Wynalazek niniejszy dotyczy wytwa¬ rzania sztucznej masy, nadajacej sie jako materjal do wyrobów rozmaitych przed¬ miotów- Masa ta daje sie wytwarzac latwo i tanio i przewyzsza naturalne i sztuczne materjaly pod wzgledem swych fizycznych, chemicznych i technologicznych wlasnosci, jak twardosci, odpornosci na zginanie, ci¬ snienie i lamanie, podatnosci przy mecha- nicznem obrabianiu, wlasnosci izolacyjnej i odpornosci na znane dotad dzialania che¬ miczne.Masa sztuczna sklada sie glównie z kauczuku i blonnika (np, miazgi drzewnej), a nastepnie — z pewnych dodatków. Blon¬ nik znajduje sie w masie sztucznej w po¬ staci bardzo drobnych czasteczek, wzgled¬ nie w stanie zmielonym. Gotowa mase sto¬ suje sie w stanie zwulkanizowanym.Nieskoordynowane rozmieszczenie wló¬ kien blonnika, które otulone i przesycone kauczukiem, sprawiaja, ze masa ta jest ma- terjalem ciagliwym, który pod wzgledem swej mozliwosci obróbki w stanie zwulka¬ nizowanym posiada wlasnosci doskonalego drzewa twardego, a nawet pod tym wzgle¬ dem masa sztuczna przewyzsza drzewo.Przez zmiane stosunku ilosciowego obuskladników glównych i materjalów dodat¬ kowych mozna zmieniac wlasnosci masy z ^zachowaniem'trwalosci, gestosci i twardo¬ sci, nadajac masie tej cechy cennego ma¬ terjalu, w szczególnosci zas zachowana zo¬ staje zwartosc, zblizona do zwartosci drze¬ wa.Nowa masa daje sie najrozmaiciej bar¬ wic, a wiec i pod tym wzgledem daje sie stosowac do róznych celów.Wytwarzanie sztucznej masy moze od¬ bywac sie np. w nastepujacy sposób.Gume surowa zapomoca ugniatania w zwykly sposób przeprowadza sie w stan plastyczny; w tym stanie wprowadza sie do niej skladniki dodatkowe i dalej ugniata w niezbyt wysokiej temperaturze.Materjaly dodatkowe, wchodzace w sklad masy, dadza sie podzielic na trzy grupy. 1. materjaly, potrzebne do wywolania i przeprowadzenia procesu wulkanizacji, 2. srodki, nadajace miekkosc, 3. barwniki.Najwazniejszemi dodatkami pierwszej grupy sa: siarka i nieorganiczne srodki, przyspieszajace wulkanizacje, jak: biel cynkowa, tlenek magnezu (magnesia usta), wapno niegaszone. W wielu wypadkach stosowane sa do wulkanizacji twardej gu¬ my organiczne przyspieszacze wulkaniza¬ cji, np. cykliczne zwiazki aminowe, znaj¬ dujace sie w handlu pod nazwa „Vulkaci- tuM lub „Vulkaforu"i tym podobne.Do drugiej grupy materjalów dodatko¬ wych nalezy olej lniany, asfalt i inne srod¬ ki, uzywane do nadawania miekkosci; przy wyborze tych srodków kierowac sie nalezy barwa lub zapachem, który potrzeba nadac sporzadzonej masie. Jako barwniki stoso¬ wane sa przewaznie ogniotrwale kolorowe tlenki metali, odporne na dzialanie siarki lub tez inne nieorganiczne kolorowe zwiaz¬ ki.Gotowa mieszanina przed procesem wulkanizacji daje sie przy niskiej tempe¬ raturze przechowywac bez zmian w ciagu szeregu lat; przez podgrzanie na walcach nadaje sie ona do zadanego ksztaltowania Przy procesie wulkanizacji korzystne jest zachowanie wysokiego cisnienia (np, 5 — 100 kg/cm2 i powyzej), dzieki któremu o- siaga sie lepsze wymieszanie poszczegól¬ nych materjalów, wchodzacych w sklad masy, i wieksza jej wytrzymalosc.Czas trwania procesu wulkanizacji zmienia sie w okreslonych granicach i zale¬ zy od rodzaju materjalów dodatkowych, wywolujacych wulkanizacje; czas ten moz¬ na ograniczyc do jednej godziny dla przed¬ miotów niezbyt masywnych.Ponizej podano kilka przykladów skla¬ du i sposobu wytwarzania masy sztucz¬ nej.Przyklad L Kauczuk 5000 czesci wagowych (okolo 25%) Asfalt 2000 „ „ Smola 1000 „ Magnesia usta 250 „ „ Biel cynkowa . , , 250 „ „ Wapno zrace sproszkowane 500 „ „ Siarka . , 2500 „ f, Blonnik . . , . . . 8500 „ „ (okolo 42%) Organiczne przyspieszacze wulkanizacji 100 „ „ 20100 czesci wagowych. — 2 —Przyklad IL 5000 czesci wagowych (okolo 32%) 1000 „ 500 „ 250 „ 250 „ 2500 „ 1000 „ 5000 „ „ (okolo 32%) 100 „ Kauczuk Olej lniany .Wapnozrace Biel cynkowa Magnesia usta. . . .Siarka . • .Nieorganiczne barwniki Blonnik .• Organiczne przyspieszacze procesu wul kanizacji Podane w przykladach I i II skladniki miesza sie dokladnie ze soba i z otrzyma¬ nej w ten sposób masy formuje sie przed¬ mioty, które poddaje sie wulkanizacji we wlasciwy sposób.W przykladzie II zawartosc procento¬ wa gumy jest wyzsza niz w I-ym, dzieki czemu osiaga sie wyzsza wytrzymalosc przy zachowaniu ciagliwosci materjalu.Materjaly wedlug przykladów I i II (wedlug przykladu II w wyzszym stopniu) sa niewrazliwe na uderzenia; posiadaja Wysoka wytrzymalosc na cisnienie i nada¬ ja sie, podobnie jak twarde drzewo, do me¬ chanicznej obróbki.Masa wedlug przykladu II przewyzsza pod wzgledem twardosci mase, wykonana wedlug przykladu I oraz znane dotad naj¬ twardsze gatunki drzewa. Wskutek wyz¬ szej zawartosci procentowej surowej gumy masa, wedlug przykladu II, wykazuje wyzsza odpornosc na dzialanie odczynni¬ ków chemicznych, Wskutek specjalnego skladu masa ta nadaje sie do wytwarzania róznego rodza¬ ju przedmiotów. Przedmioty te moga byc wytwarzane bezposrednio z surowej masy przez sprasowanie i wulkanizacje w for¬ mach odpowiednich ksztaltów. Masa moze równiez sluzyc do wytwarzania przedmio¬ tów wiekszych wymiarów, jak np. znacznej wielkosci plyt, które same przez sie stano¬ wia gotowy materjal, lub znajduja zastoso¬ wanie jako element konstrukcyjny.Na rysunku przedstawione sa dla przy¬ kladu wyroby z nowej masy. Fig. 1 i 2 przedstawiaja przekrój i widok zgóry przedmiotu, uformowanego z masy przez sprasowanie. Na fig. 3 — 4 sa schematycz¬ nie przedstawione dwie odmienne formy zbiorników, odpornych na dzialanie kwa¬ sów. Fig. 5 ¦— 9 przedstawiaja posrednie ksztalty okraglych zbiorników, wykona¬ nych ze sztucznej masy.W celu wytworzenia przedmiotu wedlug fig. 1 i 2, niezwulkanizowana mase sztuczna poddaje sie przedwstepnemu podformowa- niu, a nastepnie tak pódformowana mase pod cisnieniem i przy wysokiej temperatu¬ rze poddaje sie sprasowaniu i wytlaczaniu w formach odpowiedniego ksztaltu. W ten sposób wytwarza sie zbiorniki róznego ro¬ dzaju bez szwów, jak np. czarki do krysta¬ lizacji, zbiorniki do kwasów, komórki aku¬ mulatorowe i tym podobne przedmioty.Przez prasowanie masy sztucznej pod cisnieniem i w wysokiej temperaturze mo¬ ga równiez byc wytwarzane masywne przedmioty, np. kule zaworowe, stozki it.p.Przedmioty, wyrobione z masy sztucz* nej o ksztalcie kulistym lub stozkowym, w porównaniu z przedmiotami z drzewa po¬ siadaja duze zalety, poniewaz posiadaja - 3 —strukture bardziej jednorodna od wyrobów z drzewa* Kule z masy sztucznej mozna wykonac dokladniej, anizeli zwykle kule z drzewa, gdyz przez sprasowanie i wulkanizowanie w starannie wytoczonych formach otrzymu¬ je sie przedmiot w ksztalcie dokladnej ku* li, niewymagajacy dodatkowej obróbki.Zbiornik wedlug fig. 3 posiada wkladke 1 z masy sztucznej, która moze byc wykonana bez szwów, albo tez skladac sie z kilku plyt z masy sztucznej; zewnetrzna jej po-, wierzchnie otacza plaszcz betonowy 2.Zbiornik wedlug fig. 4 sklada sie z po¬ jedynczych plyt 3 z masy sztucznej, pola¬ czonych zapomoca wpustów 4 dowolnego rodzaju. Dno 5 jest polaczone równiez za¬ pomoca wpustów 6 ze scianami. Zlaczenie scianek zbiornika wykonywa sie w zwykly sposób, np. zapomoca tasm 7, obreczy i tym podobnych srodków.W obu wyzej opisanych przykladach uszczelnienie szwów 6 nastepuje przez za¬ lanie plynnym cementem, a nastepnie twardniejaca zywica. Tego rodzaju cemen¬ ty moga byc odporne na dzialanie kwasów; przy wysokiej temperaturze sa one plynne, twardnieja zas, dokladnie przylegaja do powierzchni. Mozna równiez wytwarzac zbiorniki, odporne na dzialanie kwasów, w ten sposób, ze wnetrze jakiegokolwiek zbiornika wyklada sie plytami ze sztucznej masy, nastepnie szczeliny wypelnia sie wy¬ zej wspomnianym cementem.W celu wytwarzania okraglych zbiorni¬ ków wiekszej pojemnosci z plyt z masy sztucznej przebieg postepowania jest na¬ stepujacy: Plyte wedlug fig. 5 ogrzewa sie mniej wiecej do 100°, a nastepnie zgina. Odbywa sie to np. w ten sposób, ze ogrzana plyte przepuszcza sie przez gorace walce 10, 10 (fi*. 6).Zaginanie wykonywa sie w ten sposób, ze stykajace sie krawedzie plaszcza zacho¬ dza jedna ponad druga; gdy po ochlodze¬ niu plaszcz nieco odgina sie, to listwa Czo¬ pa zaskakuje w zlobek i otrzymuje sie w ten sposób zamkniety w sobie plaszcz.Umocowanie dna moze odbywac sie w do¬ wolny sposób, np. zapomoca odpowiednie¬ go uksztaltowania zlobka (fig. 9).Okragle zbiorniki daja sie wytwarzac w ten sposób, ze plaszcz ich wykonany byc moze z kilku zagietych plyt. Skitowanie szczelin odbywa sie równiez zapomoca wy¬ zej opisanego kitu. Wzmocnienie plaszcza i dna zbiornika odbywa sie w dowolny spo¬ sób zapomoca obreczy, betonu i tym podob¬ nych srodków. Zastosowanie masy sztucz¬ nej nie ogranicza sie tylko do wytwarzania wyzej wspomnianych przedmiotów, lecz z masy tej moga byc wytwarzane nastepuja¬ ce przedmioty: plyty do stolów, np. stolów laboratoryjnych, biurowych, plyty bilardo¬ we, plyty, które zastepuja drogie i lamliwe plyty marmurowe.Wyzej opisane plyty z masy sztucznej mozna stosowac do wykladania scian i po¬ dlóg; zastepuja one bedace dotad w uzy¬ ciu drzewo i ceramike. Plytami temi moga byc wykladane nawet wilgotne mury, gdyz masa sztuczna jest odporna na dzialanie wilgoci. PL