniety kanal tloczny 7, gdyz kanal ten jest odgaleziony wbok od roboczej po¬ wierzchni wewnetrznej cylindra i wskutek tego zostaje zasloniety tloczkiem tak samo, jak i kanal 5. Podczas postoju wiec istnie¬ je podwójne zabezpieczenie przeciw odply¬ wowi smaru z przewodu 9 do zbiornika 1.W celu osiagniecia moznosci regulowa¬ nia ilosci smaru, przetlaczanego tloczkiem 3 do przewodu 9 przy kazdorazowem uru¬ chomieniu, cylinder 2 o stozkowej po¬ wierzchni zewnetrznej jest osadzony w o- slonie urzadzenia do smarowania obrotowo.Cylinder ten jest zaopatrzony w glowice regulacyjna 19, która umozliwia obracanie cylindra wokolo jego osi, przyczem jednak wydrazenie 20, do którego uchodzi kanal tloczny 7, jest polaczone stale z kanalem 21. Nastepnie poprzez scianke cylindra 2 przechodzi kilka kanalów ssawnych (na fig. 2 np. zaznaczone sa dwa kanaly ssawne 5 i 5'J, których wyloty znajduja sie na we¬ wnetrznej powierzchni cylindra w róznych odleglosciach a, a od tylnej scianki cylin- dra.Otwory wlotowe m, rn tych kanalów, znajdujace sie na zewnetrznej powierzch¬ ni cylindra, które umozliwiaja polaczenie wnetrza cylindra ze zbiornikiem wzglednie kanalem doplywowym 6 (fig. 2), znajduja sie w róznych miejscach obwodu stozkowej powierzchni zewnetrznej cylindra; wszyst¬ kie te otwory jednak leza w tej samej pla¬ szczyznie, prostopadlej do osi cylindra.Wskutek tego po przekreceniu cylindra 2 zapomoca glowicy regulacyjnej 19 zawsze jeden lub drugi otwór wlotowy kanalów ssawnych 5, 5' zostaje ustawiony nawprost kanalu doplywowego 6. Kazde z tych po¬ laczen otworów wlotowych z kanalem do¬ plywowym odpowiada innej wydajnosci cylindra pompy ze wzgledu na rózne odle¬ glosci otworów wylotowych od konca cy¬ lindra.Fig. 3 i 4 przedstawiaja inny przyklad wykonania urzadzenia do smarowania z napedem recznym, przyczem fig. 3 przed¬ stawia przekrój podluzny, a fig. 4 — rzut poziomy tego urzadzenia. W tym jednak przykladzie wykonania dzwignia reczna 10 uruchomiany jest szereg tloczków 3. Spre¬ zyna 16 podczas postoju urzadzenia utrzy¬ muje wszystkie tloczki 3 w zaznaczonem na rysunku polozeniu martwem (fig. 3).Równiez i w tym przykladzie wykonania u- rzadzenia do smarowania ilosc smaru, do¬ prowadzana do kazdego miejsca smarowa¬ nego, moze byc regulowana, gdyz zastoso¬ wanie glowicy regulacyjnej 19 umozliwia nastawianie obrotowego cylindra 2, przy¬ czem zawsze jeden z kilku kanalów ssaw¬ nych 5 cylindra 2 zostaje polaczony z ka¬ nalem doplywowym 6 oslony 1. Równiez i w tym przypadku ilosc smaru przetlacza¬ nego jest zalezna, od odleglosci otworów wylotowych tych kanalów od konców cy¬ lindrów. — 3 —W ten sposób jednem urzadzeniem do smarowania Biezna obsluzyc duza liczbe miejsc smarowanych, przyezem wszystkie te miejsca sa zabezpieczone w opisany po¬ wyzej sposób przeciw odplywowi smaru z przewodu tlocznego do zbiornika, a przy- tein smarowanie kazdego z nich moze byc regulowane odpowiednio do potrzeby. fig, 5 przedstawia inny przyklad wy¬ konania urzadzenia do smarowania, w któ¬ rym w cylindrze 2, umieszczonym na zbior¬ niku 1, pracuje tloczek 3, poruszany dzwi¬ gnia 15. Dzwignia ta jest napedzana tlo¬ kiem 22, który pod dzialaniem czynnika, bedacego pod cisnieniem, przesuwa dzwi¬ gnie 15, a wraz z nia i tloczek 3 w polozenie inartwe, zaznaczone na rysunku. Z tlokiem 22 polaczony jest tlok 23, na który równiez moze dzialac okresowo czynnik sprezony.Do rozrzadzania czynnikiem sprezonym za¬ stosowany jest kurek 24, który w poloze¬ niu, oznaczonem linjami pelnemi, kieruje czynnik sprezony z kanalu 26 przez kanal 28 dó tloka 22, a po recznem przekreceniu dzwigni 25 w lewo w polozenie, zaznaczo¬ ne linjami przerywanemi, kieruje czynnik sprezony z kanalu 26 do kanalu 27 i za tlok 23. Jednoczesnie kanal 28 zostaje po¬ przez otwór 29 polaczony z atmosfera i czynnik sprezony, dzialajacy na tlok 22, moze ujsc nazewnatrz. Doprowadzanie czynnika sprezonego do tloka 23 powoduje przesuniecie obydwóch tloków 22 i 23 w le¬ wo i wywoluje wskutek tego ruch dzwigni 15, która zmusza wszystkie tloczki 3 do wykonania suwu ssacego. Jezeli nastepnie puscic raczke dzwigni 25, to dosc slaba sprezyna 30 odciaga dzwignie 25 w poloze¬ nie, zaznaczone linjami pelnemi, wskutek czego nastepuje przestawienie kurka 24 i ponowne obciazenie tloka 22 czynnikiem sprezonym, podczas gdy czynnik sprezony, znajdujacy sie za tlokiem 23, odplywa na¬ zewnatrz przez kanal 27 i otwór 29. Nacisk na tlok 22 wywoluje przesuniecie sie oby¬ dwóch tloków 22 i 23 w polozenie, zazna¬ czone na rysunku linjami pelnemi- Dzwignia 15 powraca w swe polozenie pierwotne, a tloczki 3 wykonywaja suw tloczny. Smar, znajdujacy sie w cylindrach pompy przed tloczkami, zostaje po zaslonieciu kanalów ssawnych 5 przetloczony przez kanaly 7 i zawory wsteczne 8 do przewodu tlocznego 9 i miejsc smarowanych.Fig. 6 i 7 przedstawiaja w wiekszej po- dzialce widok zgóry oraz przekrój po¬ przeczny cylindra, przedstawionego na fig. 5 w przekroju. Kanal tloczny 7 ma ujscie do szczeliny 20, wykonanej na obwodzie cylindra, wskutek czego przekrecenie cy¬ lindra 2 nie przerywa polaczenia kanalu 7 z kanalem 21, który prowadzi do wlasciwe¬ go przewodu tlocznego 9. Cylinder 2 jest i w tym przykladzie przekrecany zapomoca glowicy regulacyjnej 19. W odleglosci 6 od szczeliny 20 prowadza od zewnetrznej powierzchni cylindra 2 np. trzy kanaly 5\ 5, 5" do wnetrza cylindra, posiadajace wy¬ loty w miejscach, lezacych w odleglosciach a, b, c od szczeliny 20. Przy odpowiedniem przekreceniu cylindra 2 z otworem kanalu ssawnego 6 w zbiorniku 1 za kazdym ra¬ zem pokrywa sie jeden z tych trzech kana¬ lów ssawnych 5, 5', 5", wskutek czego kaz¬ da oddzielna pompka zapomoca opisanego urzadzenia moze byc nastawiona na trzy rózne ilosci przetlaczanego smaru przy jednakowym suwie tloczka 3.Jak widac z powyzszego, zapomoca o- pisanego urzadzenia ze slaba sprezyna i przy zastosowaniu odpowiedniego czynni¬ ka, bedacego pod cisnieniem, osiaga sie na¬ lezyte dzialanie urzadzenia do smarowa¬ nia. PL